Công bố danh mục sách giáo khoa lớp 1: Có xóa bỏ được độc quyền?

(PLVN) - Chiều 22/11, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) chính thức công bố quyết định phê duyệt danh mục sách giáo khoa (SGK) lớp 1. Theo đó, có 32 bộ SGK đã được phê duyệt và công bố trong đợt này.
Công bố danh mục sách giáo khoa lớp 1: Có xóa bỏ được độc quyền? Họp báo công bố danh mục Sách giáo khoa lớp 1.

Vậy quy trình biên soạn, thẩm định SGK được thực hiện như thế nào? Giá SGK mới ra sao? Các bộ sách được địa phương lựa chọn thế nào? Quá trình kiểm tra đánh giá có đạt được yêu cầu chung? Có hết độc quyền SGK? là hàng loạt câu hỏi được đặt ra, khi tiến hành đưa các bộ SGK đã được phê duyệt vào trường học, bắt đầu từ năm học 2020-2021 ở lớp 1…

Quy trình biên soạn, thẩm định

Từ năm 1981 đến nay, Việt Nam đã trải qua hai lần đổi mới sách SGK. Lần đổi mới thứ nhất vào năm 1981, lần thứ 2 vào năm 2004 và hiện đang bước vào lần đổi mới thứ 3 dự kiến sẽ áp dụng đối với học sinh lớp 1 từ năm học 2020-2021…

Lần sửa đổi này, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Hữu Độ khẳng định: “Quá trình biên soạn và thẩm định được thực hiện theo quy trình chặt chẽ, bảo đảm tính khách quan và minh bạch”. Khâu đầu tiên để triển khai biên soạn SGK, các tổ chức, cá nhân có đủ năng lực trên cơ sở khung chương trình chung đã được ban hành sẽ tiến hành biên soạn, sau đó đăng ký và nộp bản thảo đến các nhà xuất bản (NXB). 

Các NXB đủ điều kiện và được cấp phép xuất bản SGK tiến hành biên tập, hoàn thiện bản mẫu. Khi có mẫu SGK, NXB phối hợp cùng tổ chức, cá nhân biên soạn tổ chức thực nghiệm. Sau quá trình này, Bộ mẫu SGK được trình lên hội đồng thẩm định để lựa chọn ra các mẫu đạt yêu cầu về khung chương trình, phù hợp với các phương pháp và đối tượng dạy học.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Nguyễn Đức Thái - Chủ tịch Hội đồng thành viên NXB Giáo dục Việt Nam đánh giá, các bộ sách biên soạn được đầu tư công phu, kỹ lưỡng, theo một quy trình chặt chẽ. Chỉ riêng với 4 bộ SGK được phê duyệt của NXB Giáo dục Việt Nam đã phải huy động đến 150 tổng chủ biên, chủ biên, hơn 700 tác giả là các nhà khoa học và đội ngũ giáo viên trên cả nước tham gia. 

Cũng chính vì quá trình biên soạn đó, NXB Giáo dục Việt Nam là một trong số 3 NXB (bên cạnh NXB Đại học Sư phạm, NXB Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh) có các bộ sách được Hội đồng thẩm định SGK lựa chọn trong danh mục được phê duyệt đợt này. Riêng NXB Giáo dục Việt Nam có 24 trong số 32 cuốn sách được công bố đạt tiêu chuẩn phê duyệt.

Theo đánh giá chung, các bản mẫu đều được tác giả xây dựng công phu, trên cơ sở tuân thủ định hướng đổi mới của chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) với trọng tâm là chuyển mục tiêu giáo dục từ chú trọng truyền thụ kiến thức sang giúp học sinh hình thành, phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực.

Các thành viên Hội đồng Thẩm định SGK chia sẻ, họ đã đánh giá chi tiết từng nội dung kiến thức, xem xét từng hình ảnh sử dụng trong bản thảo SGK đã thân thiện, phù hợp với học trò lớp 1 chưa? Lượng kiến thức cung cấp trong từng tiết học có vượt quá khả năng của học sinh hay không? Thậm chí đã có những cuộc tranh cãi nảy lửa trong Hội đồng Thẩm định SGK.

Đổi mới cách học

Trong một tiết dạy thực nghiệm môn Toán theo thiết kế của chương trình mới, tiết học sẽ bắt đầu bằng hoạt động khởi động. Giáo viên không đưa ra kiến thức, bài tập có sẵn mà thiết kế các tình huống khám phá kiến thức, luyện tập và vận dụng. PGS.TS Phan Doãn Thoại - Chủ biên SGK Toán lớp 1 của một trong những bộ SGK mới đã có những chia sẻ. 

Ông Thoại cho rằng, phương pháp dạy học bây giờ cũng hoàn toàn thay đổi. Thay vì truyền thụ kiến thức một cách giáo điều như trước đây chúng ta vẫn làm, giờ giáo viên tập trung tổ chức các hoạt động học tập cho học sinh.

