“Buộc” trách nhiệm của doanh nghiệp với sinh kế của người dân

(PLO) - Đó là giải pháp được đưa ra tại Diễn đàn thường niên về phát triển dân tộc thiểu số do Ủy ban Dân tộc phối hợp với Hội đồng Dân tộc của Quốc hội tổ chức sáng qua (29/1) tại Hà Nội.
“Buộc” trách nhiệm của doanh nghiệp với sinh kế của người dân
Thực trạng cho thấy, tỉ lệ hộ nghèo ở vùng tái định cư các dự án thủy điện đang tăng cao do lời hứa “nơi ở mới phải hơn nơi cũ” đối với những hộ dân đã ưu tiên nhường đất cho các công trình thủy điện không được đảm bảo thực hiện. Đáng quan tâm là những hộ dân này phần lớn ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vốn đã có nhiều khó khăn trong cuộc sống vì các chính sách giảm nghèo chưa “chạm” đến một cách đầy đủ… 
Lấy đất xong, bỏ mặc dân vật lộn tìm sinh kế
Cuộc sống khó khăn của người dân vùng thủy điện đã được nói đến nhiều năm nay ngay tại diễn đàn Quốc hội. Tuy nhiên, thực tế vẫn cho thấy cuộc sống của hầu hết các hộ dân tái định cư vùng thủy điện chưa thoát khỏi những khó khăn, nghiêm trọng nhất là vấn đề thiếu đất sản xuất hoặc đất tại nơi ở mới chất lượng quá thấp so với đất tại nơi ở cũ, thậm chí khô cằn, quá xa nguồn nước… Chính quyền các cấp thì lý giải là do tình trạng thiếu quỹ đất cho hoạt động nông nghiệp ở các khu tái định cư thủy điện. 
Nhưng điều khiến người dân bức xúc là suốt thời gian dài sau khi chuyển đến khu tái định cư, rất nhiều hộ dân không nhận được đất sản xuất làm họ mất sinh kế sau khi số tiền đền bù không còn, dẫn đến tình trạng đói nghèo ngày càng có xu hướng gia tăng như hệ lụy của “hậu các dự án thủy điện”. Chưa kể đến những hệ lụy xã hội do không có việc làm đối với cộng đồng những người di dân, tái định cư cho các dự án này, khi đa số người dân vùng tái định cư thủy điện là người dân tộc thiểu số.
Theo Viện Nghiên cứu Phát triển Mekong, những bất cập trong cuộc sống của người dân tái định cư thủy điện một phần quan trọng là do họ không được tham gia vào các kế hoạch di dân, không được thông tin kịp thời, hiệu quả nên không nắm được vấn đề và các chính sách liên quan. Đa số các cuộc di dân chỉ được chính quyền và nhà đầu tư “thông báo cho dân biết, chứ không tham vấn ý kiến” khiến người dân tái định cư hoàn toàn bị động trước  cuộc sống ở nơi ở mới, phụ thuộc hoàn toàn vào phần hỗ trợ tái định cư.
Tuy nhiên, so với nhu cầu ổn định cuộc sống và phục hồi sản xuất của người dân tái định cư thì các hỗ trợ hậu tái định cư lại chỉ mang tính ngắn hạn với mức thấp, không phù hợp với thực tế và nếp sống của người dân. Vì thế, người dân tái định cư được tham gia các khóa tập huấn về trồng một số loại cây trồng, vật nuôi nhưng lại không thể áp dụng các kiến thức đó vào thực tiễn vì không phù hợp với điều kiện sinh sống và sản xuất.
Bên cạnh đó, chủ đầu tư thường không thực hiện đầy đủ và đúng tiến độ những cam kết về đền bù, xây dựng hạ tầng xã hội, hỗ trợ tạo việc làm… buộc người dân tái định cư phải “vật lộn với cuộc sống trong khi không có phương tiện sản xuất”. Như tại Thủy điện A Vương (huyện Đông Giang, Quảng Nam), mặc dù chủ đầu tư cam kết miễn  tiền điện cho người dân trong thời gian đầu chuyển đến nơi ở mới song đến nay  người dân vẫn phải trả khoản tiền này. Và ở một số công trình thủy điện khác, người  dân vẫn không có điện dù sống tại nơi “sinh ra điện”… 
Luật hóa cơ chế “chia sẻ lợi ích”
Nguyên nhân của thực trạng trên được các chuyên gia chỉ ra là do lợi ích của người dân vùng thủy điện chưa được “gắn  kết, chia sẻ” với lợi ích của doanh nghiệp, chủ đầu tư các dự án, công trình thủy điện. Vì thế, TS.Phùng Đức Tùng - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Mekong đề nghị, cơ chế “chia sẻ lợi ích” giữa người dân và doanh nghiệp đầu tư vào thủy điện là giải pháp “gốc” để nhanh chóng ổn định cuộc sống của người dân di dân vùng thủy điện.
Quan điểm này cũng đã nhận được nhiều sự đồng thuận và thành các kiến nghị cụ thể như dùng doanh thu của các công trình thủy điện để tái đầu tư cho các cộng đồng bị ảnh hưởng như đầu tư nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng, hỗ trợ các chương trình phát triển ở địa phương. Ngoài ra, để có cơ sở thực hiện, một số ý kiến cho rằng cần “luật hóa” cơ chế này và có một cơ quan giám sát độc lập việc chủ đầu tư thực hiện các cam kết, lời hứa với người dân nhường đất mới đảm bảo quyền lợi của các hộ dân bị ảnh hưởng.
Còn ông Sơn Phước Hoan - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc thừa nhận, các chính sách giảm nghèo gần như chưa đến được đầy đủ với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có vùng di dân thủy điện. Do đó, cần có kế hoạch hành động cụ thể triển khai các chính sách giảm nghèo đầy đủ, kịp thời, thiết thực đến các vùng có  đông  đồng bào dân tộc thiểu số nói chung và vùng di dân thủy điện nói riêng để thúc đẩy việc nâng cao đời sống, tránh tình trạng nghèo, tái nghèo cho người dân.

