Tránh bỏ lọt tội phạm xâm hại trẻ em: Chỉ điều luật thôi chưa đủ

(PLVN) - Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra nhiều vụ án xâm hại tình dục trẻ em, thậm chí có những vụ trọng án như cưỡng hiếp, giết hại trẻ em, xâm hại nhiều lần dẫn đến mang thai, xâm hại trẻ em còn quá nhỏ... Nhưng trên thực tế, việc xét xử nhiều vụ án còn kéo dài, không thống nhất giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để không bỏ lọt tội phạm xâm hại tình dục trẻ em? 

Khó khăn từ khâu tiếp nhận nguồn tin

Trong các vụ xâm hại trẻ em vì đối tượng bị xâm hại là trẻ em chưa có nhận thức đầy đủ kiến thức về xã hội, pháp luật, khi bị xâm hại thường mất cân bằng tâm sinh lý, dễ khủng hoảng về tinh thần, rất ít trường hợp trực tiếp tố giác tội phạm, thế nên “con đường” để nguồn tin đến với cơ quan chức năng thường rất khó khăn.

Mới đây, tại Hội thảo “Góp ý sổ tay cho lực lượng cảnh sát về nhận thức và ứng phó với tội phạm xâm hại tình dục trẻ em, Sổ tay kiểm sát viên giải quyết vụ án xâm hại tình dục trẻ em” do VKSNDTC phối hợp với Bộ Công an và Cơ quan Phòng, chống ma túy và tội phạm Liên Hợp quốc (UNODC) tổ chức, ông Khổng Ngọc Oanh - Đội trưởng Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an cho biết, nguồn tin về tội phạm xâm hại tình dục trẻ em chủ yếu chuyển đến từ cơ quan công an phường, xã, thị trấn.

Một số trường hợp tố giác qua dịch vụ bưu chính, qua điện thoại hoặc qua các phương tiện thông tin khác đến Viện Kiểm sát, Công an. Đây là những khó khăn khi tiếp nhận nguồn tin.

Minh chứng cho vấn đề này, ông Phạm Trung Trực, Phó Thủ trưởng cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình cho biết: Ninh Bình là tỉnh có số dân ít nhưng trung bình mỗi năm có khoảng 10 vụ xâm hại trẻ em, riêng 6 tháng đầu năm 2019 đã xảy ra gần 10 vụ, nhiều vụ có tính chất phức tạp như đối tượng phạm tội là người thân nạn nhân, phạm tội nhiều lần.

Hầu hết các vụ xảy ra tại tỉnh đều được tập trung điều tra và đưa ra xét xử nghiêm minh. Tuy nhiên, công tác đấu tranh với tội phạm này còn nhiều khó khăn, trước hết là do phong tục tập quán, nhận thức của nạn nhân, người nhà nạn nhân không biết thế nào là xâm hại, dâm ô; hoặc do lo ngại ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của gia đình họ hàng nên không tố giác tội phạm, khi phát hiện thì hậu quả xảy ra đã rất nặng nề. 

Theo đại diện đến từ Bộ Công an, hiện nay lực lượng công an nói chung, đặc biệt là lực lượng công an cấp cơ sở nói riêng chưa được trang bị kiến thức về pháp luật nên lúng túng trong công tác nhận diện tội phạm, đánh giá tội phạm và thu thập tài liệu thu kiến thức ban đầu.

Trong khi xâm hại tình dục trẻ em là một loại tội phạm rất nhạy cảm, gặp nhiều khó khăn, vướng mắc và có những đặc trưng riêng. Họ đồng thời cũng thiếu kỹ năng làm việc với nạn nhân, người tố giác tội phạm vì điều này đòi hỏi một phương pháp điều tra thân thiện khi làm việc với trẻ em, đảm bảo những gì tốt nhất cho nạn nhân bị xâm hại.

“Có thể họ làm rất đúng luật nhưng lại áp dụng một cách nguyên tắc, máy móc. Các điều tra viên cần kỹ năng làm việc, chia sẻ thông cảm với nỗi đau của nạn nhân mới không làm tái tổn thương đối với nạn nhân”, ông Oanh cho biết. 

“Chìa khóa” để cứu trẻ em

Trước tình trạng trên, để tránh tình trạng bỏ lọt tội phạm xâm hại trẻ em, theo chỉ đạo của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, Bộ Công an đã phối hợp với ngành Kiểm sát nhân dân tổ chức lấy ý kiến để hoàn thiện “Sổ tay cho lực lượng cảnh sát về nhận thức và ứng phó với tội phạm xâm hại tình dục trẻ em” và “Sổ tay kiểm sát viên giải quyết vụ án xâm hại tình dục trẻ em”.

