Vì sao Bồ Đề Đạt Ma mất dép?

(PLVN) - Khi nhắc đến hỉnh ảnh "Quải dép về tây" hay "Đạt Ma mất dép" là người ta nhắc đến sư tổ Đạt Ma. Hiện nay có rất nhiều hình ảnh Đạt Ma được khắc họa lại, tuy nhiên một trong những mẫu tượng gỗ Đạt Ma được nhiều người biết đến đó là Đạt Ma và một chiếc giày. Tại sao không phải là một đôi giày mà lại là một chiếc giày? 
Vì sao Bồ Đề Đạt Ma mất dép? Tượng gỗ "Đạt Ma mất dép"

Vị Tổ của những truyền thuyết 

Xung quanh Bồ Đề Đạt Ma có rất nhiều truyền thuyết, nhiều câu chuyện mang sắc màu huyền thoại. Tương truyền sau khi Tổ Bồ Đề Đạt Ma viên tịch, ba năm sau, Tống Vân (nhà Ngụy), đi sứ Tây Vực về, gặp Tổ Đạt Ma tại ngọn núi Thông Lãnh, thấy Tổ quảy sau lưng một chiếc dép, một mình đi mau như bay, Tống Vân hỏi: “Đại sư, pháp của ngài đã truyền cho ai rồi?”.

Đạt Ma đáp: “Sau này ngươi sẽ biết, giờ ta phải đi Thiên Trúc rồi!”. Nói xong, Đạt Ma bỏ chiếc dép đang cầm trên tay đưa cho Tống Vân, nói: “Ngươi hãy dùng chiếc dép này mau trở về đi, chủ nhà ngươi khó mà qua được ngày hôm nay”. Ngẩn ngơ, Tống Vân từ giã Đạt Ma rồi trở về kinh thành thì quả thực vua Minh Ðế đã băng hà.

Tống Vân thấy việc Đạt Ma nói rất đúng, nên đem Đạt Ma dự báo trước cái chết của Minh Đế tâu lên với vua Hiếu Trang mới vừa tức vị. Nhà vua không tin, cho lệnh tống giam Tống Vân vào ngục tối. Một thời gian sau, khi đã bớt giận, vua Hiếu Trang mới cho gọi Tống Vấn đến và hỏi rõ ngọn ngành. Tống Vân lúc này mới đem chuyện gặp Đạt Ma nói lại với vua.

Tranh Đạt Ma quải dép về tây  

Vua nghe xong ra lệnh quật mộ Đạt Ma lên để kiểm chứng. Khi quan tài được mở ra, trong quan tài không có gì cả, ngoài một chiếc dép cũ. Các vị quan được lệnh khám xét quan tài thấy vậy vô cùng kinh ngạc, đem mọi chuyện về tâu lại với vua. Vua nghe thấy vậy, mới tin những gì Tống Vân nói là thực bèn ra lệnh cho đưa chiếc giày còn lại của Đạt Ma về chùa Thiếu Lâm để thờ ở đó.

Về Đạt Ma, có câu thơ nhà Phật vẫn hay nói: " Dép cỏ lối về còn hiển hiện/ Hoa đàm tuy rụng vẫn dư hương". Ngoài ra còn có một số câu chuyện khác nữa những mỗi câu chuyện còn khá nhiều bí ẩn nhưng ý nghĩa của tượng gỗ Đạt Ma quẩy một chiếc giày vẫn tồn tại và được lưu truyền rộng rãi trong giới Phật giáo. 

Hình ảnh một chiếc giày như muốn nói lên rằng, cuộc đời thực sự cũng chỉ là một cõi đến đi mà thôi. Hình ảnh Đạt Ma sư tổ cùng chiếc giày này cũng nhắc nhở con người về cuộc sống trần gian – Đời người sau khi mất đi chỉ còn lại tro tàn, hãy sống thế nào để người đời còn nhớ đến. Thiền trượng mà Ngài dùng để quẩy chiếc giày lên vai là biểu trưng của sự giác ngộ.

Người ta cho rằng, Đức Đạt Ma chỉ dùng thiền trượng để quẩy một chiếc giày mang ý nghĩa: Chiếc giày để lại mộ phần là dù con người chết đi nhưng vẫn lưu dấu trên dương thế, dấu vết đó sẽ tùy duyên mà hiện hữu hay tuyệt diệt. Còn chiếc giày được ngài mang về cõi Tây thiên chính là cõi siêu thoát. Như vậy, hình ảnh sư tổ Đạt Ma quẩy chiếc giày cũng là lời nhắc nhở con người muốn giải thoát thì trước tiên cần giác ngộ, loại bỏ tham, sân, si mà sống tích cực hơn với đời. 

