Tránh bỏ lọt tội phạm xâm hại trẻ em: Chỉ điều luật thôi chưa đủ

(PLVN) - Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra nhiều vụ án xâm hại tình dục trẻ em, thậm chí có những vụ trọng án như cưỡng hiếp, giết hại trẻ em, xâm hại nhiều lần dẫn đến mang thai, xâm hại trẻ em còn quá nhỏ... Nhưng trên thực tế, việc xét xử nhiều vụ án còn kéo dài, không thống nhất giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để không bỏ lọt tội phạm xâm hại tình dục trẻ em? 

Khó khăn từ khâu tiếp nhận nguồn tin

Trong các vụ xâm hại trẻ em vì đối tượng bị xâm hại là trẻ em chưa có nhận thức đầy đủ kiến thức về xã hội, pháp luật, khi bị xâm hại thường mất cân bằng tâm sinh lý, dễ khủng hoảng về tinh thần, rất ít trường hợp trực tiếp tố giác tội phạm, thế nên “con đường” để nguồn tin đến với cơ quan chức năng thường rất khó khăn.

Mới đây, tại Hội thảo “Góp ý sổ tay cho lực lượng cảnh sát về nhận thức và ứng phó với tội phạm xâm hại tình dục trẻ em, Sổ tay kiểm sát viên giải quyết vụ án xâm hại tình dục trẻ em” do VKSNDTC phối hợp với Bộ Công an và Cơ quan Phòng, chống ma túy và tội phạm Liên Hợp quốc (UNODC) tổ chức, ông Khổng Ngọc Oanh - Đội trưởng Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an cho biết, nguồn tin về tội phạm xâm hại tình dục trẻ em chủ yếu chuyển đến từ cơ quan công an phường, xã, thị trấn.

Một số trường hợp tố giác qua dịch vụ bưu chính, qua điện thoại hoặc qua các phương tiện thông tin khác đến Viện Kiểm sát, Công an. Đây là những khó khăn khi tiếp nhận nguồn tin.

Minh chứng cho vấn đề này, ông Phạm Trung Trực, Phó Thủ trưởng cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình cho biết: Ninh Bình là tỉnh có số dân ít nhưng trung bình mỗi năm có khoảng 10 vụ xâm hại trẻ em, riêng 6 tháng đầu năm 2019 đã xảy ra gần 10 vụ, nhiều vụ có tính chất phức tạp như đối tượng phạm tội là người thân nạn nhân, phạm tội nhiều lần.

Hầu hết các vụ xảy ra tại tỉnh đều được tập trung điều tra và đưa ra xét xử nghiêm minh. Tuy nhiên, công tác đấu tranh với tội phạm này còn nhiều khó khăn, trước hết là do phong tục tập quán, nhận thức của nạn nhân, người nhà nạn nhân không biết thế nào là xâm hại, dâm ô; hoặc do lo ngại ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của gia đình họ hàng nên không tố giác tội phạm, khi phát hiện thì hậu quả xảy ra đã rất nặng nề. 

Theo đại diện đến từ Bộ Công an, hiện nay lực lượng công an nói chung, đặc biệt là lực lượng công an cấp cơ sở nói riêng chưa được trang bị kiến thức về pháp luật nên lúng túng trong công tác nhận diện tội phạm, đánh giá tội phạm và thu thập tài liệu thu kiến thức ban đầu.

Trong khi xâm hại tình dục trẻ em là một loại tội phạm rất nhạy cảm, gặp nhiều khó khăn, vướng mắc và có những đặc trưng riêng. Họ đồng thời cũng thiếu kỹ năng làm việc với nạn nhân, người tố giác tội phạm vì điều này đòi hỏi một phương pháp điều tra thân thiện khi làm việc với trẻ em, đảm bảo những gì tốt nhất cho nạn nhân bị xâm hại.

