Hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục nói về vấn đề tự chủ đại học

(PLVN) - GS.TS. Nguyễn Quý Thanh, Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định, nếu các quy định trước đây đã tạo “bước chạy đà” cho các trường đại học trong quá trình tự chủ thì ngày 1/7/2019 là ngày đánh dấu “động tác giậm nhảy” của “những người nhảy xa” trong tiến trình này. 
Hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục nói về vấn đề tự chủ đại học GS.TS. Nguyễn Quý Thanh

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục Đại học (Luật GDĐH) chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2019, ông nhận thấy Luật này mang lại những thách thức, thuận lợi nào với lộ trình tự chủ của trường?

- GS.TS. Nguyễn Quý Thanh: Có thể nói, Luật GDĐH tiếp tục thể chế hóa mạnh mẽ chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về việc phân quyền triệt để từ cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan chủ quản, trao quyền tự chủ cho các trường ĐH. Với những điều khoản đã được thông qua, “sân chơi” và sự cạnh tranh của các trường ĐH trong nước và các phân hiệu trường ĐH nước ngoài tại Việt Nam bình đẳng hơn. 

Trước đây có nhiều nhóm trường với các mức tự chủ rất khác nhau, như các trường thực hiện Nghị quyết 77 về đổi mới cơ chế quản lý; các trường ĐH xuất sắc (như Trường ĐH Việt Đức, Việt Pháp, Việt Nhật) với quy chế do Thủ tướng ban hành, các trường trong các ĐH Quốc gia; các trường thuộc các bộ, các tỉnh thành.

Ngoài ra là các trường quốc tế như kiểu RMIT của Australia. Chính sự khác biệt về mức độ tự chủ này tạo ra sự cạnh tranh chưa thật công bằng. Việc ban hành luật sửa đổi góp phần giải quyết căn bản điều này.

Như vậy, có thể nói, luật sửa đổi này đã tháo gỡ nhiều rào cản cho sự phát triển, tạo thêm nhiều cơ hội cho các trường ĐH của Việt Nam. Bên cạnh đó, việc mở rộng quyền tự chủ cũng sẽ giúp các trường ĐH phát huy được tối đa tiềm năng của mình trong việc đào tạo, nghiên cứu và đóng góp cộng đồng.

Tuy nhiên, các vấn đề của tự chủ ĐH lại không chỉ được quy định riêng trong luật giáo dục ĐH mà còn bị chi phối bởi nhiều luật hoặc các quy định pháp luật khác nữa. Thí dụ, với một trường ĐH công lập, vấn đề tuyển dụng, sử dụng nhân lực còn phải theo Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức. Vấn đề ngân sách, tài sản Nhà trường còn phải tuân thủ Luật ngân sách, Luật đầu tư công.

Chính vì vậy, cần có sự điều chỉnh các luật tương ứng, hoặc cần có thêm hướng dẫn, về cơ chế giải quyết những xung đột trong các quy định thì việc “cởi trói” sẽ thực sự hiệu quả.

Theo luật mới, Hội đồng trường của trường ĐH công lập là tổ chức quản trị, thực hiện quyền đại diện của chủ sở hữu là nhà nước (đối với trường công) hoặc nhà đầu tư (đối với trường tư) và các bên có lợi ích liên quan. Trong khi đó, Hiệu trưởng cơ sở giáo dục ĐH công lập do Hội đồng trường quyết định và thực thi các nhiệm vụ do Hội đồng trường giao. Ông có nhận định thế nào về quy định này?

- GS.TS. Nguyễn Quý Thanh: Việc tăng cường vai trò và quyền lực của trường ĐH là xu thế đi kèm với quá trình phân quyền, giảm vai trò của cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan chủ quản. Khi “trao quyền” cho trường ĐH, luật trao cho một thực thể là “Hội đồng trường” theo nguyên tắc quản trị chia sẻ.

Việc này để tăng cường sự tham gia của các bên, đồng thời tránh việc tập trung quyền lực vào một cá nhân Hiệu trưởng. Cơ chế này sẽ rất tốt khi Hội đồng trường thực sự mạnh, có đủ năng lực thực thi. Việc Hội đồng trường có quyền bầu Hiệu trưởng chỉ là một trong các chức năng và nhiệm vụ. Điều quan trọng hơn là Hội đồng trường phải đủ năng lực định hướng cho sự phát triển của Nhà trường về mọi mặt, từ phát triển về đào tạo, nghiên cứu khoa học, phục vụ cộng đồng và có các giải pháp về nguồn lực để thực hiện các chiến lược đó.

