Quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động...sự thật trong cuộc sống “địa ngục” của tu nghiệp sinh Nhật Bản

(PLO) - Khi các cuộc tranh luận diễn ra ngày càng quyết liệt, truyền thông Nhật Bản có những bài báo về "lao động cưỡng bức", "điều kiện như địa ngục", quấy rối tình dục và người lao động bị đối xử như "nô lệ".
Quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động...sự thật trong cuộc sống “địa ngục” của tu nghiệp sinh Nhật Bản Thực tập sinh người Trung Quốc Li Jin (trái) và Wang Xile trong phòng trọ ở Hokota, tỉnh Ibaraki, Nhật Bản

Vỡ mộng ở đất nước mặt trời mọc

War Nu, 27 tuổi, rời làng ở miền trung Myanmar vào cuối năm ngoái để đến Nhật Bản. Cô đã vay gần 3.000 USD để trả cho công ty môi giới nhằm kiếm được một công việc trong ngành may mặc. Cô được hứa hẹn mức lương tốt và cả cơ hội học kỹ năng mới tại đất nước nổi tiếng công nghệ tiên tiến.

Thế nhưng, cô cuối cùng nhận được công việc đơn giản là đóng gói hàng may mặc vào hộp các tông từ 7h đến 22h hoặc thậm chí nửa đêm, 6 hoặc 7 ngày một tuần. Mức lương cơ bản của cô là 530 USD, chỉ bằng một nửa mức được hứa hẹn, cô còn bị ông chủ quát mắng liên tục. "Thật vô nhân đạo", cô nói. "Ngày nào tôi cũng bị căng thẳng, tôi rất lo lắng. Tôi không biết diễn tả thế nào thành lời. Tôi đã khóc rất nhiều".

War Nu đến Nhật Bản theo Chương trình Đào tạo Tu nghiệp sinh Kỹ thuật (TITP), được thiết kế để giảm bớt tình trạng thiếu lao động của Nhật và trợ giúp các quốc gia trong khu vực. Chương trình này đào tạo cho người lao động, chủ yếu là người châu Á, 3-5 năm trước khi cho họ về nước. 

Đối mặt với tình trạng dân số suy giảm và nhanh chóng già đi, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe tháng này đệ trình một dự thảo luật trước quốc hội cho phép 345.000 lao động nước ngoài có tay nghề khá đến Nhật trong vòng 5 năm tới. Động thái này làm dấy lên tranh luận gay gắt tại quốc hội và cả trên truyền thông. Đảng đối lập chỉ trích kế hoạch của Abe là mơ hồ và hấp tấp.

Nhiều người nói rằng Abe trước hết cần dọn sạch "mớ hỗn độn" là chương trình đào tạo tu nghiệp sinh trước khi mở cửa cho thêm hàng trăm nghìn lao động nước ngoài.

"Với cái mác đào tạo kỹ thuật, chương trình này sử dụng người nước ngoài như lao động giá rẻ, có thể dễ dàng sa thải, để lấp đầy tình trạng thiếu lao động", Shiori Yamao, lãnh đạo đảng đối lập Dân chủ Hiến pháp, nói. "Chúng ta nên sửa đổi cách thiết kế chương trình này vì phẩm giá của quốc gia".

Khi các cuộc tranh luận diễn ra ngày càng quyết liệt, truyền thông Nhật Bản đã tập trung vào những vấn đề của TITP, với những bài báo về "lao động cưỡng bức", "điều kiện như địa ngục", quấy rối tình dục và người lao động bị đối xử như "nô lệ".

Hiệp hội Liên đoàn Luật sư Nhật Bản tháng trước đưa ra báo cáo kêu gọi xóa bỏ toàn bộ hệ thống tu nghiệp sinh. "Thực tế là rất ít tu nghiệp sinh được đào tạo", luật sư Masashi Ichikawa nói. Các luật sư cho biết vấn đề chính là tu nghiệp sinh không được chuyển sang làm việc cho chủ lao động khác theo điều kiện thị thực. Nếu họ than phiền, họ đối mặt với nguy cơ mất việc và bị trục xuất.

"Thông thường, người lao động có cơ hội chuyển việc nếu điều kiện công việc không thỏa đáng", Ichikawa nói. Nhưng các thực tập sinh thì "phải nín nhịn chịu đựng ngay cả khi họ bị áp bức hay vi phạm nhân quyền".

