"Mổ xẻ" khái niệm loạn luân trong các án xôn xao dư luận

Thời gian gần đây, trên các phương tiện truyền thông khi đưa tin về các mối quan hệ tình cảm ngang trái trong gia đình giữa bố chồng – con dâu, mẹ vợ - con rể, bố mẹ nuôi – con nuôi, bố dượng, mẹ kế với con riêng của vợ, chồng thường gọi đó là “mối quan hệ loạn luân” . Đúng hay không cách nhận định như vậy là mối băn khoăn của nhiều người…

Thời gian gần đây, trên các phương tiện truyền thông khi đưa tin về các mối quan hệ tình cảm ngang trái trong gia đình giữa bố chồng – con dâu, mẹ vợ - con rể, bố mẹ nuôi – con nuôi, bố dượng, mẹ kế với con riêng của vợ, chồng thường gọi đó là “mối quan hệ loạn luân” . Đúng hay không cách nhận định như vậy là mối băn khoăn của nhiều người… 

Bị cáo trong một vụ án loạn luân
Bị cáo trong một vụ án loạn luân
Bố chồng “yêu ” con dâu – có phải là loạn luân?
Cuối tuần trước, dư luận xã hội đã rúng động trước thông tin do một tờ báo mạng đưa ra, nói về mối quan hệ tình cảm trai gái giữa bố chồng và con dâu ở Tiền Giang, dẫn đến hệ lụy nực cười.
Về sau, thông tin này đã bị bác bỏ vì không có nguồn chính xác, bịa đặt, nhưng dư âm vẫn còn rơi rớt lại sau đó là dư luận xã hội lên án “hành vi loạn luân” của hai người trong câu chuyện kia nói riêng và những mối quan hệ tình cảm khác diễn ra giữa bố chồng – con dâu, mẹ vợ - con rể, bố mẹ nuôi – con nuôi, bố dượng/mẹ kế với con riêng của vợ/ chồng vẫn nghe nói đến trong xã hội hiện nay nói chung.
Nhìn chung, tất cả các mối quan hệ tình cảm giữa những người trong gia đình, nhưng không cùng huyết thống như vậy, về mặt đạo đức xã hội đều bị đánh giá là ngang trái, loạn luân, thậm chí vi phạm pháp luật. Nhưng ở góc độ pháp luật, sự đánh giá này hoàn toàn xuất phát từ cảm tính, cũng giống như cách gọi chung “loạn luân” do nhiều người sử dụng mà thành.
“Để truy cứu trách nhiệm hình sự về tội loạn luân cần phải xác định rõ hành vi giao cấu là thuận tình, không có dấu hiệu dùng vũ lực hoặc cưỡng ép và được thực hiện với người từ đủ 16 tuổi trở lên…” (trích Thông tư liên tịch số 01/BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC ngày 25/9/2001)
 

Nhằm điều chỉnh mối quan hệ tình cảm (nên hiểu rằng ở đây là tình cảm trai gái, tình yêu giữa người nam và người nữ chứ không phải tình cảm yêu thương trong gia đình thông thường) giữa bố chồng – con dâu, mẹ vợ - con rể, bố mẹ nuôi – con nuôi, bố dượng, mẹ kế với con riêng của vợ, chồng, Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 có quy định cấm kết hôn: “giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, bố chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, bố dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng” (Điều 10).

Quy định này xuất phát từ quan niệm đạo đức, là một minh chứng cho sự kết hợp giữa pháp luật và chuẩn mực đạo đức xã hội. Nếu những người nêu trên cố tình kết hôn thì sẽ bị xử phạt hành chính từ 100-500 nghìn đồng theo quy định của NĐ 87/2001/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hôn nhân gia đình.

