Ứng dụng công nghệ vào bảo tồn di sản - còn thiếu cơ chế

(PLVN) - Sau vụ cháy Nhà thờ Đức Bà (Pháp) năm 2019, di sản này đã nhanh chóng được đưa vào phục hồi, dựa trên hồ sơ kiến trúc 3D và kho tư liệu đã được các chuyên gia tạo dựng và lưu giữ trong bao lâu nay. 
Ứng dụng công nghệ vào bảo tồn di sản - còn thiếu cơ chế Hình ảnh kiến trúc chùa Một Cột theo phục dựng của Sen Heritage.

Tại Việt Nam, công nghệ thực tế ảo, phim 3D, hệ thống dữ liệu di sản kết nối… đang dần có vị thế trong công tác bảo tồn di sản. Biểu hiện gần nhất có thể kể đến Trưng bày chuyên đề “Khám phá di sản kiến trúc chùa Một Cột-Diên Hựu thời Lý bằng công nghệ thực tế ảo” tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Bảo tồn di sản bằng công nghệ thực tế ảo

Theo thông tin từ Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, trưng bày “Khám phá di sản kiến trúc chùa Một Cột - Diên Hựu thời Lý bằng công nghệ thực tế ảo” là kết quả đúc kết từ 10 năm nghiên cứu và tổng hợp các giả thuyết khoa học, từ hàng nghìn mảnh vỡ khảo cổ, từ hàng trăm hiện vật mỹ thuật còn lại.  

Theo nhóm SEN Heritage là nhóm phối hợp thực hiện, mặc dù chỉ là “thực tế ảo” thông qua tranh 3D, phim 3D, sản phẩm VR3D, mô hình phỏng dựng kiến trúc nhưng các thức kiến trúc và tỷ lệ kiến trúc đã được xử lý dựa trên số liệu cụ thể, nhằm hướng đến các phương án tái lập và phục vụ công tác truyền bá, giảng dạy, bảo tồn, phát huy các giá trị tinh hoa của văn hóa Đại Việt thời Lý đến với xã hội ngày nay. 

Chùa Diên Hựu – Một Cột thời Lý cũng là sản phẩm đầu tiên của nhóm SEN Heritage, hưởng ứng Đề án Phát triển hệ tri thức Việt số hóa được phê duyệt theo Quyết định số 677/QĐ-TTg ngày 18/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ, nhằm phục vụ việc lưu trữ dữ liệu, bảo tồn di sản văn hóa, trùng tu, phỏng dựng phế tích, phục vụ công tác trưng bày, thuyết minh bảo tàng và quảng bá di sản Việt Nam đến với xã hội hiện nay.

Đồng thời, sản phẩm này cũng nằm trong chương trình tái lập các di sản kiến trúc – mỹ thuật thời Lý Trần như: Đài đèn Quảng Chiếu, chùa tháp Sùng Thiện Diên Linh, tháp Báo Thiên, chùa Ngưỡng Sơn Linh Xứng, An Nam tứ đại khí, … 

Không thể phủ nhận, cách mạng công nghiệp 4.0 đang tạo ra sự phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Tác dụng trước mắt có thể thấy là các dự án số hoá di sản có thể giúp di sản “trường tồn” trong không gian số, ứng phó với các biến cố không lường trước được như vụ cháy Nhà thờ Đức Bà.

Bên cạnh đó, khi có được hệ thống dữ liệu chính xác, công nghệ thực tế ảo có thể tạo ra những trải nghiệm trực quan mới, tăng cường trải nghiệm cho du khách, thậm chí có thể thay thế một số thói quen du lịch gây ảnh hưởng đến di sản. 

Điển hình cho ứng dụng công nghệ vào di sản ở nước ta có thể kể tới công trình số hóa 3D đình Tiền Lệ (huyện Hoài Đức, Hà Nội), di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Nhà hát Lớn (Hà Nội). Một số công trình thuộc quần thể di tích cố đô Huế (Thừa Thiên - Huế) cũng đã được ứng dụng công nghệ 3D, như lăng Tự Đức, cung An Định, bức tranh Long Vân Khế Hội (chùa Diệu Đế).

Tại Quảng Nam cũng đang triển khai đề tài khoa học công nghệ cấp tỉnh “Số hóa phố cổ Hội An trên nền công nghệ 3D nhằm bảo tồn và giới thiệu di sản Việt Nam ra thế giới” thuộc Trường Đại học Duy Tân Đà Nẵng từ năm 2015. 

