Dự án “tỷ đô” của Dona.Coop đẩy hàng ngàn dân vào cảnh điêu tàn: Bước đường cùng của bà lão đẩy lùi ba cuộc cưỡng chế

(PLO) - Những người nông dân xã Long Hưng, dù 10 năm nay đã là “nông dân không ruộng”, vẫn giữ nguyên đặc trưng nông dân Nam bộ: Hiền hậu, nhưng khi đã bị áp bức đẩy vào tình cảnh “con giun xéo mãi cũng quằn” thì sẽ phản kháng đến “còn cái lai quần cũng đánh”. Bà Lê Thị Sáng (SN 1954, ngụ ấp Phước Hội), một người bị dự án của Dona.Coop lấy đất, là trường hợp điển hình như vậy.
Diện tích hơn 2.000m2 đất và năm căn nhà của bà Sáng chỉ được áp giá bồi thường 816 triệu Diện tích hơn 2.000m2 đất và năm căn nhà của bà Sáng chỉ được áp giá bồi thường 816 triệu

Trong các cuộc gặp với đoàn nhà báo về Long Hưng tìm hiểu, ghi nhận sự việc, khác với những nông dân mất đất khác người bật khóc, người lạc giọng bức xúc, người gay gắt chen ngang đòi nói, có một bà lão mái tóc bạc cắt ngắn thường hiền lành ngồi một góc, dường như từ tốn chờ đến lượt mình trình bày. Phải đến khi có người giới thiệu: “Bả là “bà già gân”, một mình đẩy lùi ba cuộc cưỡng chế”, ai nấy mới bất ngờ.

Đền bù nhà với giá… xà bần

Bà Sáng vốn “con nhà nòi” cách mạng. Mẹ chồng, mẹ đẻ bà đều là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Bản thân vợ chồng bà cũng tham gia kháng chiến. Chồng bà thời chống Mỹ là đặc công rừng Sác (Cần Giờ, TP HCM), được tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhì. Bản thân mình, bà cho hay hoạt động bí mật từ thời thiếu nữ, được tặng Huy chương Kháng chiến hạng Nhất. Bà bảo đánh với Mỹ, súng thật, đạn thật, sống chết mong manh, bà không ngán. Nay “đánh” với “dự án bẩn”, bà thà ở tù, chứ không giao một tấc đất.

Chiến tranh kết thúc, năm 1976, vợ chồng bà trở về Long Hưng khai phá được thửa đất hơn 2.000m2, sau này xây nên căn nhà khang trang 200m2, cùng bốn căn nhà khác của gia đình các con. Thửa đất hai mặt tiền, một mặt nằm sát con đường đang xây nối xã với dự án sân bay Long Thành. 

Dự án “Khu đô thị sinh thái kinh tế mở Long Hưng” (tại xã Long Hưng, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, do Liên hiệp HTX Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Đồng Nai – Dona.Coop, làm chủ đầu tư) ra đời. Cũng như hàng ngàn hộ dân xã Long Hưng, gia đình bị thu hồi hết đất. Thông báo “bồi thường đền bù hỗ trợ” cho hay công sức, mồ hôi, nước mắt gom góp cả nhà cả đời tạo dựng, được bồi thường 816 triệu đồng. 

Bà cho biết có nhiều lý do không chấp nhận giao đất. Thứ nhất, giá bồi thường rẻ mạt. Chỉ riêng một căn nhà lớn, trước gia đình xây dựng đã tốn 30 lượng vàng (tương đương 1 tỷ đồng hiện nay), nhưng được định giá chỉ 150 triệu. Đền bù vậy khác gì coi nhà bà như đống xà bần. 

