Ước ao của người còn lại trong một gia đình lẫm liệt thời chiến

(PLO) - Một gia đình thuộc dòng họ Lê Công ở làng Kim Nại, xã An Ninh, huyện Quảng Ninh (Quảng Bình) có 2 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và 6 liệt sĩ là khúc tráng ca lẫm liệt của thời chiến. Nhưng câu chuyện giữa thời bình của gia đình nghèo ấy lại thật xót xa…
Ước ao của người còn lại trong một gia đình lẫm liệt thời chiến Ông Lê Công Chúc (giữa) và gia đình ước ao xây được một gian nhà thờ phụng, khói hương cho các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và liệt sĩ.
Một lòng theo cách mạng
Vào những năm 1920, nổi bật trong làng Kim Nại có gia đình ông Lê Công Ôn, bà Trần Thị Đóc - một gia đình nông dân khá giả, đi theo tiếng gọi của cách mạng. Những người con của ông Ôn, bà Đóc từ nhỏ đã có tinh thần theo cách mạng. Trong cuốn Địa chí làng Kim Nại viết lại rằng: “Sau Hội nghị Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương (5/1941), phong trào Việt Minh phát triển và lan rộng khắp nơi. Ông Lê Công Duân (con cả) và Lê Công Trản (con út) biết chữ nghĩa, thông minh lanh lợi và sớm tham gia vào các tổ chức do Việt Minh lập ra”.
Đến năm 1945, ông Duân là cán bộ cách mạng tiền khởi nghĩa, một trong những người đi đầu trong đoàn người đi cướp chính quyền ở phủ, ở tỉnh vào đêm 22, rạng sáng 23/8/1945. Cũng lúc này, ông Trản trở thành cán bộ Việt Minh tham gia lãnh đạo nhân dân Kim Nại và các vùng lân cận đứng lên tổng khởi nghĩa. Còn ông Lê Công Kiệp (con trai thứ) thời niên thiếu đã được vào học tại Trường Quốc học Huế từ trước năm 1940 (cùng lớp với Đại tướng Võ Nguyên Giáp). Tốt nghiệp, ông về quê nhà làm thầy giáo mà người trong vùng vẫn quen gọi là thầy giáo Kiệp. 
Sau đó, ông tìm cách xuất dương sang Pháp và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Pháp. Năm 1946, chàng thanh niên trẻ Kiệp làm Chủ tịch Hội người Việt yêu nước tại Pháp, thay mặt tổ chức đi đón Chủ tịch Hồ Chí Minh sang dự bàn Hội nghị Phông-ten-nơ-blô. Cuối năm ấy, ông Kiệp đã được tổ chức cách mạng cử về nước hoạt động bí mật ở Kim Nại với danh nghĩa “Việt kiều Pháp về thăm quê”.
Hiến trọn đời cho Tổ quốc mai sau…
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, hai ông Lê Công Duân và Lê Công Trản trở về quê nhà lãnh đạo dân quân du kích tham gia kháng chiến chống Pháp. Tháng 8/1947, bị Việt gian bán nước chỉ điểm, giặc Pháp bắt hai ông và dùng mọi thủ đoạn dụ dỗ, tra tấn dã man để lấy thông tin về lực lượng kháng chiến. Dù bị tra tấn tàn bạo đến mức bị mù mắt, miệng không còn nuốt được nước nhưng họ vẫn giữ trọn nghĩa khí “không biết, không nghe, không thấy”. Thấy hai ông đã kiệt sức hoàn toàn và không khai thác, giặc đem họ ra bắn tại đồn Vạn Xuân. 