Trên cơ sở đó, học sinh có thể phát triển những năng lực cần thiết. Bởi vậy, giáo viên phải hiểu được mục tiêu của mỗi một hoạt động học tập, đồng thời biết được các bước để hướng dẫn học sinh thực hiện và phải biết kiểm tra, đánh giá năng lực, hoạt động học tập đó.

Cũng theo ông Thoại, để học sinh đổi mới cách học và giáo viên đổi mới cách dạy thì SGK dứt khoát phải theo mô hình hoạt động. SGK thiết kế như vậy phải đảm bảo kiến thức tường minh, tối thiểu, tạo cơ sở kiến thức cốt lõi cơ bản để học sinh phát triển năng lực. Đồng thời cách thiết kế như vậy thì dù giáo viên ở trình độ trung bình cũng có thể sử dụng SGK này để dạy học một cách hiệu quả.

Còn theo GS Trần Kiều - Chủ tịch Hội đồng Thẩm định SGK môn Toán lớp 1, một số bản mẫu SGK có những điểm giống nhau là không thể tránh khỏi. Mỗi quyển sách phải thể hiện đầy đủ nội dung đã quy định trong cấu trúc khung cũng như các yêu cầu đối với từng chủ đề.

Với 6 bản mẫu SGK môn Toán, sự khác biệt thể hiện ở triết lý giáo dục, cách thức trình bày, việc sắp xếp trật tự chủ đề, cách dẫn dắt học sinh khám phá cái mới, cách tổ chức dạy học để tạo hứng thú cho người học.

Kết quả thẩm định của các Hội đồng vừa qua cho thấy, nhiều bản mẫu SGK được các tác giả xây dựng công phu, cẩn thận, tâm huyết trên cơ sở tuân thủ định hướng đổi mới của chương trình GDPT với trọng tâm là chuyển mục tiêu giáo dục từ chú trọng truyền thụ kiến thức sang giúp học sinh hình thành, phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực. 

GS. TSKH Hồ Ngọc Đại sẵn sàng đối thoại với Bộ GD&ĐT

Liên quan đến ý kiến của PGS.TS Nguyễn Kế Hào về kết quả thẩm định các bản mẫu SGK môn Tiếng Việt lớp 1, Toán lớp 1 do GS Hồ Ngọc Đại chủ biên, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ trưởng Bộ GD&ĐT nghiên cứu kỹ ý kiến của GS Hồ Ngọc Đại…

Theo kết luận của Bộ GD&ĐT, cả 3 cuốn sách lớp 1 gồm Toán, Tiếng Việt, Đạo đức trong bộ sách Công nghệ Giáo dục của GS. Hồ Ngọc Đại đều không đạt thẩm định. Trong đó, SGK Tiếng Việt 1 bị đánh giá “không đạt” do có tới gần 300 nội dung, chi tiết cần phải sửa, bỏ. Nhiều nội dung trong đó, các thành viên cho rằng “vượt chương trình” hoặc “quá khó so với học sinh lớp 1”.  

Sự việc này khiến người đại diện Trung tâm Công nghệ giáo dục - PGS.TS Nguyễn Kế Hào viết đơn thư bày tỏ sự không đồng tình, cho rằng đánh giá của hội đồng như vậy chưa thuyết phục, áp dụng các quy định, tiêu chí cứng nhắc, cơ học.

Hiện nay, Bộ GD&ĐT đang xây dựng thông tư để hướng dẫn thực hiện theo đúng quy định của Luật Giáo dục. Trước đó, Hội đồng Thẩm định quốc gia về SGK đánh giá là “Không đạt” với các bản mẫu SGK môn Toán, Tiếng Việt lớp 1 và Đạo đức 1 do GS. Hồ Ngọc Đại chủ biên. Điều này dẫn đến khả năng “Chương trình thực nghiệm” phải chấm dứt giảng dạy trong nhà trường sau 40 năm được triển khai.

Trong thư PGS.TS Nguyễn Kế Hào bày tỏ, bộ sách này không giống sách cải cách giáo dục được triển khai trên phạm vi cả nước năm 1981; không giống sách của chương trình tiểu học năm 2000 được triển khai trên phạm vi cả nước năm 2002, mà đã góp phần tích cực làm lành mạnh và phát triển giáo dục tiểu học trong thập niên 90 của thế kỷ trước cũng như giai đoạn từ năm học 2006 - 2007 đến nay.

Bộ sách này không phải là bộ sách cần thay bằng bộ sách mới như sách cải cách hay sách của chương trình tiểu học năm 2000, mà là bộ sách mới được cuộc sống lựa chọn sử dụng.  Chỉ tính năm học 2019 - 2020, SGK “Công nghệ giáo dục” đã được triển khai ở 48 tỉnh, thành. Trong đó có hơn 920.000 học sinh lớp 1 học theo sách “Tiếng Việt 1” Công nghệ giáo dục.

