Đi tìm sự thật quanh…bùa Lèo

(PLO) - Giới pháp sư Lào xem ngọn núi Phou Kao là nơi người trần gian có thể hấp thu linh khí từ cõi trời. Vì vậy, có dạo thầy mó ở các nơi khác khăn gói về đây, leo lên đỉnh Phou Kao tìm hang đá làm am tu luyện. 
Ngải Lào Ngải Lào

Sau năm 1980, chính quyền không cho người dân tự tiện vào núi vì bảo tồn quần thể di tích Wat Phou. Các thầy mó rời núi chọn đất hoang quanh vùng cất chòi lá định cư. Bây giờ, thầy mo không còn nhiều nhưng cũng đủ giúp dân làng không bị các "phí" (linh hồn xấu) phá rối, yên tâm sinh sống. 

Những tàn tích còn lại ngôi đền Wat Phou cho thấy tín ngưỡng Hindu và thuyết Vật Linh đã xuất hiện tại đây. Theo các nhà sử học, Wat Phou là đền thờ xưa nhất ở Lào, từng là trung tâm thờ thần Shiva. Đến thế kỷ 13, khi Phật giáo từ Thái Lan và Myanmar tràn sang rồi trở thành quốc giáo trên đất nước Vạn Tượng thì Wat Phou biến dần thành ngôi chùa Phật. Khi Wat Phou được các vị sư Phật giáo đến gìn giữ, những thầy tế rời đền lùi sâu vào rừng tìm những hang đá tu luyện. Những thầy tế này là những vị tổ của giới pháp sư Lào ngày nay.

Khi Phật giáo chưa ảnh hưởng đến ngôi đền Wat Phou, hàng năm tại đây diễn ra nhiều nghi lễ tế thần rùn rợn.

Thời trẻ, mó Khào Thạu là một tu sỹ Phật giáo Mật Tông ở chùa Vat Sio Kat Pu Pan và chùa Vat Sin Hon (Thái Lan). Một đêm, mó nằm mơ thấy một vị Phật khuyên nên đi bắt ma cứu nhân độ thế. Thế là mó thoát tục đi chu du khắp nơi để học hỏi thêm bùa chú và bắt ma. Bây giờ, mó không theo trường phái nhất định nào cả, cứ thấy pháp sư nào có bí quyết hay là mó trao đổi, học hỏi. Mó không bao giờ dùng bất kỳ phương tiện giao thông nào, chỉ đi bộ. 

Có năm, mó khởi hành từ Pakse đi một đường thẳng sang động Batu (Malaysia) rồi vòng về Myanmar. Mỗi năm, mó về quê nhà Nong Du nghỉ ngơi 1 tháng để chế biến dầu gió từ một loại ngải rồi lên núi Phou Kao hấp thu linh khí, "dạy dỗ" số ma bắt được 1 tháng cho đến tết té nước Lào mới xuất sơn tiếp tục hành trình.

Mó Khào Thạu cho biết, trong thế giới tâm linh có rất nhiều loại phí (linh hồn) nhưng được chia ra làm 2 dạng. Phí thiện gồm có: Phí phek (hồn người chết không siêu thoát được nhưng không hại ai), 12 vị phí muang (giống như Ngũ vị Nương nương), phí hak sa ban (giống như Thần hoàn Bổn cảnh)… Phí ác gồm có: Phí phoong (giống như ma cà rồng), phí koong (má rú), phí phọp (ma lai), phí phoong (ác quỉ), phí phai (linh hồn của ác thú)…

Gia chủ bị ma ám không mời, ông cũng đến bắt ma. Tuy nhiên, theo nếp sống phong tục từ ngàn xưa, hầu như gia chủ nào cũng đón tiếp ông nồng hậu. Khi bắt ma xong, dù không yêu cầu, gia chủ luôn cúng cho ông mớ tiền làm lộ phí để tiếp tục hành hiệp.

Mỗi khi trở về núi Phou Kao, ông dùng phép thuật phân loại ma. Ma hướng thiện, ông sẽ hướng dẫn cách quy y Phật để siêu thoát. Ma hung dữ nhưng chịu thần phục, ông sẽ huấn luyện thành những "tiểu đội hộ vệ quân". Mỗi khi muốn trấn áp một linh hồn nào ông sẽ cử "tiểu đội" này ra tay. Ma hung ác, ông sẽ dùng phép thuật tiêu diệt.