“Ba ngày sau, người thân và du kích tìm đủ mọi cách mới đưa được xác họ về làng cấp táng. Nhưng không ai còn nhận ra đâu là em, đâu là anh nữa vì mặt mũi, thịt xương biến nát. Người trong vùng ai cũng cảm phục, thương tiếc vô hạn hai chiến sĩ cách mạng kiên trung và lòng căm thù giặc càng thêm sục sôi” - cụ ông Trần Công Tha (91 tuổi, người trong làng) kể lại. 
Ông Lê Công Chúc (74 tuổi, gọi ông Lê Công Kiệp bằng bác ruột) cho biết: “Chuyện bác Kiệp, về sau làng vẫn còn nhắc nhớ mãi. Từ khi mới về đã bị mật vụ và Việt gian theo dõi. Không lâu sau, các đồn trưởng quân Pháp ở Vạn Xuân, Xuân Dục đều gọi bác lên, yêu cầu làm việc cho chúng. Bác Kiệp nói bằng tiếng Pháp, khéo léo từ chối. Không ép buộc được bác, giặc ra lệnh quản chế. Bác Kiệp về nói với bà con Kim Nại rằng: Tôi thà hy sinh chứ nhất định không chịu làm tay sai cho giặc”.
 Ông Chức thắp hương cho phần mộ “gió” của liệt sĩ Lê Công Đỗ - hài cốt vẫn còn nằm lại nơi chiến trường, chưa tìm được. 
Ngày 17/3/1948, biết tình hình của đồng chí Kiệp, tổ chức Việt Minh trung tâm ở Quảng Bình lên kế hoạch cho xe lên đón ông về làm chính quyền để đảm bảo an toàn cho lực lượng cách mạng, nhưng không may bị Việt gian nắm được. Giặc Pháp lập tức bắt ông Kiệp và kết tội “hoạt động chống lại chính quyền Pháp ở Việt Nam”, bắn chết ông tại đồn Vạn Xuân. Khoảng 3 giờ sau, đoàn tổ chức của Việt Minh lên đến nơi thì đã muộn. Chiều ấy trời Kim Nại mưa tầm tã, ông Kiệp đã ngã xuống hiên ngang trước mũi súng quân thù.
Trở lại với người anh cả - liệt sĩ Lê Công Duân, có con trai cả là Lê Công Sà - cháu đích tôn trong gia đình, cũng theo cha tham gia hoạt động trong chính quyền kháng chiến và được giao nhiệm vụ làm Đại đội trưởng dân quân xã An Ninh. Đêm 24/7/1947, thực dân mở cuộc tấn công nhằm tiêu diệt lực lượng kháng chiến Việt Minh trong vùng chiến khu, ông Sà chỉ huy một đội du kích xông lên giáp mặt địch để chống càn, ông đã ngã xuống bên bến sông Long Đại, hy sinh trước cha mình. 
Sau khi giết hại được hai anh em ông Duân và chiến sĩ cách mạng trẻ Lê Công Sà, lính thực dân đốt nhà cửa, tịch thu hết tài sản của họ. Cuối năm 1947, vợ liệt sĩ Duân - bà Ngô Thị Thụy đã trút hơi thở cuối cùng vì một trận ốm, thiếu tiền thuốc thang, không nhà ở và đói. Đứa con trai còn lại của ông Duân, bà Thụy là Lê Công Đỗ, trưởng thành khi đế quốc Mỹ chiếm miền Nam Việt Nam. Ông tiếp bước cha anh với sức trai trẻ, theo tiếng gọi của Tổ quốc lên đường vào chiến trường miền Nam. Ông hy sinh ngày 5/5/1968 và đến nay gia đình vẫn chưa tìm được hài cốt hoặc thông tin về nơi ông nằm lại.
Còn liệt sĩ Lê Công Trản, ông hy sinh khi đã có vợ và 2 con gái. Bà Nguyễn Thị Giữ - vợ ông quyết định ở giá nuôi con, một lòng nối bước chồng làm du kích theo cách mạng. Góp phần chiến thắng thực dân Pháp và đánh đuổi đế quốc Mỹ xâm lược, ngày 2/6/1967 bà Giữ đã nằm xuống sau loạt đạn càn của Mỹ - ngụy khi anh dũng bảo vệ kho súng đạn, lương thực của Hợp tác xã An Ninh.
Nỗi lòng những người đang sống
