Những phận đời leo lét bên triền núi

(PLO) - Họ ăn còn chẳng đủ nói chi đến việc thuốc thang. Họ mặc kệ cho bệnh tật, ốm đau dày vò, hành hạ. Họ mặc nhiên coi bệnh tật song hành cuộc đời mình. Họ sống trong căn nhà được dựng tạm bợ, xiêu vẹo bằng gỗ, phên, tre, nứa. Trời nắng, ánh mặt trời vẫn xuyên thấu qua những khe hở chiếu chói chang. Trời mưa ngồi trong nhà vẫn ướt sũng.
Những phận đời leo lét bên triền núi Gia đình anh Bàn Văn Hen

Gia đình ngây dại trong “túp lều” rách

Nằm cách Hà Nội 180 km, Suối Nánh là xã lòng hồ của huyện vùng cao Đà Bắc, Hòa Bình. Đường núi quanh co bám theo sườn núi, lúc thì hạ thấp xuống thung lũng, lúc lại lên cao chót vót. Đứng bên này dốc không nhìn thấy phía bên kia.

Nhìn vào bản đồ thì chả khác gì như đi xe đua địa hình, ngoằn nghèo như con rắn, các khúc cua nối nhau liên tiếp. Nếu tay lái không “lụa”, xe lao xuống vực bất cứ lúc nào. Có nhiều đoạn đường đồi bị sạt lở chưa kịp gia cố lại. Xe muốn qua phải xuống thu dọn đất đá.

 Đường đi khó khăn, hiểm trở, Suối Nánh như một ốc đảo nằm chơ vơ giữa núi rừng. Diện tích canh tác ít trong khi điều kiện tự nhiên vô cùng khắc nghiệt đã đẩy nhiều hộ dân xã Suối Nánh vào cuộc sống khó khăn.  

Với khoảng 90% người Mường, Dao, cả xã có với trên 300 hộ dân. Tỷ lệ hộ nghèo xấp xỉ 50%, hơn 20% hộ cận nghèo. Cả xã có 5 xóm nhưng chỉ có 3 xóm sống tập trung, còn lại 2 xóm nằm tít trên những sườn dốc như xóm Bưa Sen, xóm Duốc. Cuộc sống của họ bám vào những hốc đá và mưu sinh trên những sườn núi.

Trong “túp lều” gỗ dột nát, siêu vẹo nằm thu lu cuối xóm Duốc, anh Bàn Văn Hen, dân tộc Dao, 40 tuổi nói lảm nhảm liên hồi. Chị vợ bàn Thị Nái (42 tuổi) nhìn thấy chồng như vậy cũng cười ngây dại. Hai đứa con anh chị Bàn Thị Tuyết (4 tuổi), Bàn Văn Tâm (2 tuổi) mặt mũi lấm lem thu lu một góc.

Nói “túp lều” không sai. Nó chỉ là mấy phên gỗ ghép tạm bợ, rộng chừng 8 mét vuông. Có cảm tưởng, chỉ cần 1 trận mưa lớn, nước lũ trên núi đổ xuống, thì số phận của 4 con người khốn khổ này không biết sẽ đi về đâu. 

Trong “túp lều” gỗ tồi tàn ấy, chiếc gường mối mọt chất đầy quần áo vấy bẩn, cũ nát. Giữa nền nhà đất độc một chiếc bếp 3 chân, lạnh giá. Đã mấy ngày nay, cả gia đình anh Hen không có lấy một hạt cơm vào bụng. Cứ đến bữa, gia đình lại dắt díu nhau xin ăn quanh làng. Lúc cái bắp ngô, lúc củ khoai sượng nhét vào bụng. 

Trong xóm Duốc này, gia đình anh chị Hen là trong số 4 hoàn cảnh đáng thương. Sinh ra, anh Hen đã bị thần kinh bẩm sinh. Suốt ngày chỉ nói lảm nhảm. Dù đã 40 tuổi, trí tuệ của anh cũng chỉ như đứa 4 tuổi. Bố mẹ dạy làm nương, làm rẫy, anh cứ đứng ngẩn, cười cười và lảm nhảm những gì chẳng ai hiểu.

Cứ mỗi lần trái gió, dở giời anh Hen lại đập đầu vào tường, tóe máu. Những lúc nổi điên, chẳng còn cách nào khác, gia đình lại cột anh vào góc nhà để giảm chấn thương cho anh. 30 tuổi, gia đình anh mai mối cho cô vợ bản bên. “Nồi nào úp vung ấy”, chị Nái hơn anh 2 tuổi, mặt lúc nào cũng ngơ ngơ. Hai vợ chồng “ngơ ngác” lấy nhau.