Và hình ảnh đó còn có ý nghĩa răn dạy chúng ta: Khi đã chọn đúng đường thì dù còn 1 chiếc giày cũng vẫn cứ đi. 

Huyền thoại trong "Truyền Đăng lục"

Như đã trình bày, Đạt Ma Sư Tổ hay Bồ Đề Đạt Ma nguyên quán tại Nam Thiên Trúc ở Ấn Độ. Bồ đề Đạt Ma vốn tên thật là Bồ Đề Đa La - Một vị hoàng tử thứ 3 của quốc vương Hương Chí, Nam Thiên Trúc. 

Trong "Truyền Đăng Lục" quyển 30 có kể về Đạt Mạ Tổ sư như sau: Pháp sư (Bồ-đề Đạt-mạ) là con thứ 3 của một vị đại vương Bà-la-môn ở Nam Thiên Trúc thuộc Tây Vực. Thần huệ sáng thông, nghe đâu ngộ đó. Ông nuôi chí cầu pháp đại thừa, trút lớp áo trắng Cư sĩ, khoác lên mảnh nâu sòng, quyết làm hưng thịnh hột giống Thánh.

Thoải mái trong lòng, thông suốt thế sự, trong ngoài sáng rỡ, đức hạnh vượt ngoài khuôn mẫu thế gian. Ông đau lòng trước cảnh suy vi của Thánh giáo ở nước ngoài, bèn băng núi vượt biển, qua du hóa ở Trung Hoa nước Ngụy. Kẻ hằng tâm ai cũng tin theo, còn người thiển cận sinh lòng chê trách. 

Thời ấy có hai ông Đạo Dục và Huệ Khả tuy thuộc hàng hậu sinh, tuổi nhỏ mà tuấn tú, chí lại cao xa, duyên may gặp được Pháp sư, bèn ở đó phụng sự nhiều năm, hết lòng tu học, chỉ mong sư chỉ bảo. Pháp sư thương họ tinh thành bèn chỉ cho chân đạo: đây là phép an tâm, đây pháp hạnh, đây là phép thuận vật, đây là phương tiện, đó là pháp an tâm của Đại thừa giáo, cẩn thận chớ hiểu lầm. 

An tâm, đó là phép bích quán; phát hạnh đó là tứ hạnh; thuận vật đó là ngừa sự chê gièm; phương tiện, đó là khiến mình đừng chấp trước, đó là sở do lược thuật lại như vậy. Phàm vào đạo có nhiều đường, nhưng nói cho cùng không ngoài hai đường này là Lý nhập và Hạnh nhập.

a. Lý nhập: Là nương theo giáo (kinh điển) để ngộ vào tâm (yếu chỉ); tin sâu rằng tất cả sinh linh đều chung đồng một chân tánh, chỉ vì khách trần bên ngoài và vọng tưởng bên trong che lấp nên chân tánh không hiển lộ được. Nếu bỏ vọng theo chân, tinh thần ngưng tụ trong cái định bích quán, thì không thấy có ta và có người, Thánh phàm một bực như nhau. Nếu một mực kiên cố không lay chuyển, rốt ráo không lệ thuộc văn giáo, đó tức là ngầm hợp với lí, hết tâm tưởng phân biệt. Tịch nhiên vô vi gọi là lý nhập.

b. Hạnh nhập: là nói về bốn hạnh, ngoài ra các hạnh khác đều bao gồm trong ấy. Bốn hạnh là Báo oán hạnh, Tùy duyên hạnh, Vô sở cầu hạnh và Xứng pháp hạnh.

1. Sao gọi là oán hạnh? Người tu hành khi gặp cảnh khổ nên tự nghĩ như vầy: Ta từ bào kiếp trước buông lung không học, bỏ gốc theo ngọn, trôi dạt theo vật chất, nặng lòng thương ghét, gây hại không cùng. Đời nay tu ta không phạm lỗi nhưng nghiệp giữ gieo từ trước nay kết trái chín, điều ấy nào phải do trời hoặc người tạo ra đâu, vậy ta đành nhẫn nhục chịu khổ, đừng nên oán trách. Kinh nói: gặp khổ không buồn, vì sao vậy? Vì thấu suốt (luật nhân quả). Vậy khi tâm niệm ấy phát ra, ấy là ứng hợp với lí mượn oán mà hành đạo nên nói là hạnh trả oán.

