Nỗi lòng “Vua” rừng U Minh từ chức sau trận cháy lịch sử

(PLO) - Ông sống giản dị trong căn nhà gạch giữa vườn cây kiểng xanh tốt, cặp bên mé sông, yên bình như trong truyện cổ tích. Ở tuổi 85, “vua” rừng Bành Văn Đởm (Mười Đởm) nguyên Giám đốc vườn Quốc gia U Minh Thượng (huyện U Minh Thượng, tỉnh Kiên Giang) vẫn khỏe mạnh, minh mẫn.
Nỗi lòng “Vua” rừng U Minh từ chức sau trận cháy lịch sử “Vua” rừng Mười Đởm
Sáng kiến đưa dân vào vùng đệm
Sinh ra và lớn lên giữa rừng U Minh, sau ngày tham gia cách mạng, ông được phân công làm giám thị trại giam kinh 7 (nay thuộc huyện An Biên, Kiên Giang), nằm cách bìa rừng U Minh chỉ hơn cây số. Ngày ngày, thấy rừng U Minh xanh mát mắt, bạt ngàn, nhưng người dân quanh rừng sao vẫn nghèo đói, chạy gạo ăn từng bữa; với tầm nhìn rộng, sự hiểu biết uyên thâm về vùng đất mình sinh ra, ông đã đưa ra những sáng kiến táo bạo. 
Ban đầu, ông dùng nhân lực của trại giam để khai khẩn những vùng đất hoang hóa dày đặc lau sậy. Ông cùng hàng trăm phạm nhân ngày ngày vào rừng phát quang. 
Những cây sậy to bằng cổ tay người được thồ chở ra ngoài trại giam, một bộ phận phạm nhân ngồi lựa từng loại, bó mang chở đi bán cho các nhà máy giấy ở Sài Gòn. Bán được lau sậy, ông lấy kinh phí mua cây giống cho trồng cừ tràm để gây rừng. Ròng rã từ năm 1979 đến 1995, hàng trăm hecta tràm được trồng mới quanh U Minh. 
U Minh Thượng có tổng diện tích hơn 40 ngàn hecta, trong đó hơn 8000 hecta vùng lõi, tức rừng nguyên sinh được bảo vệ nghiêm ngặt. Vị giám thị trại giam xin lãnh đạo tỉnh để rừng cho trại giam quản lý. 
Rừng trồng lên rồi, ông lại đau đáu nỗi lo mất rừng. “Dân mình lúc đó còn nghèo. Lại ở giữa một nguồn tài nguyên phong phú đa dạng như vậy, liệu mình có giữ được không? Dân không có gạo ăn, phải đi vào rừng chặt cây, bắt con này con kia mà bán. Không tạo điều kiện cho bà con làm ăn, phát triển kinh tế, thì chẳng mấy chốc mà hết rừng”, ông Đởm lý giải. 
Để giải bài toán kinh tế cho dân, ông vạch ra một dự án mới là đưa dân vào vùng đệm (vùng bao quanh rừng nguyên sinh) sinh sống. Mỗi hộ được cắt 4 hecta đất. Quanh mỗi hộ, Nhà nước xẻ những con kinh nhỏ để đưa nước xổ phèn, rửa mặn, làm ao nuôi tôm cá. 
Ngoài ra mỗi hộ được ngân hàng cho vay vốn để sản xuất. Với dự án này, ông dự định đưa hơn 3.500 hộ dân không có đất sản xuất vào vùng đệm định cư trên diện tích khoảng 14.000 hecta. 
Thời điểm này, ông Đởm đã đến tuổi về hưu, thôi công tác ở trại giam. “Tôi có quyết định về hưu được hơn 2 tháng thì được mời gọi về làm Giám đốc quản lý rừng U Minh Thượng. Ban đầu nhận thấy mình già rồi, khó nhận trọng trách đó, nhưng sau đó như chưa dứt nợ với rừng, tôi gật đầu đồng ý”, ông kể lại.
Trận cháy rừng lịch sử 
Năm 1999, “vua rừng” được lãnh đạo tỉnh Kiên Giang phân công làm trưởng ban chỉ đạo dự án phát triển kinh tế khu vực vùng đệm rừng U Minh (nay là hai xã Minh Thuận và An Minh Bắc, huyện U Minh Thượng). Tuổi đã già, nhưng sức còn khỏe phi thường, ông hằng ngày hăng hái đi vận động từng hộ dân. 
 Hình minh họa
