Văn minh đô thị: Xây dựng từ ý thức và những chế tài đủ sức răn đe

(PLO) - Nhìn lại hơn một năm Hà Nội triển khai thực hiện Quy tắc ứng xử (QTƯX) nơi công cộng để thấy rằng, một văn bản Quy tắc chưa đủ để hình thành nên những chuẩn mực góp phần xây dựng thành phố (TP) văn minh, hiện đại, nếu thiếu ý thức của chính những con người đang sống và làm việc trên mảnh đất “ngàn năm văn hiến” này.

Văn minh đô thị: Xây dựng từ ý thức và những chế tài đủ sức răn đe Rác thải tràn lan trên các tuyến phố Hà Nội

Không nên làm mà vẫn làm (?!)

Với mục đích xây dựng một TP thực sự văn minh, QTƯX nơi công cộng đã liệt kê những việc mà công dân và du khách không nên làm là: vi phạm nội quy, quy tắc nơi công cộng; nói to, gây ồn ào; kích động, đe dọa, sử dụng bạo lực; nói tục, chửi bậy, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác; hút thuốc, khạc nhổ, phóng uế tùy tiện; xả rác, chất thải không đúng nơi quy định; tự tiện sử dụng không gian, công trình công cộng vào mục đích cá nhân không đúng quy định; thả rông súc vật nuôi nguy hiểm…

Mặc dù TP đã phát hành 20.000 sổ tay QTƯX nơi công cộng; lồng ghép thực hiện QTƯX trong Tháng hành động về môi trường, Tháng hành động an toàn thực phẩm, triển khai đợt cao điểm bảo đảm trật tự an toàn giao thông; tổ chức cuộc thi ảnh báo chí “Người Hà Nội ứng xử văn minh, thanh lịch năm 2017”; phối hợp Thành đoàn Hà Nội tuyên truyền về QTƯX; tổ chức “Tọa đàm Thanh niên Thủ đô - ứng xử văn hóa, hành động văn minh” nhằm giữ gìn vệ sinh môi trường, nếp sống văn minh đô thị, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh… song hiệu quả thực hiện QTƯX nơi công cộng còn rất hạn chế.

Điểm qua một số tuyến phố và khu dân cư ngay khu vực nội đô lịch sử của TP (quận Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Ba Đình), vẫn còn tình trạng người dân xả rác bừa bãi ở bất kỳ đâu, không thiếu những điểm tập kết rác tự phát nhỏ lẻ, hay những điểm tập kết lớn tại những mảnh đất trống do người dân “ngại” mang đến điểm tập kết hoặc vứt rác vào giờ quy định.

Ngay cả những điểm tập kết rác thải sinh hoạt chờ chuyển đi của công ty môi trường đô thị nhưng không được che phủ bạt cũng góp phần gây mất mỹ quan và “bốc mùi” khó chịu, nhất là vào những ngày hè oi nóng. Chưa kể sau những cơn mưa, nước từ những điểm tập kết rác chảy ra khiến người dân phải chịu cảnh ô nhiễm.

Trong khi đó, phong trào tổng vệ sinh ở địa bàn dân cư vào sáng thứ bảy hoặc chủ nhật (tùy từng khu dân cư) hàng tuần lại không được duy trì thường xuyên và cũng chỉ thực hiện “lỗ mỗ”, chủ yếu là các khu nhà cao tầng hay những khu có dân cư ổn định (ít người tạm trú - PV).

Thành phần tham gia đa số là thành viên các Hội Người cao tuổi hay Hội Phụ nữ địa phương, chứ hiếm khi thấy thanh, thiếu nhi tham gia nên phong trào ngày càng trở nên “nhạt”, không có nhiều tác dụng đối với việc giữ gìn đường phố, khu dân cư sạch, đẹp. 

Còn hành vi hút thuốc, khạc nhổ, phóng uế tùy tiện… phổ biến đến nỗi nhiều nơi người dân phải tự làm biển cấm, thậm chí còn tự quy định mức phạt đến 200.000 đồng/lần vi phạm.