Thứ hai, chính sách tái định cư vô cùng bất hợp lý: “Họ cấp cho gia đình má một lô đất tái định cư. Trong khi má có năm đứa con lớn đều đã lấy vợ, lấy chồng, khu đất nhà má có năm căn nhà. Bắt hàng chục người ông bà, cha mẹ, con cháu cùng chui rúc trong một căn tái định cư 100m2, ai chịu nổi”. Chưa hết: “Họ phát cho cái nền đất mà có cho má tự xây đâu. Má muốn xây phải nộp tiền lên đất thổ cư. Sau đó, nộp thêm từ 150 triệu đến 650 triệu. Nộp đủ, không thiếu một đồng thì họ mới xây nhà cho. Như vậy má thiệt đơn, thiệt kép, bị làm tiền từ khâu đầu đến khâu cuối”. Ở căn nhà bà đang giữ được, vườn rộng, nuôi gà, nuôi cá, trồng cây ăn trái trang trải tiền sinh hoạt hàng ngày. Bà còn xây cái quán nhỏ cho thuê bán hàng. Vào khu tái định cư rồi làm gì ăn? 

Thứ ba, bà tố cáo có sự nhập nhèm, sai quy định, thiếu căn cứ pháp lý trong dự án hương lộ 2 lấy đất nhà bà (là một dự án thành phần trong dự án “Khu đô thị sinh thái kinh tế mở Long Hưng”). Mọi giấy tờ liên quan đến thu hồi nhà đất, bà không ký nhận.

Hôm chính quyền và chủ đầu tư đến nhà đo đạc, kiểm đếm tài sản, bà đang đi ghe ở sông Đồng Nai bán hàng. Về nhà, nghe con gái kể lại dù không mở cổng, đoàn người vẫn xô rào vào kiểm kê, bà lặng người, biết bi kịch như gia đình ông Phan Văn Hoa (PLVN đã phản ánh trong kỳ 1 loạt bài) sẽ đến với nhà mình. 

Làm gì đây? Những ngày sau đó bà nghỉ bán hàng, chiều chiều ngồi bắc ghế nơi hiên nhà trầm ngâm bên người chồng bị bệnh nằm liệt. Căn nhà thân thương bà thuộc đến từng vết sứt mỗi viên gạch nền. Mỗi cây trong vườn bà còn nhớ trồng dịp nào, năm nào. Rồi cả gia đình, con cháu sẽ đi đâu về đâu? Mỗi lần nghĩ đến tương lai là nghẹt thở. Bà âm thầm lên một kế hoạch.

Dự án “tỷ đô” của Dona.Coop đẩy hàng ngàn dân vào cảnh điêu tàn: Bước đường cùng của bà lão  đẩy lùi ba cuộc cưỡng chế ảnh 1
Bà lão 64 tuổi từng đẩy lùi ba cuộc cưỡng chế

“Thà đi tù còn hơn bị cướp đất”

Chiều vắng lặng. Gió từ bờ sông thổi lên mơn man, xao xác lá cây vườn. Hàng dừa trĩu quả đổ bóng trước sân theo nắng chiều. Căn nhà đồ đạc ngăn nắp, từng cái ly uống nước đều được cẩn thận cọ rửa sạch bong. Bà lão tóc bạc gương mặt hiền hậu ngồi bên thềm. Ai dám nghĩ bao nhiêu giông bão mang tên “cưỡng chế” đã đi qua đây. 

Giọng bà nhẹ tênh:  “Chiến tranh hết rồi, mà có những lúc căng thẳng quá chiến tranh. Đường cùng má mới làm vậy thôi. Tính đến nay, nhà má bị ba lần cưỡng chế. Ba lần má đều đẩy lùi. Má quánh (đánh) theo kiểu du kích nên tụi nó không xông vào được. Má biết làm như vậy là vi phạm pháp luật, nhưng đường cùng rồi. Má chấp nhận ở tù. Má phải bảo vệ nhà, bảo vệ tài sản, bảo vệ mồ hôi, nước mắt cả đời. Dự án là sai nên má mới bảo vệ tài sản của má. Má không chống đối chính quyền, má chỉ bảo vệ nhà mình. Má chấp nhận đánh chết bỏ, một là mình chết, hai là “nó” chết”. 

