Tòa có được phép "xử nằm" bị cáo?

(PLO) - Dù bác sỹ đã kết luận: Sức khỏe bị cáo bình thường, nhưng bị cáo từ chối mọi câu hỏi của HĐXX, đại diện VKS giữ quyền công tố tại phiên tòa. Trong trường hợp này, tòa phải làm thế nào? Luật có cho phép phiên tòa tiếp tục diễn ra hay không? Vấn đề này đang được dư luận hết sức quan tâm. 
 Tòa có được phép "xử nằm" bị cáo?
Sự việc này xảy ra tại phiên tòa xét xử vụ án “trộm dê” đang được TAND huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận xét xử vào ngày 09/01/2014 và kéo dài trong nhiều ngày. Bị cáo bị truy tố trong vụ án này là bà Trần Thị Kim Nguyệt  (trú thị trấn Lương Sơn, huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận). 
Không phải lần đầu
Việc bị cáo từ chối khai báo, nằm vật vạ trong phòng xử án, không phải lần đầu diễn ra trong các phiên tòa hình sự ở nước ta. Trước đây cũng từng có trường hợp, bị cáo cho rằng mình không phạm tội, bị oan nên đập đầu vào vành móng ngựa hoặc bất ngờ “ngất xỉu”, không trả lời bất kỳ câu hỏi nào của HĐXX, đại diện VKS. 
Gần đây nhất là trường hợp của bị cáo Đặng Trần Hoài, bị VKS TP.Hà Nội truy tố về hai tội “Hiếp dâm trẻ em” và “Cướp tài sản”. Cuối năm 2012, TAND TP.Hà Nội đưa vụ án này ra xét xử và HĐXX cũng khá vất vả với bị cáo này. 
Theo báo chí đăng tải vào thời điểm đó, trong suốt phiên xử, bị cáo này la hét, khóc lóc, nằm vật xuống đất không trả lời các câu hỏi của HĐXX, đại diện VKS. Sau khi cho bác sỹ kiểm tra sức khỏe, xác định bị cáo bình thường nên HĐXX tiếp tục phiên tòa, công bố lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra. Kết thúc phiên tòa, HĐXX tuyên án tử hình đối với bị cáo này về hai tội “Hiếp dâm trẻ em” và “Cướp tài sản”.
Trở lại với vụ án “trộm dê” ở huyện Bắc Bình, theo thông tin từ báo chí, ngày 10/01/2014, do bị cáo Nguyệt (đang tại ngoại) không đến tòa nên HĐXX đã cử tổ công tác xác minh và biết bị cáo đang truyền dịch tại trạm y tế thị trấn Lương Sơn. Sau đó, HĐXX trưng cầu một bác sỹ thuộc bệnh viện đa khoa Bình Thuận đến khám cho bị cáo và xác định sức khỏe bình thường nên tòa  tiếp tục phiên xử. 
Sau buổi xét xử hôm đó, HĐXX ra quyết định tạm giam bị cáo để đảm bảo cho việc xét xử. Mấy ngày tiếp theo, phiên tòa diễn ra trong tình trạng hết sức căng thẳng: Bị cáo nằm bất động trên ghế xếp, không nghe, không trả lời HĐXX; còn HĐXX thì lần lượt công bố từng lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra. Đến phần tranh luận, chỉ có VKS và các luật sư của bị cáo tranh luận, còn bị cáo vẫn im lặng, nằm trên ghế xếp.
Luật cho phép xử  
Về nguyên tắc, khi bị cáo thông báo không đủ sức khỏe để tham dự phiên tòa thì HĐXX sẽ cho bộ phận y tế kiểm tra sức khỏe. Nếu cán bộ y tế kết luận, bị cáo không đảm bảo sức khỏe tham dự phiên tòa thì HĐXX sẽ quyết định hoãn phiên tòa. Trong trường hợp, cán bộ y tế kết luận bị cáo vẫn đủ sức khỏe thì tòa tiếp tục xét xử. Do vậy, ý kiến kết luận của cán bộ y tế là căn cứ quan trọng để HĐXX đưa ra quyết định. 
Nếu bị cáo cố tình giả bệnh thì trong trường hợp này bị xem là cố tình gây khó khăn cho hoạt động xét xử, tòa án có thể căn cứ vào điều 79, 80, 88 BLTTHS để ra quyết định bắt bị cáo tạm giam. Trường hợp của bị cáo Nguyệt trong vụ án “Trộm dê” được HĐXX nhận định theo hướng này nên đã ra lệnh bắt tạm giam dù bị cáo nằm bất động trên ghế xếp. Nếu thật sự bị cáo Nguyệt giả vờ bệnh thì việc ra quyết định bắt tạm giam của HĐXX trong trường hợp này là phù hợp với quy định pháp luật. 
Về việc bị cáo Nguyệt từ chối khai báo tại tòa, theo quy định tại điều 209 BLTTHS, HĐXX, KSV giữ quyền công tố tại phiên tòa có quyền công bố lời khai của bị cáo, bị hại, người liên quan và các vật chứng, tài liệu khác để phục vụ cho việc xét xử. 
Hơn nữa, để xác định sự thật của vụ án, ngoài lời trình bày của bị cáo, HĐXX còn phải căn cứ vào các chứng cứ khác được thu thập hợp pháp trong quá trình điều tra, truy tố. Do vậy, bị cáo không chịu khai báo ở tòa thì HĐXX vẫn có quyền sử dụng các chứng cứ khác để xác định bị cáo có tội hay không có tội. Vì vậy, theo quan điểm tôi, trong mọi trường hợp, bị cáo (và cả những đương sự khác), không nên từ chối trả lời các câu hỏi của HĐXX, đại diện VKS, luật sư tại phiên tòa. 
Nếu thấy rằng, bản án của Tòa xét xử đối với mình là không đúng người, đúng tội, bị cáo có quyền kháng cáo để yêu cầu Tòa án cấp trên xét xử lại vụ án theo trình tự phúc thẩm. Không nên vì không hài lòng với các cơ quan tiến hành tố tụng mà phản ứng tiêu cực như vậy. Điều này không những không giúp được gì cho bị cáo mà đôi khi còn “lợi bất cập hại”.   
Luật sư Nguyễn Văn Đức
Cùng chuyên mục
Người sử dụng lao động không đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động, xử lý thế nào?

