Dự án của Dona.Coop đẩy hàng ngàn dân vào cảnh điêu tàn: Nông dân mất đất ra bờ sông dựng lều nương náu!

(PLO) - Đêm đêm mò ốc bắt còng trên con sông bên “Khu đô thị kinh tế mở Long Hưng”, nhiều lúc chàng trai 25 tuổi lại ngước mặt lên thẫn thờ nhìn lên vùng đất sáng rực ánh đèn từng có ngôi nhà của mình, nay đã bị san lấp phân lô, bán nền, chỉ biết khắc khoải: “Vì sao lại thế?”. Mù chữ, bị “khủng bố tinh thần” nên sợ hãi, gia đình Tâm đành chịu mất đất, sống cảnh không chốn dung thân, nhẫn nhục chịu đựng lầm than. 
Bà Thu liêu xiêu đi về “căn nhà” dựng bên dự án tỷ đô. Bà Thu liêu xiêu đi về “căn nhà” dựng bên dự án tỷ đô.

Gia đình Dương Minh Tâm (SN 1993, từng ngụ tại số nhà 559, khu 3, ấp Phước Hội) là một trong những trường hợp điển hình vì dự án “Khu đô thị sinh thái kinh tế mở Long Hưng” (tại xã Long Hưng, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, do Liên hiệp HTX Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Đồng Nai (Dona.Coop) làm chủ đầu tư), mà bị đẩy vào cảnh bần cùng.

Được “đền bù” nền đất để… ngắm chơi

Tâm kể lại, sau cuộc cưỡng chế lấy đất đầu tiên với gia đình ông Phan Văn Hoa (PLVN đã phản ánh trong số báo trước), tâm lý người dân cả xã kinh hãi. “Cả trăm người tay dùi cui điện, tay xịt khói tùm lum, dân la lên cũng bị còng, ai dám ý kiến chống đối nữa”, chàng trai kể lại. 

Gia đình Tâm có năm người thì cả năm đến mặt chữ còn không rành, nói gì đến biết quy định pháp luật mà đòi hỏi những quyền lợi như đền bù hợp lý hay chưa, hỗ trợ học nghề ra sao? Giao lại căn nhà và mảnh vườn cho nhà đầu tư Dona.Coop, họ dắt díu ra khu nhà tạm cư ở tạm. 

Tâm kể gia đình được bồi thường một nền đất tái định cư 100m2 và số tiền bồi thường hơn 150 triệu. Phải ở nhà tạm cư, vì theo “luật” của Dona.Coop đưa ra, dù có đất tái định cư cũng không được tự ý xây dựng gì trên đó. Muốn ở đó, phải chi tiền cho Dona.Coop xây nhà. Thời điểm đó, mẫu nhà “giẻ rách” nhất của Dona.Coop cũng lên tới 150 triệu đồng. 

Số tiền được “bồi thường”, mẹ Tâm, bà Trần Thị Thu (SN 1961), có sáu người con, chia cho mỗi đứa một ít, vậy là chỉ còn vài chục triệu. Gia đình vốn sống bằng nghề mò ốc bắt còng, làm vườn tược, nay ruộng đồng bị san lấp cả, biết kiếm sống từ đâu. Cả xã lâm cảnh điêu tàn, có sức chẳng ai thuê. Bốn đứa con trai tuy lớn lộc ngộc nhưng ít học, cả đời chưa bước chân ra khỏi xã, biết tha phương nơi nào kiếm ăn? Bốn anh em ngày ngày rảnh rỗi ngồi không chỉ biết gầy sòng nhậu. Miệng ăn, núi lở. Từ chỗ có nhà, có vườn, có đất, có kế sinh nhai, gia đình “đổi” được cái nền đất chỉ để… ngắm chơi.

Dự án của Dona.Coop đẩy hàng ngàn dân vào cảnh điêu tàn: Nông dân mất đất ra bờ sông dựng lều nương náu! ảnh 1
Ngày ngày say xỉn, người phụ nữ 57 tuổi lại tìm về nền đất từng có căn nhà bị thu hồi.

“Nhàn cư vi bất thiện”, bi kịch của gia đình nông dân này một phần bắt nguồn từ mất đất mà ra. Trong một cuộc nhậu, Tâm bị người anh Dương Văn Mẫn (SN 1986, anh cùng mẹ khác cha) say xỉn đánh đến vỡ tụy. Bà Thu dốc hết tiền, bán cả nền đất tái định cư được 150 triệu cứu con.

Cứu được đứa con áp út thì gia đình lâm cảnh không chốn dung thân. Vẫn theo “luật” do Dona.Coop đặt ra, chỉ những ai chưa nhận tiền bồi thường, hoặc đã có nền đất tái định cư mà chưa có tiền đóng cho Dona.Coop để xây nhà thì mới được ở nhờ khu tạm cư. Nền đất tái định cư đã bán, bị coi là chẳng còn “dây mơ rễ má gì”, người ta “phủi tay”. Cả gia đình bị đẩy ra đường, không một xu dính túi, lang thang không biết đi đâu về đâu.    

