Phận đời những phụ nữ bám nước mưu sinh

(PLVN) - Hàng chục năm nay, có những người phụ nữ luôn bám sông, bám nước để kiếm sống. Cái nghiệp “cướp cơm Hà Bá” lắm lúc nhiều nỗi đắng cay, nguy hiểm, bệnh tật rồi nay đây mai đó. Khổ nỗi nghiệp sông nước đã vận vào người nên họ đành chịu. 
Phận đời những phụ nữ bám nước mưu sinh Đời bà Dum bao giờ hết phận lênh đênh?

Chông chênh một nỗi buồn 

Trời xế trưa, bà Nguyễn Thị Dum lại lủi thủi nấu nồi cơm nhỏ cho bữa trưa. Bà sống một mình trên sông Cấm (quận Hồng Bàng, TP Hải Phòng ). Tài sản duy nhất là chiếc thuyền nhỏ ọp ẹp do người chồng đã khuất để lại cho bà. Chồng bà mất từ năm 2002 do tai nạn khi đang đi bộ trên đường tàu. Bà nhớ mãi cái đêm định mệnh ấy, khi nghe tin dữ, người bà như đổ gục. Mười mấy năm trôi qua, bà sống một mình tại chiếc thuyền này, không nhà cửa, “không mảnh đất cắm dùi”.

Ở sông Cấm chỉ có vài nóc thuyền đậu lại, duy chỉ có bà là ở một mình. Từ ngày lấy chồng, hai vợ chồng mưu sinh trên sông vài chục năm. Công việc chính của họ là kéo lưới ở các quãng sông ít tàu thuyền kiếm cá mang lên bờ bán. Ngày trước cá nhiều, sông chưa bị khai thác nên ngày cũng kiếm được vài trăm nghìn đồng. Bây giờ, do đánh bắt nhiều và sông bị ô nhiễm do rác thải từ các khu công nghiệp, nhà máy, khu dân cư nên việc kéo lưới cũng chẳng được là bao.

Bà Dum kể, mình có 4 người con. Cả nhà ở trên thuyền từ lúc ông bà vẫn còn sống và hành nghề đi biển. Một người con trai do xô xát, đánh nhau mà phải đi tù. Một cậu làm phu hồ trên bờ. Hai cô con gái cũng lấy chồng sớm rồi cũng đi sông nước. Từ ngày chồng mất, một mình bà trên quãng sông này, chỉ có mênh mông sóng nước với tuổi già. Người bạn duy nhất để bầu bạn là chú chó lông vàng mà bà đặt tên là “cậu Cún”. Các con đi mưu sinh kẻ dưới sông, người trên bờ, thi thoảng ghé qua thăm. Còn bà vẫn lủi thủi một mình nên bà coi “cậu Cún” như người bạn, một thành viên của gia đình bà. Sợ “cậu” lên bờ bị người ta câu mất, rồi buồn vì không có ai tâm sự nên mọi sinh hoạt đều ở dưới thuyền.

Những ngày mưa lớn bão về, bà lại ở lại bám thuyền tát nước để tài sản duy nhất không bị nhấn chìm. Sợ nhất những tháng mưa bão, lúc nào cũng  trực chờ để canh thuyền, mất thuyền là mất tất cả. 

“Mỗi mình tôi ở đây cũng buồn lắm. Ngày nào cũng ngồi nhìn ra đoạn sông trước mặt. Ở lâu nó quen đấy, nhưng sợ nhất lúc ốm đau không có ai bên cạnh, rồi chẳng biết thế nào”, tiếng thở dài buồn cả một quãng sông. Bà lay lay lồng ngực, bóp lấy hai chân còn đang tê nhức.

Bà Dum nghỉ đi thuyền được 2 tháng nay. Tuổi già cập cửa, bà đi khám bác sĩ bảo bị suy vành tim không làm được việc nặng, rồi căn bệnh huyết áp, đau khớp vài bữa lại hành hạ lúc trái gió trở trời. Vì vậy, bà nghỉ hẳn ở nhà, làm việc quen nay cũng thấy nhớ những ngày đi sông đánh cá, tuy có vất vả nhưng cũng đỡ buồn hơn ngồi ở nhà. 