Trong báo cáo hàng năm về nạn buôn người, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết chương trình này đã dẫn đến một số vụ cưỡng bách lao động và người lao động phải trả hàng nghìn USD để kiếm được việc ở Nhật Bản, nhưng cuối cùng bị mắc kẹt trong những điều kiện tồi tệ.

Khoảng 270.000 người nước ngoài, nhiều người từ Trung Quốc, Philippines và Indonesia làm việc tại Nhật Bản theo chương trình TITP.  Một số người làm nông như hái dâu tây ở Ibaraki và rau diếp ở Nagano trong khi những người khác làm việc trong ngành sản xuất hoặc xây dựng. 

Gifu, thành phố trung tâm của ngành dệt may, ngày càng phụ thuộc vào lao động nước ngoài giá rẻ để duy trì tính cạnh tranh. Làm việc tại một công ty tên là King Style, War Nu cho biết cô bị cấp trên đối xử như một nô lệ hơn là một tu nghiệp sinh.

"Tôi liên tục phải chịu đựng những ngôn từ xúc phạm, tôi thậm chí không được phép nói chuyện với bạn bè", cô nói. "Nếu tôi không tuân theo lời ông ta, ông ta sẽ nói “người Myanmar không tốt” và dọa đuổi tôi về nước. Tôi rất sợ, nhưng tôi đã nín nhịn chịu đựng".

Hơn hơn 70% số cơ sở bị kiểm tra vi phạm

Bộ Ngoại giao Mỹ và Tổ chức Theo dõi Nhân quyền có trụ sở tại New York nói rằng người lao động thường vay mượn số tiền lớn để kiếm việc làm, nhưng cuối cùng phải làm việc nhiều giờ trong khi được trả lương dưới mức tối thiểu. Nhiều người làm việc trong điều kiện nguy hiểm hoặc không hợp vệ sinh, một số người đối mặt với nguy cơ bị phạt tiền nặng nếu họ không hoàn thành hợp đồng.

"Lạm dụng tình dục và các quy tắc vi phạm quyền riêng tư, chẳng hạn như cấm dùng điện thoại di động hay yêu đương, cũng là những vấn đề quan trọng", Tổ chức Theo dõi Nhân quyền cho biết.

Các hành vi lạm dụng này khiến nhiều công nhân bỏ trốn: Khoảng 7.000 người biến mất vào năm ngoái, thêm 4.300 người bỏ việc trong sáu tháng đầu năm nay. Nhiều người trở thành những lao động không có giấy tờ.

Công nhân nhà máy chế biến cá tại Kamaishi, Nhật. Khoảng 10% công nhân ở đây là thực tập sinh nước ngoài.

Nhận thấy chương trình mang đến tiếng xấu cho đất nước, Nhật Bản đã sửa luật vào năm 2017 để tăng cường giám sát các công ty có thể vi phạm quy tắc và thành lập Cơ quan Đào tạo Tu nghiệp sinh Kỹ thuật (OTIT) mới để giám sát chương trình.

Trước khi luật này có hiệu lực, một cuộc điều tra của Bộ Lao động Nhật năm 2017 đã cho thấy rằng chủ lao động vi phạm quy định tại hơn 4.000 địa điểm, tức hơn 70% số cơ sở bị kiểm tra, khi ép nhân viên làm việc nhiều giờ, thiếu an toàn, trả lương thấp hoặc không đủ.

Kenichi Tatezaki, phát ngôn viên của OTIT, cho biết trong tương lai các công ty bị phát hiện vi phạm quy định có thể bị cấm nhận lao động nước ngoài. Hiện chỉ có một công ty bị tước giấy phép, Tatezaki cho biết các cuộc điều tra khác đang được tiến hành.

Tuy nhiên, các nhà hoạt động nói rằng vẫn có ít thay đổi trong thực tế. "Các công ty Nhật không bị phạt", Myint Swe, chủ tịch Công đoàn của Công dân Myanmar cho biết. "Đây là phân biệt đối xử".

Các chuyên gia nói rằng chương trình này củng cố lối suy nghĩ rằng người nước ngoài là lao động giá rẻ chứ không phải là thành viên của xã hội, những người bỏ trốn là tội phạm chứ không phải là nạn nhân của lao động cưỡng bức.

Trung Quốc, Đài Loan và Hàn Quốc cũng phải đối mặt với tình trạng dân số già hóa, họ cũng sẽ cần nhiều lao động nước ngoài hơn trong những năm tới. Chính phủ Nhật Bản hiểu rằng họ cần phải cạnh tranh hơn nếu muốn thu hút những lao động nước ngoài tốt nhất, đó là lý do tại sao ông Abe đã quyết định giảm bớt hạn chế và chấp nhận cấp thị thực cho lao động có kỹ năng khá chứ chưa phải lành nghề.