“Lần thứ nhất vào ngày 5/8/2012. Trước ngày cưỡng chế, má lặng lẽ như không có chuyện gì. Chính quyền cho người theo dõi nhà má gắt gao. Căn nhà phía đối diện nhà má kia kìa, là nhà một người hàng xóm sợ bị cưỡng chế nên đã giao đất rời đi. Tụi nó lấy nhà đó làm trụ sở văn phòng ấp để tiện theo dõi má đêm ngày”. 

“Đề phòng bị cắt điện, má mua sẵn mấy chiếc ná thun, bẻ dây sắt làm “đạn”. Má sang văn phòng ấp, chỉ mặt từng đứa: “Má có ký hợp đồng mua bán điện với Nhà nước. Hợp đồng còn đây. Tụi bay chắc biết tài bắn ná thun của má, đứa nào dám trèo lên cột cắt điện, má bắn gãy giò”. 

“Má rào lưới B40 xung quanh vườn. Cứ đêm đêm cặm cụi chuẩn bị các thứ trong nhà. Đêm trước khi đoàn cưỡng chế đến, má thức trắng, mang củi, chà, lá dừa, vật liệu dễ cháy, chất từng ụ xung quanh nhà. Má trữ sẵn 100 lít xăng, ngoài sân 30 lít, trong nhà 40 lít, sau vườn 30 lít. 

Mấy căn nhà, má đã chuẩn bị sẵn nhiều bình gas lớn nhỏ vùi trong củi. Tụi nó vào là má phát hỏa. Quánh (đánh) xong bỏ. Cháy sạch nhà cũng được. Má chết cũng được, đi tù cũng được. Còn đỡ khổ hơn bị cướp đất, bị đẩy vào khu tái định cư”.

“Sáng sớm hôm ấy, má bảo các con khiêng cha tụi nó nằm liệt giường đi gửi nhà người thân. Mấy đứa con, má phân công đứa lên nóc nhà, đứa bên hông, đứa sau vườn. Mỗi đứa một góc. Má ôm can xăng ngồi sân chờ sẵn”.

“Lần thứ nhất, lực lượng cưỡng chế hung hăng lắm. Xe cộ rầm trời, cả trăm người bao vây. Má không mở cổng. Tụi nó xếp thành hàng hô lớn “1, 2, 3” định phá cổng nhào vô. Tụi nó hô thì má cũng hô “xông ra”, vừa tưới xăng lên các ụ củi, tay giơ hộp quẹt: “Tụi bay vào thì đừng trách”.

“Tụi nó điều xe múc phá rào. Cái xe lừ lừ tiến đến, má xách gậy tầm vông lao ra. Cậu lái xe còn trẻ lắm, cỡ hăm mấy tuổi. Má la lên: “Con ơi, đây là dự án cướp đất dân. Nếu bị lấy đất, chắc cả nhà má chết. Vậy hoặc má chết, hoặc con chết. Con làm thuê cho chúng được mấy trăm ngàn, đáng mất mạng không”. Má phóng gậy tầm vông đánh vù, cố ý phóng vào phần sắt trên xe. Cậu lái xe nhảy xuống chạy mất”. 

“Thấy má làm dữ, tụi nó rút lui”. 

“Lần thứ hai, ngày 5/6/2013, má vót thêm nhiều gậy tầm vông. Bí thư xã đứng ngoài cổng gọi với vào: “Chị Sáng cho tụi em vào nhà thương lượng”. Cô này ngày hoạt động cách mạng, chính má dắt vào thành. Má trả lời: “Tụi bay kéo cả bầy cả lũ trăm người đến áp chế bà già mà nói thương lượng cái gì. Tụi bay tình nghĩa đã không làm thế. Tao xin thương lượng bao nhiêu lần có cho đâu. Giờ kéo quân đến rồi nói thương lượng là sao?”. Chúng kéo nhau về”.  

