Những nỗ lực “cứu” chữ Nôm Dao

(PLO) - Chữ Nôm Dao của dân tộc Dao có quá trình phát triển và tồn tại hàng ngàn năm. Trước thực trạng chữ Nôm Dao có nguy cơ mai một, tỉnh Thanh Hóa đã giao nhiệm vụ cho Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh phối hợp với các nghệ nhân dân tộc Dao, sưu tầm, biên soạn bộ chữ và chương trình giảng dạy chữ Nôm Dao.
Những nỗ lực “cứu” chữ Nôm Dao Lớp học chữ Nôm của người Dao

Lớp trẻ ít biết tiếng mẹ đẻ

Đồng bào dân tộc Dao đông thứ 9 trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam. Người Dao ở Việt Nam có trên 751.067 người, cư trú chủ yếu ở vùng rẻo cao của các tỉnh phía Bắc như: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Bắc Kạn, Bắc Giang, Phú Thọ, Hà Giang, Tuyên Quang, Yên Bái, Lào Cai, Lai Châu, Thanh Hóa… 

Cộng đồng dân tộc Dao tạo dựng nên các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, từ việc canh tác nương rẫy, ruộng bậc thang đến kiến trúc làng bản, ẩm thực, trang phục truyền thống, tín ngưỡng. Trong đó nổi bật là chữ viết Nôm Dao, chữ Dao.

Đặc biệt ngôn ngữ người Dao thuộc hai phương ngữ chính là phương ngữ Miền vả (của người Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tiền) và phương ngữ Mùn vả (của người Dao Quần Trắng, Dao Làn Tẻn). Hai phương ngữ này đều sử dụng chữ Nôm Dao.

Ở Thanh Hóa có 7 dân tộc anh em, trong đó có 3 dân tộc có chữ viết, người Dao là một trong số đó. Hiện toàn tỉnh có khoảng 6.000 người Dao sinh sống ở ba huyện chủ yếu là Mường Lát, Cẩm Thủy, Ngọc Lặc và còn bảo lưu được chữ viết cùng nhiều văn tự quý. Tuy nhiên, trên thực tế, đồng bào Dao đang ngày càng ít biết tiếng dân tộc mình, nhất là lớp trẻ gần như không có khái niệm gì về tiếng mẹ đẻ.

Nỗ lực bảo tồn chữ Nôm Dao

Đứng trước thực trạng chữ Nôm Dao có nguy cơ mai một, tỉnh Thanh Hóa đã giao nhiệm vụ cho Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh phối hợp với các nghệ nhân dân tộc Dao, sưu tầm, biên soạn bộ chữ và chương trình giảng dạy chữ Nôm Dao. Đồng thời, phối hợp với Sở GD&ĐT tổ chức hội nghị với các sở, ban, ngành liên quan để đóng góp hoàn thiện bộ chữ và chương trình dạy chữ Nôm Dao.

Ông Trần Văn Thịnh, Chủ tịch Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh Thanh Hóa cho biết: “Sau khi Hội hoàn thành nhiệm vụ sưu tầm, biên soạn bộ chữ và chương trình giảng dạy chữ Nôm Dao được tỉnh phê chuẩn vào tháng 3 năm 2015. Đây là bộ chữ Nôm Dao đầu tiên của cả nước được phê chuẩn. Bộ chữ đã được đưa vào giảng dạy trong cộng đồng người Dao tại huyện Ngọc Lặc, Cẩm Thủy.

Để thu hút được đồng bào tham gia học, Sở VH-TT&DL đã chỉ đạo Trung tâm Văn hóa tỉnh, phòng VHTT các huyện Ngọc Lặc, Cẩm Thủy, Mường Lát xây dựng đề án, chính sách thiết thực, động viên nghệ nhân mở các lớp truyền dạy do tỉnh, huyện tổ chức.

Năm 2015, được sự quan tâm của tỉnh Thanh Hóa, lớp dạy chữ Dao đầu tiên được tổ chức tại thôn Sơn Lập, xã Cẩm Châu, huyện Cẩm Thủy đã thu hút được đông đảo người Dao theo học. Việc mở lớp không chỉ để mọi người hiểu về ngôn ngữ, chữ viết và văn hóa người Dao mà còn góp phần giữ gìn, bảo tồn nét đẹp văn hóa của dân tộc này.

Qua đó, phong trào học chữ Dao trong cộng đồng Dao ở Cẩm Châu đã có bước đột phá tích cực. Điển hình như thôn Sơn Lập có 160 hộ là đồng bào dân tộc Dao, khi mở lớp học, bà con đều chủ động đi đăng ký tham gia học.

Ngoài việc mở lớp tại các địa phương nêu trên, năm 2016, Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh Thanh Hóa còn phối hợp với Trường Đại học Hồng Đức mở lớp học chữ Nôm Dao nâng cao cho 44 nghệ nhân dân tộc Dao để làm giáo viên giảng dạy. Năm 2017, Hội mở thêm 9 lớp dạy chữ Nôm Dao cho 350 học viên người dân tộc Dao đến từ 7 thôn, bản trên địa bàn các huyện Ngọc Lặc, Cẩm Thủy. Tính đến nay có gần 400 học viên tham gia học chữ Nôm Dao.

Trước những tín hiệu đáng mừng trên, ông Trần Văn Thịnh phấn khởi cho biết: “Từ những lớp học này, chúng tôi hy vọng chữ Nôm Dao ở Thanh Hóa ngày một hồi sinh trong cộng đồng người Dao. Từ đó, những tri thức, bản sắc giá trị văn hoá của cha ông sẽ được tiếp thu, lưu giữ, bảo tồn và ngày càng phát triển mạnh mẽ”. 