Yoshihito Kawakami, luật sư chuyên bảo vệ công nhân bị lạm dụng nói: "Chính phủ đã hy vọng chương trình này sẽ cung cấp đủ lao động, nhưng cuối cùng họ nhận ra rằng họ không thể nói dối được nữa".

Takeyuki Hara, luật sư tại Công ty Luật Olympia đại diện cho King Style, cho biết công ty thừa nhận đã có hành vi vi phạm tiêu chuẩn lao động dưới dạng như chưa thanh toán lương. 

Với sự giúp đỡ của Myint Swe và JAM - Hiệp hội kim loại, máy móc và công nhân sản xuất Nhật Bản, War Nu đã được đổi việc và vẫn giữ được visa. Cô làm việc tại một nhà máy may khác ở Gifu có điều kiện tốt hơn nhiều. Cô và bạn bè giờ đã vui vẻ hơn rất nhiều.

Lực lượng lao động Nhật Bản trong độ tuổi từ 16 đến 64 đang giảm nhanh chóng, tuy nhiên, chính quyền của Thủ tướng Shinzo Abe khẳng định Nhật Bản sẽ không chấp nhận "chính sách nhập cư" để giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động. Thay vào đó, nội các của ông Abe mở cửa cho lao động nước ngoài thông qua chương trình cấp thị thực tu nghiệp sinh.

Trong khuôn khổ chương trình, các công ty hoặc tổ chức Nhật mời lao động nước ngoài sang Nhật làm việc với tư cách là thực tập sinh muốn nâng cao kỹ năng nghề. Nhưng nhiều doanh nghiệp đã lợi dụng chương trình này để bóc lột người lao động, bắt công nhân làm thêm quá số giờ quy định, không trang bị bảo hộ lao động hoặc trả lương rẻ mạt.

Tuyến Kim (tổng hợp)
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Kỳ án cha mẹ vào tù sau ngày đưa con đến… “cậu” Hoàng bắt ma, chữa bệnh

Kỳ án cha mẹ vào tù sau ngày đưa con đến… “cậu” Hoàng bắt ma, chữa bệnh
(PLVN) - Gãy chín xương sườn, chấn thương ngực kín dẫn đến tử vong vì suy hô hấp. Đó là kết luận của ca giám định pháp y về cái chết của nạn nhân Đoàn Văn Liêm sinh năm 1988 trú tại xã Xuân Hiệp huyện Trà Ôn tỉnh Vĩnh Long. Ca giám định đã để lại trong lòng các giám định viên rất nhiều suy nghĩ, trăn trở về tệ nạn mê tín dị đoan vẫn đang hoành hành ở một bộ phận dân trí thấp.

Grow Healthy – Mẹ Việt chia sẻ các chọn thực phẩm bảo vệ sức khỏe cho trẻ biếng ăn

Grow Healthy – Mẹ Việt chia sẻ các chọn thực phẩm bảo vệ sức khỏe cho trẻ biếng ăn
(PLVN) - Bé biếng ăn là nỗi ám ảnh của nhiều bà mẹ. Vậy nên việc sử dụng thực phẩm bảo vệ sức khỏe để cải thiện tình trạng biếng ăn của bé là sự lựa chọn của rất nhiều phụ huynh. Vậy sản phẩm như thế nào là sản phẩm tốt cho bé? Được nhiều bà mẹ tin dùng và lựa chọn, Grow healthy như là trợ thủ đắc lực của các bố mẹ trong việc chăm sóc và cải thiện tình trạng sức khỏe của con. Hãy cùng xem chia sẻ của bà mẹ Việt sau khi cho con sử dụng sản phẩm nhé!
Hành trình chia sẻ kế sinh nhai của người đàn ông tật nguyền

Hành trình chia sẻ kế sinh nhai của người đàn ông tật nguyền

(PLVN) - Đường đời vạn dặm không khi nào bằng phẳng, song những người khuyết tật vẫn bước đi bằng niềm tin và sự tự lực. Tấm gương vượt qua số phận tật nguyền của anh Nguyễn Trần Khiêm (SN 1966, ngụ thôn Tân Quang, xã Canh Hiển, huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định) có lẽ đã quá quen thuộc với người dân huyện miền núi Vân Canh. 

