Phật giáo dạy người cách buông xả để an vui

(PLO) - Cố chấp là nắm chặt, khác với nắm chặt là... buông bỏ, là “Xả”. Vậy đạo Phật coi chữ “Xả” như thế nào? Mỗi chúng ta phải “xả” những gì và “xả” như thế nào?.
Phật giáo dạy người cách buông xả để an vui Biết buông xả sẽ có hạnh phúc, an lạc thực sự

Xét cho kỹ, mỗi Phật tử sẽ thấy tất cả chúng ta sống trên thế gian này, ai cũng than buồn than khổ, gốc tại cố chấp thôi chứ không có gì khác. Muốn hết buồn, hết khổ thì phải xả, phải buông bỏ. Buông bỏ thì hết khổ. Chỉ cần quý Phật tử thực hiện được thì sẽ bớt khổ ngay trong cuộc sống hiện tại này.

Chấp phải là khổ

Lâu nay chúng ta cố chấp những gì mà bây giờ phải buông xả?  Trước  hết là chúng ta cố chấp những điều phải, trái (quấy). Thường thường ở thế gian ai cũng nghĩ điều mình nói, mình làm là phải nhưng người khác nói ngược lại, làm ngược lại thì cho là người khác quấy. Mình phải họ quấy mà họ không chịu nghe, không chịu làm theo mình, nên mình giận.

Thường thấy nhất là trong gia đình, cha mẹ thấy điều đó phải mà bảo con cháu không chịu làm theo thì nhất định là giận, mà giận là buồn, buồn rồi khổ. Có một Phật tử nói với tôi thế này: “Con cháu của con bây giờ khó dạy quá!

Tôi hỏi: Sao đạo hữu nói khó dạy? -Thưa thầy, mình là cha nó mình hớt tóc ngắn. Mình thấy hớt tóc ngắn dễ chịu, mát mẻ. Bây giờ nó để tóc tới cổ mà rầy nó không chịu nghe. Nó còn nói: “Bây giờ thanh niên ai cũng để tóc dài mà ba biểu hớt ngắn, giống ông già quá, sao con làm được”.

Chúng nó còn nhỏ mười chín, hai mươi tuổi mà đeo kính trắng, mình rầy nó: “Bộ mày mù sao mà đeo kính?” Nó nói: “Ba không thấy sao, người trí thức họ đeo kính trắng.  Con lớp mười hai rồi, con trí thức rồi, con đeo kính trắng có sao đâu”.

Đó, quý vị thấy thế nào? Bởi vì thường lúc nào chúng ta cũng có cái nhìn theo quan niệm của mình, quan niệm của mình như vậy là phải, con cháu không chịu nghe theo thì mình giận, cho nó là quấy, là con  ngỗ nghịch, con bất hiếu…

Khi đã như vậy rồi thì gia đình còn đầm ấm không, còn vui không?. Tôi giải thích cho Phật tử đó nghe: “- Đạo hữu nhớ như ở lứa tuổi của tôi, ông thân tôi hồi xưa để tóc bới có một củ tỏi phía sau. Tới chừng lớp của tôi lớn lên thì hớt tóc, ông tôi không vui.

Ông nói bọn nhỏ văn minh quá, không có theo ông bà và dẫn sách Nho nói: “Thân thể phát phu thọ ư phụ mẫu, bất thương cảm hiếu chi thỉ giả”. Nghĩa là râu tóc da thịt này là nhận nơi cha mẹ, gìn giữ nó đừng cho thương tổn là cái hiếu đầu. Bây giờ mình cạo nó là bất hiếu rồi. Như vậy ông già nhìn lại mình hớt tóc thì ông già buồn, còn mình nhìn lại ông già thì thấy ông già lạc hậu phải không?

Thế thì ai đúng? Để tóc bới đúng hay hớt ngắn đúng? Nếu hai bên cứ cố chấp, ông già nghĩ ông già đúng, người con nghĩ người con đúng thì gia đình có bình an không ? Chắc là bất an”.

Buông nghĩa là xả

Chúng ta phải hiểu thời xưa học theo Nho giáo thì để râu để tóc là phải. Nhưng   thời sau này khác hơn vì nước mình lệ thuộc Pháp, người Pháp đi làm việc hớt tóc ngắn cho sạch sẽ mà mình cứ bảo như ông già để tóc, vậy thì lạc hậu mất rồi. Ở lứa tuổi của mình ai chấp nhận như  thế?  

Cho nên người cha phải thông cảm hoàn cảnh của con, người con phải hiểu hoàn cảnh của cha, hai bên thông cảm nhau đừng cố chấp thì bớt khổ. Nếu cố chấp là nhất định khổ. Cha bất bình con, con bất mãn cha, cứ như vậy sinh ra chuyện rối rắm trong gia đình.