Nếu Hội đồng trường đề ra những chính sách rất hay nhưng không có những cơ chế, giải pháp về nguồn lực thì Hiệu trưởng giỏi đến mấy cũng không thực hiện được. Đây là vấn đề cần tính toán kỹ vì Hội đồng trường của trường ĐH công lập của Việt Nam được tạo thành từ rất nhiều thành phần trong và ngoài trường nhưng lại không gắn với trách nhiệm cụ thể. 

Tôi cho rằng, giai đoạn đầu, việc phối hợp giữa các cơ cấu quyền lực đã có trong các trường công lập (Đảng ủy, Hội đồng trường, Ban Giám hiệu) có thể chưa thực sự “mượt mà”. Cũng có thể có những sự chồng chéo, thậm chí xung đột nhất định. Tuy nhiên, xu thế phân quyền cho Hội đồng trường là tất yếu.

Ông đánh giá như thế nào về dấu mốc 1/7/2019 với giáo dục ĐH Việt Nam và trường ĐH nơi ông đang công tác nói riêng?

- GS.TS. Nguyễn Quý Thanh: Việc triển khai trao quyền tự chủ cho các trường ĐH được thực hiện từng bước từ khá lâu. Việc thành lập hai ĐH Quốc gia từ đầu những năm 90 của thế kỷ trước là đi theo hướng đó.

Khi đó, trong nghị định thành lập ĐH quốc gia nêu rõ là thực thể này có quyền “chủ động cao” trong các hoạt động. Có những trường cũng đã được thực hiện tự chủ, nhất là về tài chính theo Nghị định 43/2006/NĐ-CP và 16/2015/NĐ-CP về tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập. Ngoài ra còn có những quyết định của Thủ tưởng, Nghị quyết của Chính phủ về việc này.

Tuy nhiên, Luật GDĐH có đóng góp to lớn khi thể chế hóa những quy định riêng rẽ thành một tổ hợp các quy định cho giáo dục ĐH. Vì vậy, nếu như các quy định trước đây giống như “bước chạy đà”, thì ngày 1/7/2019 theo tôi giống như “động tác giậm nhảy” của những người nhảy xa. Còn việc nhảy xa đến đâu lại phụ thuộc nhiều vào sự đồng bộ của chính sách, năng lực của lãnh đạo trường (gồm cả Hội đồng trường). Cơ hội đã mở ra, nắm bắt và thành công được hay không phụ thuộc rất nhiều vào chính họ.

Cảm ơn ông về cuộc trao đổi.

Minh Ngọc (thực hiện)
Loading...

Cùng chuyên mục

'Nếu ông Phiến mất chúng tôi phải biết'

'Nếu ông Phiến mất chúng tôi phải biết'

(PLVN) - Theo xác minh của phóng viên với những gia đình bên cạnh nhà ông Doãn Quý Phiến ở đường Cầu Giấy thì thông tin trên mạng cho rằng ông Phiến qua đời khiến họ bất ngờ, vì anh em họ hàng nhà ông Phiến đều ở xung quanh đây nếu như ông Phiến mất thì họ phải biết.

Đọc thêm

'Nếu ông Phiến mất chúng tôi phải biết'

'Nếu ông Phiến mất chúng tôi phải biết'
(PLVN) - Theo xác minh của phóng viên với những gia đình bên cạnh nhà ông Doãn Quý Phiến ở đường Cầu Giấy thì thông tin trên mạng cho rằng ông Phiến qua đời khiến họ bất ngờ, vì anh em họ hàng nhà ông Phiến đều ở xung quanh đây nếu như ông Phiến mất thì họ phải biết.

Muốn ăn xin phải được “cấp giấy phép”

Muốn ăn xin phải được “cấp giấy phép”
(PLVN) - Ăn xin ở Việt Nam là hoạt động tự phát và luật pháp chỉ trừng phạt những kẻ lợi dụng, chăn dắt ăn xin. Nhưng trái ngược với Việt Nam, ở thị trấn Eskilstuna (Thụy Điển) một người muốn đi ăn xin phải có giấy phép và phải đóng lệ phí nếu không muốn bị phạt tiền.

