Tránh bỏ lọt tội phạm xâm hại trẻ em: Chỉ điều luật thôi chưa đủ

(PLVN) - Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra nhiều vụ án xâm hại tình dục trẻ em, thậm chí có những vụ trọng án như cưỡng hiếp, giết hại trẻ em, xâm hại nhiều lần dẫn đến mang thai, xâm hại trẻ em còn quá nhỏ... Nhưng trên thực tế, việc xét xử nhiều vụ án còn kéo dài, không thống nhất giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để không bỏ lọt tội phạm xâm hại tình dục trẻ em? 

Khó khăn từ khâu tiếp nhận nguồn tin

Trong các vụ xâm hại trẻ em vì đối tượng bị xâm hại là trẻ em chưa có nhận thức đầy đủ kiến thức về xã hội, pháp luật, khi bị xâm hại thường mất cân bằng tâm sinh lý, dễ khủng hoảng về tinh thần, rất ít trường hợp trực tiếp tố giác tội phạm, thế nên “con đường” để nguồn tin đến với cơ quan chức năng thường rất khó khăn.

Mới đây, tại Hội thảo “Góp ý sổ tay cho lực lượng cảnh sát về nhận thức và ứng phó với tội phạm xâm hại tình dục trẻ em, Sổ tay kiểm sát viên giải quyết vụ án xâm hại tình dục trẻ em” do VKSNDTC phối hợp với Bộ Công an và Cơ quan Phòng, chống ma túy và tội phạm Liên Hợp quốc (UNODC) tổ chức, ông Khổng Ngọc Oanh - Đội trưởng Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an cho biết, nguồn tin về tội phạm xâm hại tình dục trẻ em chủ yếu chuyển đến từ cơ quan công an phường, xã, thị trấn.

Một số trường hợp tố giác qua dịch vụ bưu chính, qua điện thoại hoặc qua các phương tiện thông tin khác đến Viện Kiểm sát, Công an. Đây là những khó khăn khi tiếp nhận nguồn tin.

Minh chứng cho vấn đề này, ông Phạm Trung Trực, Phó Thủ trưởng cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình cho biết: Ninh Bình là tỉnh có số dân ít nhưng trung bình mỗi năm có khoảng 10 vụ xâm hại trẻ em, riêng 6 tháng đầu năm 2019 đã xảy ra gần 10 vụ, nhiều vụ có tính chất phức tạp như đối tượng phạm tội là người thân nạn nhân, phạm tội nhiều lần.

Hầu hết các vụ xảy ra tại tỉnh đều được tập trung điều tra và đưa ra xét xử nghiêm minh. Tuy nhiên, công tác đấu tranh với tội phạm này còn nhiều khó khăn, trước hết là do phong tục tập quán, nhận thức của nạn nhân, người nhà nạn nhân không biết thế nào là xâm hại, dâm ô; hoặc do lo ngại ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của gia đình họ hàng nên không tố giác tội phạm, khi phát hiện thì hậu quả xảy ra đã rất nặng nề. 

Theo đại diện đến từ Bộ Công an, hiện nay lực lượng công an nói chung, đặc biệt là lực lượng công an cấp cơ sở nói riêng chưa được trang bị kiến thức về pháp luật nên lúng túng trong công tác nhận diện tội phạm, đánh giá tội phạm và thu thập tài liệu thu kiến thức ban đầu.

Trong khi xâm hại tình dục trẻ em là một loại tội phạm rất nhạy cảm, gặp nhiều khó khăn, vướng mắc và có những đặc trưng riêng. Họ đồng thời cũng thiếu kỹ năng làm việc với nạn nhân, người tố giác tội phạm vì điều này đòi hỏi một phương pháp điều tra thân thiện khi làm việc với trẻ em, đảm bảo những gì tốt nhất cho nạn nhân bị xâm hại.

“Có thể họ làm rất đúng luật nhưng lại áp dụng một cách nguyên tắc, máy móc. Các điều tra viên cần kỹ năng làm việc, chia sẻ thông cảm với nỗi đau của nạn nhân mới không làm tái tổn thương đối với nạn nhân”, ông Oanh cho biết. 

“Chìa khóa” để cứu trẻ em

Trước tình trạng trên, để tránh tình trạng bỏ lọt tội phạm xâm hại trẻ em, theo chỉ đạo của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, Bộ Công an đã phối hợp với ngành Kiểm sát nhân dân tổ chức lấy ý kiến để hoàn thiện “Sổ tay cho lực lượng cảnh sát về nhận thức và ứng phó với tội phạm xâm hại tình dục trẻ em” và “Sổ tay kiểm sát viên giải quyết vụ án xâm hại tình dục trẻ em”.

