Phân biệt tội cướp, cướp giật và cưỡng đoạt tài sản

(PLO) - Cùng có yếu tố cưỡng đoạt tài sản, khi nào thì bị xử lý về tội cướp tài sản, cướp giật tài sản, khi nào xử lý về tội cưỡng đoạt tài sản?. Thạc sỹ luật Nguyễn Thế Anh (Trung tâm truyền thông Pháp luật Việt Nam) giúp bạn đọc phân biệt các tội danh nêu trên.
Phân biệt tội cướp, cướp giật và cưỡng đoạt tài sản
- Thưa ông, một người sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cướp tài sản khi nào?
Cấu thành cơ bản “tội cướp tài sản” được Khoản 1 Điều 133 Bộ luật Hình sự (BLHS) quy định: “Người nào dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm”.
- Hành vi khách quan của tội phạm được thể hiện ở các hành vi sau:
Dùng vũ lực: là dùng sức mạnh vật chất tấn công người chủ tài sản, người quản lý tài sản hoặc bất kỳ người nào khác ngăn cản việc chiếm đoạt của người phạm tội nhằm đè bẹp sự phản kháng, làm tê liệt ý chí của nạn nhân để chiếm đoạt tài sản. Hành vi dùng vũ lực thường là đấm, đá, trói… hoặc kèm theo sử dụng các phương tiện, công cụ như dao, súng…;
Đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc: là đe dạo dùng tức khắc sức mạnh vất chất được thể hiện bằng lời nói, cử chỉ hành động đe dọa sẽ tấn công người quản lý tài sản hoặc những người khác nếu không đáp ứng yêu cầu hoặc có ý định ngăn cản hành vi chiếm đoạt tài sản của người phạm tội. Ví dụ: A dùng súng bắn chỉ thiên và đe dọa, bắt B phải tháo đồ trang sức trên người đưa cho hắn nếu không hắn sẽ bắn chết ngay…
Hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được để chiếm đoạt tài sản: Người phạm tội không dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực, xong bằng mọi cách thức, thủ đoạn, người phạm tội đã đưa nạn nhân vào một tình trạng không còn khả năng quản lý được tài sản như dùng ê te, các loại thuốc ngủ đầu độc nạn nhân, dùng dây chằng qua đường làm nạn nhân vấp ngã để cướp tài sản… 
- Thời điểm hoàn thành của tội cướp tài sản được tính từ khi người phạm tội có một trong các hành vi nói trên.
- Mặt chủ quan của tội phạm được thực hiện dưới hình thức lỗi cố ý trực tiếp, vì mục đích vụ lợi.
- Chủ thể của tội phạm: Người có năng lực trách nhiệm hình sự  và đủ 14 tuổi.
- Vậy tội cướp giật tài sản khác với tội cướp tài sản như thế nào?
Khác với tội cướp tài sản, người thực hiện hành vi cướp giật tài sản không dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, hoặc dùng hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được; mà lợi dụng sơ hở của người quản lý tài sản hoặc có thể tự mình tạo ra những sơ hở để thực hiện hành vi công khai chiếm đoạt tài sản đang rồi nhanh chóng tẩu thoát.
- Trường hợp đối tượng cướp giật tài sản bị phát hiện, có hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc thì có phạm tội cướp tài sản?
Ở đây cần phân biệt hai trường hợp: Nếu người phạm tội chưa chiếm đoạt được tài sản hoặc chiếm đoạt được tài sản nhưng đã bị người bị hại hoặc người khác giành lại mà người phạm tội vẫn tiếp tục dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc nhằm chiếm đoạt bằng được tài sản thì truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cướp tài sản.
Nếu có hành vi hành hung chỉ nhằm mục đích tẩu thoát thì vẫn phạm tội cướp giật tài sản với tình tiết tăng nặng định khung: Hành hung để tẩu thoát.
- BLHS còn có quy định “tội công nhiên chiếm đoạt tài sản”. Ông có thể giải thích rõ hơn?
Tuy có cùng hành vi công nhiên chiếm đoạt tài sản như tội cướp giật tài sản, nhưng người phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản chỉ lợi dụng tình trạng người quản lý tài sản không có khả năng ngăn cản để công khai chiếm đoạt tài sản của họ.
Ví dụ: Một người thợ điện đang sửa điện trên cột điện cao thế, đã thắt dây an toàn, tội phạm đã lợi dụng người thợ điện không có khả năng ngăn cản vì đang ở trên cột cao không thể xuống ngay được đã công khai dùng chìa khóa mở khóa xe  máy của người thợ điện để dưới chân cột và nổ máy đi. Mặc dù người thợ điện nhìn thấy nhưng không thể ngăn cản được. 
- Nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa hai tội cuớp tài sản và tội cưỡng đoạt tài sản. Vậy đâu là dấu hiệu để nhận biết?
Cấu thành cơ bản “tội cưỡng đoạt tài sản” được Khoản 1 Điều 135 BLHS quy định: “Người nào  đe doạ sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ một năm đến năm năm”.
Đe dọa dùng vũ lực để chiếm đoạt tài sản: Đe dọa gây thiệt hại về thể chất, vật chất cho người chủ tài sản nếu người đó không đáp ứng, không làm thỏa mãn yêu cầu về tài sản cho người phạm tội. Việc đe dọa dùng vũ lực không dẫn đến việc dùng vũ lực ngay tức khắc mà có khoảng thời gian nhất định để người bị đe dọa suy nghĩa, cân nhắc lựa chọn để quyết định trao hay không trao tài sản.
Đây là điểm khác nhau cơ bản của hành vi đe dọa dùng vũ lực trong tội cưỡng đoạt tài sản với hành vi đe dọa dùng dùng ngay tức khắc vũ lực trong tội cướp tài sản. Trong tội cướp tài sản, người bị đe dọa không có sự lựa chọn, bị tê liệt ý chí và tê liệt sự phản kháng, họ sẽ bị tấn công “tức khắc” bằng vũ lực nếu không thoả mãn yêu cầu của người phạm tội.
Uy hiếp về tinh thần người chủ tài sản: là hành vi gây đe dọa gây thiệt hại về mặt danh dự, uy tín như dọa công bố bí mật đời tư mà người chủ tài sản muốn giấu kín, đe dọa hủy hoại tài sản… Ví dụ” A chụp được ảnh chị B đang ngoại tình với một đồng nghiệp, A đã yêu cầu chị B phải nộp cho A 100 triệu đồng nếu không sẽ công bố bức ảnh.
- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện!
Phóng viên / Xa lộ pháp luật
Cùng chuyên mục
Người sử dụng lao động không đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động, xử lý thế nào?