Đức Thọ
Cùng chuyên mục
Phải di dời ngay 14 hộ dân khi bờ sông Hậu tiếp tục sạt lở

Phải di dời ngay 14 hộ dân khi bờ sông Hậu tiếp tục sạt lở

(PLVN) - Ngày 10/7, bà Lê Thị Hải Âu - Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thạnh Trung (huyện Châu Phú, An Giang) cho biết, đoạn sạt lở tại ấp Vĩnh Thuận bên bờ sông Hậu có dấu hiệu rạn nứt mở rộng ra chiều dài khoảng 100 mét, ăn sâu vào bờ khoảng 7 mét, đã sụt lún xuống sông khoảng 0,5 - 1,1m...

Đọc thêm

Bắt anh trai ông chủ Nhật Cường Mobile

Bắt anh trai ông chủ Nhật Cường Mobile
(PLVN) -Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ra quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam đối với Bùi Quốc Việt (anh trai Bùi Quang Huy, Tổng Giám đốc Công ty Nhật Cường) để điều tra về tội Buôn lậu.

Đắk Lắk và Đà Nẵng hợp tác kích cầu du lịch

Đắk Lắk và Đà Nẵng hợp tác kích cầu du lịch
(PLVN) - Ngày 8-10/7, Trung tâm Xúc tiến du lịch, Sở Du lịch TP. Đà Nẵng phối hợp với Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức “Chương trình giới thiệu du lịch Đà Nẵng tại Đắk Lắk” và ký kết hợp tác khôi phục du lịch sau ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19.
Tìm giải pháp để nền kinh tế đêm của Đà Nẵng nhanh chóng thắp sáng

Tìm giải pháp để nền kinh tế đêm của Đà Nẵng nhanh chóng thắp sáng

(PLVN) - Với mong muốn hiện thực hóa giấc mơ biến Đà Nẵng trở thành “thành phố không ngủ” về đêm, Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng phối hợp với Công ty CP Tập đoàn Sun World, Hãng hàng không Vietnam Airlines tổ chức Tọa đàm “Kích cầu du lịch Đà Nẵng: Vai trò của sản phẩm, dịch vụ giải trí đêm” diễn ra tại Khách sạn Novotel Danang Premier Han River ngày 10/7

Phải di dời ngay 14 hộ dân khi bờ sông Hậu tiếp tục sạt lở

Phải di dời ngay 14 hộ dân khi bờ sông Hậu tiếp tục sạt lở
(PLVN) - Ngày 10/7, bà Lê Thị Hải Âu - Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thạnh Trung (huyện Châu Phú, An Giang) cho biết, đoạn sạt lở tại ấp Vĩnh Thuận bên bờ sông Hậu có dấu hiệu rạn nứt mở rộng ra chiều dài khoảng 100 mét, ăn sâu vào bờ khoảng 7 mét, đã sụt lún xuống sông khoảng 0,5 - 1,1m...

Thành phố Hà Nội tặng 2 tấn khẩu trang cho thành phố New York

Thành phố Hà Nội tặng 2 tấn khẩu trang cho thành phố New York
(PLVN) - Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc (LHQ) cho biết, ngày 9/7, chuyến hàng chở 2 tấn khẩu trang vải kháng khuẩn và khẩu trang y tế do thành phố Hà Nội tặng thành phố New York đã được Đại sứ quán Việt Nam tại Mỹ và Phái đoàn thường trực Việt Nam tại LHQ hoàn tất các thủ tục hải quan và trao cho thành phố New York. 

Mang trạm xe buýt về gần bạn

Mang trạm xe buýt về gần bạn
(PLVN) - Ngày 10/7/ 2020, Sở Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai - chính thức công bố “Ứng dụng cung cấp thông tin vận tải hành khách công cộng trên thiết bị di động và kết nối với ứng dụng Grab - Go!Bus trên hai hệ điều hành di động phổ biến hiện nay là Android và iOS.
Claressa Maria Shields - Người đẹp cứ bước lên võ đài là giành chiến thắng

Claressa Maria Shields - Người đẹp cứ bước lên võ đài là giành chiến thắng

(PLVN) - Claressa Maria Shields (SN 1995) là một võ sĩ quyền anh chuyên nghiệp người Mỹ. Cô nắm giữ đai vô địch thế giới ở ba hạng cân, đồng thời là nữ vô địch hạng trung không thể tranh cãi của thế giới kể từ năm 2019 và các danh hiệu hạng bán trung WBC và WBO thống nhất kể từ tháng 1/2020; trước đó là các danh hiệu WBC và IBF thống nhất của nữ từ năm 2017 đến 2018. Tính đến tháng 5/2020, cô được xếp hạng là nữ võ sĩ tốt nhất thế giới.

Tứ trấn xứ Lạng – Bài 1: Trấn Đông : Đền Cửa Đông thờ thần Bạch Đế

Tứ trấn xứ Lạng – Bài 1: Trấn Đông : Đền Cửa Đông thờ thần Bạch Đế
(PLVN) - Lạng Sơn - mảnh đất địa linh, nhân kiệt với những trầm tích văn hóa theo suốt chiều dài lịch sử nước Việt, với những ngôi đền thiêng ẩn chứa nhiều thông điệp sâu sắc của tiền nhân để lại. Trong đó có bốn ngôi đền nằm ở bốn hướng trấn giữ và bảo vệ Đoàn Thành (thành cổ Lạng Sơn xưa), được mệnh danh là “Xứ Lạng tứ trấn”. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