Đừng để giải thưởng và tỉ lệ làm khó người xứng đáng

(PLO) - Trường hợp cố nhà thơ Xuân Quỳnh và cố nhạc sĩ Thuận Yến “suýt trượt” Giải thưởng Hồ Chí Minh thời gian vừa qua đã cho thấy những bất cập lâu nay trong quy định pháp luật về xét tặng giải thưởng và danh hiệu lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, đòi hỏi phải sửa đổi. Nhưng sửa thế nào cho hợp lý và công bằng thì đó là câu chuyện cần phải bàn.
Đừng để giải thưởng và tỉ lệ  làm khó người xứng đáng Chủ tịch nước Trần Đại Quang trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về VHNT cho các tác giả, thân nhân tác giả được trao tặng đợt 5.

Vì sao nghệ sĩ trượt giải thưởng dù xứng đáng?

Tháng 5 vừa qua, lễ trao  Giải thưởng Hồ Chí Minh - Giải thưởng Nhà nước 2016  đã được tổ chức tại Hà Nội, cố nhạc sĩ Thuận Yến, cố nhà thơ Xuân Quỳnh đã có tên trong danh sách những người nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh. Nhưng trước đó, sau khi Bộ VHTT&DL công bố danh sách 10 tác giả được tặng “Giải thưởng Hồ Chí Minh” và 67 tác giả được tặng “Giải thưởng Nhà nước” về văn học, nghệ thuật đợt 5 - năm 2016, gia đình cố nhạc sĩ Thuận Yến đã gửi tâm thư lên Chủ tịch nước, Thủ tướng, Bộ VHTT&DL và các cơ quan chức năng bày tỏ thắc mắc vì sao nhạc sĩ đã trượt Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt này.

Nhà thơ Xuân Quỳnh, tác giả của hàng loạt những tuyệt phẩm thơ tình nổi tiếng bị gạt ra khỏi danh sách Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt đầu vì được cho là không đủ giải thưởng. Thực chất của vấn đề này là giấy chứng nhận giải thưởng của tác giả bị thất lạc, trong khi giấy xin xác nhận giải thưởng lại bị thiếu trong hồ sơ. Tuy nhiên, Hội đồng cấp Nhà nước vẫn coi việc thiếu giấy xác nhận giải thưởng là không đủ điều kiện. Kết quả là hồ sơ của tác giả Xuân Quỳnh bị loại, nhạc sĩ Thuận Yến cũng ở trong tình cảnh tương tự.

Theo các nhà chuyên môn, với tổng số 113 hồ sơ qua ba vòng cấp Hội đồng được trình lên Thủ tướng Chính phủ xét trình Chủ tịch nước, có 77 hồ sơ được duyệt, bao gồm 10 tác giả được Giải thưởng Hồ Chí Minh và 67 tác giả được Giải thưởng Nhà nước. Có thể thấy, đây là lần đầu việc xét tặng hai giải thưởng này có số tác giả bị loại nhiều như thế. Trong hơn 30 tác giả được Hội đồng Nhà nước đưa lên bị “trượt”, có những trường hợp rất đáng tiếc như liệt sĩ Lương Nghĩa Dũng, phóng viên nhiếp ảnh chiến trường nổi tiếng, người sẵn sàng đổi cả tính mạng để có được những tấm ảnh chân thật về chiến tranh không được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh; cố nhạc sĩ Thuận Yến, cố nhà thơ Xuân Quỳnh… như đã nói trên.

Liên quan đến việc này, trong cuộc họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh: “Đừng chờ người ta đi xin, thấy xứng đáng thì tặng hay tìm đến người ta để tặng. Nhất lại là nghệ sĩ”. Tại cuộc họp Hội đồng Thi đua – Khen thưởng Trung ương ngày 23/2 Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đặt câu hỏi: “Tại sao Xuân Quỳnh, Thu Bồn chưa được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh? Do thủ tục, cách làm hay do chủ quan của bộ phận làm thi đua khen thưởng?”.

Tại luật?  

