Tập tục xăm mình kỳ lạ ở ngã ba Đông Dương

(PLO) - Với họ, việc xăm mình không mang định kiến của kẻ ăn chơi có số có má, mà xăm mình để thể hiện uy quyền và vẻ đẹp thẩm mỹ...
Tập tục xăm mình kỳ lạ ở ngã ba Đông Dương Thôn Đăk Mễ xã Bờ Y hôm nay.
Phải giàu có mới được xăm mình
Thôn Đăk Mế, xã Bờ Y, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum nằm sát ngã ba biên giới 3 nước Lào - Việt Nam - Campuchia, nơi đây là địa bàn sinh sống của dân tộc B’râu, một tộc ít người có nguồn gốc từ Lào. B’râu là một dân tộc có nhiều nét đặc biệt về văn hoá so với các dân tộc khác trên cùng một địa bàn sinh sống. Họ là một dân tộc được xem là giỏi “ngoại ngữ” nhất so với các dân tộc trên địa bàn dân cư. 
Ngoài tiếng bản địa B’râu còn tinh thông các ngoại ngữ Lào, Campuchia và tiếng của các dân tộc lân cận. Họ có thể giao tiếp với tất cả các dân tộc khác bằng chính phương ngữ của dân tộc đó, thế nhưng điều đặc biệt là các dân tộc khác không ai có thể hiểu được tiếng B’râu ngoài chính người B’râu. Dân tộc B’râu không chỉ có tục “cà răng” (mài răng) như người Ba Na, người Chiêng… mà họ còn có một tục lệ khác rất đặc biệt mà duy nhất ở Việt Nam chỉ người B’râu mới có, đó là tục xăm mình làm đẹp.
Bà Nàng Buu và những hình xăm ấn tượng một thời.
Ông Thao Tiến, 45 tuổi, nguyên Trưởng thôn Bờ Y, xã Ngọc Hồi kể lại: “Tục xăm mình là một phong tục có từ rất lâu của dân tộc B’râu chúng tôi, xưa nó là tập tục, cũng là một luật tục. Trước đây, xăm lên người không chỉ để làm đẹp mà nó còn thể hiện uy quyền, sự sang trọng của người dân B’râu. 
Đã là người có của cải, ai cũng phải xăm mình. Con trai giàu có lắm của ngoài cà răng, nhuộm răng đen, thì xăm lên lưng, lên ngực, lên tay… Còn con gái thì xăm lên mặt, lên trán, lên mắt. Người càng giàu, càng uy quyền, càng nhiều của cải thì càng có nhiều hình xăm. Và càng nhiều hình xăm thì người đó càng được xem là đẹp!”.
Theo ông Thao Tiến, ngày xưa để được xăm hình lên người rất tốn kém và mất công. Để xăm được một hình xăm lên người phải vất vả vào rừng đi tìm cây P’lứt (một loài cây chỉ có ở khu vực ngã ba biên giới Đông Dương), sau đó chọn các khúc cây to, rắn chắc rồi đem về. Sau khi đem về bỏ trên giàn lửa đốt lên cho nó chảy nhựa, người ta lấy nhựa đó pha chế làm mực xăm. 
Về dụng cụ để xăm, người B’râu dùng các dụng cụ bằng kim loại sắc nhọn để xăm lên người như dao, kim khâu vá. Để pha chế ra được mực xăm đã vất vả, thế nhưng điều tốn kém và mất nhiều tiền của không phải nằm ở chỗ đó, mà nằm ở người biết xăm. Người B’râu không biết xăm hình, ngày xưa họ phải sang đất nước bạn Lào mới thuê được người biết xăm về xăm cho mình, chi phí mà các “thầy xăm” người Lào đòi hỏi không hề rẻ chút nào, nó tốn kém đến mấy chỉ tiền vàng và phải có đồ lễ cho thầy đem về.
Tục lệ giờ không còn nữa
Hình xăm của người dân B’râu rất phong phú, đa dạng, có hình bông lúa, bông hoa, lá cây, hình vuông, hình tròn, hình cong cong như con sâu… Phụ nữ thì thích xăm hình chiếc lá, hình bông lúa, hình bông hoa lên trán và vòm má, còn đàn ông thì thích xăm các loại hình vuông, hình tròn lên ngực, lên lưng.
Xưa kia Nàng Nang được  xem là một mỹ nhân vì có nhiều hình xăm.
Thế giới ngày nay xem hình xăm để biểu hiện cho một nét thẩm mỹ, một trào lưu thể hiện sự đặc biệt của con người thì ngược lại, người B’râu theo thời gian dần bỏ đi tục xăm hình này. Hiện nay ở thôn Đăk Mế, nơi sinh sống của dân tộc B’râu chỉ còn bà Nàng Nang và bà Nàng Bu là "nhân chứng sống" ở thời kỳ xăm mình xưa kia.
Trên trán bà Nàng Nang là hình 2 bông lúa 2 bên, 2 gò má là 2 đường xăm như hình râu quai nón. Anh Thao Túc, con trai bà Nàng Nang cho biết: “ Xưa kia hình xăm ấy của bà được mọi người trầm trồ khen là rất đẹp đó. Bà hồi còn trẻ “ăn chơi” lắm đó anh, không phải con gái ai cũng có hình xăm được như bà đâu”.
Anh Thao Túc cho biết thêm: “Bà Nàng Nang và bà Nàng Bu là 2 người cuối cùng của dân tộc B’râu còn sót lại có tục xăm mình. Những người cùng thời trước kia từng xăm mình như bà đã mất từ lâu lắm rồi. Người trẻ bây giờ nó không xăm mình, vì trước kia xăm mình như thế là đẹp, nhưng giờ thì không đẹp nữa!”.
Còn theo ông Thao Tiến, nguyên Trưởng thôn Bờ Y, giờ người trẻ B’râu cũng không còn ai biết xăm mình nữa,  chỉ biết là xăm từ nhựa cây P’lứt, còn cây đó như thế nào thì đến giờ không ai biết!”.
Ông Thao Lợi, Trưởng thôn Bờ Y cho biết: “Xăm mình là một phong tục tập quán có từ rất lâu đời của dân tộc B’râu chúng tôi. Tuy vậy, hiện giờ nó không còn phù hợp, chúng tôi đã dần dần loại bỏ nó cho thích hợp với nếp sống văn mình của thời đại mới. Đây cũng là điều nên làm, không có gì phải hối tiếc đâu!”./.
Ngọc Tấn
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Hai nam thanh niên thuê taxi đi trộm vàng