Thống kê các vụ xâm hại trẻ em

Trong các cuốn sổ tay này đã cung cấp nhiều kiến thức là tiền đề, chìa khóa để mở ra giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử được nhanh chóng và hiệu quả. Cẩm nang sổ tay điều tra quy định chặt chẽ chi tiết công tác ứng phó, quán triệt trách nhiệm của mỗi cán bộ công an; trang bị những kỹ năng và biện pháp phòng ngừa, tuyên truyền cho cán bộ công an, cộng đồng dân cư, nhà trường… hướng dẫn trẻ em ứng phó với các tình huống cụ thể; các thủ tục trình tự khi tiếp nhận tin báo, đảm bảo khởi tố nhanh chóng các vụ án xâm hại tình dục trẻ em.

Qua đó, đảm bảo việc điều tra, xét xử tội phạm xâm hại trẻ em đảm bảo thực thi Công ước của Liên Hợp quốc về quyền trẻ em và Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, bảo vệ trẻ em bị xâm hại tình dục, tránh làm tổn thương thêm các em, giữ bí mật đời tư của nạn nhân tại phiên tòa.

Tuy nhiên, theo ông Lê Việt Trung - Điều tra viên Phòng Hình sự, Công an TP Hà Nội, ngoài các nội dung hướng dẫn trong cuốn sổ tay dành cho công an và kiểm sát viên, cần bổ sung việc phối hợp giữa cơ quan điều tra và VKSND về khám nghiệm hiện trường, kiểm tra dấu vết thân thể nạn nhân và lời khai nạn nhân. Thực tế, nhiều vụ việc điều tra chậm trễ đã gây khó khăn cho việc khởi tố vụ án. "Cần có quy chế với các cơ quan giám định trong việc trả lời kết quả giám định.

Vì thực tế trong quá trình làm, trưng cầu giám định để có kết quả và quyết định giữ hay không giữ đối tượng, để ra các quyết định tố tụng là rất quan trọng. Thế nhưng có những trường hợp nhanh thì cũng 7 đến 9 ngày, thậm chí cả tháng, cơ quan giám định mới cho kết quả. Thế nên việc lưu giữ đối tượng và áp dụng các biện pháp tố tụng rất khó khăn cho Cơ quan điều tra và VKSND” - ông Lê Việt Trung cho biết. 

Tội phạm như vành nón, xét xử chỉ như chóp nón. Đó là ví von của ông Nguyễn Văn Bốn - Trưởng Phòng Thực hành công tố kiểm sát, VKSND tỉnh Hà Nam. Ông Bốn cho biết, hiện nay một số khái niệm theo quy định về hiếp dâm, cưỡng dâm, quan hệ tình dục, dâm ô với người độ tuổi 13 đến 16 tuổi chưa được giải thích rõ ràng nên trong thực tiễn có phần lúng túng.
Chẳng hạn, như thế nào là quan hệ tình dục khác, thế nào là bộ phận nhạy cảm… Những hành vi như thế cần phải có sự hướng dẫn, giải thích chính thống của cơ quan có thẩm quyền như Hội đồng Thẩm phán, TANDTC hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì người thực hiện mới có thể áp dụng.
“Gần đây, các vụ việc liên quan đến đến xâm hại tình dục của trẻ em đã được giải quyết một cách hiệu quả hơn, nhưng tội phạm phạm tình dục trẻ em vẫn như mô hình hình chóp nón, tội phạm thật thì như hình vành nón, còn tội phạm được đưa ra xét xử chỉ như chóp nón” - ông Bốn chia sẻ. 
Hồng Minh
Loading...

Cùng chuyên mục

Chạy 20 vòng trái đất để trồng thêm 20.000 cây xanh

Chạy 20 vòng trái đất để trồng thêm 20.000 cây xanh

(PLVN) - Hơn 3.000 cây xanh trong tổng số 20.000 cây xanh của Chiến dịch Run For Green vừa được trồng mới tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Đây là một nỗ lực góp phần chống biến đổi khí hậu của hơn 2.000 người làm trong lĩnh vực CNTT tại FPT Software.

Đọc thêm

Ngành công nghiệp ô tô: Cần đòn bẩy mạnh mẽ từ chính sách

Ngành công nghiệp ô tô: Cần đòn bẩy mạnh mẽ từ chính sách
(PLVN) - Hiện nay, áp lực cạnh tranh sản xuất, tiêu thụ xe ô tô của Việt Nam với các nước trong khu vực là rất lớn và trực tiếp. Theo các chuyên gia, nếu công nghiệp hỗ trợ không phát triển, chỉ quen với nhập linh kiện về lắp ráp, ngành công nghiệp ô tô sẽ khó tồn tại. Vì vậy, để ngành công nghiệp ô tô thực sự phát triển, Việt Nam cần có nhiều chính sách hỗ trợ và thúc đẩy hơn nữa.
Loading...
Thủ tướng tiếp tập đoàn đầu tư tài chính lớn nhất Nhật Bản

Thủ tướng tiếp tập đoàn đầu tư tài chính lớn nhất Nhật Bản

(PLVN) -Trong khuôn khổ chuyến thăm Nhật Bản dự Lễ đăng quang của Nhà Vua Naruhito, chiều 22/10, tại Thủ đô Tokyo, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp ông Masayoshi Son, Tổng Giám đốc Tập đoàn Softbank - tập đoàn đầu tư tài chính lớn nhất Nhật Bản với phạm vi đầu tư, kinh doanh trên toàn thế giới.

Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì vụ nữ sinh lớp 8 bị quây đánh?

Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì vụ nữ sinh lớp 8 bị quây đánh?
(PLVN) -Bộ đã đề nghị Sở vào cuộc đề nghị Công an  làm rõ nguyên nhân vụ việc, hành vi đánh nhau của học sinh, thái độ không can ngăn và hành vi quay clip, phát tán lên mạng xã hội của một số học sinh liên quan- ông  Bùi Văn Linh - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Chính trị và Công tác học sinh, sinh viên cho biết

Phó Chủ tịch Đỗ Trùng Dương HBC - VCCI đồng hành chuỗi sự kiện Doanh nhân Việt 2019

Phó Chủ tịch Đỗ Trùng Dương HBC - VCCI đồng hành chuỗi sự kiện Doanh nhân Việt 2019
(PLVN) - Vừa qua, chuỗi sự kiện kỷ niệm được cầm cân nảy mực bởi Hội đồng Doanh nghiệp và Nhà đầu tư tại TPHCM - đại diện Phó Chủ tịch Đỗ Trùng Dương HBC - VCCI đã diễn ra thành công với sự hân hoan, phấn khởi của cộng đồng doanh nhân Việt trên khắp cả nước về hội tụ tại 3 chủ điểm chính: Gala Tết doanh nhân (đêm 4/10/2019) - Diễn đàn Doanh nhân Việt Nam (5/10/2019) diễn ra tại TP Đà Nẵng và Hội nghị Xúc tiến đầu tư và thương mại của hội đồng HBC với Hội Doanh Nhân Trẻ Tỉnh Bình Định (6/10/2019) diễn ra tại TP Quy Nhơn.

Công ty Vĩnh Hưng cảnh báo người dân cảnh giác dự án của đơn vị bị rao bán trên mạng

Công ty Vĩnh Hưng cảnh báo người dân cảnh giác dự án của đơn vị bị rao bán trên mạng
(PLVN) -Ngày 22/10, Công ty Cổ phần đầu tư phát triển hạ tầng và đô thị Vĩnh Hưng (“Công ty Vĩnh Hưng”) phát đi thông tin cảnh báo người dân cần cảnh giác với các thông tin không chính thống xuất hiện trên một số các trang mạng liên quan đến việc giới thiệu sản phẩm, tham gia các giao dịch, ký các hợp đồng mua bán, hợp đồng đặt cọc với các sản phẩm của Dự án do Công ty Vĩnh Hưng làm chủ đầu tư.
Sắp có thành phố đầu tiên thuộc tỉnh Đắk Nông

Sắp có thành phố đầu tiên thuộc tỉnh Đắk Nông

(PLVN) - Đắk Nông là tỉnh cuối cùng chưa có thành phố thuộc tỉnh, do đó, việc thành lập thành phố thuộc tỉnh là rất cần thiết trong điều kiện hiện nay, tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống, vật chất và tinh thần của người dân và củng cố tốt quốc phòng, an ninh của tỉnh và khu vực Nam Tây Nguyên.

Tăng cường các quy định tích cực bảo vệ quyền con người

Tăng cường các quy định tích cực bảo vệ quyền con người
(PLVN) -Ngày 22/10, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội thảo “Bảo vệ quyền con người trong pháp luật hình sự hiện nay” cho công chức, viên chức trẻ có trình độ chuyên môn sâu của Bộ. Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Phan Thị Hồng Hà và Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật Hình sự - Hành chính Lê Thị Vân Anh chủ trì Hội thảo.
Hà Nội khẳng định nguồn nước sạch sông Đà đã an toàn để người dân ăn uống

Hà Nội khẳng định nguồn nước sạch sông Đà đã an toàn để người dân ăn uống

(PLVN) - Tại Hội nghị giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội tổ chức chiều nay (22/10), Chánh văn phòng UBND TP Hà Nội Vũ Đăng Định khẳng định, đến nay, nguồn nước sạch sông Đà đã an toàn, đảm bảo các tiêu chí theo quy chuẩn QCVN 01:2019/BYT của Bộ Y tế để người dân sử dụng vào mục đích sinh hoạt, ăn uống.