Theo ông Thái Văn Tài - Vụ trưởng Vụ Tiểu học, Bộ GD&ĐT, Hội đồng Thẩm định SGK đã có 2 lần tiếp cận và đối thoại với tác giả. Tại các lần đối thoại này, GS. Hồ Ngọc Đại chưa có ý kiến gì.

Theo ý kiến gửi Văn phòng Chính phủ, sau quá trình đánh giá lại các nội dung liên quan đến việc thẩm định SGK Tiếng Việt 1 của GS.TS Hồ Ngọc Đại, Hội đồng Thẩm định nói rất rõ là chương trình của GS. Hồ Ngọc Đại chỉ phù hợp với chương trình hiện hành. “Tuy nhiên, với yêu cầu của Thủ tướng, thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục đối thoại, nếu tác giả có nhu cầu”, ông Thái Văn Tài cho biết.

Sau khi biết thông tin này, trao đổi với báo chí, GS. TSKH Hồ Ngọc Đại cho biết, ông sẵn sàng đối thoại với Bộ GD&ĐT về bộ SGK lớp 1 Công nghệ Giáo dục bị loại.

Uyên Na
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cắt giảm, đơn giản hóa 20% chi phí tuân thủ liên quan đến hoạt động kinh doanh: Phải có áp lực mạnh để hoàn thành!

Cắt giảm, đơn giản hóa 20% chi phí tuân thủ liên quan đến hoạt động kinh doanh: Phải có áp lực mạnh để hoàn thành!
(PLVN) - Mục tiêu cắt giảm, đơn giản hóa ít nhất 20% số quy định và cắt giảm ít nhất 20% chi phí tuân thủ quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020-2025 theo Nghị quyết 68/NQ-CP của Chính phủ là không đơn giản, đòi hỏi phải có áp lực thật mạnh đối với các Bộ ngành và từng cán bộ công chức…

Đưa khoảng 200 công dân Việt Nam từ Sri Lanka và Bangladesh về nước

Đưa khoảng 200 công dân Việt Nam từ Sri Lanka và Bangladesh về nước
(PLVN) - Bộ Ngoại giao cho hay, trong các ngày 2-3/7, Bộ Ngoại giao cùng các cơ quan chức năng Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Sri Lanka và Bangladesh, Hãng hàng không Vietjet Air và các cơ quan chức năng sở tại đã phối hợp thực hiện chuyến bay đưa khoảng 200 công dân Việt Nam từ các nước Sri Lanka, Bangladesh, Nepal, Bhutan và Maldives về nước an toàn. 

Để đại hội thành công, phải kiên quyết giải quyết xong “điểm nóng”

Để đại hội thành công, phải kiên quyết giải quyết xong “điểm nóng”
(PLVN) -Việc tập trung giải quyết những "điểm nóng", khiếu nại tố cáo là một vấn đề rất quan trọng, góp phần tổ chức thành công đại hội. Bởi vậy, theo ông Vũ Đức Bảo,  Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy Hà Nội, tinh thần là phải kiên quyết giải quyết xong các "điểm nóng" mới cho tổ chức đại hội.

Bác sĩ Phùng Mạnh Cường chuyên sửa mũi hỏng

Bác sĩ Phùng Mạnh Cường chuyên sửa mũi hỏng
(PLVN) - Việc tìm đến dao kéo với mong muốn cải thiện nhan sắc không còn là điều xa lạ, nhất là đối với giới trẻ hiện nay. Tuy nhiên, đã có không ít khách hàng đặt niềm tin sai “địa chỉ” nên đã nhận lại kết quả xấu, thậm chí còn nhận lại kết quả hỏng nặng sau phẫu thuật. Khi rơi vào trường hợp ấy, khách hàng cần phải ổn định tâm lý và nhanh chóng tìm đến bác sĩ uy tín.

LHQ tổ chức kỷ niệm Ngày Quốc tế Phật đản

LHQ tổ chức kỷ niệm Ngày Quốc tế Phật đản
(PLVN) - Ngày 2/7, Liên hợp quốc (LHQ) đã tổ chức trực tuyến Lễ kỷ niệm Ngày Quốc tế Phật đản với sự tham dự của Chủ tịch Đại Hội đồng, Tổng Thư ký LHQ và Bộ trưởng Ngoại giao của Sri Lanka. Nhiều Đại sứ, đại diện Phái đoàn các nước thành viên tại LHQ đã tham gia và phát biểu tại phiên kỷ niệm. 

Bộ Tư pháp trao Quyết định bổ nhiệm lãnh đạo cấp Vụ

Bộ Tư pháp trao Quyết định bổ nhiệm lãnh đạo cấp Vụ
(PLVN) -Chiều 3/7, tại cuộc họp giao ban Lãnh đạo Bộ, thay mặt Ban cán sự đảng, Lãnh đạo Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Lê Thành Long đã trao Quyết định về việc bổ nhiệm lãnh đạo cấp Vụ cho đồng chí Cù Thu Anh và đồng chí Nhâm Ngọc Hiển.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