Tình trạng thả rông súc vật nuôi (chó) nguy hiểm… vẫn diễn ra, phớt lờ các quy định, nhắc nhở về đảm bảo an toàn, vệ sinh. Với chủ nhân của những con vật này, thả vật nuôi  ra đường là cách để chúng… không làm bẩn nhà. Họ cũng phó mặc cho vật nuôi chạy rông, không rọ mõm, không xích, tự do phóng uế, gây khó chịu và tâm lý bất an cho người dân mỗi lần vào “mùa chó, mèo dại”…

Bên cạnh những “nét xấu xí” do không thực hiện QTƯX nơi công cộng,  một số chuyển biến đáng kể trong văn minh công cộng đã được ghi nhận, dễ nhận thấy nhất là tại các địa chỉ văn hóa, lịch sử, tham quan như: Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Nhà tù Hỏa Lò, đền Ngọc Sơn, các thư viện, bảo tàng… Hình ảnh du khách ăn mặc phản cảm gần như không còn, khách tham quan có ý thức hơn trong giữ gìn trật tự, vệ sinh công cộng. Song ở công viên, vườn hoa, bến xe, vỉa hè, lòng đường… việc thực hiện QTƯX nơi công cộng về ăn mặc, không nói tục, gây ồn ào, phá hoại tài sản công cộng (như hoa, tượng trang trí)… rất khó khăn, vi phạm còn phổ biến do không có lực lượng chức năng thường xuyên nhắc nhở. 

Trông xứ người mà “thèm” cho xứ ta

Cùng với nhiều giải pháp khác, việc ban hành Quy tắc này cho thấy, chính quyền TP rất nỗ lực và mong muốn xây dựng được TP Hà Nội “xanh, sạch, đẹp”. Nhưng trong TP hàng triệu dân với nhiều thói quen sinh hoạt từ nhiều tỉnh, TP, cũng như lượng lớn du khách qua lại, thì chỉ nhìn ở một số vấn đề như trên, việc thực hiện những quy định trong Quy tắc một cách đồng đều gần như là bất khả thi.

Nhiều ý kiến cho rằng, Hà Nội nên học tập Singapore – quốc gia rất nổi tiếng về môi trường trong lành và ý thức cao của người dân trong ứng xử văn minh nơi công cộng. Một trong những biện pháp hữu hiệu chính là hình phạt “nhằm vào sự tự trọng cá nhân”.

Singapore phạt người xả rác bừa bãi lần đầu tiên tối đa là 1.000 đôla Singapore, tái phạm thì mức phạt sẽ tăng lên 2.000 - 5.000 đôla và phải lao động công ích. Trong khoảng vài giờ, người bị phạt trong bộ quần áo sáng màu đặc trưng sẽ phải làm sạch nơi công cộng (như nhặt rác tại công viên, đôi khi phương tiện truyền thông địa phương được mời đến để ghi lại sự kiện). 

Khi mới triển khai, đại diện Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội - cơ quan thường trực thực hiện QTƯX này cho biết sẽ phê bình những đối tượng vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng, nhưng đến nay, hầu như chưa trường hợp nào bị “bêu danh”. Việc “thả nổi” cho Quy tắc “tự đi vào đời sống” mà không có lực lượng kiểm tra, nhắc nhở, xử phạt càng khiến cho nhiều nơi của TP mất đi vẻ thanh lịch vốn có, trở nên xô bồ, nhốn nháo, thiếu văn minh.

Thực tế này cho thấy, xây dựng văn hóa ứng xử đòi hỏi bản thân mỗi người phải nỗ lực, tự nguyện cùng với sự kiên trì, những biện pháp quyết liệt hơn, lồng ghép nội dung thực hiện QTƯX vào nội dung phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa.

Song song với đó, sẽ biểu dương những tấm gương tốt, tổ chức khen thưởng những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, phê bình những cá nhân có thái độ, hành vi ứng xử trái với QTƯX nơi công cộng, có hình thức xử lý kịp thời với những cá nhân cố tình vi phạm.

Hoàng My
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tỉnh ủy Hà Tĩnh cho Trường THPT Cù Huy Cận tiếp tục được tuyển sinh

Tỉnh ủy Hà Tĩnh cho Trường THPT Cù Huy Cận tiếp tục được tuyển sinh
(PLVN) - Sáng nay (5/7) thường trực Tỉnh ủy Hà Tĩnh đã họp và đưa ra kết luận cho phép Trường THPT Cù Huy Cận  ở huyện Vũ Quang tiếp tục tuyển sinh năm học 2020-2021. Đồng thời, yêu cầu huyện Vũ Quang tiếp tục rà soát, đánh giá để tiến tới thực hiện chủ trương huyện Vũ Quang chỉ có 1 trường THPT đảm bảo theo quy mô dân số, học sinh, số lớp theo quy định hiện hành.

