Trò chơi dân gian thất thế 'cay đắng' trước game công nghệ

(PLVN) -  Thời hiện đại, những trò chơi dân gian đang dần vắng bóng hoàn toàn trong môi trường xã hội. Có thể nói chúng đã “hết thời” bởi nhịp sống công nghệ và thế giới ảo đã làm những đứa trẻ quên đi hoặc không hề biết đến thứ “đặc sản” trong văn hóa dân gian dành riêng cho tuổi thơ trẻ em Việt Nam một thời.
Trò chơi dân gian thất thế 'cay đắng' trước game công nghệ Nhiều trò chơi dân gian chỉ biết tới qua sách báo.

Gìn giữ chưa hiệu quả

Quả thực, nhiều năm gần đây, tốc độ đô thị hóa và sự du nhập của công nghệ, đặc biệt là các trò chơi điện tử, giới trẻ ngày nay thiếu chỗ chơi, thiếu các giá trị tinh thần cũng như giá trị văn hóa sinh động đã dần bị mai một.

Thực tế chỉ ra rằng, các trò chơi dân gian như chơi chuyền, rồng rắn lên mây, thả đỉa ba ba, ô ăn quan, nu na nu nống, kéo cưa lừa xẻ, bịt mắt bắt dê… nhiều năm qua trở nên xa lạ, thậm chí không còn được nhiều em nhỏ từ thành thị đến nông thôn biết đến. Thay vào đó, các em nhỏ bị cuốn vào những trò giải trí hiện đại như game, các cuộc thi ca hát, giải trí trên sóng truyền hình... mà hại nhiều hơn lợi.

Các em nhỏ bị cuốn vào những trò giải trí hiện đại như game

Trở về làng quê ngày đổi mới, khi mà người lớn vẫn phải “nai lưng” trên những cánh đồng làm ruộng; để bắt gặp được cảnh đám trẻ còn nô đùa thả diều, đuổi bắt nhau trên những miền quê cũ lại là một điều hiếm gặp.

Trả lời truyền thông, PGS.TS Nguyễn Văn Huy - nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam nhận định: “Trò chơi dân gian không chỉ giúp tâm hồn trẻ trong sáng, giúp trẻ phát triển khả năng tư duy, sáng tạo, sự khéo léo mà còn giúp các em hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước. Các trò chơi dân gian ở nước ta thường đơn giản, không cầu kỳ nhưng lại có ý nghĩa sâu sắc”. 

Nhiều bố mẹ tỏ ra lo lắng khi trẻ em ngày nay lớn lên phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ. Trẻ em ngày nay có thể biết đến nhiều loại văn hóa Âu -Á, nội - ngoại nhưng lại thờ ơ với văn hóa vùng đất mẹ đẻ mà mình được sinh ra và lớn lên. 

Những năm gần đây, nhiều cơ quan tổ chức đã chủ trương xây dựng nhiều chương trình nhằm giữ gìn vốn văn hóa đặc sắc, tuy nhiên vẫn chưa thực sự đạt hiệu quả. Chuỗi các chương trình được phát động như tổ chức các chương trình nghệ thuật  dân gian đường phố, hay việc lồng ghép các trò chơi dân gian vào hoạt động ngoài giờ của học sinh bước đầu thu được những kết quả đáng mong đợi.

Tuy nhiên, những chương trình này chỉ đạt hiệu quả trong thời gian ngắn, bởi đa số tâm lý con người chỉ có hứng thú vào thời gian đầu và việc dễ dàng bị quên lãng ngay sau đó là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Đặc biệt là dưới tác động của đô thị hóa, không gian của trò chơi dân gian bị thu hẹp và thay vào đó là các loại hình trò chơi hiện đại mang nặng tính cá nhân, nguy cơ lãng quên đi tính cộng đồng trong mỗi trò chơi dân gian.

Theo đó, nhịp sống hối hả của xã hội hiện đại khiến các bậc cha mẹ bận rộn với công việc và khi mà người lớn lãng quên, trẻ em không được tiếp xúc, trò chơi sẽ không còn chỗ đứng trong môi trường xã hội... Tất cả đã khiến việc nhìn nhận, đánh giá về vai trò vị trí, ý nghĩa của trò chơi dân gian trở thành nhạt nhòa và dần bị lãng quên.

Bảo tồn nét văn hóa đặc sắc

Theo ông Nguyễn Hùng Vĩ - Giảng viên Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội: “Phục dựng trò chơi dân gian chính là phục dựng văn hóa, tín hiệu tốt đẹp của đời sống văn hóa hòa bình. Tuy nhiên, nhiều trò chơi hiện nay phục dựng chỉ với ý nghĩa bảo tồn chứ chưa tạo điều kiện để chúng trở về đời sống, nơi nó được sinh ra”. 