HUY ANH
Cùng chuyên mục
Hải Dương: Doanh nghiệp san phẳng hàng nghìn mét vuông đất công để xây dựng Trung tâm đào tạo sát hạch lái xe

Hải Dương: Doanh nghiệp san phẳng hàng nghìn mét vuông đất công để xây dựng Trung tâm đào tạo sát hạch lái xe

(PLVN) - Công ty Cổ phần đầu tư phát triển Thịnh Vượng 66, chưa hoàn thiện các thủ tục pháp lý, chưa được cơ quan có thẩm quyền giao đất, tuy nhiên doanh nghiệp này đã tự ý san phẳng hàng nghìn mét vuông đất công và đất nông nghiệp để xây dựng Trung tâm đào tạo sát hạch lái xe Thịnh Vượng 66 trái phép tại, gây bức xúc cho chính quyền và nhân dân địa phương.

     

Đọc thêm

Tạm đóng cửa Sân bay Vân Đồn

Tạm đóng cửa Sân bay Vân Đồn
(PLVN) - Từ 12h ngày 28/01, tất cả các chuyến bay đi, đến sân bay Vân Đồn tạm thời được điều chuyển hướng hạ cánh tới các sân bay khác lân cận để phòng ngừa nguy cơ lây nhiễm COVID-19.

Cà Mau theo dõi sát sóng, gió biển để kịp thời ứng phó thiên tai

Cà Mau theo dõi sát sóng, gió biển để kịp thời ứng phó thiên tai
(PLVN) - Nhằm chủ động theo dõi tình hình thời tiết, ứng phó với thiên tai, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Cà Mau chủ trì, phối hợp Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, các đơn vị, địa phương liên quan thường xuyên theo dõi chặt chẽ tình hình sóng, gió trên biển để ứng phó kịp thời với thiên tai.

Khai trương trung tâm tiêm chủng VNVC Long Thành

Khai trương trung tâm tiêm chủng VNVC Long Thành
(PLVN) - Ngày 28/01/2021, Công ty Cổ phần Vacxin Việt Nam khai trương Trung tâm tiêm chủng VNVC Long Thành, giúp người dân địa phương có thể được tiêm đúng loại vắc xin, đúng phác đồ, đúng lịch, đúng giá và tận hưởng dịch vụ chăm sóc khách hàng chu đáo, bình đẳng về vắc xin và tiêm chủng với người dân các đô thị lớn trên toàn quốc, đồng thời tiết kiệm được chi phí và thời gian đi lại khi tiêm chủng.
An toàn thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng là "gốc" của phát triển bền vững

An toàn thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng là "gốc" của phát triển bền vững

(PLVN) -Trong khi rất nhiều đơn vị sản xuất thực phẩm lấy lợi nhuận làm trọng thì những doanh nghiệp hướng đến sự phát triển bền vững lấy sức khỏe người dân làm mục tiêu để tạo nên sự nghiệp đầu tư, phát triển bền vững. Công ty TNHH Long Hải đã gắn trách nhiệm ấy lên các sản phẩm mà Công ty sản xuất và cung cấp trên thị trường trong và ngoài nước.

Đại hội XIII của Đảng bắt đầu làm công tác nhân sự

Đại hội XIII của Đảng bắt đầu làm công tác nhân sự
(PLVN) - Chiều nay (28/1), Đại hội XIII của Đảng bắt đầu làm công tác nhân sự. Theo Thông cáo báo chí về ngày làm việc chính thức thứ hai của Đại hội XIII, Đại hội XIII sẽ nghe báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khoá XII về công tác nhân sự Ban Chấp hành Trung ương khoá XIII.
Đắk Lắk: Mua đất từ ngân hàng, chủ mới bị chủ cũ đe dọa đòi 100 triệu đồng

Đắk Lắk: Mua đất từ ngân hàng, chủ mới bị chủ cũ đe dọa đòi 100 triệu đồng

(PLVN) - Sau khi nhận chuyển nhượng một thửa đất hợp pháp từ ngân hàng, bà Nguyễn Thị Bê (SN 1969, ngụ thôn 6A, xã Ea Kly, huyện Krông Pắk, tỉnh Đắk Lắk) đã xác lập quyền sở hữu theo quy định của Luật Đất đai.Tuy nhiên, khi bà Bê có ý định bán thửa đất trên thì có hai người đàn ông đến cản trở, ngang nhiên chiếm đoạt quyền sử dụng đất. Thậm chí, họ còn yêu cầu bà Bê phải đưa 100 triệu thì mới thôi quậy phá.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