Hai nam thanh niên thuê taxi đi trộm vàng
(PLVN) - Sau khi cắt khóa phòng trọ, một đối tượng làm nhiệm vụ cảnh giới, đối tượng kia đột nhập lấy dây chuyền, lắc tay, nhẫn vàng… có giá trị khoảng 100 triệu đồng.

Hải Dương: Doanh nghiệp san phẳng hàng nghìn mét vuông đất công để xây dựng Trung tâm đào tạo sát hạch lái xe

Hải Dương: Doanh nghiệp san phẳng hàng nghìn mét vuông đất công để xây dựng Trung tâm đào tạo sát hạch lái xe
(PLVN) - Công ty Cổ phần đầu tư phát triển Thịnh Vượng 66, chưa hoàn thiện các thủ tục pháp lý, chưa được cơ quan có thẩm quyền giao đất, tuy nhiên doanh nghiệp này đã tự ý san phẳng hàng nghìn mét vuông đất công và đất nông nghiệp để xây dựng Trung tâm đào tạo sát hạch lái xe Thịnh Vượng 66 trái phép tại, gây bức xúc cho chính quyền và nhân dân địa phương.

     

Những công nghệ giúp nông sản Việt thăng hoa của Công ty TNHH Long Hải

Những công nghệ giúp nông sản Việt thăng hoa của Công ty TNHH Long Hải
(PLVN) - Là Doanh nghiệp tiên phong trong ngành thạch rau câu và các sản phẩm có nguyên liệu chính từ cây rong sụn tại Việt Nam và khu vực, các sản phẩm của Công ty TNHH Long Hải đều được sản xuất trên dây chuyền công nghệ hiện đại, khép kín và được tổ chức ABS của Hoa Kỳ đánh giá cấp chứng chỉ ISO 22000:2018 nên toàn bộ sản phẩm của Long Hải đều có chất lượng, an toàn và tốt cho sức khoẻ.
Tết tử tế không thịt thú rừng

Tết tử tế không thịt thú rừng

(PLVN) - Mùa lễ Tết cũng là mùa của tiệc tùng, ăn uống và không ít thú rừng đã bị tước đoạt sinh mệnh để trở thành món nhậu, bất chấp pháp luật. Sau hơn 5 tháng kể từ khi Chỉ thị 29/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về một số giải pháp cấp bách quản lý động vật hoang dã ban hành, tình trạng săn bắt, vận chuyển động vật hoang dã vẫn đang diễn ra vô cùng phức tạp.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