Đơn cử, tại các lễ hội truyền thống của dân tộc, nhiều địa phương chủ trương tổ chức các trò chơi dân gian: đu quay, ném còn... nhằm khơi gợi cũng như nhắc nhở người dân nhớ về tục lệ truyền thống của dân tộc.

Tuy vậy, những lễ hội truyền thống vẫn chỉ mang màu sắc thưởng thức, mang tính thời vụ, nên trôi qua rất dễ dàng trong đời sống của người Việt hiện đại. Lo ngại rằng, nếu các bậc phụ huynh không dành quỹ thời gian của con trẻ cho tiếp xúc với các trò chơi dân gian thì chúng cũng khó bề tự tìm hiểu hoặc tự tiếp cận được.

Qua đó cho thấy, nhìn vào bề dày văn hóa dân tộc, trò chơi dân gian đang bị thất thế đầy “cay đắng” trước những trò chơi thời 4.0 trên laptop, smartphone… Thực tế này đặt ra một thách thức lớn, một bài toán khó đối với những người làm văn hóa, các cơ quan chức năng về việc bảo tồn trò chơi văn hóa dân gian như thế nào, để lưu giữ một nét văn hóa lâu đời của người Việt không bị phai nhạt theo dòng chảy hiện đại, trước xu thế văn hóa ngoại nhập. 

Một tài khoản facebook tên Thùy Linh chia sẻ: “Thời xưa, trẻ em lớn lên trong sự thiếu thốn của hoàn cảnh, nhưng có lẽ tuổi thơ của chúng lại giàu có trong tâm hồn, hành trang theo chúng lớn lên là kỷ niệm về những cây chuyền gắn với điệu vè, câu đồng dao, tiếng sáo vi vu, là những trận mưa rào mùa hạ bất chợt để lũ trẻ viện cớ thả mình vào dòng mưa, hay cái trò bịt mắt bắt dê, trốn tìm dưới ánh trăng dịu mát đêm rằm.
Trò chơi dân gian không đơn thuần chỉ là thứ trò chơi vô bổ mà ẩn chứa giá trị tinh thần của người Việt từ bao đời nay. Song ngày nay, tất cả chỉ còn là một dấu lặng trong sự tiếc nuối của bao con người yêu văn hóa dân gian”.
Hán Thu Hà
Cùng chuyên mục
Trưởng xóm chiếm bãi bồi trồng keo, cản trở dòng chảy sông An Tượng

Trưởng xóm chiếm bãi bồi trồng keo, cản trở dòng chảy sông An Tượng

(PLVN) - Từ nhiều năm nay, người dân ở xóm Đá Mài (thôn Thọ Tân Bắc, xã Nhơn Tân, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định) bức xúc trước việc Trưởng xóm Đá Mài cùng với một số hộ dân khác tự ý lấn chiếm, trồng keo trên bãi bồi nằm giữa sông An Tượng nhưng chính quyền địa phương không có biện pháp xử lý.

Đọc thêm

Trường THPT Tư thục Hồng Đức (TP HCM): Học là trải nghiệm với thực tiễn

Trường THPT Tư thục Hồng Đức (TP HCM): Học là trải nghiệm với thực tiễn
(PLVN) - Với lịch sử hình thành và phát triển trên 20 năm xây dựng, trưởng thành, là một trong những trường Tư thục đầu tiên tại thành phố mang tên Bác, Trường THPT Tư thục Hồng Đức tự hào trở thành cái tên hàng đầu và là bảo chứng cho chất lượng của hệ thống các trường Tư thục hiện nay trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.

Trưởng xóm chiếm bãi bồi trồng keo, cản trở dòng chảy sông An Tượng

Trưởng xóm chiếm bãi bồi trồng keo, cản trở dòng chảy sông An Tượng
(PLVN) - Từ nhiều năm nay, người dân ở xóm Đá Mài (thôn Thọ Tân Bắc, xã Nhơn Tân, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định) bức xúc trước việc Trưởng xóm Đá Mài cùng với một số hộ dân khác tự ý lấn chiếm, trồng keo trên bãi bồi nằm giữa sông An Tượng nhưng chính quyền địa phương không có biện pháp xử lý.
Bí kíp ngồi nhà mua bánh Trung thu Bảo Phương chỉ bằng 1 thao tác

Bí kíp ngồi nhà mua bánh Trung thu Bảo Phương chỉ bằng 1 thao tác

(PLVN) - Hình ảnh người dân xếp hàng dài chen nhau trên phố Thuỵ Khuê để chờ mua những hộp bánh nướng, bánh dẻo chính hiệu Bảo Phương mỗi dịp Trung thu đã trở thành…quen thuộc mỗi mùa Trung thu về ở Hà Nội. Thế nhưng, năm nay mọi chuyện đã khác. Chỉ cần ngồi tại nhà, mở app VinID, khách hàng đã có thể mua được bánh Bảo Phương chính hãng trong thời gian chưa đến nửa tiếng đồng hồ.