Cố chấp là khổ, là chưa biết tu

Rồi đến thời này mấy đứa nhỏ để tóc dài, có khi tới cổ thì mình không chấp nhận? Mình để tóc ngắn mát mẻ, còn nó để dài lù xù nhưng nó lại thấy đẹp. Nếu đem cái nhìn của người cha mà trách đứa con thì đứa con cũng nhìn lại người cha bằng cặp mắt lạc hậu. Bây giờ phải xử làm sao?

Thôi, ba muốn mát mẻ ba hớt ngắn, con thích để dài cho đẹp thì con cứ để dài. Chuyện tóc tai, mỗi người mỗi sở thích riêng, bắt nó giống mình sao được?

Quý Phật tử xin hãy nhớ, một lứa tuổi là qua một thế hệ khác nhau, không giống nhau được. Không giống mà mình đem ý của mình, cái phải của mình áp đặt cho nó thì nó không chịu. Mà không chịu thì sanh ra giận hờn, buồn trách, khổ sở. Vậy thì muốn cho hết khổ mình đừng cố chấp, phải buông bỏ. Buông nghĩa là xả.

Quan niệm của con thì con làm, quan niệm của ba thì ba giữ; phần ai nấy giữ, người này đừng áp đặt người kia, như thế chúng ta sống rất là thoải mái, nhẹ nhàng, còn nếu mình cố chấp thì sống bực hoài, lúc nào cũng bất như ý.

Nó thích mang kính trắng thì để nó mang, mình không thích thì thôi chứ mình không thích mà bắt nó theo mình sao được? Đó là quan niệm của mỗi người, miễn làm sao con biết kính trọng, thương cha, cha thương con là đủ. Tình thương mới là quan trọng, còn những cái bên ngoài đâu có quan  trọng.

Xả bỏ, được... an vui

Vậy mà nhiều người vì cố chấp hình thức bên ngoài làm cho mất hết tình nghĩa trong gia đình, khiến cha con phiền muộn, vợ chồng không vui với nhau. Đó là tại cố  chấp. Quý Phật tử nghĩ mình xả bỏ, đừng cố chấp có bớt khổ không? Còn cố chấp như  câu chuyện tôi vừa kể khổ không, lúc nào cũng buồn bực.

Vì vậy cha mẹ nên thông  cảm với con, con thông cảm với cha mẹ. Mà muốn được thông cảm thì hai bên đều xả, xả cái phải của mình thì thông cảm; ngược lại, nếu không chịu xả, tự nhiên là  khổ.

Đó là nói về lứa tuổi giữa người lớn và người trẻ. Còn nếu vợ chồng mà cố chấp   thì sao, có khổ không? Như bên phái nữ lâu nay quen rồi, nào là lọ tương, hũ tiêu, hũ ớt v.v… những cái nhỏ họ coi chừng từng chút để nấu nướng. Còn người đàn ông đâu có để ý đến những thứ đó, mà họ nghĩ chuyện xã giao bên ngoài người này người nọ. Cho nên người chồng vì xã giao bạn bè nhiều, thành ra chi phí hơi rộng.

Người phụ nữ chỉ lo chi tiết nhỏ trong nhà nên tiết kiệm, thấy chồng tiêu xài lớn một chút thì càm ràm. Còn chồng thấy vợ keo kiệt, nhỏ nhít quá cũng không bằng lòng. Như vậy vợ trách chồng lãng phí, chồng chê vợ keo kiệt thì gia đình có vui không? Không bên nào bằng lòng bên nào hết vì ai cũng nghĩ mình đúng.

Nếu người vợ bắt người chồng phải theo ý của mình, ngược lại người chồng bắt vợ phải theo ý của mình thì gia đình đó nhất định cãi lộn mãi. Nếu hai bên chồng và vợ cảm thông nhau, người chồng nghĩ rằng cô ấy lo chuyện bếp núc cho nên quen cái nhỏ nhặt, hũ tương, hũ ớt v.v… thành ra tiêu xài lớn cô không đồng ý cũng phải.  

Còn vợ thông cảm cho chồng, bởi vì anh ấy làm bên ngoài, giao thiệp kẻ này người nọ thì phải rộng rãi một chút người ta mới vui. Nếu bắt chồng hẹp hòi quá thì bạn bè khi dễ, không chơi với mình, như vậy tội nghiệp.

Hai bên thông cảm thì gia đình sống sẽ vui, không chống chọi nhau. Đó là nói những việc nhỏ thôi, còn những việc lớn khác nữa, quý vị nghiệm xét rồi thông cảm, hiểu biết nhau đừng cố chấp, cố chấp thì khổ.

Tóm lại xả bỏ là tu, còn cố chấp là chưa biết tu. Thế gian do cố chấp nên người  nào cũng thấy sống trong gia đình không có hạnh phúc. Đã cố chấp thì làm sao hạnh  phúc được? Chồng chấp theo chồng, vợ chấp theo vợ, cha chấp theo cha, con chấp theo con, thành ra không ai thông cảm ai. Mà không thông cảm thì tự nhiên là phải buồn phải khổ.