“Không ai như gia đình tôi, chỉ trong 8 tháng (từ tháng 8/1947 - tháng 3/1948) mà thực dân Pháp đã giết mất 4 người. Giặc còn tuyên bố trước trường bắn: Giết cho sạch dòng máu Việt Minh của gia đình này. Và cũng hiếm có gia đình nào như chúng tôi, 3 đời theo lý tưởng cách mạng. Con tiếp bước cha cầm súng chống giặc, con dâu theo bước mẹ chồng tiễn những đứa con ra chiến trận mãi mãi không trở về…” - ông Chúc nói.
Nay, ngoài Nghĩa trang liệt sĩ xã An Ninh, 6 anh hùng liệt sĩ được bố trí nằm thành một nhóm để những linh hồn bất diệt mãi quây quần bên nhau, chở che nhau… Riêng phần mộ của liệt sĩ Lê Công Đỗ là mộ “gió”, bởi hài cốt còn nằm lại nơi chiến trường, chưa tìm được.
Bây giờ trong nhà ông Chúc, mỗi tấm Bằng Tổ quốc ghi công các liệt sĩ, mỗi tấm danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng vẫn treo trong những góc bàn thờ đơn sơ, dưới căn nhà tuềnh toàng. “Sau hòa bình, cả ông Duân, ông Kiệp và ông Trản đều không ai còn con trai để thờ phụng. Có mấy con gái thì đều tha phương đi lấy chồng xa, ít khi có điều kiện về thăm quê. Nay việc hương khói cho các mẹ, các liệt sĩ vẫn chủ yếu do tôi làm. Nhưng trong căn nhà nhỏ này đến 4 thế hệ sống chung, chỗ đặt giường ngủ đã khó, làm một gian thờ đàng hoàng cho các mẹ, các liệt sĩ còn khó hơn. Nhiều đêm tôi nằm nghĩ mà xót xa không ngủ được”, ông Trúc giãi bày.
Chị Trần Thị Phương Lan - giáo viên Trường Mầm non Đồng Sơn, TP.Đồng Hới (Quảng Bình) cháu ngoại của liệt sĩ Lê Công Kiệp xót xa kể: “Chục năm nay, mẹ tôi gần 70 tuổi mang đầy bệnh tật vẫn chỉ ao ước một điều là dựng được một gian nhà thờ chung cho các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và các liệt sĩ, nhưng lực bất tòng tâm! Hy vọng vào các cậu, chú bác còn sống nhưng ai cũng đã già yếu mất rồi. Con cháu thì chủ yếu theo nghề nông bán mặt cho đất, bán lưng cho trời. Không biết đến đời con, đời cháu chúng tôi, có còn ai nhớ được lớp ông cha mình đã hy sinh cao cả và oanh liệt như thế?. Chỉ còn biết mỏi mòn mong vào điều diệu kỳ”.
Trao đổi với PLVN, ông Nguyễn Văn Đồng - Chủ tịch UBND xã An Ninh cho biết: “Có lẽ gia đình ông Chúc là gia đình có truyền thống cách mạnh và nhiều Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, liệt sĩ nhất ở huyện này. Cả tỉnh này, tôi cũng chưa nghe có trường hợp nào như vậy. Dẫu biết gia cảnh họ rất khó khăn nhưng Nhà nước chưa có quy định về chế độ chính sách xây nhà tưởng niệm cho đối tượng như gia đình này. Cũng xót xa lắm nhưng trong quyền hạn của UBND xã thì đành chịu…”.
Những ngày Tháng 7 tình nghĩa, với mong muốn có một mái nhà tri ân cho gia đình có 2 bà mẹ Việt Nam anh hùng và 6 liệt sĩ này, Báo PLVN phát động Chương trình đóng góp gây quỹ từ thiện Xây dựng Nhà tri ân gia đình cách mạng Mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Đóc. Ban Biên tập báo kêu gọi các bạn đọc, các cá nhân, tấm lòng hảo tâm, tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước chung tay ủng hộ.