Đi tìm sự thật quanh…bùa Lèo ảnh 1
Một vị sư Lào đang cho bùa 
Đối với người Lào, bùa chú không thuộc phạm trù mê tín, dị đoan mà là một tín ngưỡng trần thế song song với tín ngưỡng thoát tục của tôn giáo. Người Lào có câu "đến chùa thờ Phật, về bản thờ thầy mó". Mỗi bản đều có ít nhất một pháp sư. Mỗi người đều có 1 cà thá (bùa hộ mệnh). Khi chào đời, đứa bé được 1 pháp sư ban cà thá. Trong cuộc sống thường nhật, khi gặp chuyện không may, gia đình không êm ấm, hầu hết người Lào đều tìm đến pháp sư tham khảo ý kiến. 

Nhiều pháp sư còn được người dân bầu giữ chức trưởng bản. Những pháp sư cư ngụ 1 chỗ cố định được gọi là mó bản. Còn những pháp sư đi ngao du hành hiệp như mó Khào Thạu được gọi là mó hặc xá (pháp sư cõi trần được cõi trên giao nhiệm vụ cứu nhân độ thế). Ở Lào những pháp sư hành hiệp như mó Thào Thạu không ít.

Ở các bệnh viện phụ sản, việc pháp sư vào tận giường ban cà thá là chuyện bình thường, không ai cấm cản. Ở chùa, các vị sư đều giỏi bùa phép và sẵn sàng ban bố bùa, ngải cho Phật tử. Người Lào bày bán bùa chung với văn hóa phẩm và bày bán ngải chung với thuốc đông y.

Các nhà nghiên cứu gọi các pháp sư là tín đồ của thuyết Vật Linh. Đó là một tôn giáo bản địa của hầu hết những người Môn Kh'mer (người Kh'mer cổ) xuất xứ từ giai đoạn phôi thai của kinh đô cổ Wat phou. Tín ngưỡng này lan sang một số sắc tộc Mông, Myanma, Tây Tạng và Thái cho đến tận ngày nay. 

Tín ngưỡng này cho rằng, tất cả mọi vật đều có linh hồn. Tảng đá, gốc cây, hang động, con suối, nanh heo, sừng trâu…. Nếu con người biết cách "kêu gọi" bằng "mật khẩu" sẽ đánh thức linh hồn trong vật. "Mật khẩu" chính là câu chú mà các pháp sư hay dùng.

Những pháp sư theo tín ngưỡng Vật Linh có thể biến một vật bình thường như nanh heo, móng cọp thành kà thá (bùa phòng thân) để ban phát cho tín đồ. Họ tin rằng, khi đeo kà thá, ma quỉ không dám đến gần làm hại, tai ương tránh xa. Hầu hết các tướng lĩnh, sỹ quan quân đội Lào đều có 1 kà thá trong người để tránh đạn. 

Ngoài ra pháp sư còn dùng da trâu, móng ngựa, máu người để tạo thành những vũ khí tấn công đối phương (thư ếm). Họ tin rằng, pháp sư có thể dùng bùa phép biến miếng da trâu thành "sái nắn" nằm trong bụng đối phương gây nên chứng… sơ gan. Nếu không nhờ một pháp sư cao tay ấn trục "sái nắn" ra khỏi người, nạn nhân sẽ chết dần mòn trong đau đớn.

Một chiếc móng ngựa sẽ được pháp sư mài nhỏ thành một miếng hình tròn, dẹp rồi "tôm" bùa vào để biến thành "lẹp mà". Các võ sỹ đeo "lẹp mà" sẽ có cú đá hậu dũng mãnh như… ngựa. Hầu như mọi võ sỹ xứ triệu voi đều có ít nhất một lá bùa "lẹp mà" trong người xem như đó là nơi cất giữ sinh mạng của họ. Nếu để bị mất lá bùa "lẹp mà", võ sỹ sẽ phải giải nghệ. 

Vì vậy, để an toàn, có người xâm hẳn lá bùa "lẹp mà" vào thân thể. Họ tin rằng, bùa "lẹp mà" đã giúp họ không đau đớn khi ăn đòn của đối phương, đồng thời đòn của họ sẽ làm đối phương đau đớn. Bùa người nào mạnh sẽ giúp người đó chiến thắng. 

Đi tìm sự thật quanh…bùa Lèo ảnh 2
Ở Lào, bùa chú bán chung với văn hóa phẩm 
Chuyện kể rằng hoàng thân Boun Oum Na Champassak (người thừa kế vương triều Champassak, Nam Lào) có bùa tàng hình nên nhiều lần hiến binh Nhật bao vây nhưng ông vẫn trốn thoát được. Chuyện cũng kể rằng ông hoàng Phetsarath Rattanavongsa (anh cùng cha khác mẹ với hoàng thân Souphanouvong) có "nuôi" bùa "hái tùa" nên lặn xuống nước nửa ngày vẫn không bị ngộp thở. Và hoàng thân Souphanouvong có bùa tránh đạn nên nhiều lần thoát chết trong những ngày kháng chiến.