Quan điểm về vấn đề này, TS Nguyễn Văn Cừ - Phó trưởng Khoa Dân sự, ĐH Luật Hà Nội cho rằng, dư luận xã hội, truyền thông gọi mối quan hệ giữa bố chồng – con dâu, mẹ vợ - con rể, bố mẹ nuôi – con nuôi, bố dượng, mẹ kế với con riêng của vợ, chồng là “loạn luân” là hoàn toàn không chính xác, bởi “loạn luân” là một phạm trù hoàn toàn khác.
Về mặt đạo đức người Việt, đây là mối quan hệ không nên có, vi phạm chuẩn mực đạo đức, thuần phong mỹ tục. Còn về mặt pháp luật thì như đã nói tới ở trên. Trong lịch sử lập pháp Việt Nam, chỉ có bộ luật Hồng Đức triều Lê gọi mối quan hệ giữa bố chồng – con dâu, mẹ vợ - con rể… loạn luân.
Thế nào là loạn luân?
Theo từ điển, loạn luân là bất kỳ hành vi tình dục nào với người có quan hệ họ hàng gần hoặc người trong cùng gia đình. Dạng quan hệ tình dục nào và quan hệ có tính chất như thế nào là vi phạm pháp luật và bị cấm kỵ thì khác nhau tùy theo nền văn hóa và luật pháp nhưng hầu hết các xã hội coi loạn luân là điều cấm kỵ.
Điều 150 Bộ luật Hình sự Việt Nam quy định: “người nào giao cấu với người cùng dòng máu về trực hệ, với anh chị em cùng cha mẹ, anh chị em cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác cha, thì bị phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.” 
“Đối với trường hợp quy định tại điểm 4 Điều 10 cần hiểu là ngoài việc cấm kết hôn giữa cha mẹ nuôi và con nuôi, điều luật còn cấm kết hôn giữa những người đã từng là cha mẹ nuôi với con nuôi; đã từng là bố chồng với con dâu; đã từng là mẹ vợ với con rể; đã từng là bố dượng, mẹ kế với con riêng của vợ, chồng”
(Trích NQ số 02 của HĐTPTANDTC hướng dẫn áp dụng một số quy định của Luật hôn nhân gia đình năm 2000)
 

Nhằm giải thích sâu hơn để phục vụ cho việc tố tụng, Thông tư liên tịch số 01/BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC ngày 25/9/2001 về việc hướng dẫn áp dụng các qui định tại chương XV - Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình - của Bộ luật Hình sự năm 1999 đã chỉ rõ: “Loạn luân là việc giao cấu giữa cha, mẹ với con; giữa ông, bà với cháu nội, cháu ngoại; giữa anh chị em cùng cha mẹ; giữa anh chị em cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác”. Chiếu theo những quy định này, trong thời gian gần đây đã có khá nhiều vụ án loạn luân được xét xử.

Điển hình như vụ ngày 18/7/2012, TAND tỉnh Bình Phước xét xử bị cáo Lê Viết Tứ. Cáo trạng cho biết khi đi uống rượu về, Lê Viết Tứ nhìn thấy con gái ruột là cháu Lê Thị Vân (11 tuổi) đang nằm ngủ trên phản gỗ ở trong nhà. Lợi dụng lúc vợ không có nhà, Lê Viết Tứ đã có hành vi đe dọa và thực hiện hành vi giao cấu với cháu Vân.
Theo phán quyết của tòa án, bị cáo Lê Viết Tứ đã phạm tội với tình tiết định khung hình phạt “có tính chất loạn luân” quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 112 Bộ luật Hình sự, đã trực tiếp xâm phạm đến danh dự, nhân phẩm và quyền bất khả xâm phạm về tình dục của trẻ em. Hay vụ TAND huyện Quan Sơn, Thanh Hóa xét xử bị cáo Ngân Văn Túp vì hành vi quan hệ tình dục với con gái sinh năm 1983 của mình từ khi con gái còn nhỏ tuổi.
TAND huyện Quan Sơn đã tuyên phạt bị cáo Túp một năm tù về tội Loạn luân theo Điều 150 Bộ luật hình sự. Mới đây nhất, báo chí đưa tin vụ án loạn luân giữa anh trai và em gái dẫn đến người em có thai…
Loạn luân là hành vi phi nhân tính, đáng bị lên án và trừng trị nghiêm khắc, nên cũng như nhiều quốc gia khác, pháp luật Việt Nam có cùng quan điểm đặc biệt nghiêm trị. Bộ luật Hình sự quy định nếu hành vi hiếp dâm có tính chất loạn luân, làm cho phụ nữ có thai thì phải chuyển khung hình phạt từ 2 năm đến 7 năm (khung 1) lên 7 năm đến 15 năm tù (khung 2). Đối với tội hiếp dâm trẻ em nếu có tính chất loạn luân hoặc làm cho nạn nhân có thai thì đây là những tình tiết tăng nặng và đều phải chuyển khung hình phạt từ khung 1 lên khung 2, với thời gian  bị phạt từ 12 năm lên đến 20 năm…
Dương Nhi
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tin được không: Ăn bánh Tacos của Mexico bằng "nuốt" một chiếc ô tô!

Tin được không: Ăn bánh Tacos của Mexico bằng "nuốt" một chiếc ô tô!
(PLVN) - Khi nói đến tinh hoa ẩm thực Mexico, không thể không nhắc đến món bánh tacos, một loại bánh kẹp thịt với vỏ bánh được làm từ bột ngô, còn nhân bánh được làm từ các loại thịt như thịt lợn, bò, gà và thường được ăn kèm với một chút sốt salsa. Thế nhưng, với ý tưởng điên rồ, đầu bếp Juan Licerio Alcala đã tạo nên chiếc bánh tacos đắt đỏ bậc nhất thế giới, trị giá 25.000 USD (gần 600 triệu đồng). 