Gia cảnh khốn cùng nhà bà Thu cả xã đều biết. Một người thương tình cho hai triệu, chỉ cho họ mua lại “căn nhà nổi” của một ngư dân bỏ không. Đó là túp lều đặt trên chiếc bè kết tạm bằng khoảng 20 thùng phuy rỗng. Bà Thu cho neo tạm chiếc bè trên con sông nhỏ như dòng kênh bên dự án “tỷ đô”. Gia đình năm người sống lay lắt trong túp lều nổi rộng mươi m2, không điện, không nước, bốn bề nước đen hôi hám, muỗi mòng như vãi trấu, mỗi cơn mưa ập xuống là trong nhà ướt như ngoài trời. “Gia tài” quý nhất là tấm biển ghi số nhà 559 ở căn nhà cũ đã bị phá, bà Thu bới đống xà bần tìm thấy, mang về gắn trước cửa lều. 

Dự án của Dona.Coop đẩy hàng ngàn dân vào cảnh điêu tàn: Nông dân mất đất ra bờ sông dựng lều nương náu! ảnh 2
Bữa cơm của mẹ con người phụ nữ cùng khổ.

Bi kịch gia đình nông dân mất đất

Cuộc sống lâm cảnh bế tắc bấp bênh như chiếc bè lên xuống mỗi cơn triều cường. Bốn thanh niên trong nhà không ai dám nghĩ đến những chuyện yêu đương, gia đình, sinh con đẻ cái, không biết đến cái gọi là “tương lai”, tiếp tục tìm quên trong men rượu. 

Đói nghèo bần cùng sinh tội ác. Vụ án “tương tàn” xảy ra một ngày cuối năm 2017. Tâm kể lại: “Sáng đó anh Mẫn và em út Trần Hữu Bình (SN 1996) ngồi nhậu trong lều, tui lúi húi bắt còng dưới sông. Nghe tiếng hai người cự cãi đánh đấm rồi kêu cái “hự”, tui chạy lên đã thấy anh Mẫn ngã gục”. Thì ra bị người anh trong cơn say đánh đập, đứa em bực tức kiếm con dao làm bếp “phản công”. Tâm kêu cứu đến hụt hơi mới có người nghe tiếng chạy đến hỗ trợ, nhưng nạn nhân đã tắt thở trước khi đến bệnh viện.

Bà Thu như hóa điên. Người phụ nữ mới 57 tuổi nhưng tóc đã bạc, dáng tiều tụy, chân tay quắt queo, da đen đúa, như già đến 20 năm so với tuổi. Vừa thương một đứa con chết tức tưởi, vừa thắt lòng nhìn công an giải một đứa vào nhà giam. Đám tang sơ sài cho con xong, người phụ nữ từ ấy tuyệt vọng tìm đến men rượu tìm quên. 

Nhà năm người, nay chỉ còn ba. Hai đứa con lầm lũi với những cuộc bắt cua bắt còng, với ngày mấy buổi đi tìm người mẹ thường say xỉn thất thểu lang thang tìm về nhà cũ. Tâm kể bắt còng ngày nhiều kiếm được 100 ngàn, ngày ít chỉ 20 – 30 ngàn, bữa đói, bữa no. Cuộc sống đã mất đi ý niệm về thời gian, chỉ lờ mờ nhớ nay đã lay lắt trên dòng kênh đen được ba cái Tết. Cái Tết vừa rồi, người chị lấy chồng ở miền Tây có ghé về, ngồi thở dài một lúc rồi lại đi. Chị cũng nghèo như em, chỉ mua được cho mẹ hai ký thịt và ít trái cây.

Dự án của Dona.Coop đẩy hàng ngàn dân vào cảnh điêu tàn: Nông dân mất đất ra bờ sông dựng lều nương náu! ảnh 3
Tâm bị thương vỡ tụy, mẹ phải bán nền đất tái định cư chạy chữa, gia đình bị đuổi ra ngoài đường.

Chính quyền ở đâu mà để người dân sống cảnh khốn cùng? Tâm cho hay cũng có “sự hiện diện” của chính quyền địa phương, đó là 10 ký gạo hỗ trợ hàng tháng. Đó là đôi khi xuất hiện sắc phục cảnh sát giao thông đường thủy, “hăm” “kéo bè đi nơi khác”. Chàng trai lúc ấy lại lội xuống nước vác dây lên vai kéo “nhà” đi vô định cho đến lúc khuất bóng sắc phục. Địa phương có xua đuổi hay không? Tâm kể cũng có lần một số công an xã kéo đến đòi đuổi đi, nhưng dường như trước gia cảnh cùng cực như thế, dù ai ác đến mấy cũng không thể nhẫn tâm thêm. Túp lều cứ thế dập dềnh bên dự án “tỷ đô”, vô định.