Hướng về ngày hội lớn của toàn quân

Hướng về ngày hội lớn của toàn quân
(PLVN) - Hướng về ngày hội lớn của toàn quân - Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI, các đơn vị trong toàn quân không ngừng nỗ lực thi đua, triển khai hiệu quả các hoạt động, góp phần hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao.

TP Hà Tiên thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo

TP Hà Tiên thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo
(PLVN) - Tổ chức tốt công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân là một trong những biện pháp quan trọng góp phần đảm bảo thực hiện quyền làm chủ của Nhân dân, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.

Ứng dụng công nghệ thông tin để đổi mới hình thức thông báo thi hành án

Ứng dụng công nghệ thông tin để đổi mới hình thức thông báo thi hành án

(PLVN) -Thông báo thi hành án là một thủ tục quan trọng trong quá trình tổ chức thi hành án dân sự. Tuy nhiên, các hình thức thông báo hiện nay chưa phát huy được hiệu quả như mong đợi, đòi hỏi cần đổi mới để có các phương thức thông báo phù hợp hơn trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ.

Từ bao gạo gửi xe khách, triệt phá đường dây ma tuý liên tỉnh

Từ bao gạo gửi xe khách, triệt phá đường dây ma tuý liên tỉnh
Nhận bao gạo của một người phụ nữ ven đường gửi từ Điện Biên về Hà Nội, người phụ xe nghi ngờ có hàng cấm nên đã trình báo đến cơ quan Công an. Từ đây, một đường dây vận chuyển ma tuý từ Điện Biên về Hà Nội được Công an quận Nam Từ Liêm triệt phá.

Lệ khác biệt trước thềm 2 cuộc bầu cử

Lệ khác biệt trước thềm 2 cuộc bầu cử
(PLVN) - Luật pháp và tư pháp ở nước Mỹ có những đặc thù mà không nơi nào khác trên thế giới có. Bên ngoài nhìn nhận đấy là nguyên do khiến luật pháp và tư pháp ở nước Mỹ bất cập, lạc hậu và không công bằng. 

Trường mầm non Kim Đồng (Bình Dương): Nơi chắp cánh ước mơ cho bé

Trường mầm non Kim Đồng (Bình Dương): Nơi chắp cánh ước mơ cho bé
(PLVN) - Với cơ sở vật chất hiện đại, các trang thiết bị, giáo cụ đầy đủ, cùng với chất lượng dạy học ngày càng được nâng cao, Trường Mầm non Kim Đồng (xã Tân Vĩnh Hiệp, Thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương) đã không ngừng hoàn thiện để tạo dựng một môi trường học tập tốt nhất dẫn dắt những bước đi đầu đời giúp các bé vững bước trên con đường phía trước, tiến gần hơn với ước mơ của mình. 

“Ác mộng” sổ hồng tại TP HCM: Thủ tướng yêu cầu khẩn trương nghiên cứu, giải quyết dứt điểm

 “Ác mộng” sổ hồng tại TP HCM: Thủ tướng yêu cầu khẩn trương nghiên cứu, giải quyết dứt điểm
(PLVN) - Mới đây, PLVN có loạt bài “Ác mộng” sổ hồng tại TP HCM" phản ánh tình trạng “tắc” trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở. Theo một số liệu thống kê chưa đầy đủ, chỉ tính riêng ở 60 dự án, đã có hơn 30 ngàn căn nhà và căn hộ officetel chưa được cấp sổ.
Chấn động vụ nữ giúp việc thắng kiện tỉ phú Singapore

Chấn động vụ nữ giúp việc thắng kiện tỉ phú Singapore

(PLVN) - Sau 4 năm kiên trì và quyết liệt kháng cáo, những nỗ lực nhằm lấy lại được thanh danh của cô giúp việc người Indonesia Parti Liyani cuối cùng đã được đền đáp khi tòa tuyên cô trắng án trong vụ việc tỉ phú Liew Mun Leong kiện cô lấy trộm đồ.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