Người sử dụng lao động không đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động, xử lý thế nào?

(PLO) - Hiện nay, không ít người sử dụng lao động (NSDLĐ) nợ tiền bảo hiểm xã hội (BHXH), không đóng cho các cơ quan bảo hiểm, làm nguời lao động (NLĐ) có nguy cơ không được hưởng những khoản trợ cấp này, ảnh hưởng rất lớn đến quyền lợi của họ. Như vậy, nếu NSDLĐ không đóng BHXH bắt buộc cho NLĐ thì sẽ bị xử lý như thế nào?

Đọc thêm

Bác Hồ - tình yêu thiết tha nhất trong tâm thức thế hệ trẻ

Bác Hồ - tình yêu thiết tha nhất trong tâm thức thế hệ trẻ
 
(PLVN) - Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn sống mãi trong lòng nhân dân, non sông, đất nước ta, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình cách mạng Việt Nam và là kim chỉ nam trên con đường phát triển của dân tộc trong thời đại mới.

Nạn lừa đảo trong du lịch tái bùng phát

Nạn lừa đảo trong du lịch tái bùng phát
(PLVN) - Dù hiện tại hoạt động du lịch gần như “đóng băng” ở một số địa phương do dịch tái bùng phát nhưng tình trạng“chặt chém” du khách, lừa khách mua tour “giảm giá” hay tour “siêu rẻ” lại có dấu hiệu tăng.
Tiếp cận tín dụng chính sách: Đảm bảo thông suốt trong mùa dịch

Tiếp cận tín dụng chính sách: Đảm bảo thông suốt trong mùa dịch

(PLVN) - Trước diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, cả hệ thống Ngân hàng Chính sách xã hội nói chung, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Quảng Ngãi nói riêng đã và đang hướng dẫn khách hàng đến giao dịch tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch, đồng thời đảm bảo hoạt động ngân hàng trên địa bàn diễn ra an toàn, thông suốt, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn cho hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác.

