Vị vua sáng lập thiền phái Trúc Lâm

(PLO) - Trần Nhân Tông là vị vua hai lần đánh tan quân Nguyên Mông xâm lược đi vào sử sách. Sống trong cung vàng điện ngọc nhưng về già, nhà Vua tự nguyện bỏ tất cả sống cuộc đời tu sĩ. Ngài là vị tổ sáng lập ra thiền phái Trúc Lâm, dòng thiền mang bản sắc văn hóa Việt Nam và tinh thần nhập thế.
Vị vua sáng lập thiền phái Trúc Lâm Bức tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông

Vị vua mở rộng bờ cõi

Trần Nhân Tông, tên húy Trần Khâm, sinh ngày 07/12/1258 (11/11/Mậu Ngọ), con trưởng của vua Trần Thánh Tông và Hoàng Thái hậu Nguyên Thánh. Vì sinh ra có sắc vàng nên được vua cha đặt biệt hiệu là Phật Kim. 

Năm 16 tuổi, ông được lập làm Đông cung Thái tử và kết duyên cùng công chúa Quyên Thánh, trưởng nữ Hưng Đạo Đại Vương. Ngài được vua cha hết lòng dạy dỗ, soạn Di hậu lục để chuẩn bị cho việc nối nghiệp sau này.

Trần Nhân Tông tính tình hiền từ, thông minh, học Phật từ nhỏ. Khi được vua cha chọn làm người kế vị, Ngài từ chối đến 3 lần không được. Tuy sống trong cung vàng điện ngọc nhưng thái tử vẫn muốn xuất gia. 

Sử sách từng ghi chép một đêm nọ Ngài vượt thành đi nhưng đến chùa Tháp núi Đông Cứu thì trời sáng. Vì quá mệt nên phải nghỉ lại, vua cha sai quần thần đi tìm khắp bốn phương nên Ngài bất đắc dĩ quay về.

Năm 21 tuổi (1279), Ngài được Trần Thánh Tông truyền ngôi, lấy niên hiệu là Thiệu Bảo, trị vì thiên hạ Đại Việt. Ngài là vị vua lấy đức trị vì, dân chúng an cư lạc nghiệp.

Năm 1282, vua Trần chủ trì Hội nghị Bình Than để lấy ý kiến toàn dân trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại. Đến năm 1285, với tinh thần bảo vệ dân tộc, tổ quốc của toàn dân, Ngài đã lãnh đạo và chiến thắng cuộc xâm lăng Nguyên – Mông lần thứ nhất.

Sau đó, quân Nguyên Mông vẫn chưa nguôi ý đồ bành trướng phương Nam, tiến chiếm Chiêm Thành, làm bàn đạp với ý đồ thôn tính Đại Việt. Năm 1288, vua Trần Nhân Tông một lần nữa lãnh đạo toàn dân, toàn quân chiến thắng quân Nguyên – Mông lần thứ hai. 

Năm 41 tuổi, nhà vua nhường ngôi cho con là Trần Anh Tông lên làm Thái Thượng Hoàng. Một năm sau đó, Ngài cầm quân sang chinh phạt Ai Lao, giữ yên bờ cõi, buộc đất nước Triệu Voi tiếp tục thần phục Đại Việt.

Năm 1301 sau chuyến thăm hữu nghị Chiêm Thành, Thái Thượng Hoàng hứa đính hôn Công chúa Huyền Trân cho vua Chiêm là Chế Mân. Đến năm 1306, Ngài tổ chức hôn lễ cho công chúa và vua Chiêm. Chế Mân đã dâng hai quận Châu Ô, Châu Rí cho Đại Việt làm quà sính lễ. Đây chính là điều kiện giúp cho Đại Việt mở rộng bờ cõi về phương Nam là Thuận Hóa (Huế).