Cả hai không biết tiếng Kinh, không biết chữ, không biết lên nương rẫy, ngày ngày lang thang khắp đồi núi. Nhặt được thứ gì cũng cho vào miệng. Tự nuôi mình đã khó huống chi có thêm con. Con gái đầu sinh ra khóc ngặt ngặt đói sữa.

Nhà không có cái ăn, chị Nái xanh như tàu lá chuối, gầy chưa tới 37 cân, chẳng có tí sữa nào cho con. Dân bản lại thương, người cho đấu gạo, người cho ít ngô đun dừ lấy nước nhấp vào miệng trẻ sơ sinh. Con bé 2 tuổi, quặt quẹo ốm, da dẻ bủng beo, bé như giẻ vắt vai.

Có lần, anh Hen hứng chí thế nào đưa con ra suối tắm. Đang tắm dở, anh Hen lên cơn, ôm đầu, bỏ mặc con gái 2 tuổi trôi theo dòng suối. Rất may, đúng lúc đó, có người trong bản đi ngang qua, vội vã chạy theo bế thốc con bé lên. Sau đận đó, người em trong họ xin con bé về nuôi. 

Chỉ vài năm sau, vợ chồng anh chị tiếp tục sinh con trai rồi lại thêm đứa con gái. Gia đình cơ cực. 4 miệng ăn, cả gia đình trông vào tiền hỗ trợ gia đình khó khăn: 540 nghìn/ tháng. Thỉnh thoảng, dân bản cho ít gạo, mấy con lợn lửng hàng xóm sang rúc vào ăn. Thấy lợn ăn gạo, hai vợ chồng cười cười, chẳng biết đường xua đuổi. Đói triền miên.

Hai đứa trẻ bao ngày không biết đến hạt cơm, thèm khát một bữa ăn đủ đầy. Chúng cứ lủi thủi trong nhà, chẳng giao tiếp với ai. Gặp ai, chúng cũng ngượng ngùng, lí nhí được vài câu tiếng Dao rồi lại tìm chỗ khuất ẩn mình.

Chị Bàn Thị Lún

Đói ăn, hai đứa trẻ ấy còn đối mặt với sự “bỏ rơi” của bố mẹ. Cứ mỗi lần trái gió, anh chị lại đi lang thang quên cả thời gian. Có nhiều khi, hai đứa trẻ bị “bỏ quên” ở trong nhà cả ngày trời, không ăn không uống.

Tối xẩm, dân bản ngó qua thấy hai đứa trẻ nằm co quắp trên giường mục, ôm bụng đói mới hốt hoảng bế về cho ăn uống. Nửa đêm, hai vợ chồng mới dắt díu về cười cười, lảm nhảm ngây ngô. Chán, họ leo lên giường ngủ chẳng màng nhớ hai đứa con mình đang ở đâu. 

Nằm ngay sát “túp lều” anh Hen là một “túp lều” khác của chị gái anh Hen. Chị là Bàn thị Lún (43 tuổi). Sinh ra bị câm điếc, lại thiểu năng trí tuệ,  chị Lún cũng không thể tự nuôi mình. Phận đời chị leo lét bên những đồi núi trập trùng. Lớn lên, chị có chút nhan sắc nhưng trai bản chẳng ai buồn lai vãng.

Trong một lần đi lang thang, chị đã bị một người đàn ông hãm hiếp. Trở về thấy con gái quần áo xộc xệch, gia đình hỏi, chị chỉ cười cười ngơ ngẩn. Sau đận ấy, chị sinh đứa con gái. Gia đình thương, cất cho “túp lều” ở riêng.

Chị nuôi con theo cách của những người không bình thường. Trời đang mưa rét, chị bế thốc con bé ra ngoài sân để tắm. Con bé vài tháng tuổi run lẩy bẩy, chân tay co quắp cảm lạnh. Con còn nhỏ, chị chẳng cho ăn cháo mà cứ lấy cơm độn ngô nhét vào miệng con. Báo hại, con bé bị sặc, tím tái. Con bị sặc, chẳng biết làm cách nào, chị vội bế con sang nhà dân bản vứt đấy rồi lủi thủi ra về.

Báo hại, dân bản tìm mọi cách để cứu con bé. Mẹ đã bị thiểu năng trí tuệ, cám cảnh hơn, đứa con ấy cũng bị bệnh như mẹ. Hai mẹ con sống với nhau thỉnh thoảng cùng nhau cất lên tiếng cười khanh khách man dại. Mỗi tháng, 2 mẹ con xoay vần với số tiền trợ cấp 270 nghìn đồng/ tháng.