Hầu hết các pháp sư Lào đều biết y thuật Đông y. Trong thuật Đông y của pháp sư Lào đều có ngải. Phương pháp luyện ngải của các pháp sư Lào và pháp sư Việt khá giống nhau từ câu chú cho đến chữ bùa.

Những khả năng huyền bí của bùa Lèo có thật hay không, khoa học hiện đại đã và đang chứng minh. 

Có một điều khá nguy hiểm đối với các pháp sư Lào là ngày nay họ đã quá lạm dụng loại chì lá thay vàng lá để làm kà thá và sử dụng một số ngải độc để trị bệnh. Những yếu tố độc hại này không sát thương người sử dụng ngay mà ngấm dần vào cơ thể. Hàng chục năm sau, khi tích tụ đủ liều lượng, những chất độc này sẽ bộc phát giết người.

Dù thế nào đi nữa, bùa chú đã tồn tại từ hàng ngàn năm trước và vẫn đang tồn tại song song với đời sống xã hội của một bộ phận không nhỏ. Cần phải nhìn nhận bùa chú là một phần của văn hóa phi vật thể đáng được các nhà khoa học dành nhiều thời gian nghiên cứu một cách nghiêm túc cho dù khoa học đã và đang chứng minh những điều linh nghiệm của nó chỉ là thủ thuật của các pháp sư thuở xưa. 

Nguyễn Thư – P.Lâm
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Hạn cuối cho chủ phương tiện sang tên đổi chủ

Hạn cuối cho chủ phương tiện sang tên đổi chủ
Bộ Công an cho phép người dân sang tên xe qua nhiều đời chủ, kể cả khi không có giấy tờ chuyển quyền sở hữu (mua bán, cho tặng…) đến ngày 31/12/2021. Hết thời gian này, các chủ phương tiện chưa thực hiện sẽ bị xử phạt nghiêm để răn đe.

Được nhộn nhịp đón Tết Trung thu nhờ thành quả chống dịch

"Biển người" đổ về Quảng trường 30/10.
(PLVN) - Sau khi thành phố Hạ Long cho phép mở lại một loạt các dịch vụ, hoạt động văn hóa, thể thao từ ngày 19/9, tối 20/9 rất đông người dân TP Hạ Long đã đổ về quảng trường 30/10 vui chơi, đón Tết Trung thu. Đây là thành quả của nhân nhân và chính quyền toàn tỉnh Quảng Ninh, toàn thành phố Hạ Long trong công tác phòng chống dịch bệnh.

Ra mắt bộ giáo trình tiếng Việt tại trường Đại học Tổng hợp quốc gia Kiev, Ukraine

Các đại biểu tham dự buổi lễ. Ảnh ĐSQ Việt Nam tại Ukraine.
(PLVN) - Theo tin từ Đại sứ quán Việt Nam tại Ukraine, nhận lời mời của Viện Ngôn ngữ thuộc Đại học tổng hợp quốc gia Kiev mang tên T. Shevchenko, ngày 20/9, Đại sứ Việt Nam tại Ukraine Nguyễn Hồng Thạch đã dự Lễ ra mắt bộ giáo trình dạy tiếng Việt do Thạc sỹ Hà Thị Vân Anh cùng tập thể giáo viên, chuyên gia của Viện Ngôn ngữ biên soạn và phát hành.

Vun đắp nghĩa tình quân dân từ những mầm xanh vùng biên giới

Vun đắp nghĩa tình quân dân từ những mầm xanh vùng biên giới
(PLVN) - 5 năm qua, chương trình “Nâng bước em tới trường” của BĐBP Sóc Trăng đã đóng góp trên 1,2 tỷ đồng, hỗ trợ phương tiện, dụng cụ học tập và nhiều nhu yếu phẩm khác cho các em. Chương trình tạo điều kiện để các em yên tâm tiếp tục học tập, góp gần nâng cao dân trí tại khu vực vùng biên giới còn nhiều khó khăn.

Cây đa hơn 200 tuổi bật gốc đè 1 người tử vong

Gốc cây cổ thụ bật gốc khiến 1 người tử vong, một mảng tường nhà dân xiêu vẹo.
(PLVN) - Người phụ nữ đi chợ về qua cây đa cổ thụ trên đường Nguyễn Văn Linh (tổ dân phố Trường Thọ Tây C, phường Trương Quang Trọng, TP Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi), bất ngờ bị cây đổ đè trúng, tử vong.