Trở thành ông tổ thiền phái Trúc Lâm

Sau khi chinh phạt Ai Lao, Trần Nhân Tông trở về Hành cung Vũ Lâm – Ninh Bình, cầu Quốc sư Huệ Tuệ làm lễ xuất gia, tập sự tu hành tại đây một thời gian. Năm 1299, Ngài quyết tâm trở lại thăm Kinh sư lần cuối, rồi đi thẳng lên núi Yên Tử - Quảng Ninh quyết chí tu hành, tham thiền nhập định, lấy tên là “Hương Vân Đại Đầu Đà” và độ Đồng Kiên Cương làm đệ tử và ban pháp hiệu là Pháp Loa.

Năm 1301, Ngài xuống núi, đi thăm hữu nghị đất nước Chiêm Thành và nghiên cứu về tôn giáo, tạo lập mối quan hệ hợp tác, hòa bình, hữu nghị với các nước lân bang. Trở về chùa Phổ Minh phủ Thiên Trường giảng kinh, thuyết pháp, mở Hội đại thí vô lượng cho nhân dân.

Ba năm sau, Trần Nhân Tông chống gậy trúc dạo đi khắp Đại Việt, khuyến khích muôn dân giữ năm giới, tu hành Thập thiện, dẹp bỏ những nơi thờ cúng không đúng Chính pháp, loại bỏ những điều mê tín dị đoan. Ngài đến Bố Chánh – Quảng Bình lập am Tri Kiến và lưu lại đây một thời gian. Sau đó, được Vua Trần Anh Tông thỉnh vào nội cung để truyền giới Bồ tát cho Bá quan văn võ, quần thần.

Trước khi Trần Nhân Tông xuất gia, đất nước có nhiều dòng phái Phật giáo nhưng không thống nhất. Vì thế Ngài đã cho phát hành hàng loạt sách vở như Phật giáo pháp sự, Đạo tràng tân văn, Công văn cách thức, có nội dung thống nhất về thể thức hoạt động trong tôn giáo.

Năm 1307, Ngài truyền Y Bát lại cho Tôn giả Pháp Loa, lên làm Sư tổ Trúc Lâm. Pháp Loa là vị Tổ thứ hai của Thiền phái Trúc Lâm. Trong thời gian đó, Ngài thường lui tới chùa Báo Ân Siêu Loại, Sùng Nghiêm Hải Dương, Vĩnh Nghiêm Lạng Giang, chùa Từ Lâm, chùa Quỳnh Lâm Đông Triều để giảng kinh, thuyết pháp và chứng minh các lễ hội…

Sau khi truyền Y Bát cho Tôn giả Pháp Loa, Trần Nhân Tông tập trung biên soạn Kinh sách và Ngữ lục. Qua đó nhà tu hành xuất thân đế vương để lại nhiều tài liệu quý như: Trần Nhân Tông thi tập, Đại hương hải ấn thi tập, Tăng già toái sự, Thạch Thất mỵ ngữ, Trung hưng thực lục, Truyền đăng lục….

Theo sử cũ, sư tổ thiền phái Trúc lâm viên tịch ngày 01/11/Mậu Thân (1308), thọ thế 51 năm tại am Ngọa Vân – Đông Triều – Quảng Ninh. Vua Trần Anh Tông cung thỉnh nhục thân Ngài về kinh đô Thăng Long cử hành quốc tang trong hai tuần. Sau đó, vua quan, quần thần, văn võ bá quan, đệ tử Pháp Loa, Bảo Sát và chúng Tăng trong nước cử hành Lễ Trà tỳ.

Sau khi thu nhặt xá lợi Ngài được chia làm hai phần: Một phần xây tháp thờ ở Lăng Quý Đức phủ Long Hưng – Thái Bình; một phần xây tháp tôn thờ tại chùa Vân Yên – Yên Tử, Quảng Ninh, lấy hiệu Huệ Quang Kim Tháp, dâng Thánh hiệu: Đại Thánh Trần Triều, Trúc Lâm Đầu Đà, Tịnh Tuệ Giác Hoàng Điều Ngự Phật Tổ.