“Lần thứ ba sau đó hai tháng, vào tháng 8/2013. Má ôm can xăng, tuyên bố: “Hoặc tao chết, hoặc tụi bay chết”. Ai chết thì dự án của nó cũng ngưng. Dự án vừa trái pháp luật, vừa tai tiếng nếu có người chết. Lần này má còn chuẩn bị thêm “đồ chơi” khác. Đồ chơi ấy là gì hả? Bí mật! Má không nói được. Ba lần đem quân đến cưỡng chế, tụi nó đều không vào được nhà má”.

“Dự án thì sai, vậy mà địa phương cố tình bao che tiếp tay. Từ sau lần thứ ba tới giờ, không thấy nói gì chuyện cưỡng chế nhà má nữa. Chắc tụi nó cũng ngán”.

“Các con sợ chuyện này đưa lên báo thì má bị bắt hả? Các con cứ giúp má đưa chuyện này lên. Làm thế là giúp má. Mất đất, mất nhà mới là mất tất cả. Trước khi quánh (đánh) tụi nó, má đã chấp nhận có thể ở tù rồi”.

“Các con sợ chuyện của má lên báo sẽ kích động mọi người hả? Trời ơi phải đưa lên báo mới là giúp dân con ơi. Chuyện này cả xã Long Hưng ai cũng biết, có khi nhiều nhà đã chuẩn bị “đồ chơi” như má. Má chỉ sợ Trung ương không biết chuyện, dân sẽ “tự xử”, càng thêm điêu tàn”.

Mười năm Dona.Coop thực hiện Dự án “Khu đô thị sinh thái kinh tế mở Long Hưng”, tại địa phương này không chỉ có những thực tế đau lòng đã xảy ra như loạt bài PLVN đã phản ánh. Khi lòng dân oán thán, sức chịu đựng đã cạn kiệt, sự việc như đám lá khô nếu có mồi lửa sẽ bùng lên. “Mồi lửa” ấy cũng đã đến từ hành động gây hấn kích động của một nhóm người lạ, dẫn đến cuộc bắt bớ oan nghiệt quy mô lớn bậc nhất lịch sử Việt Nam: Một đêm bắt 680 nông dân, tuyên án 46 người, trong đó không ít người đến bây giờ vẫn thảm thiết kêu oan.

Mời bạn đọc đón đọc kỳ sau.

Nhóm PV
Cùng chuyên mục
(Ảnh: Vietnamnet)

Bệnh viện Bỉm Sơn (Thanh Hóa) bị phản ánh “lập khống hồ sơ bệnh án”

(PLVN) -  Bà Phạm Thị Huyên (ngụ số 101 đường Lê Lợi, phường Đông Sơn, TX Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa) phản ánh đến Báo PLVN về việc bà không làm thủ tục khám bệnh nhưng BV Đa khoa TX Bỉm Sơn vẫn có kết quả và kết luận bà bị bệnh đái tháo đường, đồng thời thực hiện việc thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT cho bà trái quy định.

Đọc thêm

Hà Nội: UBND phường Hàng Mã “om” hồ sơ xử lý vi phạm trật tự xây dựng

Trụ sở Đội quản lý trật tự xay dựng đô thị quận Hoàn Kiếm
(PLVN) - Chủ căn hộ tầng 1, số 93 Hàng Mã tự ý phá bức tường chung, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của hộ liền kề và tài sản chung của Nhà nước. Cán bộ UBND phường đã lập biên bản vi phạm, Xí nghiệp quản lý và phát triển nhà số 3 đã đề nghị UBND phường cương quyết ngăn chặn, xử lý vi phạm và yêu cầu khắc phục hậu quả nguyên trạng nhưng sau gần 2 tháng UBND phường Hàng Mã vẫn “om” hồ sơ xử lý vi phạm trật tự xây dựng.