Mọi sự đóng góp xin gửi về: Quỹ xây dựng Nhà tri ân gia đình cách mạng Mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Đóc. Tòa soạn Báo PLVN - số 42/29, đường Nguyễn Chí Thanh, Ba Đình, Hà Nội. Số tài khoản: 0051101004008 - Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội - Chi nhánh Trần Duy Hưng. Điện thoại: 04.37245180 (số máy lẻ Phòng Bạn đọc: 112).

Tại Quảng Bình: Trần Nguyên Phong - Phóng viên thường trú Báo PLVN, địa chỉ: 08 - Nguyễn Trãi, TP. Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. ĐT: 093.562.7787 - 097.752.1333.

Hoặc ủng hộ trực tiếp về gia đình ông Lê Công Chúc - thôn Kim Nại, xã An Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. ĐT: 098.5723.701 (gặp chị Lan).
Trần Nguyên Phong
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Quy trình 5 bước truy xuất nguồn gốc cây đào

Quy trình 5 bước truy xuất nguồn gốc cây đào
(PLVN) - Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) vừa có Công văn số 133/BKHCN-TĐC gửi các Bộ: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Công Thương, Tài chính, UBND tỉnh Sơn La và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thông báo về việc thực hiện truy xuất nguồn gốc cho cây đào, cây mai. 

Công tác nhân sự Đại hội XIII: Không bỏ sót những cán bộ có đức, có tài

Công tác nhân sự Đại hội XIII: Không bỏ sót những cán bộ có đức, có tài
(PLVN) - Hôm nay (28/1), trong ngày làm việc chính thức thứ ba của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, theo chương trình, buổi sáng, Đại hội làm việc tại Hội trường, tiếp tục thảo luận các văn kiện Đại hội. Buổi chiều, Đại hội làm việc tại hội trường, nghe Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về công tác nhân sự Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII.
Triển vọng nào phục hồi thị trường lao động?

Triển vọng nào phục hồi thị trường lao động?

(PLVN) - Phân tích mới nhất của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) về tác động của Covid-19 đối với thị trường lao động cho thấy đại dịch đã gây nên thiệt hại khổng lồ về thời giờ làm việc và thu nhập. Nếu thiếu các chính sách phục hồi lấy con người làm trung tâm giúp sớm cải thiện tình hình thì triển vọng phục hồi trong năm 2021 sẽ chậm, không đồng đều và không chắc chắn.

Ngành Du lịch TP Hồ Chí Minh năm 2021: Hướng đến đối tượng du khách nội địa

Ngành Du lịch TP Hồ Chí Minh năm 2021: Hướng đến đối tượng du khách nội địa
(PLVN) - Hôm qua (27/1), tại Hội nghị tổng kết ngành Du lịch TP HCM năm 2020, triển khai phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2021, bà Bùi Thị Ngọc Hiếu (Phó Giám đốc Sở Du lịch TP) cho biết, lượng du khách nội địa đến TP trong năm qua đạt gần 15,9 triệu lượt, giảm 51,5% so với năm 2019. Trong khi đó, khách quốc tế giảm đến 84,8%, chỉ còn hơn 1,3 triệu lượt. 

Du lịch Việt qua Google Arts & Culture: Xu hướng quảng bá năm 2021?

Du lịch Việt qua Google Arts & Culture: Xu hướng quảng bá năm 2021?
(PLVN) - Mới đây, Tổng cục Du lịch Việt Nam vừa kết hợp cùng Tập đoàn Google giới thiệu dự án “Kỳ quan Việt Nam” quảng bá hình ảnh du lịch Việt thông qua kho bảo tàng trực tuyến Google Arts & Culture. Tuy vẫn có những nghi vấn về tính hiệu quả của dự án nhưng nhìn chung, quảng bá du lịch trực tuyến được ghi nhận sẽ là xu hướng du lịch Việt năm 2021. 