Bà Dum cô đơn trên sông Cấm cùng cậu “cún” tại chiếc thuyền nhỏ

Canh cánh những nỗi lo

Nhà chị Luyến là gia đình trẻ nhất ở xóm chài nghèo Lạc Long (thuộc sông Tam Bạc, quận Hồng Bàng, TP Hải Phòng). Sau khi được gả về nhà anh Lanh, chị cùng chồng và các con sống ở thuyền. Cùng cảnh đi thuyền, sự thấu cảm của những người sông nước đã đưa họ về với nhau sau đám cưới giản dị.

Cả gia đình 5 người sống trên một chiếc thuyền cũng được vài mét. Chiếc thuyền không quá lớn, đủ để mọi sinh hoạt cho gia đình. Mọi hoạt động từ ăn uống, nấu nướng đến ngủ, nghỉ đều diễn ra trên thuyền. Trước đây, xóm chài vẫn dùng nước sông để phục vụ sinh hoạt. Nhưng mấy năm gần đây, sông ô nhiễm quá nên phải mua nước trên bờ để dùng. Cứ mỗi tháng 2 lần, đựng vài mấy thùng phi để dùng dần. Tuy vậy, nước máy cũng chỉ để ăn, còn giặt giũ và tắm rửa vẫn dùng nước sông vì sợ tốn kém.

Bế đứa con vừa mới sốt, chị Luyến lo lắng vì con chị ốm đã mấy hôm nay. Chị chia sẻ, ở đây mọi người đều là dân tứ xứ về ở, đều chung phận sông nước cạnh kề. Sống trên sông quanh năm ẩm thấp nên sức khỏe là điều mà người dân đều lo lắng, đặc biệt là trẻ con. Chị Luyến cho hay trẻ con hay bị ốm vặt, như con chị vài bữa lại ốm, lúc thì sốt do muỗi đốt, lúc thì tiêu chảy do nước không đảm bảo. 

“ Đứa con bé nhà tôi đi viện là lo lắm, mỗi lần cũng vài trăm bạc, nặng thì tiền triệu. Trẻ con ốm thì cả nhà đều lo, công việc cũng không an tâm. Chúng tôi cố gắng lắm mới có cái thuyền tử tế để ở, giờ lên bờ lo đủ thứ nên cứ cố bám trụ ở đây.” 

Như những người phụ nữ trên sông khác, chị đều có chồng đi biển. Những người đàn ông bám trụ nơi đầu sóng, còn họ ở nhà trông con, bám thuyền. Cuộc sống lênh đênh cứ thế, với những nỗi nhọc nhằn hằn lên cuộc sống của họ. Phụ nữ ở thuyền quen nắng gió, cục mịch, chỉ biết thương chồng, thương con. Chị Luyến bày tỏ: “Đêm nay, anh nhà lại đi biển. Họ thuê anh đi lặn, chị ở nhà cũng lo lắm. Nhưng cuộc sống phải mưu sinh nên mình chấp nhận. Chỉ mong ông trời thương, cho chồng con khỏe mạnh, dù vất vả cũng vui lòng”.

Sống lênh đênh trên sông, chị Luyến canh cánh những nỗi lo

Những mong ước nhỏ nhoi

Nhà cô Lan đông nhất xóm chài này. Cô sinh được 6 người con. Cả nhà sống chung với nhau trên chiếc thuyền ở bến Lạc Long. Ở đây ai cũng biết nhà cô đông con. Đứa nhỏ nhất học lớp 3, hai đứa khác đang học cấp 2, một em bỏ học từ sớm để đi thuyền với bố, một em đi làm than ở Quảng Ninh, cô con gái lớn cũng đã lấy chồng. 

Cô vừa kết thúc công việc nội trợ khi trời sang buổi chiều. Ngày nào cũng vậy, công việc của cô bắt đầu từ sáng sớm đi chợ bán cá, trưa về nấu cơm cho các con ăn và chiều ở nhà trông cháu ngoại. Còn chồng và người con trai 17 tuổi đi sông từ sáng đến tối mới trở về nhà. Cô kể: “Cái nghề sông nước nó bấp bênh lắm. Không phải hôm  nào cũng có cá để đi kéo mà phụ thuộc vào ngày nước lên, nước xuống. Có ngày con nước về đêm, chả kịp ngủ nên vợ chồng cô và con lại kéo nhau dậy đi làm cho kịp.” 