Góc khuất vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm: Bài 4 - Phiên xử lạ lùng “quên” triệu tập... bị cáo, luật sư

Bác sĩ Liêm trong phiên sơ thẩm năm 2020.
(PLVN) - Nhận xét về vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Y tế Long An) bị cáo buộc “Cố ý làm trái quy định Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 165 Bộ luật Hình sự 1999, nhiều luật sư cho rằng đây là một vụ án “gọt chân cho vừa giày”. Hồ sơ cho thấy quá trình điều tra, truy tố, xét xử của cấp sơ thẩm đã xảy ra không ít vi phạm tố tụng.

Cần làm rõ dấu hiệu “hợp thức hóa” vi phạm của Công ty Minh Long

Vi phạm của Cty Minh Long hoàn thiện, chính quyền địa phương mới phát hiện.
(PLVN) - Mặc dù đã chỉ rõ sai phạm của Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn Minh Long (Cty Minh Long) trong việc triển khai thực hiện dự án “Trung tâm đào tạo và sát hạch lái xe mô tô và đào tạo lái xe mô tô hạng B1, B2” (dự án) trên địa bàn xã Hồ Sơn (huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn), thế nhưng, thay vì xử lý dứt điểm thì cơ quan chức nay tỉnh này lại có động thái “hợp thức hóa” vi phạm khiến dư luận địa phương bức xúc.

Góc khuất vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm: Bài 2 - “Đắc tội” vì không tuyển dụng người thân cán bộ tỉnh?

Bác sĩ Liêm tại phiên tòa sơ thẩm hồi cuối năm 2020.
(PLVN) - Ba năm 2014, 2015, 2016 là quãng thời gian “sóng gió” với bác sĩ Lê Thanh Liêm (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Y tế Long An) khi liên tiếp bị rơi vào những tình huống khó xử: Nếu làm theo thì có tội với pháp luật, nếu từ chối thì “đắc tội” với cán bộ gửi gắm. Ông đã chọn cách hành xử đúng luật, rồi sau đó bất ngờ bị cho thôi chức, trở thành bị cáo trong một vụ án dấu hiệu oan sai, vi phạm tố tụng nghiêm trọng.

Yên Bái: Đường nông thôn bị biến thành đường chuyên dụng, xe quá tải lộng hành

Đường bê tông Soi Cậu là tuyến đường "độc đạo", người dân đi lại, giao thông thương từ trong xóm dân cư ra xã, huyện bị biến thành “đường chuyên dụng” của công ty Linh Huy Hoàng để "binh đoàn" xe quá tải chở cát (Ảnh: Xuân Hồng).
(PLVN) - Đường bê tông Soi Cậu (thôn Ngòi Thắm, xã Tô Mậu, Lục Yên, Yên Bái) hàng ngày bị cả “binh đoàn” xe chở quá tải, quá khổ nườm nượp ra, vào lấy cát tại bến tập kết hoạt động không phép của công ty TNHH Linh Huy Hoàng giữa thanh thiên bạch nhật, nhưng dễ dàng qua mặt chính quyền, cơ quan chức năng.

Hợp đồng mua bán găng tay y tế hai năm rắc rối

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bà Nguyễn Thiên Hương, Giám đốc Cty TNHH Bê tông Sơn Lâm (trụ sở Bà Rịa – Vũng Tàu) có đơn cho rằng ông Nguyễn Thế Trung (Giám đốc CTNHH Xăng dầu Trần Lưu (trụ sở đường Cách mạng tháng 8, quận 3, TP HCM) ký hợp đồng mua bán găng tay y tế với bà nhưng không giao hàng và cũng không trả lại tiền đã tạm ứng.