Tuần lễ Văn hóa du lịch tỉnh Đồng Tháp: Trên 200.000 lượt khách tham quan

Tuần lễ Văn hóa du lịch tỉnh Đồng Tháp: Trên 200.000 lượt khách tham quan
(PLVN) - Ngày 27/1, Tuần lễ Văn hóa du lịch tỉnh Đồng Tháp năm 2021 kết thúc sau 1 tuần diễn ra tại Công viên Sa Đéc, thành phố Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp. Với chủ đề  “Sa Đéc - Phố và hoa”, sự kiện thu hút trên 200.000 lượt khách đến tham quan trải nghiệm, doanh thu từ du lịch ước đạt trên 10 tỷ đồng.

Những đối tượng có nguyện vọng về nước được ưu tiên giải quyết

Những đối tượng có nguyện vọng về nước được ưu tiên giải quyết
(PLVN) - Theo Cục Lãnh sự - Bộ Ngoại giao, trong giai đoạn phòng chống dịch Covid-19, các cơ quan đại diện ngoại giao ở nước ngoài sẽ là đầu mối lên danh sách những công dân có quốc tịch Việt Nam đang ở nước ngoài có nguyện vọng về nước, phân loại theo thứ tự được ưu tiên và gửi về trong nước để trình các cơ quan liên quan đề nghị thu xếp máy bay Việt Nam sang đưa công dân về nước (công dân tự trả tiền vé máy bay) hoặc tư vấn lựa chọn chuyến bay thương mại thích hợp nếu có thể thu xếp được. 

Đảm bảo liêm chính tư pháp, thúc đẩy hoạt động kinh doanh

Đảm bảo liêm chính tư pháp, thúc đẩy hoạt động kinh doanh
(PLVN) - Hôm qua (27/1), Ban Nội chính Trung ương chủ trì, phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc tại Việt Nam tổ chức Hội thảo “Phân tích so sánh các cơ chế đảm bảo tuân thủ liêm chính tư pháp nhằm thúc đẩy hoạt động kinh doanh tại một số nước và bài học cho Việt Nam” trong khuôn khổ dự án “Thúc đẩy môi trường kinh doanh công bằng ở ASEAN”.

Phát hiện 2 ca lây nhiễm Covid-19 trong cộng đồng

Phát hiện 2 ca lây nhiễm Covid-19 trong cộng đồng
(PLVN) - Theo Bản tin sáng ngày 28/1 của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch Covid-19 cho biết, đêm 27/1, sau khi có kết quả xét nghiệm khẳng định, xác nhận 2 ca lây nhiễm Covid-19 trong cộng đồng 1 ca ở Hải Dương và 1 ca ở Quảng Ninh, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam và Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long đã họp khẩn trực tuyến với 2 tỉnh Quảng Ninh và Hải Dương.  

Tuổi trẻ Việt Nam tiến bước dưới cờ Đảng

Tuổi trẻ Việt Nam tiến bước dưới cờ Đảng
(PLVN) - Ngày 27/1, Ban Bí thư TƯ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh công bố kế hoạch tổ chức “Ngày thanh niên cùng hành động” chào mừng thành công Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng và Kỷ niệm 91 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2021).

Bản sắc du lịch

Bản sắc du lịch
(PLVN) - Với địa hình đường nhiều dốc cao, Đà Lạt là TP duy nhất cả nước chưa lắp đặt đèn tín hiệu giao thông. Đây là một trong những nét đặc trưng của TP ngàn hoa, TP du lịch. Thế nên quyết định của UBND tỉnh Lâm Đồng tổ chức thi tuyển tìm ý tưởng chống ùn tắc giao thông hiệu quả cho TP Đà Lạt, treo thưởng trị giá một tỷ đồng với người đoạt giải nhất, cứ tưởng là “chuyện thật như đùa”.
Sôi động thị trường hàng không nội địa

Sôi động thị trường hàng không nội địa

(PLVN) - Trong bối cảnh bay thương mại quốc tế đang “đóng băng” do ảnh hưởng của dịch Covid-19 thì các đường bay trong nước trở nên nhộn nhịp. Nhiều hãng bay mở ra các đường bay mới để thu hút khách. Dịp Tết Nguyên đán 2021, nhiều hãng bay có lịch bay xuyên đêm.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