Cô quạnh trước cơn bão rừng

Bản xóm Duốc còn có sự hiện hữu của hai gia đình cơ cực. Đó là vợ chồng già 72 tuổi tên là Bàn Văn Thanh đau yếu bệnh tật, nằm liệt giường. Đã vậy, họ lại phải “nuôi” ông anh ruột 75 tuổi bị thần kinh và đứa con tật nguyền có khuôn mặt giống khỉ. 

Tiếp đến là vợ chồng già 74 tuổi tên Bàn Văn Heng có con trai vừa mới mất vì căn bệnh thoái hóa cột sống. Mất con trai, mất chỗ dựa tuổi già, vợ chồng ông buồn chán, khóc ròng hàng tuần tưởng phát điên. Bệnh tật ở đâu ùn ùn kéo tới. Hết bệnh xương khớp lại tới thiên đầu thống hành hạ ông bà suốt ngày đêm. Hai vợ chồng già cô quạnh ốm đau bệnh tật như đèn trước bão rừng. Họ sống le lói với số tiền trợ cấp 360 nghìn đồng/ tháng.

Ở tuổi này, ông bà Thanh, ông bà Hen không sợ đói bằng sợ bão, lũ, mưa, gió. Mỗi lần có cơn gió, “túp lều” của ông run lên bật bật. Vài cái liếp, vài mảnh ván trực bung ra, đổ sập xuống. Ông bà còn run hơn cả túp lều trước dông bão vốn khắc nghiệt, thất thường nơi đồi hoang.

Những hoàn cảnh khốn khó này hầu hết đều không biết tiếng Kinh. Chị Bùi Thị Chính, dân tộc Mường- giáo viên mầm non xóm Duốc làm “phiên dịch viên” cho hay, những hoàn cảnh này rất đáng thương. Họ ăn còn chẳng đủ nói chi đến việc thuốc thang.

Họ mặc kệ cho bệnh tật, ốm đau dày vò, hành hạ. Họ mặc nhiên coi bệnh tật song hành cuộc đời mình. Họ sống trong căn nhà được dựng tạm bợ, xiêu vẹo bằng gỗ, phên, tre, nứa. Trời nắng, ánh mặt trời vẫn xuyên thấu qua những khe hở chiếu chói chang.

Trời mưa ngồi trong nhà vẫn ướt sũng. Gia cảnh nhìn cái quý nhất, đáng giá nhất chỉ có cái giường ọp ẹp, cái nồi nấu cơm và những bức vách nứa. Ngoài ra chẳng có một thứ gì đáng 5.000 ngàn đồng.

Bà con, dân bản ở đây ai cũng thương. Nhưng điều kiện kinh tế có hạn, họ chỉ giúp đỡ phần nào những gia cảnh “chị Dậu” này. Cảnh hoang vắng, tiêu điều hiện hữu nơi này. Chiều hè nhập nhoạng, gió heo may thổi khiến khung cảnh xóm Duốc thêm buồn não nề.

Dương Thùy
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Nguyên tắc chia việc nhà cho vợ chồng

Nguyên tắc chia việc nhà cho vợ chồng
Phân công việc nhà không đều có thể dẫn tới mâu thuẫn và nếu không được giải quyết, cuộc sống gia đình trở nên khó chịu, nguy cơ dẫn đến tan vỡ.

Vợ nghỉ việc chăm chồng sống thực vật sau khi kẻ gây tai nạn bỏ chạy

Vợ nghỉ việc chăm chồng sống thực vật sau khi kẻ gây tai nạn bỏ chạy
(PLVN) - Cuộc sống của gia đình anh Hợi đang bình yên bỗng bị đảo lộn sau vụ tai nạn giao thông mà kẻ gây tai nạn bỏ chạy. Để níu giữ mạng sống cho chồng, người vợ tảo tần đành phải xin công ty tạm nghỉ, vay mượn tiền bạc khắp nơi để chang chải cuộc sống. Bố nằm bất tỉnh trên giường bệnh, mẹ phải vào bệnh viện, 3 đứa con thơ nheo nhóc như ong vỡ tổ.