2. Tùy duyên hạnh: chúng sanh đều do duyên nghiệp mà chuyển thành, chẳng có vì tội. Mọi nỗi khổ vui đều do nhân duyên sinh. Nếu may được quả báo tốt hưởng đủ vinh dự, ấy là do nhơn lành thuở trước, nên nay mọi thứ được vậy. Hễ duyên hết thì lại hoàn không, mưng vui nỗi gì? Được mất gì đều tùy theo duyên nhưng tâm người không vì vậy mà được thêm hoặc bớt mất gì. Nếu thấu đáo được như vậy thì gió vui chẳng động, lặng lẽ mà thuận đạo, nên nói là hạnh tùy thuận theo duyên nghiệp vậy.

3. Vô sở cầu hạnh: người đời mãi đắm mê việc gì cũng tham trước, thế gọi là cầu. Bậc trí nghĩ lẽ chân, chuyển người thế tục, nên an tâm trụ ở vô vi, thân hình tùy nghi mà vận chuyển, muôn vật đều là không. Có gì vui mà cầu được. Hễ có công thì liền có hắc ám đuổi theo, ở lâu trong ba cõi khác nào như trong nhà lửa, có thân có khổ được gì mà vui? Thông suốt được như vậy buông hết sự vật, dứt tưởng chẳng cầu. Kinh nói còn cầu còn khổ, hết cầu mới được vui. Xét biết không cầu mới là đạo hạnh, nên nói là hạnh vô cầu mong.

4. Xứng pháp hạnh: Cái lý thanh tịnh của tự tánh gọi là pháp (tánh tịnh chia ly, mục chi vi pháp) tin hiểu lý ấy thì mới là hình tướng hóa thành không, không nhiễm không trước, không bỉ không thử. Kinh nói: Pháp không có chúng sanh, hãy lìa chúng sanh cấu: pháp không có tướng ngã, hãy lìa ngã cấu. Bậc trí vì tin hiểu được vậy thì tùy xứng theo pháp mà hành.

Bổn thể của vốn không tham lận cho nên dầu đem thân mạng và của cải ra mà bố thí vẫn không hối tiếc. Thấu rõ ba cái không, thì không còn ỷ lại và chấp trước. chỉ cần gạn trừ trần cấu, tùy nghi mà giáo hóa chúng sanh, nhưng không mắc phải hình tướng, thế tức là tự hành, đã lợi người lại thêm trang nghiêm đạo Bồ-đề. Bố thí đã vậy thì năm độ (bát-nhã) khác cũng thế, vì dứt trù vọng tưởng mà hành pháp tu sáu độ, nhưng thật không gọi gì là hành trả, nên nói là hạnh tùy xứng theo pháp.

Thiện Tâm (biên soạn)
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Ngôi chùa duy nhất nước Việt thờ Phật bà Đại Tuệ

Ngôi chùa duy nhất nước Việt thờ Phật bà Đại Tuệ

(PLVN) - Nằm trên đỉnh núi cao nhất của dãy núi Đại Huệ với độ cao gần 500m so với mực nước biển, chùa Đại Tuệ (xã Nam Anh, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An) tọa lạc trong một không gian non nước hữu tình, nay đang là một trong những chốn hành hương, một thắng cảnh bậc nhất về văn hóa lịch sử của miền đất Bắc Trung bộ.

Đọc thêm

Cao Bằng phấn đấu nâng cao tỷ lệ lao động qua đào tạo trong năm 2020

Cao Bằng phấn đấu nâng cao tỷ lệ lao động qua đào tạo trong năm 2020
(PLVN) - Cao Bằng là địa phương có nền kinh tế sản xuất nông nghiệp là chủ yếu, lao động nông thôn chiếm 79,72% lực lượng lao động. Do đó, để đáp ứng yêu cầu chất lượng lao động địa phương, góp phần gia tăng chất lượng nguồn nhân lực ở nông thôn, tỉnh Cao Bằng đã đề ra kế hoạch phấn đấu mở 44 lớp đào tạo nghề cho 1.300 học viên trong năm 2020.

Bỏ đề xuất xe máy phải bật đèn cả ban ngày

Bỏ đề xuất xe máy phải bật đèn cả ban ngày
Vụ trưởng Vụ Pháp chế - Bộ Giao thông Vận tải cho biết sẽ không quy định "cứng" thành quy tắc giao thông đối với quy định bắt buộc bật đèn xe máy nhận diện vào ban ngày trong Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi).
Loading...
Bộ GTVT lên tiếng việc Tổng thầu đường sắt Cát Linh - Hà Đông đề nghị thanh toán 50 triệu USD

Bộ GTVT lên tiếng việc Tổng thầu đường sắt Cát Linh - Hà Đông đề nghị thanh toán 50 triệu USD

(PLVN) - Bộ Giao thông vận tải (GTVT) vừa phát đi thông tin khẳng định, số tiền trên là giá trị đã hoàn thành mà Tổng thầu đang hoàn thiện các thủ tục đề nghị Chủ đầu tư tiếp tục giải ngân thanh toán trong phần giá trị còn lại của hợp đồng EPC, không phải là chi phí phát sinh tăng thêm của Hợp đồng.