 Nhiều bảo tàng đã ứng dụng công nghệ số để bảo tồn di sản văn hóa.

Các bảo tàng cũng phải thay đổi để thích ứng theo xu thế, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch. Ban quản lý các bảo tàng ngày càng quan tâm đến việc triển khai áp dụng công nghệ số hoá, website 3D, thực thế ảo/thực tế tăng cường, các công nghệ kết nối vạn vật (IoT) để đổi mới cách thức, trưng bày, trải nghiệm để thu hút khách tham quan từ online đến offline, cùng với công tác bảo tồn, khôi phục. 

Có thể kể tới Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam và Nhà hát Lớn Hà Nội là những công trình có sự kết hợp hài hòa giữa sử dụng ảnh 360 độ với quét 3D để tái tạo bảo tàng trong môi trường số. Các chuyên gia đã “số hóa” hiện vật, xây dựng từng chuyên đề giới thiệu bằng hình ảnh, kết hợp thuyết minh bằng song ngữ Việt - Anh và ứng dụng công nghệ thực tế ảo.

Cần cơ chế để nhân rộng?

Việc ứng dụng công nghệ số vào hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đang là xu hướng tất yếu trên thực tế. Mặc dù đã bước đầu tiếp cận những công nghệ mới của thời đại, nhưng so với thế giới, chúng ta vẫn còn có khoảng cách khá lớn.

Như hiện nay, một số quốc gia đã sử dụng trí tuệ nhân tạo để phát hiện các cấu trúc hư hại của di tích, thông qua việc gắn chíp vào hiện vật để liên tục thu thập thông tin về hiện trạng. Từ đó, các chuyên gia và các nhà quản lý có thể tính toán số lượng vật liệu tu bổ chính xác hơn, kịp thời hơn, giúp quá trình tu bổ tiết kiệm thời gian, công sức hơn.

Trên thế giới, việc thiết lập các bảo tàng ảo trong giai đoạn đại dịch bùng phát cũng là một giải pháp thu hút du khách quốc tế trực tuyến. Những ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực bảo tồn di sản rất đa dạng, trong đó nhiều loại hình vẫn còn xa lạ ở Việt Nam. Chưa kể, việc đầu tư cho ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực di sản trong nước ta vẫn còn ít, thiếu sự đồng bộ, hầu hết là các giả thiết nghiên cứu, đề tài nghiên cứu. 

Nhiều bảo tàng không đủ tiềm lực tài chính để đầu tư “mạnh tay” vào số hoá tất cả các hiện vật hiện có. Số đông các nhà quản lý, người làm văn hoá và người dân vẫn chưa quan tâm đến việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào bảo tồn, phát huy những giá trị của di sản. Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn chưa có cơ chế rõ ràng về việc kiểm định chất lượng các sản phẩm công nghệ về di sản. 

Đỗ Trang
Cùng chuyên mục
Bắc Bộ tiếp tục rét đậm, rét hại, phải đảm bảo đời sống người dân và an toàn sản xuất

Bắc Bộ tiếp tục rét đậm, rét hại, phải đảm bảo đời sống người dân và an toàn sản xuất

(PLVN) - Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, do ảnh hưởng của không khí lạnh nên nên hôm nay, 19/1, Bắc Bộ và các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An sẽ có rét đậm, rét hại, với nhiệt độ thấp nhất vào đêm và sáng từ 8-11 độ, vùng núi 4-7 độ, vùng núi cao có nơi dưới 0 độ và có khả năng xảy ra băng giá, sương muối…

Đọc thêm

Cho cây đời mãi xanh

Cho cây đời mãi xanh

(PLVN) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa gửi thư khen tỉnh Bến Tre, đánh giá lễ phát động trồng 10 triệu cây xanh của Bến Tre đã góp phần hiện thực hóa sáng kiến trồng một tỷ cây xanh trong 5 năm tới, thiết thực triển khai Tết trồng cây theo lời dặn của Bác Hồ.

Phim 'Sám hối' sẽ có mặt tại Ấn Độ và Canada, Mỹ

 Phim 'Sám hối' sẽ có mặt tại Ấn Độ và Canada, Mỹ
(PLVN) - Sau khi chính thức ra mắt khán giả Việt Nam vào ngày 15/1/2021, phim “Sám hối” sẽ tiếp tục được phát hành tại Ấn Độ và Canada. Bộ phim với kinh phí 50 tỷ đồng, quy tụ dàn diễn viên ấn tượng hứa hẹn là tiếng vang lớn cho điện ảnh Việt trong thời gian tới.