“Có thể họ làm rất đúng luật nhưng lại áp dụng một cách nguyên tắc, máy móc. Các điều tra viên cần kỹ năng làm việc, chia sẻ thông cảm với nỗi đau của nạn nhân mới không làm tái tổn thương đối với nạn nhân”, ông Oanh cho biết. 

“Chìa khóa” để cứu trẻ em

Trước tình trạng trên, để tránh tình trạng bỏ lọt tội phạm xâm hại trẻ em, theo chỉ đạo của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, Bộ Công an đã phối hợp với ngành Kiểm sát nhân dân tổ chức lấy ý kiến để hoàn thiện “Sổ tay cho lực lượng cảnh sát về nhận thức và ứng phó với tội phạm xâm hại tình dục trẻ em” và “Sổ tay kiểm sát viên giải quyết vụ án xâm hại tình dục trẻ em”.

Thống kê các vụ xâm hại trẻ em

Trong các cuốn sổ tay này đã cung cấp nhiều kiến thức là tiền đề, chìa khóa để mở ra giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử được nhanh chóng và hiệu quả. Cẩm nang sổ tay điều tra quy định chặt chẽ chi tiết công tác ứng phó, quán triệt trách nhiệm của mỗi cán bộ công an; trang bị những kỹ năng và biện pháp phòng ngừa, tuyên truyền cho cán bộ công an, cộng đồng dân cư, nhà trường… hướng dẫn trẻ em ứng phó với các tình huống cụ thể; các thủ tục trình tự khi tiếp nhận tin báo, đảm bảo khởi tố nhanh chóng các vụ án xâm hại tình dục trẻ em.

Qua đó, đảm bảo việc điều tra, xét xử tội phạm xâm hại trẻ em đảm bảo thực thi Công ước của Liên Hợp quốc về quyền trẻ em và Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, bảo vệ trẻ em bị xâm hại tình dục, tránh làm tổn thương thêm các em, giữ bí mật đời tư của nạn nhân tại phiên tòa.

Tuy nhiên, theo ông Lê Việt Trung - Điều tra viên Phòng Hình sự, Công an TP Hà Nội, ngoài các nội dung hướng dẫn trong cuốn sổ tay dành cho công an và kiểm sát viên, cần bổ sung việc phối hợp giữa cơ quan điều tra và VKSND về khám nghiệm hiện trường, kiểm tra dấu vết thân thể nạn nhân và lời khai nạn nhân. Thực tế, nhiều vụ việc điều tra chậm trễ đã gây khó khăn cho việc khởi tố vụ án. "Cần có quy chế với các cơ quan giám định trong việc trả lời kết quả giám định.

Vì thực tế trong quá trình làm, trưng cầu giám định để có kết quả và quyết định giữ hay không giữ đối tượng, để ra các quyết định tố tụng là rất quan trọng. Thế nhưng có những trường hợp nhanh thì cũng 7 đến 9 ngày, thậm chí cả tháng, cơ quan giám định mới cho kết quả. Thế nên việc lưu giữ đối tượng và áp dụng các biện pháp tố tụng rất khó khăn cho Cơ quan điều tra và VKSND” - ông Lê Việt Trung cho biết. 

Tội phạm như vành nón, xét xử chỉ như chóp nón. Đó là ví von của ông Nguyễn Văn Bốn - Trưởng Phòng Thực hành công tố kiểm sát, VKSND tỉnh Hà Nam. Ông Bốn cho biết, hiện nay một số khái niệm theo quy định về hiếp dâm, cưỡng dâm, quan hệ tình dục, dâm ô với người độ tuổi 13 đến 16 tuổi chưa được giải thích rõ ràng nên trong thực tiễn có phần lúng túng.
Chẳng hạn, như thế nào là quan hệ tình dục khác, thế nào là bộ phận nhạy cảm… Những hành vi như thế cần phải có sự hướng dẫn, giải thích chính thống của cơ quan có thẩm quyền như Hội đồng Thẩm phán, TANDTC hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì người thực hiện mới có thể áp dụng.
“Gần đây, các vụ việc liên quan đến đến xâm hại tình dục của trẻ em đã được giải quyết một cách hiệu quả hơn, nhưng tội phạm phạm tình dục trẻ em vẫn như mô hình hình chóp nón, tội phạm thật thì như hình vành nón, còn tội phạm được đưa ra xét xử chỉ như chóp nón” - ông Bốn chia sẻ. 
Hồng Minh
Loading...