TP Yên Bái được công nhận hoàn thành xây dựng nông thôn mới

TP Yên Bái được công nhận hoàn thành xây dựng nông thôn mới
(PLVN) - Sáng 5/7, tại xã Tuy Lộc (TP Yên Bái) - xã nông thôn mới đầu tiên của tỉnh Yên Bái - UBND tỉnh Yên Bái tổ chức lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận TP Yên Bái hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới năm 2019.
Gia Lai đã có  9 ca dương tính với bệnh bạch hầu

Gia Lai đã có 9 ca dương tính với bệnh bạch hầu

(PLVN) - Tính đến chiều ngày 5/7, tỉnh Gia Lai đã ghi nhận có 9 ca dương tính với bệnh bạch hầu. Số ca nhiễm bệnh đều là người nhà hoặc đã từng tiếp xúc với nạn nhân tử vong tại làng Bông Hiot, xã Hải Yang, huyện Đắc Đoa

Uẩn khúc cái chết của đạo diễn William Taylor (kỳ cuối)

Uẩn khúc cái chết của đạo diễn William Taylor (kỳ cuối)
(PLVN) - Sau cái chết đầy uẩn khúc của William Taylor, gần 100 năm qua nhiều người nổi tiếng là bạn bè, đối tác của ông đã vướng vòng lao lý vì nghi vấn đã hạ chết William. Tuy nhiên, đến nay thủ phạm sát hại Taylor vẫn đang là một bí ẩn.
Vụ sát hại ca sĩ Hachalu - Án hình sự hay hành chính?

Vụ sát hại ca sĩ Hachalu - Án hình sự hay hành chính?

(PLVN) - Ở thủ đô Addis Abeba của Ethiopia đêm ngày 28/6 vừa qua, ca sỹ 34 tuổi Hachalu Hundessa bị bắn chết khi đang lái xe ô tô. Cái chết của ca sỹ này đã đẩy đất nước Ethiopia vào tình trạng bạo loạn và bạo lực.

Mỹ, Anh xung khắc với Trung Quốc về Hong Kong

Mỹ, Anh xung khắc với Trung Quốc về Hong Kong
(PLVN) - Kể từ khi Quốc hội Trung Quốc thông qua bộ luật mới về đảm bảo an ninh ở Hong Kong, phản ứng của Mỹ và Anh không chỉ còn là thể hiện quan điểm thái độ chính trị nữa mà còn đi cùng biện pháp cụ thể. Mỹ có thêm một con chủ bài mới để gia tăng sức ép đối với Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh chiến lược trên mọi phương diện với Trung Quốc.

Heerenveen vì tiền hay vì khả năng của Văn Hậu?

Heerenveen vì tiền hay vì khả năng của Văn Hậu?
(PLVN) - Dù CLB Hà Nội đã đồng ý trả chi phí cho Văn Hậu để anh tiếp tục ở lại CLB thi đấu, nhưng cách ứng xử của Heerenveen khiến cho lãnh đạo CLB Hà Nội bức xúc cho rằng, họ quá nặng về tiền mà không có kế hoạch cụ thể về chuyên môn của Văn Hậu.
Gà Spa thực hiện thẩm mỹ xâm lấn "chui"?

Gà Spa thực hiện thẩm mỹ xâm lấn "chui"?

(PLVN) - Vừa qua, Báo Pháp Luật Việt Nam nhận được nhiều đơn phản ánh của bạn đọc về dịch vụ hoạt động của cơ sở Gà Spa tại Biên Hoà không đúng như tư vấn, quảng cáo gây ảnh hưởng đến sức khoẻ và đời sống của họ. Đồng thời, nhân viên làm tại đây cũng phản ánh nhiều điểm khuất tất trong kinh doanh của cơ sở này.

Trung tướng Phùng Sĩ Tấn giữ chức Bí thư Đảng ủy Bộ Tổng Tham mưu nhiệm kỳ 2020-2025

Trung tướng Phùng Sĩ Tấn giữ chức Bí thư Đảng ủy Bộ Tổng Tham mưu nhiệm kỳ 2020-2025
(PLVN) - Sau gần 3 ngày làm việc tích cực, nghiêm túc, Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Tổng Tham mưu - Cơ quan Bộ Quốc phòng, nhiệm kỳ 2020-2025 vừa kết thúc với kết quả thành công tốt đẹp. Trung tướng Phùng Sĩ Tấn được bầu làm Bí thư Đảng ủy Bộ Tổng Tham mưu  - Cơ quan Bộ Quốc phòng nhiệm kỳ 2020-2025.

Hà Nội dự kiến không tăng học phí năm học 2020-2021

Hà Nội dự kiến không tăng học phí năm học 2020-2021
(PLVN) - Tại kỳ họp thứ 15 HĐND Thành phố Hà Nội, UBND TP Hà Nội dự kiến có Tờ trình đề nghị HĐND TP xem xét Quy định mức thu học phí đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập của Thành phố và mức thu học phí đối với Trường Trung cấp Kinh tế Kỹ thuật Bắc Thăng Long, Trường Trung cấp Kỹ thuật Tin học Hà Nội năm học 2020-2021.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