Trịnh Ninh (Tổng hợp)
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cao điểm tấn công tội phạm đảm bảo an ninh trật tự bầu cử và dịp lễ 30/4-1/5

Cao điểm tấn công tội phạm đảm bảo an ninh trật tự bầu cử và dịp lễ 30/4-1/5
(PLVN) - Thực hiện chỉ đạo của Giám đốc Công an tỉnh Lâm Đồng, sáng nay (15/4), Công an TP Đà Lạt tổ chức phát động thi đua cao điểm 75 năm ngày đêm lập thành tích chào mừng bầu cử ĐBQH khoá XV, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 và cao điểm tấn công tội phạm đảm bảo an ninh trật tự bầu cử và dịp lễ 30/4-1/5.

Hà Nội: Đất vàng 216 Trần Duy Hưng “về tay” tư nhân không qua đấu giá như thế nào?

Hà Nội: Đất vàng 216 Trần Duy Hưng “về tay” tư nhân không qua đấu giá như thế nào?
(PLVN) - Án ngữ cửa ngõ phía Tây Hà Nội, khu đất rộng hàng ngàn m2 có địa chỉ 216 Trần Duy Hưng nằm ở vị trí đắc địa mà bất cứ nhà đầu tư nào cũng mong muốn sở hữu. Điều đáng nói, dự án tại khu đất ban đầu là dự án đầu tư xây dựng văn phòng làm việc và trung tâm giới thiệu sản phẩm thế nhưng sau một quá trình “biến hóa”, chia tách, một phần khu đất đã trở thành dự án nhà ở thương mại.

Quen qua Facebook, 2 thiếu nữ bị hiếp dâm

Quen qua Facebook, 2 thiếu nữ bị hiếp dâm
(PLVN) - Sau khi cãi nhau với bạn cùng phòng trọ, 2 thiếu nữ gọi 2 thanh niên ở Bắc Giang quen qua mạng xã hội đón ra ngoài thì bị 2 thanh niên này ép quan hệ tình dục ngoài ý muốn.
Đào tạo về chuyển đổi số cho doanh nghiệp

Đào tạo về chuyển đổi số cho doanh nghiệp

(PLVN) - Gần 100 doanh nghiệp thuộc lĩnh vực có nhu cầu chuyển đổi số cao, nhanh chóng đo lường hiệu quả khi chuyển đổi số như sản xuất, xuất nhập khẩu hàng hóa, thương mại dịch vụ tham gia khóa đào tạo đầu tiên của Chương trình Hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số giai đoạn 2021 - 2025.

Kiểm tra, giải quyết vụ khiếu nại về đất đai kéo dài hàng chục năm

Kiểm tra, giải quyết vụ khiếu nại về đất đai kéo dài hàng chục năm
(PLVN) - Ngày 6/4/2020, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản yêu cầu UBND tỉnh Cà Mau kiểm tra, rà soát, giải quyết theo quy định pháp luật xung quanh 22 đơn của công dân; trong đó có trường hợp khiếu nại về đất đai kéo dài hàng chục năm của ông Phan Lý Quới (ngụ số 140B, Trương Phùng Xuân, TP Cà Mau, tỉnh Cà Mau).
Lập dự án nghĩa trang sát… khu dân cư

Lập dự án nghĩa trang sát… khu dân cư

(PLVN) - Nhiều năm qua, hơn 400 hộ dân xã Lang Quán đã gửi đơn cho rằng việc UBND tỉnh Tuyên Quang phê duyệt chủ trương đầu tư dự án thương mại là Nghĩa trang Thiên Đường sát nhà dân, nhưng không lấy ý kiến nhân dân, vi phạm quy định về khoảng cách, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và nhiều hệ lụy về sau...

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376