Bây giờ mỗi người tự xả bỏ cố chấp của mình để thông cảm với những người thân thì tự nhiên gia đình an vui, hạnh phúc. Đó là bước thứ nhất xả chấp phải, chấp quấy theo quan niệm của mình.../.

(Mời xem tiếp trên Pháp luật 4 phương số 61, ngày 11/7/2016)

Thích Thanh Từ
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bà mẹ sinh đôi ở tuổi 56

Bà mẹ sinh đôi ở tuổi 56
Khát khao được làm mẹ nên bà Quách Mẫn quyết định thụ tinh nhân tạo và sinh đôi khi đã 56 tuổi. Nhưng nhiều người cho rằng quyết định của bà là ích kỷ.
Hà Nội phát hiện 2 trường hợp dương tính với SARS-CoV-2

Hà Nội phát hiện 2 trường hợp dương tính với SARS-CoV-2

(PLVN) - Ngày 5/12, thông tin về 2 trường hợp dương tính với vi rút SARS-CoV-2, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội Khổng Minh Tuấn cho biết, đó là 1 trường hợp tái dương tính sau khi ra viện tại quận Đống Đa và 1 trường hợp là cán bộ ngoại giao nhập cảnh, được cách ly tại nhà ở quận Bắc Từ Liêm.

Cứu sống bé trai 9 tháng tuổi ngừng tim 3 lần

Cứu sống bé trai 9 tháng tuổi ngừng tim 3 lần
(PLVN) - Các bác sĩ Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ vừa cứu sống một bé trai 9 tháng tuổi 3 lần ngừng tim trong quá trình điều trị đa bệnh lí viêm phổi nặng, suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS), shock nhiễm khuẩn, suy đa tạng, tiêu chảy cấp mất nước nặng.

HLV thủ môn Kim Hyun Tae có mặt tại VFF

HLV thủ môn Kim Hyun Tae có mặt tại VFF
(PLVN) - Ông Kim Hyun Tae – cựu HLV thủ môn của ĐTQG Hàn Quốc có mặt tại VFF, sau 14 ngày cách ly theo các quy định của Bộ Y tế trong phòng chống dịch Covid-19. 

HLV ngoại sang Việt Nam bằng cách nào?

HLV ngoại sang Việt Nam bằng cách nào?
(PLVN) - Cả HLV Kiatisuk của HAGL và HLV Petrovic của CLB Thanh Hóa vẫn đang tìm cách nhanh nhất sang Việt Nam khi mà các chuyến bay thương mại bị hạn chế do dịch Covid-19.

Cải cách hành chính ngành ngân hàng từ mức độ hài lòng của doanh nghiệp, người dân

Cải cách hành chính ngành ngân hàng từ mức độ hài lòng của doanh nghiệp, người dân
(PLVN) - Đánh giá Ngân hàng nhà nước (NHNN) là một trong những cơ quan đi đầu trong cải cách hành chính (CCHC), Uỷ viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hoà Bình - Trưởng Ban chỉ đạo CCHC của Chính phủ - không quên lưu ý ngành cần quan tâm việc triển khai khảo sát, đo lường mức độ hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của các cơ quan của ngành ngân hàng...

Bộ Giao thông vận tải kiến nghị dừng thực hiện Tổ công tác liên ngành Dự án cao tốc Bắc –Nam

Bộ Giao thông vận tải kiến nghị dừng thực hiện Tổ công tác liên ngành Dự án cao tốc Bắc –Nam
(PLVN) - Sau khi 3 Bộ Tư pháp, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư có ý kiến đề xuất không cử đại diện tham gia Tổ công tác liên ngành hỗ trợ đàm phán, ký kết các dự án thành phần xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020  do không đủ cơ sở pháp lý, Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) cũng đã có văn bản đề xuất Thủ tướng Chính phủ cho dừng thực hiện việc thành lập Tổ công tác liên ngành đề đẩy nhanh quá trình thương thảo, lựa chọn nhà đầu tư. 

Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn chung tay cùng bà con Quảng Ngãi vượt qua bão lũ

Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn chung tay cùng bà con Quảng Ngãi vượt qua bão lũ
(PLVN) - Nằm trong chuỗi các hoạt động từ thiện xã hội, hỗ trợ cộng đồng, vượt qua đoạn đường dài khoảng 800km, sáng ngày 4/12/2020 Đoàn công tác của Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn (CNS) đã có mặt ở Quảng Ngãi để phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Ngãi tổ chức chương trình Trao tặng quà cho bà con ở Thành phố Quảng Ngãi và Thị xã Đức Phổ bị ảnh hưởng do cơn bão số 9 gây ra.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