Người sử dụng lao động không đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động, xử lý thế nào?

(PLO) - Hiện nay, không ít người sử dụng lao động (NSDLĐ) nợ tiền bảo hiểm xã hội (BHXH), không đóng cho các cơ quan bảo hiểm, làm nguời lao động (NLĐ) có nguy cơ không được hưởng những khoản trợ cấp này, ảnh hưởng rất lớn đến quyền lợi của họ. Như vậy, nếu NSDLĐ không đóng BHXH bắt buộc cho NLĐ thì sẽ bị xử lý như thế nào?

Đọc thêm

Chuẩn bị tổng kết thi hành Luật Nuôi con nuôi

Chuẩn bị tổng kết thi hành Luật Nuôi con nuôi
(PLVN) -Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc vừa ký ban hành Kế hoạch tổng kết thi hành Luật Nuôi con nuôi và Công ước La Hay số 33 về bảo vệ trẻ em và hợp tác trong lĩnh vực nuôi con nuôi quốc tế.

Quảng Ninh phát động ủng hộ đồng bào miền Trung

Quảng Ninh phát động ủng hộ đồng bào miền Trung
(PLVN) -  Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Ninh phát động ủng hộ đồng bào miền Trung khắc phục hậu quả lũ lụt. Ngay sau lễ phát động, Bí thư, Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Xuân Ký cùng các đồng chí lãnh đạo tỉnh và đông đảo cán bộ, công nhân viên chức, đã tham gia ủng hộ đồng bào miền Trung khắc phục hậu quả lũ lụt.