Những thần y có khả năng “cải tử hoàn sinh” trong Kiếm hiệp Kim Dung

Những thần y có khả năng “cải tử hoàn sinh” trong Kiếm hiệp Kim Dung
(PLVN) - Trong các bộ kiếm hiệp của nhà văn Kim Dung, xuất hiện không ít các vị thần y, tài ba lỗi lạc, thậm chí có khả năng “cải tử hoàn sinh”. Dù chỉ là những nhân vật phụ, không xuất hiện quá nhiều, nhưng những vị thần y này cũng khiến nhiều người phải chú ý bởi y thuật như thần của mình. Hầu hết trong số họ đều ít nhiều liên quan đến những nhân vật chính và tạo nên các tình tiết quan trọng trong những bộ truyện. 

Dòng họ duy nhất tại Hà Nội được phép làm loại giấy sắc phong dưới thời chúa Trịnh

Dòng họ duy nhất tại Hà Nội được phép làm loại giấy sắc phong dưới thời chúa Trịnh
(PLVN) - Những tờ giấy sắc phong uy nghi một thời được các vị vua, chúa sử dụng để phong chức, ban khen cho các quan lại, quý tộc… Từ thời vua Lê, chúa Trịnh trong dân gian có câu ca dao: “Họ Lại làm giấy sắc vua/ Làng Láng kéo cờ mở hội hùng ghê”. Người Thăng Long xưa không ai là không biết tới giấy sắc dòng họ Lại ở phường Nghĩa Đô (quận Cầu Giấy, TP Hà Nội), đây là dòng họ duy nhất được chúa Trịnh Tráng giao cho đặc ân làm giấy sắc.


Khởi tố y tá Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tuyên Quang sử dụng giấy tờ giả lừa đảo

Khởi tố y tá Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tuyên Quang sử dụng giấy tờ giả lừa đảo
(PLVN) - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang mới khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Phan Thanh Bình (sinh năm 1990, trú tại Tổ 2, phường Ỷ La, thành phố Tuyên Quang) về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản và sử dụng con dấu giả của cơ quan, tổ chức.

Khởi động chiến dịch “Vì nụ cười phụ nữ”

Khởi động chiến dịch “Vì nụ cười phụ nữ”
(PLVN) -Ngày 6/3, chương trình trực tuyến kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 và khởi động chiến dịch “Vì nụ cười phụ nữ” do TƯ Hội LHPN Việt Nam phối hợp Viện Phát triển sức khoẻ cộng đồng Ánh sáng (LIGHT) và Cơ quan Liên hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ (UN Women) diễn tại 3 điểm cầu Hà Nội, Thừa Thiên Huế và TP HCM.
Chuyên gia Herbalife Nutrition tư vấn 15 mẹo chăm sóc bản thân trong năm 2021

Chuyên gia Herbalife Nutrition tư vấn 15 mẹo chăm sóc bản thân trong năm 2021

(PLVN) - Sau một năm có nhiều căng thẳng đã qua, bạn có thể cảm thấy như mình cần nghỉ ngơi và thư giãn. Ngoài ra, cơ thể và làn da của bạn có thể phản ánh mức độ stress bạn đã phải chịu, và bây giờ khi năm mới bắt đầu, bạn có thể nhìn vào gương và nghĩ rằng: “Tôi cần một kỳ nghỉ”.

"Tìm đầu ra cho sản phẩm" để nông sản không thành... rác thải

"Tìm đầu ra cho sản phẩm" để nông sản không thành... rác thải
(PLVN) - Quy mô sản xuất nhỏ lẻ, sự liên kết giữa các hộ dân với doanh nghiệp từ khâu sản xuất, chế biến đến tiêu thụ nông sản còn hạn chế vẫn đang là tồn tại, hạn chế mà tỉnh Phú Thọ tìm cách khắc phục. Bài toán này lại càng trở nên khó khăn hơn trong giai đoạn dịch Covid-19 tái bùng phát.

Đưa tin ca bệnh Covid-19 "phỏng đoán" lĩnh phạt hành chính

Đưa tin ca bệnh Covid-19 "phỏng đoán" lĩnh phạt hành chính
(PLVN) - Đưa thông tin sai sự thật về việc tại xã Tinh Nhuệ, huyện Thanh Sơn có một ca nhiễm Covid-19 lên mạng xã hội Facebook, chị N.T.H, sinh năm 1976, lao động tự do ở xóm Viết, xã Tinh Nhuệ, huyện Thanh Sơn đã bị xử phạt 10 triệu đồng. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