Hà nội: Có dấu hiệu "bảo kê" cho doanh nghiệp tập kết vật liệu xây dựng trên đất công

Trụ sở UBND phường Dịch Vọng
(PLVN) - Công ty TNHH P hát triển đô thị xanh Việt Nam ngang nhiên chiếm dụng 1 phần lòng đường để tập kết vật liệu xây dựng (cát, sỏi, gạch) trái phép tại khu đất D18, phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, gây ảnh hưởng lớn đến vệ sinh môi trường và cản trở người tham gia giao thông. Sự việc này diễn ra trong nhiều năm, UBND phường Dịch Vọng biết, thế nhưng lại không dám “đụng” đến.

Lạng Sơn: Trung tâm đào tạo lái xe Minh Long xây dựng không phép

Cty Minh Long xây dựng hàng loạt công trình không phép
(PLVN) - Chưa được chấp thuận chủ trương đầu tư, chưa chuyển mục đích sử dụng đất, chưa được cấp giấy phép xây dựng… thế nhưng, Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn Minh Long (Cty Minh Long) đã triển khai xây dựng hoàn thiện hàng loạt các hạng mục công trình để thực hiện dự án “Trung tâm đào tạo và sát hạch lái xe mô tô và đào tạo lái xe mô tô hạng B1, B2” trên hàng nghìn m2 đất nông nghiệp thuộc địa bàn xã Hồ Sơn (huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn).

Tổng lực ngăn chặn, đẩy lùi dịch bệnh

Tổng tiến công toàn lực, thần tốc để chặn đứng, đẩy lùi sự lây lan của dịch bệnh COVID-19. Ảnh minh họa
(PLVN) - Đợt dịch COVID-19 thứ tư trở lại Việt Nam đã tạo ra áp lực lớn. Ngay từ khi bắt đầu có dịch bùng phát, Ban Bí thư, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng và Ban Chỉ đạo quốc gia đã thường xuyên cập nhật, đánh giá tình hình, quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra kịp thời, đúng hướng, quyết liệt, hiệu quả. 

Tại cái điện thoại?

Tại cái điện thoại?
(PLVN) - Một clip dài 8 phút quay cảnh nhạy cảm của một đôi trai gái bị tung lên mạng và cũng ngay lập tức, người ta bỏ công tìm hiểu danh tính của đôi trai gái đó. Thông tin đời tư bị phơi bày trên mạng. Bản thân “nữ chính” của clip này đã lâm vào tình trạng hoảng loạn.

Hàng loạt sự cố tại metro tuyến Bến Thành - Suối Tiên: Vì sao vẫn chưa có kết luận chính thức?

Đến tháng 4/2021, đã có 6 sự cố gối cầu ở tuyến Metro Bến Thành – Suối Tiên.
(PLVN) - Tính từ cuối 2020 đến tháng 4/2021, Ban Quản lý đường sắt đô thị TP HCM cùng nhà thầu phát hiện tới 6 gối cao su trên gói thầu CP2 của tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên bị rơi hoặc xê dịch khỏi vị trí đá kê gối. Tuy nhiên, nguyên nhân vì đâu thì vẫn chưa có kết luận cuối cùng. Vì sao?

Sơn La: Rầm rộ khai thác cát trên sông Mã

Sơn La: Rầm rộ khai thác cát trên sông Mã
(PLVN): Nhiều đối tượng vẫn ngang nhiên khai thác cát trên sông Mã ngoài phạm vi mỏ được cấp phép, trong khi đó các cơ quan quản lý nhà nước lại đùn đẩy trách nhiệm thông tin về vấn đề này.

Cảnh báo “trào lưu” xúc phạm trên mạng xã hội

Cảnh báo “trào lưu” xúc phạm trên mạng xã hội
(PLVN) - Nhiều vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, vi phạm quyền con người gần đây đang diễn ra công khai trên mạng xã hội. Đáng tiếc, thay vì bị lên án, hành vi ấy lại được một bộ phận lớn “cư dân mạng” tung hô.