Hàng loạt nghi vấn và những nhân vật đặc biệt bị nêu tên sau vụ “triệu phú ấu dâm” tự tử trong tù

Hàng loạt nghi vấn và những nhân vật đặc biệt bị nêu tên sau vụ “triệu phú ấu dâm” tự tử trong tù
(PLVN) - Dư luận không chỉ ở Mỹ mà cả một số nước khác những ngày qua xôn xao trước vụ triệu phú Mỹ Jeffrey Epstein - người đang là tâm điểm trong vụ bê bối tổ chức mại dâm trẻ vị thành niên - đã treo cổ tự tử trong thời gian chờ hầu tòa. Nhiều nhân vật nổi tiếng cũng đã bị nêu tên sau vụ việc…
Loading...

Vị danh y chỉ nhìn bằng mắt chẩn bệnh cho vua

Vị danh y chỉ nhìn bằng mắt chẩn bệnh cho vua
(PLVN) - Biển Thước tên thật là Tần Việt Nhân, là người ở quận Bột Hải thời Chiến quốc (nay là tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc). Nhờ có y thuật cao siêu, ông đã cứu sống được rất nhiều bệnh nhân cận kề với cái chết, vì thế dân gian gọi ông là Thần Y Biển Thước, và cũng đã lâu lắm rồi tên thật của ông không còn mấy ai nhớ đến.  

TPHCM: Bị chụp mũ “bán đất nền”, chủ đầu tư dự án 6B Nguyễn Tri Phương chỉ rõ bản chất sự việc

TPHCM: Bị chụp mũ “bán đất nền”, chủ đầu tư dự án 6B Nguyễn Tri Phương chỉ rõ bản chất sự việc
(PLVN) - Mới đây, Công ty cổ phần Quốc Cường Gia Lai, chủ đầu tư dự án bất nhà ở tại Lô 6B, đường Nguyễn Tri Phương kéo dài, huyện Bình Chánh đã lên tiếng khẳng định, không có chuyện công ty bán đất nền như suy diễn và đồn đoán xung quanh dự án này. Những ý kiến chụp mũ Công ty là “bán đất nền” trong dự án này là một sự quy chụp không có căn cứ.
Tân Hoa hậu Lương Thùy Linh chia sẻ ‘sức nặng’ vương miện

Tân Hoa hậu Lương Thùy Linh chia sẻ ‘sức nặng’ vương miện

 “Tôi luôn tự nhủ sức nặng của vương miện không phải là áp lực mà là động lực để bản thân cố gắng nhiều hơn. Khi được làm những điều ý nghĩa, được lan tỏa những thông điệp tốt đẹp thì không có gì phải áp lực cả” - tân Hoa hậu Lương Thùy Linh chia sẻ.

Làm sao để những con người miền Trung giàu và giỏi đóng góp cho quê hương!

Làm sao để những con người miền Trung giàu và giỏi đóng góp cho quê hương!
(PLVN) - Theo Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, người miền Trung dù đi đâu, làm gì vẫn vẹn nguyên cốt cách, tố chất và tính cách (bộc trực, cần cù, chăm chỉ và quyết liệt). Rất nhiều nhân tài trong các lĩnh vực, đặc biệt nhiều nhà kinh doanh giỏi, nhiều tỷ phú Việt Nam xuất thân từ dải đất miền Trung này. Đây là tài sản rất quan trọng đối với các tỉnh miền Trung.

Đà Nẵng kêu gọi hợp tác, đầu tư từ Hoa Kỳ

Đà Nẵng kêu gọi hợp tác, đầu tư từ Hoa Kỳ
(PLVN) - Ngày 19/8, tại Silicon Valley, Hoa Kỳ, UBND TP.  Đà Nẵng tổ chức Tọa đàm “Da Nang Business Roundtable” nhằm giới thiệu môi trường đầu tư, kinh doanh của thành phố, kêu gọi sự quan tâm hợp tác, đầu tư các nhà đầu tư Hoa Kỳ. 

Hội nghị phát triển kinh tế miền Trung tại Quy Nhơn

Hội nghị phát triển kinh tế miền Trung tại Quy Nhơn
(PLVN) -Giàu tiềm năng nhưng thiếu liên kết, bài toán thách thức của du lịch miền Trung tồn tại trong nhiều năm nay sẽ được “mổ xẻ” chi tiết nhằm tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy phát triển trong khuôn khổ Hội nghị phát triển kinh tế miền Trung lần đầu tiên tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế, quần thể du lịch FLC Quy Nhơn, TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định.