Ngay sau vụ việc của cố nhạc sĩ Thuận Yến và cố nhà thơ Xuân Quỳnh, lý giải với báo chí, Vụ Thi đua - Khen thưởng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhận định vướng mắc ở đây là trong Nghị định 90/2014/NÐ-CP của Chính phủ về Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật (VHNT). Theo đó, điều kiện thứ ba dành cho Giải thưởng Hồ Chí Minh về VHNT đòi hỏi tác giả xét tặng phải được giải vàng (giải A, giải nhất) tại các cuộc thi, liên hoan chuyên nghiệp và triển lãm về VHNT cấp quốc gia; hoặc giải thưởng cao nhất của Hội VHNT chuyên ngành Trung ương hay các cuộc thi, liên hoan chuyên nghiệp và triển lãm quốc tế. Ðây chính là một cản trở về mặt pháp lý đối với tác giả bị loại, dù các hội đồng đã nhất trí đến 90%. 

“Nếu xét về huy chương, giải thưởng thì thời kỳ lịch sử ấy lấy đâu ra?” là câu hỏi của nghệ sĩ nhiếp ảnh Chu Chí Thành khi nói về sự thiệt thòi của các nghệ sĩ nhiếp ảnh với Giải thưởng Nhà nước, Giải thưởng Hồ Chí Minh.

Theo ông Chu Chí Thành, có tác giả cống hiến cả xương máu trong cuộc chiến tranh của dân tộc, tác phẩm có giá trị đặc biệt xuất sắc nhưng lại “trượt” nếu áp theo quy định tiêu chí giải thưởng. Như nghệ sĩ nhiếp ảnh Lương Nghĩa Dũng, với cụm tác phẩm “Những khoảnh khắc để lại” sáng tác trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước là những tác phẩm có sức ảnh hưởng lớn, được ghi lại bởi ống kính của một phóng viên chiến trường, một liệt sĩ đã ngã xuống trên chiến trường Quảng Trị. Cùng quan điểm, NSND Phạm Ngọc Khôi - Phó Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam cũng cho rằng, có nhiều tác phẩm giá trị đặc biệt nhưng do hoàn cảnh lịch sử nên không có giải thưởng. Vì thế, nếu mang Nghị định áp vào lịch sử thì sẽ rất chênh vênh.

Được biết, để khắc phục trường hợp “trượt” giải thưởng của hai trường hợp cố nhà thơ Xuân Quỳnh và Thu Bồn trong báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch nước ngày 24/2/2017, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện, Chủ tịch Hội đồng xét tặng cấp nhà nước đề nghị tiếp tục xét tặng hai trường hợp cố nhà thơ Xuân Quỳnh và Thu Bồn; nội dung ghi rõ: “Tuy thiếu giải thưởng theo quy định tại khoản 3 Ðiều 9 Nghị định 90, các tác phẩm này được Hội đồng đánh giá rất cao về nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật; có tác dụng to lớn phục vụ sự nghiệp cách mạng, ảnh hưởng rộng lớn và lâu dài trong đời sống xã hội, có tác dụng giáo dục và định hướng thẩm mỹ cao cho thanh, thiếu niên; góp phần quan trọng vào việc thay đổi nhận thức của nhân dân trong sự nghiệp phát triển VHNT, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Ngày 3/3, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện tiếp tục có Tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ, đề nghị xét trình Chủ tịch nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh cho cố nhạc sĩ Thuận Yến…

Linh Thụy
Cùng chuyên mục
Hà Nội: Hơn một thập kỉ làm lãnh đạo, Bí thư Lê Cường vẫn chưa giải quyết giao đất dịch vụ cho người dân

Hà Nội: Hơn một thập kỉ làm lãnh đạo, Bí thư Lê Cường vẫn chưa giải quyết giao đất dịch vụ cho người dân

(PLVN) - Bí thư Lê Cường liên tục thăng tiến và giữ vai trò lãnh đạo chủ chốt của quận Hà Đông trong nhiều năm qua, vừa bị kỷ luật do thời gian làm phó Chủ tịch UBND quận này, để xảy ra một số sai phạm về trật tự xây dựng. Không những thế, với tư cách là người đứng đầu Cấp ủy, UBND quận qua các giai đoạn ông này chưa giải quyết ổn thỏa vấn đề giao đất dịch vụ cho người dân, dẫn đến khiếu nại vượt cấp, kéo dài.