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Hơn 17 năm tù cho kẻ giết người do ghen tuông

Hơn 17 năm tù cho kẻ giết người do ghen tuông
(PLVN) - Tòa án nhân dân tỉnh TT- Huế vừa mở phiên tòa xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Nguyễn Quốc Long (SN 1962, trú tại xã Thủy Phù, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế) về tội danh “Giết người”.
Loading...
Ông chủ chuỗi thời trang Seven.AM là ai?

Ông chủ chuỗi thời trang Seven.AM là ai?

(PLVN) - Diễn viên Nguyễn Vũ Hải Anh - gương mặt quen thuộc với khán giả truyền hình với những vai diễn “ra tù vào tội”, dân giang hồ… chính là ông chủ của chuỗi thời trang nổi tiếng Seven.AM với hàng chục cửa hàng trên cả nước.    

Khởi tố Phó giám đốc Sở Văn hoá Đồng Tháp

Khởi tố Phó giám đốc Sở Văn hoá Đồng Tháp
(PLVN) - Công an tỉnh Đồng Tháp vừa khởi tố bị can, cấm đi khỏi nơi cư trú đối với ông Nguyễn Hữu Lý - Phó giám đốc Sở Văn hóa, thể thao và du lịch (Sở VH-TT&DL) Đồng Tháp để điều tra về hành vi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Tàu Nga phóng tên lửa khiến Tomahawk Mỹ “chào thua”

Tàu Nga phóng tên lửa khiến Tomahawk Mỹ “chào thua”
(PLVN) - Thủy thủ đoàn trên tàu hộ tống tên lửa nhỏ Ingushetia của Nga trong các cuộc thử nghiệm trên biển vừa diễn ra đã thử nghiệm thành công hệ thống tên lửa hành trình Kalibr và các hệ thống pháo khác.

Liệu pháp chăm sóc sức khỏe điều dưỡng lục khí

Liệu pháp chăm sóc sức khỏe điều dưỡng lục khí
(PLVN) - Liệu Pháp Điều Dưỡng Lục Khí được Viện Nghiên Cứu Sức Khỏe &Quản Lý Y Tế (RIMH Việt Nam) nghiên cứu và ứng dụng thành công trên rất nhiều khách hàng trong 05 năm qua nhằm hỗ trợ trị liệu các triệu chứng đau mỏi cổ vai gáy, lưng, hông, đầu, toàn thân… 

Những lợi ích từ Massge bầu

Những lợi ích từ Massge bầu
(PLVN) - Làm mẹ là một quá trình hội tụ nhiều cảm xúc trái ngược của chị em, bên cạnh niềm hạnh phúc là sự đau đớn, song hành cùng nụ cười là những giọt nước mắt, tiếp nối sự lo lắng là tiếng thở phào nhẹ nhõm. Dù bạn sinh lần đầu hay từng trải qua vài lần vượt cạn, những xúc cảm đó vẫn vẹn nguyên, thiêng liêng và đáng nhớ vô cùng.

BĐS du lịch chuyển mình với tổ hợp giải trí tuyết top 3 thế giới

BĐS du lịch chuyển mình với tổ hợp giải trí tuyết top 3 thế giới
(PLVN) - Bất động sản du lịch đang chứng kiến cuộc chuyển mình mạnh mẽ khi hàm lượng tiện ích tại các dự án ngày càng tăng. Những doanh nghiệp tiên phong như Crystal Bay còn đưa đến các tiện ích lần đầu có mặt ở Việt Nam như tổ hợp giải trí thể thao tuyết Top 3 thế giới tại dự án “All – in – one” – “tất cả trong một” trong mô hình ApartHotel.