Năm 2020 phát hiện nhiều vi phạm của cơ quan tư pháp

Năm 2020 phát hiện nhiều vi phạm của cơ quan tư pháp
(PLVN) - Sáng nay (26/10),  trình bày Báo cáo công tác năm 2020 trước Quốc hội, Viện trưởng VKSNDTC Lê Minh Trí cho biết, công tác tư pháp tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, tuy nhiên, còn xảy ra những vi phạm pháp luật.
VFF tiếp tục chấn chỉnh, cảnh cáo trọng tài

VFF tiếp tục chấn chỉnh, cảnh cáo trọng tài

(PLVN) - Sau sai lầm nghiêm trọng của tổ trọng tài trong trận Quảng Nam gặp DNH Nam Định, VFF tiếp tục lên tiếng cảnh báo, các trọng tài đang làm nhiệm vụ tại các giải chuyên nghiệp nếu sai phạm sẽ bị xử lý nghiêm khắc.

Khu đô thị mới Thủ Thiêm, TP HCM: Kiến nghị giảm hàng trăm tỷ đồng giá trị dự toán ở 3 dự án BT

Khu đô thị mới Thủ Thiêm, TP HCM:  Kiến nghị giảm hàng trăm tỷ đồng giá trị dự toán ở 3 dự án BT
(PLVN) - Kết quả kiểm toán việc quản lý, sử dụng vốn đầu tư một số dự án BT thuộc Khu đô thị mới Thủ Thiêm cho thấy, chất lượng lập tổng mức đầu tư tại các dự án còn nhiều bất cập, dẫn đến việc xác định giá trị dự toán chưa chính xác, làm ảnh hưởng đến tính kinh tế, hiệu quả của các dự án.

DNH Nam Định đặt mình vào thế khó

DNH Nam Định đặt mình vào thế khó
(PLVN) - Màn trình diễn ấn tượng, đầy quả cảm của Hải Phòng FC ở trận đấu với DNH Nam Định tại vòng 17 V.League 2020 đã giúp cho đội bóng đất Cảng hoàn thành mục tiêu trụ hạng ở mùa giải này và đẩy CLB thành Nam vào thế khó khăn.

Ấm áp tình người trong cơn “đại hồng thủy” lịch sử

Ấm áp tình người trong cơn “đại hồng thủy” lịch sử
(PLVN) - Xã Tân Hóa là vùng rốn lũ của huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, thường xuyên bị ngập nặng mỗi khi có mưa lũ với 100% hộ bị ngập sâu từ 3 đến 8m, hàng chục hecta hoa màu hư hại. Đến nay, nước lũ đã rút nhưng hậu quả để lại còn khá nặng nề về cả vật chất lẫn tinh thần.

Tổng Giám đốc Kienlongbank: “25 năm chọn con người làm nền tảng văn hóa doanh nghiệp”

Tổng Giám đốc Kienlongbank: “25 năm chọn con người làm nền tảng văn hóa doanh nghiệp”
(PLVN) - “Triết lý kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp là hai giá trị được Kienlongbank xây dựng và phát triển trong suốt 25 năm qua. Để có được những thành tựu ngày hôm nay chính vì Kienlongbank đã chọn những yếu tố nòng cốt làm nền tảng cho sự phát triển của Ngân hàng” - Bà Trần Tuấn Anh – Thành viên HĐQT, Tổng Giám đốc Kienlongbank khẳng định trong cuộc trao đổi với PLVN nhân dịp ngân hàng kỷ niệm 25 năm ngày thành lập.
Cà Mau đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao vai trò quản lý của cơ quan Nhà nước

Cà Mau đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao vai trò quản lý của cơ quan Nhà nước

(PLVN) - Trong những năm qua, xác định tầm quan trọng của công tác cải cách hành chính, tỉnh Cà Mau đã ban hành nhiều chủ trương, giải pháp để lãnh đạo, triển khai thực hiện nhiệm vụ này và đạt được những kết quả tích cực. Qua đó góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.  

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