Suốt một ngày chúng tôi ở lại “nhà”, không thấy bà Thu rớt một giọt nước mắt. Cùng khổ rồi, dường như người phụ nữ ấy đã không còn nước mắt để khóc nữa. Bà lao vào những cơn say. Nhưng dường như có những điều dù say đến đâu vẫn không thể quên được. Bên “mâm cơm cúng” 100 ngày con chết chỉ có bát cháo loãng và vài sợi mì nấu rối, người mẹ mất con đang rót rượu “khề khà” mời người chết, chợt quắc mắt chỉ về công trường đang xây cất: “Đô na cốp cái gì, đồ ăn cướp”.

Trưa nắng chang chang, Tâm nhăn nhó ôm vết đau vì vỡ tụy ở bụng, giọng trầm buồn: “Nếu như không có cái dự án ấy, gia đình tui đã không khổ như bây giờ”. Biết trả lời Tâm sao? Tâm đưa mắt buồn nhìn ra nơi bờ sông, nơi con chó gầy nhà Tâm cũng đang nhẫn nhục dặt dẹo ra nằm giơ xương bụng gặm quả mướp non.

Chàng trai mù chữ có lẽ không thể biết được trên lý thuyết, quyền được có một cuộc sống đúng nghĩa của mình được “bảo vệ” như thế nào. Trong quyết định của UBND tỉnh Đồng Nai phê duyệt quy hoạch chung dự án, đã hứa hẹn những lời có cánh về tính chất mục tiêu “thực hiện chuyển dịch kinh tế - xã hội địa phương từ nông nghiệp nông thôn phân tán lạc hậu sang đô thị dịch vụ…, phát triển bền vững, tạo lập môi trường sống mới, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân”. Trước đó, cuối tháng 3/2010, Văn phòng Chính phủ có văn bản truyền đạt ý kiến Thủ tướng yêu cầu UBND Đồng Nai và chủ đầu tư dự án “thực hiện các cam kết về bảo đảm an sinh xã hội tại địa phương”. “An sinh xã hội”, mà những cuộc đời bị gạt ra ngoài lề xã hội, sự sống cái chết lay lắt như ngọn đèn trước gió vậy sao?

Mời bạn đọc xem tiếp kỳ sau.

Nhóm PV
Cùng chuyên mục
Trụ sở UBND huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An)

Quỳnh Lưu (Nghệ An): Huyện vượt quyền chấp thuận chủ trương 8 dự án, chủ đầu tư đau đầu vì nguy cơ “xóa thủ tục” làm lại từ đầu

(PLVN) - Có đến 8 dự án được UBND huyện Quỳnh Lưu chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt bản vẽ chi tiết tỷ lệ 1/500 gần chục năm nhưng không thể triển khai được do cấp huyện không có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh quy hoạch, cấp giấy phép xây dựng. Các chủ đầu tư đang lo lắng trước việc phải “xóa thủ tục” bắt đầu lại từ đầu khâu chấp nhận chủ trương.

Đọc thêm

Vụ tai nạn giao thông ở Cẩm Phả (Quảng Ninh): Thiếu căn cứ xác định lỗi bị hại 40%?

Bị cáo Đỗ Đức Thắng tại phiên tòa.
(PLVN) -  Cho rằng việc các cơ quan tố tụng cấp sơ thẩm xác định bị hại cũng có lỗi trong vụ tai nạn giao thông là không đúng, chị Đinh Thị Hoa (con gái bị hại, trú tại phường Đại Mỗ, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) đã có đơn kháng cáo, đề nghị TAND tỉnh Quảng Ninh hủy bản án sơ thẩm của TAND TP Cẩm Phả.

Na Rì, Bắc Kạn: Một vụ thu giữ lâm sản có dấu hiệu không đúng quy định

Số lượng lớn ván bóc bị tạm giữ bị xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng.
(PLVN) -  Phản ánh đến Báo PLVN, anh Trần Đăng Kiên (trú thị trấn Na Rì, tỉnh Bắc Kạn) cho rằng Hạt Kiểm lâm Na Rì khi tạm giữ lâm sản của gia đình anh có dấu hiệu chưa thực hiện đúng các quy định như không ghi rõ chủng loại, tình trạng lâm sản trong biên bản thu giữ. Đến nay sau nhiều tháng bị thu giữ, số lâm sản có dấu hiệu hư hỏng nặng.