Thống kê các vụ xâm hại trẻ em

Trong các cuốn sổ tay này đã cung cấp nhiều kiến thức là tiền đề, chìa khóa để mở ra giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử được nhanh chóng và hiệu quả. Cẩm nang sổ tay điều tra quy định chặt chẽ chi tiết công tác ứng phó, quán triệt trách nhiệm của mỗi cán bộ công an; trang bị những kỹ năng và biện pháp phòng ngừa, tuyên truyền cho cán bộ công an, cộng đồng dân cư, nhà trường… hướng dẫn trẻ em ứng phó với các tình huống cụ thể; các thủ tục trình tự khi tiếp nhận tin báo, đảm bảo khởi tố nhanh chóng các vụ án xâm hại tình dục trẻ em.

Qua đó, đảm bảo việc điều tra, xét xử tội phạm xâm hại trẻ em đảm bảo thực thi Công ước của Liên Hợp quốc về quyền trẻ em và Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, bảo vệ trẻ em bị xâm hại tình dục, tránh làm tổn thương thêm các em, giữ bí mật đời tư của nạn nhân tại phiên tòa.

Tuy nhiên, theo ông Lê Việt Trung - Điều tra viên Phòng Hình sự, Công an TP Hà Nội, ngoài các nội dung hướng dẫn trong cuốn sổ tay dành cho công an và kiểm sát viên, cần bổ sung việc phối hợp giữa cơ quan điều tra và VKSND về khám nghiệm hiện trường, kiểm tra dấu vết thân thể nạn nhân và lời khai nạn nhân. Thực tế, nhiều vụ việc điều tra chậm trễ đã gây khó khăn cho việc khởi tố vụ án. "Cần có quy chế với các cơ quan giám định trong việc trả lời kết quả giám định.

Vì thực tế trong quá trình làm, trưng cầu giám định để có kết quả và quyết định giữ hay không giữ đối tượng, để ra các quyết định tố tụng là rất quan trọng. Thế nhưng có những trường hợp nhanh thì cũng 7 đến 9 ngày, thậm chí cả tháng, cơ quan giám định mới cho kết quả. Thế nên việc lưu giữ đối tượng và áp dụng các biện pháp tố tụng rất khó khăn cho Cơ quan điều tra và VKSND” - ông Lê Việt Trung cho biết. 

Tội phạm như vành nón, xét xử chỉ như chóp nón. Đó là ví von của ông Nguyễn Văn Bốn - Trưởng Phòng Thực hành công tố kiểm sát, VKSND tỉnh Hà Nam. Ông Bốn cho biết, hiện nay một số khái niệm theo quy định về hiếp dâm, cưỡng dâm, quan hệ tình dục, dâm ô với người độ tuổi 13 đến 16 tuổi chưa được giải thích rõ ràng nên trong thực tiễn có phần lúng túng.
Chẳng hạn, như thế nào là quan hệ tình dục khác, thế nào là bộ phận nhạy cảm… Những hành vi như thế cần phải có sự hướng dẫn, giải thích chính thống của cơ quan có thẩm quyền như Hội đồng Thẩm phán, TANDTC hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì người thực hiện mới có thể áp dụng.
“Gần đây, các vụ việc liên quan đến đến xâm hại tình dục của trẻ em đã được giải quyết một cách hiệu quả hơn, nhưng tội phạm phạm tình dục trẻ em vẫn như mô hình hình chóp nón, tội phạm thật thì như hình vành nón, còn tội phạm được đưa ra xét xử chỉ như chóp nón” - ông Bốn chia sẻ. 
Hồng Minh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Khai Sơn Hill hút khách với dòng biệt thự bể bơi riêng

Khai Sơn Hill hút khách với dòng biệt thự bể bơi riêng
(PLVN) - Trong bối cảnh tìm kiếm bất động sản cao cấp tại khu vực trung tâm thủ đô được ví như “mò kim đáy bể”, thì việc Khai Sơn Hill ra mắt 8 biệt thự đơn lập với bể bơi riêng trong hơn 1 tuần vừa qua khiến thị trường “dậy sóng”, đặc biệt thu hút khách hàng giới thượng lưu.
Gần 1.200 gian hàng tham gia VIETBUILD Hà Nội 2020

Gần 1.200 gian hàng tham gia VIETBUILD Hà Nội 2020

(PLVN) - Sáng nay (25/11), tại Cung Triển lãm Kiến trúc, quy hoạch và xây dựng quốc gia (Hà Nội), Triển lãm Quốc tế VIETBUILD Hà Nội lần thứ 2 trong năm 2020 tại TP Hà Nội đã chính thức khai mạc.

Huyện Vĩnh Tường (Vĩnh Phúc) đối thoại với các tầng lớp nhân dân

Huyện Vĩnh Tường (Vĩnh Phúc) đối thoại với các tầng lớp nhân dân
(PLVN) - Sáng 25/11, huyện Vĩnh Tường (Vĩnh Phúc) tổ chức Hội nghị đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với Mặt trận tổ quốc, các tổ chức chính trị xã hội và các tầng lớp nhân dân năm 2020 của 7 xã phía Bắc của huyện Vĩnh Tường năm 2020 gồm Chấn Hưng, Đại Đồng, Yên Bình, Nghĩa Hưng, Kim Xá, Tân Tiến và Yên Lập.