Cuộc thi Tìm hiểu về Hải quan – Festival Hải quan 2021: Sân chơi nâng cao hiểu biết về pháp luật hải quan

Cuộc thi Tìm hiểu về Hải quan – Festival Hải quan 2021: Sân chơi nâng cao hiểu biết về pháp luật hải quan
(PLVN) - Học viện Tài chính và Tổng cục Hải quan vừa phối hợp tổ chức thành công đêm chung kết cuộc thi “Tìm hiểu về Hải quan – Festival Hải quan 2021”. Trong bối cảnh diễn biến phức tạp của dịch bệnh COVID-19, chung kết của cuộc thi đã được tổ chức trực tuyến trên ứng dụng Zoom Cloud Meeting.

PVN tìm dầu trên chảo lửa Sahara

PVN tìm dầu trên chảo lửa Sahara
(PLVN) - Ít ai biết rằng, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) đang có một dự án dầu khí hoạt động ở sa mạc Sahara thuộc Algeria, góp phần đưa giá trị “vàng đen” về xây dựng đất nước. Câu chuyện của những người lao động PVN tìm dầu lửa trên sa mạc là minh chứng cho bản lĩnh của người lao động Việt Nam.

Học Bác

Học Bác
(PLVN) - Bình sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh toát ra một phong cách giản dị, thể hiện trong trang phục, ăn uống, sinh hoạt, cư xử, văn phong và lời nói. 
Phát huy các giá trị di sản về Bác ở Thừa Thiên - Huế

Phát huy các giá trị di sản về Bác ở Thừa Thiên - Huế

(PLVN) - Hệ thống di tích gắn liền với thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Thừa Thiên - Huế là di sản quý nhưng vẫn chưa phát huy giá trị tương xứng với tầm vóc. Để phát huy giá trị các di tích này, mới đây UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế đã phê duyệt Đề án “Phát huy giá trị di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thừa Thiên - Huế phục vụ phát triển du lịch”.

Đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống: Nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài nguyên

Đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống: Nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài nguyên
(PLVN) - Vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, vừa phát huy vai trò của cơ chế thị trường trong lĩnh vực quản lý, sử dụng tài nguyên. Đặc biệt phát triển lành mạnh thị trường quyền sử dụng đất, chú trọng thị trường quyền sử dụng đất nông nghiệp, khắc phục tình trạng đầu cơ đất… là những nhiệm vụ được Báo cáo chính trị Đại hội XIII đề ra. 

Chủ tịch Hồ Chí Minh - thần tượng của những người làm báo

Chủ tịch Hồ Chí Minh - thần tượng của những người làm báo
(PLVN) - Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng từng nhận xét: “Sự ứng xử linh hoạt của Hồ Chí Minh trong giao tiếp ngoại giao đã trở thành những câu chuyện huyền thoại”. Điều này được thể hiện rõ qua cách Người giao tiếp với truyền thông trong nước và quốc tế. 

Ký ức về lần gặp Bác của anh phóng viên trẻ

Ký ức về lần gặp Bác của anh phóng viên trẻ
(PLVN) - Tròn 60 năm sau ngày được gặp Bác Hồ nhưng hình ảnh vị Cha già đáng kính của dân tộc Việt Nam luôn ở trong tâm trí ông Phan Duy Hương. Bức ảnh chụp chung với Bác được ông cất giữ cẩn thận hàng chục năm qua như là động lực để rèn luyện bản thân, phấn đấu trong công việc cũng như cuộc sống. 

Cử tri quê Bác náo nức chờ ngày toàn dân bầu cử

Cử tri quê Bác náo nức chờ ngày toàn dân bầu cử
(PLVN) - Chỉ còn vài ngày nữa, ngày hội toàn dân  bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp sẽ diễn ra. Những khẩu hiệu "Tôi đi bầu cử", “Cử tri Hưng Nguyên đi bầu cử”,... được kẻ vẽ nắn nót trên sân phơi lúa đã thể hiện được sự phấn khởi, náo nức đón chờ ngày để thực hiện quyền và nghĩa vụ của những người con quê hương Bác Hồ.

Sáng tháng Năm về thăm quê Bác: Ấm lời Người căn dặn

Sáng tháng Năm về thăm quê Bác: Ấm lời Người căn dặn
(PLVN) - Sáng tháng Năm, quê Bác nắng vàng như rót mật. Những ngày cả nước chung tay phòng, chống dịch Covid-19, cảnh vật “làng Trù quê mẹ và làng Sen quê cha” dường như càng yên bình hơn. Đâu đây lại dậy lên mùi rơm rạ lẫn trong hương thơm tinh khôi từ những ao sen đang kỳ nở rộ… Tất cả như những đóa hoa ngát hương kính dâng lên Người.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376