Hà Nội: Đầu tư hàng tỷ đồng kinh phí chăm sóc, cây xanh và thảm cỏ vẫn nhếch nhác khó tin

Hà Nội: Đầu tư hàng tỷ đồng kinh phí chăm sóc, cây xanh và thảm cỏ vẫn nhếch nhác khó tin
(PLVN) - Trong thời gian qua, TP Hà Nội đã bỏ ra hàng tỷ đồng để hiện việc duy trì cây xanh, thảm cỏ, vườn hoa trên địa bàn TP Hà Nội nhưng thực tế thì cây xanh, thảm cỏ trong các đô thị vẫn nhếch nhác đến khó tin, thậm chí cây xanh được trồng ở các tuyến đường còn có nguy cơ gây mất an toàn giao thông.

Hải Phòng: Quy hoạch “treo” biến đất ở của dân thành đất công cộng

Hải Phòng: Quy hoạch “treo” biến đất ở của dân thành đất công cộng
(PLVN) - Quy hoạch tỷ lệ 1/2000 quận Ngô Quyền đến năm 2025 được UBND TP Hải Phòng phê duyệt năm 2013 đã biến nhiều diện tích đất ở của người dân thành đất công cộng, không thể xây dựng nhà ở. Điều đáng nói, các khu đất này người dân đã mua đất làm nhà ở theo dự án được phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ.

Vĩnh Phúc: Dân kêu khổ vì con đường đầu tư gần 90 tỷ đồng vừa làm xong đã hỏng

Tuyến đường tỉnh ĐT.307 từ trung tâm thị trấn Lập Thạch (tỉnh Vĩnh Phúc) đi tỉnh Tuyên Quang mới thi công xong đã hỏng phải đào lên làm lại.
(PLVN) -  Không hiểu vì lý do thi công ẩu hay do sự tàn phá của các phương tiện vận tải chở đá trọng tải lớn mà nhiều đoạn trên tuyến đường tỉnh 307 tỉnh Vĩnh Phúc đoạn từ ngã 3 xã Nhạo Sơn đi xã Đồng Quế, xã Quang Yên, huyện Sông Lô đi tỉnh Tuyên Quang (đoạn km16+500 – km26+140) khi được Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Bảo Quân vừa mới thi công, thực hiện xong thì đã hư hỏng, khiến người dân địa phương bức xúc.

Vi phạm sửa 7 trường học ở Củ Chi: Đề nghị truy tố thêm bị can

Trường Tiểu học Tân Phú Trung, một trong 7 đơn vị liên quan vụ án.
(PLVN) - Liên quan vụ sai phạm xảy ra tại 7 trường học trên địa bàn huyện Củ Chi, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP HCM vừa hoàn tất kết luận điều tra bổ sung, chuyển hồ sơ sang VKSND cùng cấp đề nghị truy tố bị can Lê Thị Thanh Tuyền (nguyên Chánh Thanh tra Sở Tài chính TP HCM, nguyên Trưởng phòng Tài chính - Kế hoạch thuộc UBND huyện Củ Chi) và 4 bị can khác cùng về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

TP Hồ Chí Minh: Vì sao lãnh đạo Sở Xây dựng bị đề nghị kiểm điểm?

Trụ sở Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh.
(PLVN) - Theo Thanh tra TP Hồ Chí Minh, quá trình quản lý trong giai đoạn 2018, 2019, Giám đốc Sở Xây dựng đã có nhiều tồn tại, khuyết điểm trong thẩm định, quyết định đầu tư dự án công trình dân dụng, công nghiệp sản xuất vật liệu có sử dụng nguồn vốn ngân sách và các dự án đầu tư xây dựng khác.

Dấu hiệu sai phạm trong quản lý, sử dụng đất tại Hải Phòng: Bài 2 - Việc lấn kênh có được “chống lưng”?

Công trình làm ảnh hưởng tiêu thoát nước khiến dư luận bất bình.
(PLVN) - Như PLVN đã phản ánh, hiện trên địa bàn thôn 5, xã Bắc Sơn, huyện An Dương, Hải Phòng đang tồn tại công trình xây dựng nhà xưởng xâm phạm vào phạm vi bảo vệ kênh tiêu nước Hoàng Lâu. Không hiểu vì sao, chính quyền địa phương vẫn chưa kiên quyết xử lý dứt điểm vi phạm này, gây bức xúc trong nhân dân?!

Vụ kiện kéo dài ở TP Phủ Lý, Hà Nam: Đề xuất giải quyết khó khăn về nhà ở cho người khiếu nại

Khiếu nại của ông Thành liên quan đến việc thu hồi, giải phóng mặt bằng dự án cầu Châu Giang.
(PLVN) - Báo cáo Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh Hà Nam khẳng định việc giải quyết khiếu nại của người dân là đảm bảo đúng quy định pháp luật. Tuy nhiên, do người khiếu nại là đối tượng chính sách, có khó khăn về chỗ ở nên tỉnh này đề xuất hướng giải quyết cho hộ này một lô đất theo hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất không thông qua đấu giá.