Giản lược các tiêu chí đánh giá xã, phường, thị trấn đạt chuẩn tiếp cận pháp luật

Giản lược các tiêu chí đánh giá xã, phường, thị trấn đạt chuẩn tiếp cận pháp luật
(PLVN) -Sáng 25/11, Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) đã tổ chức Hội thảo tham vấn ý kiến về dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về xã, phường, thị trấn đạt chuẩn tiếp cận pháp luật với sự chủ trì của Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh, Vụ trưởng Vụ PBGDPL Lê Vệ Quốc, Phó Vụ trưởng Vụ PBGDPL Ngô Quỳnh Hoa. 
Nâng cao hiệu quả hoạt động đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức Bộ Tư pháp

Nâng cao hiệu quả hoạt động đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức Bộ Tư pháp

(PLVN) -Sáng 25/11, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội thảo sơ kết 05 năm thực hiện Quyết định 163/QĐ-TTg ngày 25/01/2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức giai đoạn 2016 – 2025 và lấy ý kiến dự kiến kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức Bộ Tư pháp năm 2021 do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh, Quyền Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Phan Thị Hồng Hà đồng chủ trì. 

Thương chứ đừng 'thương hại' em ấy

Thương chứ đừng 'thương hại' em ấy
(PLVN) - Lòng trắc ẩn, sự đồng cảm đối với những mảnh đời bất hạnh là một vẻ đẹp đạo đức, tuy nhiên, cần suy xét nhiều hơn khi thể hiện vẻ đẹp ấy bằng hành động thiện nguyện.

Ninh Bình: Vắng bóng lực lượng chức năng dù xe nghi quá tải tung hoành

Ninh Bình: Vắng bóng lực lượng chức năng dù xe nghi quá tải tung hoành
(PLVN) - Mặc dù Báo PLVN đã phản ánh về việc xe chở quá tải, cơi nới thùng, không phủ bạt, phóng nhanh, gây ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của người dân trên tuyến DT 477 đoạn đi qua huyện Nho Quan (tỉnh Ninh Bình), nhưng tình trạng này vẫn tiếp tục diễn ra.

Đã xử lý dứt điểm nhiều vụ án, vụ việc nghiêm trọng

Đã xử lý dứt điểm nhiều vụ án, vụ việc nghiêm trọng
Sáng 25/11, tại Hà Nội, Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng đã tổ chức Cuộc họp dưới sự chủ trì của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Trưởng Ban Chỉ đạo để thảo luận, cho ý kiến đối với một số vụ án, vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo từ sau Phiên họp thứ 17 đến nay và một số nội dung quan trọng khác.
Bạc Liêu: Tiếp tục phổ biến, quán triệt, triển khai một số văn bản, luật mới

Bạc Liêu: Tiếp tục phổ biến, quán triệt, triển khai một số văn bản, luật mới

(PLVN) -Sáng 25/11, Sở Tư pháp tỉnh Bạc Liêu – Cơ quan thường trực Hội đồng phối hợp PBGDPL tỉnh tổ chức Hội nghị phổ biến các luật mới được quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 9 (lần thứ 2). Phó Giám đốc Sở Tư pháp, Phó Chủ tịch Hội đồng Phối hợp PBGDPL tỉnh Bạc Liêu Trần Minh Đức dự và chỉ đạo Hội nghị.  

Kiến nghị triển khai 14 tuyến đường riêng cho xe buýt tại Hà Nội

Kiến nghị triển khai 14 tuyến đường riêng cho xe buýt tại Hà Nội
(PLVN) - Nhằm tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp vận tải xe buýt và giảm ùn tắc giao thông, Hiệp hội vận tải hành khách công cộng Hà Nội vừa kiến nghị UBND thành phố Hà Nội và Sở Giao thông vận tải Hà Nội ưu tiên triển khai 14 tuyến đường dành riêng cho xe buýt.

Văn Phú – Invest: Giá trị sống của khách hàng là trọng tâm

Văn Phú – Invest: Giá trị sống của khách hàng là trọng tâm
(PLVN) - Giữ vững quan điểm mỗi khu đất mang một giá trị riêng, mỗi dự án mang một thông điệp riêng nhưng xuyên suốt ở các công trình của Văn Phú – Invest vẫn là sự nhất quán trong thiết kế và tối ưu hóa công năng, để tất cả khách hàng luôn nhận lại được sự hài lòng với từng sản phẩm.
Châu Âu đã có cơ chế khởi kiện tập thể

Châu Âu đã có cơ chế khởi kiện tập thể

(PLVN) - Nghị viện Châu Âu đã thông qua luật cho phép người tiêu dùng EU bảo vệ quyền lợi của họ một cách tập thể, nhằm trao cho các cá nhân nhiều quyền lực hơn để chống lại các tập đoàn, tờ DW đưa tin

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