Nhớ lại những ngày đó, ông xót xa: “Nhiều hộ dân lúc đó đâu có chịu đi. Một số hộ đang ở trong khu vùng đệm ,chỉ còn phải xẻ kênh nữa thôi, nhưng người ta còn không chịu. Tôi và anh em làm dự án này khổ vô cùng, còn bị một số hộ kiện cáo lung tung. Tôi đau lòng lắm. Nhưng rồi nghĩ mình cũng xuất thân nông dân, nên thông cảm với họ nhiều hơn”, ông tâm sự.
Dự án đang từng bước tiến hành suôn sẻ, mọi người đang phấn đấu từng ngày để nhìn thấy cuộc sống người dân no ấm, đi lên Bất ngờ đầu năm 2002, một trận cháy rừng khủng khiếp bậc nhất lịch sử thiêu rụi hàng ngàn hecta rừng U Minh Thượng, cũng như thiêu cháy tâm huyết của “vua rừng” ấp ủ bao năm qua. 
Nhớ lại quá khứ đau thương của rừng, đôi mắt ông chợt ầng ậc nước. Tháng 1/2002, từ Khu bảo tồn thiên nhiên, rừng U Minh Thượng được nâng cấp lên Vườn Quốc gia. Chỉ hơn hai tháng sau khi có quyết định, rừng bị cháy. 
Trưa ngày 24/3/2002, tại tiểu khu 138, quản lý khu này phát hiện một đám cháy nhỏ, nên huy động các thành viên dập lửa. Đến 2h sáng hôm sau, đám cháy cơ bản được khoanh vùng. Bất ngờ đến gần trưa, đám cháy lại bùng lên dữ dội. Bất chấp sức người, sức của đã trút cạn để ngăn lửa, nhưng suốt gần 20 ngày đêm, đám cháy cứ thế len lỏi khắp các cánh rừng. 
4000 người ngày đêm tham gia chữa cháy vẫn không ngăn nổi ngọn lửa đã thiêu rụi khoảng 3000 hecta rừng nguyên sinh. Những  con số khủng khiếp ám ảnh Mười Đởm suốt cuộc đời. Suốt những ngày nhìn cánh rừng mình cùng sống cả đời, nay ngùn ngụt trong lửa, ông tâm sạ: “Tôi đau đớn vô cùng. Tôi còn bao nhiêu dự định còn chưa làm được với rừng U Minh”.
Sau vụ cháy rừng thế kỷ ấy, Mười Đởm “thoái vị”. Ông tâm sự: “Trận cháy đó làm tôi thoái chí vô cùng. Tuổi đã già, tôi liệu có còn sống nhìn thấy rừng U Minh Thượng hồi sinh nữa không?”. Dự án phát triển kinh tế dân cư vùng đệm cũng vì thế mà bỏ lỡ, tất nhiên còn do nhiều nguyên nhân khác. 
Tính đến năm 2006, chỉ mới hơn 2000 hộ được đưa vào vùng đệm. Điều đáng mừng là sáng kiến ngày xưa, từ đây mới bắt đầu phát huy hiệu quả. Trước đó, vùng đệm có đến 70% hộ nghèo, nhưng tính đến năm 2009,  toàn vùng đệm đã có 2500 hộ dân đủ ăn, thậm chí tương đối đầy đủ. Từ những phần đất của nhà nước cắt rừng cho, người dân trồng lúa, hoa màu, khóm, mía, chuối cho năng suất cao. 
Thực tế ấy khiến ông phần nào đã thấy ấm lòng. “Nhiều người dân ngày xưa phản đối dự án phát triển kinh tế vùng đệm, nay mới thực sự nhìn thấy kết quả. Đủ ăn đủ mặc, con cái đi học đàng hoàng, nhà cửa khang trang, họ mới hiểu”, ông đúc rút kinh nghiệm. U Minh Thượng sau thảm họa, đang từng ngày hồi sinh mạnh mẽ.
Vườn Quốc gia U Minh Thượng vốn là rừng úng phèn U Minh, hình thành và tập trung chủ yếu ở hai tỉnh Cà Mau và Kiên Giang. Do bị dòng sông Trẹm chia cắt nên phân ra hai vùng thượng, hạ (Rừng U Minh Hạ thuộc tỉnh Cà Mau). Diện tích vườn Quốc gia U Minh Thượng hiện hơn 20000 hecta, trong đó 8.038 hecta vùng lõi, vùng đệm là hơn 13 ngàn hecta. Vườn Quốc gia U Minh Thượng đang được đầu tư, phục vụ cho việc nghiên cứu, bảo tồn các nguồn giống, gen sinh học quý hiếm, đồng thời thực hiện dự án phát triển du lịch sinh thái và truyền thống.
Nguyên Việt
Cùng chuyên mục
Phải di dời ngay 14 hộ dân khi bờ sông Hậu tiếp tục sạt lở