Sống ở đây được vài chục năm, cô quen với cái sông này như chính cuộc đời mình. Việc sông nước vất vả, nếu chỉ trông chờ vào việc đánh cá thì không đủ ăn. Chồng cô và con đi làm thêm bằng nghề lặn biển, có ai mất đồ thì lại thuê đi tìm. Có khi là mò sắt, nhôm rơi ở dưới sông để bán. Dẫu vậy, công việc chỉ mang tính thời vụ, tháng nhiều được 2, 3 lần, có tháng thì không. Bấp bênh là thế nhưng gia đình cô vẫn quyết bám trụ tại đây sống qua ngày.

Cô kể rằng mình cũng có quê, cô là người Hải Dương nhưng sống xa quê từ nhỏ. Ở quê, cô vẫn có anh em họ hàng, nhưng chỉ mình nhà cô không có đất nên đành lênh đênh sống trên thuyền. Bỏ quê cũng được vài chục năm, cô ít về phần vì không có nhà, phần vì nghèo không có điều kiện.

Từ khi các cháu đi học nên nỗi lo ngày càng đè nặng. Nhưng cô và chồng cũng cố gắng cho các con đi học đầy đủ. “Nhà tuy nghèo nhưng tôi cố cho các cháu ăn học đầy đủ. Bố mẹ đã không biết chữ, cuộc sống cũng thấm khổ. Giờ chúng nó cũng như tôi thì khổ quá. Có ăn học mới nên người được, chỉ mong thoát được cái nghèo thôi.” – cô Lan chia sẻ.

Ước mong duy nhất của cô Lan là các con được đi học đầy đủ

Từ ngày sinh các cháu, hai vợ chồng cô Lan cố gắng đi vay mượn, làm lụng mua thêm một chiếc thuyền nữa để các con có chỗ ăn ngủ, học tập. Chiếc thuyền vài mét, nằm vừa sải 3, 4 người là chỗ ăn ngủ, học hành của 3 đứa nhỏ. Đứa nào cũng ngoan và chăm học. Thương bố mẹ vất vả nên sau mỗi giờ học ở trường chúng lại ở nhà trông nhau, cùng nhau ôn bài. Nhìn đàn con nhỏ ngoan ngoãn, cô Lan cũng vui lòng vì các con đều hiểu chuyện và chăm học. Cô chỉ mong mình và chồng đủ sức khỏe để kiếm kế sinh nhai, đủ cho các con một cuộc sống không dư giả nhưng hạnh phúc. “Được đi học” là mong mỏi duy nhất của người phụ nữ tần tảo, chịu thương, chịu khó trên quãng sông này. 

Những người phụ nữ quen việc sông nước, cả đời họ gắn với sự chông chênh. Sóng vỗ mạn thuyền, vất vả cực nhọc là vậy nhưng họ vẫn hy sinh cho chồng con. Cái nghiệp “cướp cơm Hà Bá”, lắm lúc nhiều nỗi đắng cay, nguy hiểm, bệnh tật rồi nay đây mai đó. Khổ nỗi trót mang nghiệp sông nước, nó vận vào người đành chịu. 

Trời xẩm tối, dòng sông Cấm tĩnh lặng trong một màu đen. Ánh đèn leo lắt nơi mạn thuyền cũng chừng một, hai năm nay. Bà Dum ngồi một mình nhìn ra quãng sông trước mặt, tay bà ôm lấy chú chó tri kỷ, văng vẳng vài câu hát: 

“Mười hai bến nước đời như cánh hoa lục bình/

Mặc cho con sóng cuốn trôi tháng ngày lênh đênh…”.

Giọng bà buồn đến ám ảnh, khàn đục, cũng chênh vênh rồi lạc đi. 