Đọc thêm

Vợ trẻ chạy vạy khắp nơi cứu chồng bị đồng nghiệp tạt xăng đốt

Vợ trẻ chạy vạy khắp nơi cứu chồng bị đồng nghiệp tạt xăng đốt
(PLVN) - Tan ca, anh S. vội vàng đi xe máy để về nhà với vợ con thì bất ngờ bị đồng nghiệp cũ tìm gặp rồi đổ xăng, châm lửa. Ngọn lửa bùng phát bao trùm lấy anh khiến cơ thể bị bỏng hơn 80%, sức khỏe anh nguy kịch. Để cứu mạng sống chồng, người vợ trẻ đành một tay nuôi con, quán xuyến công việc, vừa chạy vạy tiền để lo viện phí. 
Tuần lễ Vàng Ươm mầm Hạnh phúc 2020: Nơi đơm chồi hạnh phúc của các cặp vợ chồng vô sinh – hiếm muộn

Tuần lễ Vàng Ươm mầm Hạnh phúc 2020: Nơi đơm chồi hạnh phúc của các cặp vợ chồng vô sinh – hiếm muộn

(PLVN) - Sáng 12/07, Bệnh viện (BV) Nam học và Hiếm muộn Hà Nội đã tổ chức kỷ niệm 08 năm thành lập khoa Hỗ trợ sinh sản (2012 – 2020) và Hội thảo tổng kết “Tuần lễ Vàng Ươm mầm Hạnh phúc 2020 – Hạnh phúc Sẻ chia” với sự tham dự của các chuyên gia sản phụ khoa nổi tiếng, đặc biệt là sự xuất hiện của 500 cặp vợ chồng từng điều trị hiếm muộn thành công tại BV.

Lệ trước, luật sau

Lệ trước, luật sau
(PLVN) - Cuộc trưng cầu dân ý về sửa đổi Hiến pháp ở Nga lại một lần nữa làm thời sự hoá câu chuyện về luật và lệ này. Chừng nào còn tồn tại tình trạng “lệ trước, luật sau” thì chừng đấy các mối quan hệ quốc tế và trật tự thế giới không thể ổn định bền vững thật sự được.

Thuật phù thủy phương Tây cổ - Kỳ 3: Phù thủy thời La Mã cổ đại

Thuật phù thủy phương Tây cổ - Kỳ 3: Phù thủy thời La Mã cổ đại
(PLVN) - Đến thời kì La Mã, nhất là khi đạo Cơ đốc đã xác lập được địa vị thống trị của mình, thuật phù thủy không còn chịu ảnh hưởng lớn nhưng vẫn tồn tại trong phạm vi nhỏ hẹp hơn. Tuy nhiên trong một số vùng dân tộc ít người, thuật phù thủy vẫn làm mưa làm gió. Điển hình nhất là đạo Druind của người Caird cổ đại - tộc người từng bị đế quốc La Mã coi là man tộc. 

Giá vàng lại tăng

Giá vàng lại tăng
(PLVN) -Đầu tuần – sáng 13/7, giá vàng thế giời đảo chiều tăng trở lại, trên mức 1.800 USD/Ounce sau các phiên giảm cuối tuần trước. Song vẫn thấp hơn giá vàng trong nước khoảng 430.000 đồng/lượng.

Tập đoàn FLC và Tân Hoàng Minh ký kết hợp tác chiến lược

Tập đoàn FLC và Tân Hoàng Minh ký kết hợp tác chiến lược
(PLVN) - Ngày 11/07/2020 tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế FLC Sầm Sơn (Thanh Hóa), Tập đoàn FLC và Tập đoàn Tân Hoàng Minh chính thức ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với nhiều nội dung quan trọng trong việc gia tăng năng lực cạnh tranh và sức mạnh nội tại của hai bên trong giai đoạn phát triển mới.
Dân vận khéo là công cụ nâng cao chất lượng hoà giải ở cơ sở

Dân vận khéo là công cụ nâng cao chất lượng hoà giải ở cơ sở

(PLVN) -Hôm nay 13/7 Ban Dân vận Trung ương phối hợp với Bộ Tư pháp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Toà án nhân dân tối cao tổ chức Hội nghị “Công tác dân vận trong hoạt động hoà giải”. Nhân dịp này, Bộ trưởng Bộ Tư pháp lê Thành Long đã có cuộc trao đổi với báo chí.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