Đầu tháng 12, Thủ tướng sẽ chủ trì hội nghị thúc đẩy phát triển bền vững ngành công nghiệp chế biến, xuất khẩu gỗ

Đầu tháng 12, Thủ tướng sẽ chủ trì hội nghị thúc đẩy phát triển bền vững ngành công nghiệp chế biến, xuất khẩu gỗ
(PLVN) - Thông tin tại cuộc họp đánh giá chế biến gỗ và lâm sản do Hiệp hội gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) tổ chức tại Bình Định hôm 25/9 cho biết, Thủ tướng Chính phủ đồng ý chủ trương tổ chức Hội nghị “Bàn giải pháp thúc đẩy phát triển bền vững ngành công nghiệp chế biến, xuất khẩu gỗ và lâm sản giai đoạn 2021-2025”  cùng với tổ chức Lễ kỷ niệm “Lâm nghiệp Việt Nam - 75 năm hình thành và phát triển...

Việt Nam cam kết nỗ lực ứng phó với những thách thức chung

Việt Nam cam kết nỗ lực ứng phó với những thách thức chung
(PLVN) - Nhận lời mời của Tổng thống Niger Mahamadou Issoufou, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã tham dự và phát biểu tại Phiên họp trực tuyến Cấp cao của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc (HĐBA LHQ) với chủ đề “Quản trị toàn cầu giai đoạn sau Covid-19 và hoà bình, an ninh quốc tế” do Niger - Chủ tịch HĐBA tháng 9/2020 - tổ chức.

Mặt trái “sống ảo”

Mặt trái “sống ảo”
(PLVN) - TP HCM có không ít con hẻm, con đường, ngôi nhà cổ kính khiến giới trẻ có thể tạo ra những bức ảnh “sống ảo” tuyệt đẹp. Nhưng sự mê “sống ảo” quá mức của các bạn trẻ cũng gây nhiều phiền toái, ảnh hưởng đời sống người dân. 

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ rà soát, kiện toàn cơ cấu tổ chức

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ rà soát, kiện toàn cơ cấu tổ chức
(PLVN) - Bộ Nội vụ vừa ban hành Công văn số 5036 về việc thực hiện Nghị định số 101/2020/NĐ-CP, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP, Nghị định số 107/2020/NĐ-CP và Nghị định số 108/2020/NĐ-CP của Chính phủ (quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của: Bộ, cơ quan ngang Bộ; cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương).
Những chuyển biến tích cực trong các nhà trường Quân đội

Những chuyển biến tích cực trong các nhà trường Quân đội

(PLVN) - Sau 10 năm thực hiện Chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo (GD-ĐT) trong quân đội giai đoạn 2011-2020 (gọi tắt là Chiến lược), công tác GD-ĐT của quân đội đã đạt được những kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, an ninh.
Đồng Nai: Buông lỏng quản lý đất công tại xã Hố Nai 3

Đồng Nai: Buông lỏng quản lý đất công tại xã Hố Nai 3

(PLVN) -  Được Chủ tịch UBND huyện Trảng Bom giao quản lý 4.094m2 đất trong một một quyết định thu hồi, UBND xã Hố Nai 3 lại dễ dàng để các cá nhân, tổ chức lấn chiếm sử dụng công khai trong thời gian dài, dẫn đến tình trạng tranh chấp, khiếu kiện liên tục tại địa phương này.

Bãi tập kết cát gây ô nhiễm môi trường ở Quảng Ngãi: Xã chỉ "hành động" khi dân kêu vì sống không nổi

Bãi tập kết cát gây ô nhiễm môi trường ở Quảng Ngãi: Xã chỉ "hành động" khi dân kêu vì sống không nổi
(PLVN) - Theo phản ánh của người dân, việc tập kết cát ở khu vực đất trống trước nhà của những hộ dân sinh sống tại xóm 6, thôn Phong Niên Thượng (cách UBND xã Tịnh Phong, huyện Sơn Tịnh (Quảng Ngãi) khoảng chừng 1 km) từ năm 2019, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.
“Check in sống ảo” - khi nào hữu ích?

“Check in sống ảo” - khi nào hữu ích?

(PLVN) - Dù phong trào “sống ảo” gây không ít phiền toái, phản cảm cho nhiều người, nhưng có luồng ý kiến cho rằng, “sống ảo” cũng rất hữu ích. Bằng chứng là ngành du lịch nội địa, ngành khách sạn - nhà hàng “ăn theo” phong trào này để “ăn nên làm ra” không ít.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