Tiền lệ mới

Tiền lệ mới
(PLVN) - Ở nước Pháp, tòa án đã tạo tiền lệ pháp lý mới với việc tuyên phạt cựu Tổng thống Nicolas Sarkozy án tù 3 năm. Tiền lệ ở đây không phải là có cựu Tổng thống bị tòa đưa ra xét xử mà ở bản án đã được tuyên. Ông Sarkozy bị tòa tuyên phạt vì tội xảy ra năm 2014, tức là vào thời điểm không còn cầm quyền nữa, đã hối lộ một viên chánh án để biết thông tin về tiến trình một vụ án nhằm vào mình. 
Phú Yên: Dân kêu trời vì doanh nghiệp chế biến hạt điều gây ô nhiễm nghiêm trọng

Phú Yên: Dân kêu trời vì doanh nghiệp chế biến hạt điều gây ô nhiễm nghiêm trọng

(PLVN) - Nhiều năm qua, hàng chục hộ dân ở thôn Mậu Lâm Bắc (xã Hòa Quang Bắc, huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên) luôn sống trong không khí đầy bụi bẩn và nguồn nước ô nhiễm vì Công ty TNHH chế biến hạt điều Quang Sơn (gọi tắt là Công ty Quang Sơn) gây ra. Mặc dù người dân đã nhiều lần kiến nghị lên các cấp chính quyền, ngành chức năng nhưng cho đến nay sự việc vẫn chưa được giải quyết. 

Độc đáo thuyền Kagor dành cho người đã khuất của đồng bào Raglai

Độc đáo thuyền Kagor dành cho người đã khuất của đồng bào Raglai
(PLVN) - Đồng bào Raglai ở tỉnh Khánh Hòa quan niệm, người đã khuất sẽ được con thuyền Kagor đưa về cõi trời biển vĩnh hằng, đó là nơi đoàn tụ cuối cùng cũng là nơi xuất phát của tổ tiên. Và, con thuyền này là một công trình nghệ thuật, kiến trúc độc đáo của người Raglai.

Án để ngỏ

Án để ngỏ
(PLVN) - Tổ chức Nhà báo không biên giới đã gửi tới Viện Công tố nhà nước Đức yêu cầu truy tố trước tòa án Đức một số quan chức cao cấp của chính quyền Ả-rập Xê-út, trong đó có cả thái tử Mohammed bin Salman, người được coi là uy quyền nhất hiện tại và sẽ trở thành vua của vương triều trong tương lai ở Ả-rập Xê-út. 

Hà Nội dự kiến giới thiệu 59 người tham gia ứng cử

Hà Nội dự kiến giới thiệu 59 người tham gia ứng cử
(PLVN) - Thông tin đưa ra tại Hội nghị hướng dẫn các cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XV, nhiệm kỳ 2021-2026 do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức chiều 8/3.

Đừng “hồn nhiên” với di tích

Đừng “hồn nhiên” với di tích
(PLVN) - Câu chuyện “kim cổ giao duyên”, “đông tây y kết hợp… cúng” liên quan chiếc cổng ở đình Tây Đằng, càng cho thấy dù ở bất kỳ công việc gì, lĩnh vực gì, dù là kinh tế hay văn hóa, cũng cần phải biết luật trước khi “động thủ”.

Mô hình chính quyền đô thị tại Đà Nẵng thí điểm thế nào?

Mô hình chính quyền đô thị tại Đà Nẵng thí điểm thế nào?
(PLVN) - Đầu tháng 3 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ về dự thảo các nghị định quy định chi tiết thi hành các nghị quyết của Quốc hội về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Đà Nẵng. Việc thí điểm mô hình chính quyền đô thị tại Đà Nẵng tổ chức ra sao đang được dư luận quan tâm.

Vụ án táo tợn phá xe trộm tiền giữa ban ngày

Vụ án táo tợn phá xe trộm tiền giữa ban ngày
(PLVN) - Công an quận Kiến An (Hải Phòng) vừa ra quyết định khởi tố bị can lệnh tạm giam 4 tháng với Phạm Hùng Quân (SN 1970, ngụ phường Vị Xuyên, TP Nam Định, tỉnh Nam Định) để điều tra hành vi trộm cắp tài sản.

Tăng cường kiểm tra, xử lý việc buôn bán lợn bệnh, chết

Tăng cường kiểm tra, xử lý việc buôn bán lợn bệnh, chết
(PLVN) - Theo Bộ NN&PTNT, vừa qua, các phương tiện thông tin đại chúng đã liên tục phản ánh việc vận chuyển, buôn bán, giết mổ lợn nghi mắc bệnh, lợn bệnh, lợn chết tại một số địa phương như: Hải Dương, Đồng Nai, Hà Nội… Đây là những hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật Việt Nam về thương mại, an toàn thực phẩm, thú y và môi trường.

​Phá vụ án sản xuất phân bón giả: Hiệu quả hợp tác liên ngành

​Phá vụ án sản xuất phân bón giả: Hiệu quả hợp tác liên ngành
(PLVN) - Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa khởi tố vụ án "Sản xuất, buôn bán hàng giả" là phân bón. Đây là vụ án điểm trong công tác đấu tranh với nạn sản xuất phân bón giả trên cả nước được Tổng cục Quản lý thị trường phối hợp với Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu triệt phá mới đây.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