Bà Rịa – Vũng Tàu biểu dương cán bộ, công chức, viên chức giỏi

Bà Rịa – Vũng Tàu biểu dương cán bộ, công chức, viên chức giỏi
(PLVN) - Ngày 1/6, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bà Rịa – Vũng Tàu đã tổ chức Lễ biểu dương dưới cờ để tuyên dương các cán bộ, công chức, viên chức có thành tích xuất sắc trong quý I/2020. 27 cán bộ, công chức, viên chức đã có thành tích xuất sắc đến từ 15 sở, ban ngành được biểu dương dưới cờ.

Công an tỉnh Thái Bình có tân Phó Giám đốc

Công an tỉnh Thái Bình có tân Phó Giám đốc
(PLVN) - Trước khi nhận chức vụ Phó Giám đốc Công an tỉnh Thái Bình, Thượng tá Vũ Mạnh Hà giữ chức vụ Trưởng phòng Chính trị - Hậu cần, Cục Công tác Đảng và Công tác chính trị, Bộ Công an.

Thanh tra Cà Mau kiến nghị xử lý tổ chức, cá nhân liên quan đến y tế và bảo hiểm y tế

Thanh tra Cà Mau kiến nghị xử lý tổ chức, cá nhân liên quan đến y tế và bảo hiểm y tế
(PLVN) - Theo thông tin Thanh tra tỉnh Cà Mau cho biết, về việc quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm y tế, mua sắm trang thiết bị y tế và vật tư y tế, đấu thầu thuốc chữa bệnh trên địa bàn tỉnh, Thanh tra tỉnh kiến nghị xử lý kiểm điểm trách nhiệm 5 tổ chức và 26 cá nhân có liên quan, cùng với đó kiến nghị xử lý về kinh tế thu hồi 2,6 tỷ đồng.

Thủ tướng yêu cầu thảo luận thêm về chống xâm hại trẻ em và giá thịt heo

Thủ tướng yêu cầu thảo luận thêm về chống xâm hại trẻ em và giá thịt heo

(PLVN) - Phát biểu khai mạc phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5/2020 vào sáng 2/6, Thủ tướng nêu rõ, “chúng ta lấy cung làm chủ đạo và đẩy mạnh cầu của nền kinh tế vì cung - cầu của chúng ta đều yếu do dịch COVID-19 vừa rồi” và đề nghị thảo luận thêm về 2 vấn đề là chống xâm hại trẻ em, giá thịt heo.

Tuyến đường văn minh khiến Phú Quốc thêm rạng rỡ

Tuyến đường văn minh khiến Phú Quốc thêm rạng rỡ
(PLVN) - Nhằm tạo cảnh quan môi trường, đường đi thông thoáng, nhiều tháng nay, Đảng ủy, UBND Xã Dương Tơ (Phú Quốc, Kiên Giang) đã triển khai thực hiện xây dựng nhiều tuyến đường văn minh. Với thiết bị chiếu sáng, cây xanh, camera an ninh,... Xã Dương Tơ đang tạo một điểm nhấn mới trong việc hướng tới góp phần xây dựng một Đảo Ngọc xanh sạch đẹp. 


Lisa (Black Pink) bị quản lý cũ lừa 18,7 tỷ đồng

Lisa (Black Pink) bị quản lý cũ lừa 18,7 tỷ đồng
(PLVN) - Quản lý cũ của Black Pink Lisa được cho là đã lừa cô 1 tỷ won (khoảng 18,7 tỷ đồng). Người này nói với Lisa rằng anh sẽ dùng tiền đầu tư vào bất động sản cho cô nhưng sự thực là anh ta dùng để đánh bạc.

MB tài trợ vốn cho SunBay Park Hotel & Resort Phan Rang

MB tài trợ vốn cho SunBay Park Hotel & Resort Phan Rang
(PLVN) - Ngày 01/6/2020, Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) và Công ty CP SunBay Ninh Thuận ký hợp đồng tín dụng tài trợ vốn, bảo lãnh thi công dự án SunBay Park Hotel & Resort Phan Rang và hợp đồng hợp tác tài trợ vốn cho khách hàng sở hữu căn hộ nghỉ dưỡng của dự án. Tổng hạn mức giai đoạn 1 của hai hợp đồng là 2.300 tỷ đồng.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