Bắc Bộ tiếp tục rét đậm, rét hại, phải đảm bảo đời sống người dân và an toàn sản xuất

Bắc Bộ tiếp tục rét đậm, rét hại, phải đảm bảo đời sống người dân và an toàn sản xuất
(PLVN) - Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, do ảnh hưởng của không khí lạnh nên nên hôm nay, 19/1, Bắc Bộ và các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An sẽ có rét đậm, rét hại, với nhiệt độ thấp nhất vào đêm và sáng từ 8-11 độ, vùng núi 4-7 độ, vùng núi cao có nơi dưới 0 độ và có khả năng xảy ra băng giá, sương muối…

Tín dụng chính sách - nét son trong thực hiện Chiến lược nhà ở quốc gia

Tín dụng chính sách - nét son trong thực hiện Chiến lược nhà ở quốc gia
(PLVN) - Kết quả thực hiện chính sách hỗ trợ về nhà ở đã tạo điều kiện cho hàng trăm nghìn hộ nghèo có nhà ở an toàn, ổn định, góp phần thực hiện thắng lợi Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, đồng thời qua đó khơi dậy tinh thần tương thân, tương ái, đoàn kết giúp đỡ trong cộng đồng...

Tổ chức bầu cử dân chủ, an toàn và tiết kiệm tại Hải Phòng

Tổ chức bầu cử dân chủ, an toàn và tiết kiệm tại Hải Phòng
(PLVN) - Để cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 tại TP Hải Phòng được tổ chức bảo đảm dân chủ, bình đẳng, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm và thực sự là ngày hội của toàn dân, UBND TP Hải Phòng đã ban hành Chỉ thị số 03/CT-UBND ngày 18/1/2021 về tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.

Thận trọng khi mua thực phẩm, hàng tiêu dùng dịp Tết

Thận trọng khi mua thực phẩm, hàng tiêu dùng dịp Tết
(PLVN) - Hiện nay đang là cao điểm chuẩn bị tập kết hàng hóa cho dịp Tết. Rất nhiều nguyên liệu chế biến thực phẩm không rõ nguồn gốc và hàng hóa nhập lậu đã qua biên giới trót lọt, chờ thời điểm để phân phối tại các điểm bán sỉ, lẻ, các đại lý. 
Về quê ăn Tết – nỗi lo Covid át niềm vui

Về quê ăn Tết – nỗi lo Covid át niềm vui

(PLVN) - Thời điểm này, người Việt đã xôn xao đặt vé, sửa soạn kế hoạch cho hành trình về quê ăn Tết. Kiều bào Việt Nam tại nước ngoài cũng mong mỏi được về ăn Tết ở Việt Nam. Tuy nhiên, với thời điểm hiện nay, có lẽ cần có cái nhìn tỉnh táo và thực tế, không phải hành động theo thói quen và mong muốn được nữa.

Đảm bảo điều kiện tốt nhất cho báo chí phục vụ Đại hội XIII

Đảm bảo điều kiện tốt nhất cho báo chí phục vụ Đại hội XIII
(PLVN) - Chiều 18/1, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Đắc Vinh cùng Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Lê Mạnh Hùng - Giám đốc Trung tâm Báo chí Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII đã kiểm tra việc hoàn thiện cơ sở vật chất của Trung tâm này tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia để chuẩn bị khai trương vào ngày 22/1.

Bắt giữ 'bộ ba siêu lừa' ở Hà Nội

Bắt giữ 'bộ ba siêu lừa' ở Hà Nội
(PLVN) - Công an quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) vừa bắt giữ Hoàng Thanh Bình (SN 1986, HKTT xã Vạn Thái, huyện Ứng Hòa); Nguyễn Đức Anh (SN 1999, HKTT xã Đại Nghĩa, huyện Mỹ Đức) và Đoàn Thị Hằng (SN 1989, HKTT huyện Phúc Thọ) về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Tăng cường kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu

Tăng cường kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu

(PLVN) - Theo Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan), do dịch Covid-19 diễn ra phức tạp, các lực lượng chức năng, trong đó có hải quan tăng cường kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh cửa ngõ biên giới, nên các đối tượng phạm pháp đã liều lĩnh vận chuyển trái phép ma túy qua đường hàng không, chuyển phát nhanh, bưu chính.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