Tuệ Minh
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Nơi “gác cổng” chất lượng những cung đường

Nơi “gác cổng” chất lượng những cung đường
(PLVN) - Dù đối mặt với nhiều khó khăn của dịch bệnh và thiên tai bão lụt nhưng Cục Quản lý Xây dựng và Chất lượng Công trình Giao thông (Bộ Giao thông Vận tải- GTVT) vẫn cơ bản hoàn thành các chương trình, nhiệm vụ năm 2020.

Đại biểu đánh giá cao "khát vọng xây dựng đất nước hùng cường" trong văn kiện trình Đại hội XIII

Đại biểu đánh giá cao "khát vọng xây dựng đất nước hùng cường" trong văn kiện trình Đại hội XIII
(PLVN) - Trong ngày khai mạc Đại hội XIII của Đảng (26/1), trao đổi với báo chí, các đại biểu dự Đại hội đã gửi đến những tâm tư, kỳ vọng về những chủ trương, quyết sách của Đảng, Nhà nước tại Đại hội, cũng như đóng góp những ý kiến tâm huyết góp phần vào thành công Đại hội.

Khởi tố tài xế đánh người khi bị nhắc dừng xe quá lâu

Khởi tố tài xế đánh người khi bị nhắc dừng xe quá lâu
(PLVN) - Ngày 26/1, Công an Thành phố Hà Nội cho biết, cơ quan CSĐT Công an quận Thanh Xuân đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Vũ Ngọc Long (SN 1973; trú tại Thanh Xuân Trung, Thanh Xuân) về tội Cố ý gây thương tích.
Lời nhắn nhủ của con nghiện, sử dụng “hàng trắng” suốt đêm để chăm vợ “ở cữ”

Lời nhắn nhủ của con nghiện, sử dụng “hàng trắng” suốt đêm để chăm vợ “ở cữ”

(PLVN) - “Những ai đang dính vào ma túy thì nên quyết liệt dứt bỏ ngay. Còn với những người sắp hay mới sa vào ma túy hãy đừng bao giờ thử”, đó là lời nhắn nhủ của bị cáo nghiện ma túy. Anh ta nghiện nặng đến mức mỗi ngày có thể dùng đến 10 cữ. Nguy hiểm hơn, trong thời gian vợ anh ta ở cữ, Hiếu cho biết đã sử dụng ma túy suốt đêm để “có sức khỏe, tỉnh táo chăm vợ”.

Đông trùng Hạ thảo CordyHappy: Tặng phẩm trời ban

Đông trùng Hạ thảo CordyHappy: Tặng phẩm trời ban
(PLVN) - Đông trùng Hạ thảo CordyHappy là sản phẩm bắt nguồn từ kết quả của đề tài nghiên cứu khoa học của Viện Khoa học sự sống - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và thương mại hóa bởi Công ty Cổ phần Khoa học sự sống. Với chất lượng vượt trội, Đông trùng Hạ thảo CordyHappy đã đánh dấu được tên tuổi trên thị trường, bảo chứng là một sản phẩm uy tín dành cho khách hàng.

Tin giao thông đến sáng 26/1

Tin giao thông đến sáng 26/1
(PLVN) - Ngày 25/1, tại Tây Ninh, Thừa Thiên – Huế, Gia Lai, Quảng Ninh xảy ra tai nạn giao thông khiến 4 người tử vong, 7 người bị thương.
Luật sư của ông Trump đối mặt với vụ kiện 1,3 tỷ đô la về các tuyên bố gian lận bầu cử

Luật sư của ông Trump đối mặt với vụ kiện 1,3 tỷ đô la về các tuyên bố gian lận bầu cử

(PLVN) - Một công ty máy bỏ phiếu của Hoa Kỳ đã đệ đơn kiện 1,3 tỷ đô la chống lại luật sư Rudy Giuliani của cựu Tổng thống Donald Trump, cáo buộc ông ta bôi nhọ trong chiến dịch mà họ gọi là “lời nói dối lớn” của ông về gian lận phổ biến trong cuộc bầu cử tổng thống, Reuters dẫn tài liệu tòa án hôm thứ Hai -  25/1 cho biết.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