Phải di dời ngay 14 hộ dân khi bờ sông Hậu tiếp tục sạt lở

(PLVN) - Ngày 10/7, bà Lê Thị Hải Âu - Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thạnh Trung (huyện Châu Phú, An Giang) cho biết, đoạn sạt lở tại ấp Vĩnh Thuận bên bờ sông Hậu có dấu hiệu rạn nứt mở rộng ra chiều dài khoảng 100 mét, ăn sâu vào bờ khoảng 7 mét, đã sụt lún xuống sông khoảng 0,5 - 1,1m...

Đọc thêm

Claressa Maria Shields - Nữ võ sĩ sinh ra để sở hữu “cơn mưa vàng” (Kỳ cuối)

Claressa Maria Shields - Nữ võ sĩ sinh ra để sở hữu “cơn mưa vàng” (Kỳ cuối)
(PLVN) - Ở tuổi 25, Claressa Maria Shields (SN 1995. quốc tịch Mỹ) hiện đang nắm giữ kỷ lục nhà vô địch thế giới hai và ba hạng cân trong khi thi đấu ở các trận đấu chuyên nghiệp ít nhất. Tính đến tháng 5 năm 2020, cô được xếp hạng là nữ võ sĩ tốt nhất thế giới. Ngoài thành tích hai lần vô địch Olimpic, Shields còn mệnh danh cô gái vàng khi cứ bước lên võ đài là sở hữu cơn mưa bàn thắng...

Giá vàng hạ nhiệt, quay đầu giảm

Giá vàng hạ nhiệt, quay đầu giảm
(PLVN) - Mở đầu phiên giao dịch sáng nay - 11/7, giá vàng trong nước và thế giới đồng loạt giảm phiên thứ 2 liên tiếp sau những ngày thiết lập đỉnh cao kỷ lục.

Trên 15.000 người thuộc hộ cận nghèo tại Phú Thọ chưa có BHYT

Trên 15.000 người thuộc hộ cận nghèo tại Phú Thọ chưa có BHYT
(PLVN) - Theo quy định từ ngày 1/1/2020, người thuộc hộ gia đình cận nghèo phải đóng tiền mua thẻ BHYT để được hưởng quyền lợi về BHYT khi đi khám, chữa bệnh. Tỉnh Phú Thọ hiện có trên 15 nghìn người thuộc hộ gia đình cận nghèo chưa tham gia BHYT.

Xu hướng mới trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ

Xu hướng mới trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ
(PLVN) - Ngày 9/7, tại Hà Nội, Hội Đột quỵ Việt Nam đã tổ chức Hội thảo Khoa học: “Xu hướng Đông Tây y kết hợp trong điều trị tăng huyết áp và phòng ngừa đột quỵ” về hiện trạng và xu hướng điều trị mới để phòng ngừa đột quỵ cho người bệnh tăng huyết áp.

5 lần vào tù vì trộm cắp tài sản

5 lần vào tù vì trộm cắp tài sản
(PLVN) - Ngày 10/7, Tòa án Nhân dân huyện Phú Tân, tỉnh An Giang mở phiên tòa xét xử sơ thẩm và tuyên phạt bị cáo Nguyễn Văn Thẩm (40 tuổi, cư trú ấp An Ninh, xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang ) 3 năm 6 tháng tù về tội “Trộm cắp tài sản”.

Vết trượt dài của cựu thiếu tá công an mua bán gần 22 kg ma túy

Vết trượt dài của cựu thiếu tá công an mua bán gần 22 kg ma túy
(PLVN) - Từng có nhiều thành tích trong quá trình công tác nhưng Võ Văn Quý, cựu Thiếu tá công an đã thiếu tu dưỡng, rèn luyện, không vượt qua được cám dỗ nên tham gia vào đường dây ma túy do Cao Xuân Thủy cầm đầu. Với số lượng ma túy lớn, Quý bị VKS tối cao đề nghị mức án tử hình. 6 bị cáo khác trong vụ án cũng phải đối diện với bản án cao nhất của pháp luật.

Trao quà khẩu trang y tế của Quốc hội Việt Nam tặng Ban Thư ký Liên minh Nghị viện thế giới

Trao quà khẩu trang y tế của Quốc hội Việt Nam tặng Ban Thư ký Liên minh Nghị viện thế giới
(PLVN) - Ngày 9/7, tại trụ sở Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) ở Geneva, Thụy Sỹ, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Lê Thị Tuyết Mai - Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh Liên hợp quốc, Tổ chức thương mại thế giới và các Tổ chức quốc tế khác tại Geneva - đã có cuộc gặp Tổng Thư ký Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) và trao quà khẩu trang y tế của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân gửi tặng Ban Thư ký IPU.

Thủ tướng yêu cầu công khai việc mở rộng cách ly, mở đường bay

Thủ tướng yêu cầu công khai việc mở rộng cách ly, mở đường bay
(PLVN) - Nhấn mạnh cần phát huy các điểm bay ở một số nước, Thủ tướng đề nghị, Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, Bộ Y tế, Bộ Giao thông vận tải trao đổi cụ thể, chi tiết nhằm giải quyết nhanh chóng, thuận lợi, công khai việc mở rộng cách ly, mở đường bay. 
Lý do Đoàn Văn Hậu trở về nước

Lý do Đoàn Văn Hậu trở về nước

(PLVN) - CLB Hà Nội vừa có clip phân tích lý do Văn Hậu phải về nước. Theo CLB Hà Nội thì vấn đề mấu chốt là Heerenveen không rõ ràng về tương lai của Văn Hậu.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