Những hành vi nghiêm cấm từ tháng này vì người lao động

Nghiêm cấm quấy rối tình dục, không được giữ giấy tờ tùy thân hoặc buộc người lao động đóng tiền thế chân… là những quy định mới kể từ ngày 1/5.

Nghiêm cấm quấy rối tình dục, không được giữ giấy tờ tùy thân hoặc buộc người lao động đóng tiền thế chân… là những quy định mới kể từ ngày 1/5.

Bộ Luật Lao động (BLLĐ) sửa đổi được thông qua tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XIII có hiệu lực thi hành từ tháng này, thay thế BLLĐ 1994. Với 242 điều, nhiều hơn luật cũ 44 điều, BLLĐ có nhiều điểm mới, quy định cụ thể hơn về nhiều vấn đề quan trọng để điều chỉnh quan hệ lao động.

Những hành vi bị nghiêm cấm

Trong số 7 hành vi bị nghiêm cấm tại điều 8, đáng chú ý nhất là khoản 1 và 2. Tại khoản 1, luật nghiêm cấm “hành vi phân biệt đối xử về giới tính, dân tộc, màu da, thành phần xã hội, tình trạng hôn nhân, tín ngưỡng, tôn giáo, nhiễm HIV, khuyết tật hoặc vì lý do thành lập, gia nhập và hoạt động Công đoàn”.

Điều này sẽ hạn chế và chấm dứt tình trạng nhiều doanh nghiệp (DN) thiết lập các rào cản khi tuyển dụng như quy định không được kết hôn trong một thời gian làm việc nhất định, chỉ tuyển lao động không bị dị tật, không tuyển và sử dụng người có HIV…

Cán bộ CĐ một doanh nghiệp tại KCX Linh Trung - TPHCM (phải) khiếu nại vì bị  chấm dứt HĐLĐ trái luật. Ảnh: BẢO NGỌC
Cán bộ CĐ một doanh nghiệp tại KCX Linh Trung - TPHCM (phải) khiếu nại vì bị chấm dứt HĐLĐ trái luật. Ảnh: BẢO NGỌC

Một hành vi khác đã trở thành hiện tượng xã hội phổ biến là “quấy rối tình dục tại nơi làm việc” cũng được đưa thành quy định nghiêm cấm. Nếu bị quấy rối tình dục, người lao động (NLĐ) có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ - điểm c, khoản 1 điều 37).

Bên cạnh đó, tuy mức độ có giảm nhẹ hơn nhưng vẫn là những hành vi không được phép làm của người sử dụng lao động (NSDLĐ). Tại điều 20 về “những hành vi NSDLĐ không được làm khi giao kết, thực hiện HĐLĐ” quy định rõ các hành vi: Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của NLĐ hoặc yêu cầu NLĐ phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện HĐLĐ (gọi nôm na là đóng tiền thế chân). Đây là những hành vi vi phạm phổ biến theo báo cáo của ngành LĐ-TB-XH cả nước thời gian qua.

Những thay đổi về HĐLĐ

Một trong những nội dung quan trọng nhất của BLLĐ là HĐLĐ được đặc biệt chú trọng với những quy định cụ thể, chặt chẽ.

HĐLĐ vẫn có 3 loại: không xác định thời hạn, xác định thời hạn và HĐLĐ theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng. Điểm khác biệt so với trước là khi HĐLĐ theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng hết hạn mà NLĐ vẫn tiếp tục làm việc thì trong thời hạn 30 ngày, 2 bên phải ký kết HĐLĐ mới; nếu không ký kết thì HĐLĐ đã giao kết trở thành HĐLĐ xác định thời hạn 24 tháng (chứ không phải HĐLĐ không xác định thời hạn như luật cũ).

Ngoài ra, đối với công việc tạm thời có thời hạn dưới 3 tháng, các bên có thể giao kết HĐLĐ “bằng lời nói” và không phải thử việc. Tiền lương trong thời gian thử việc cũng được quy định cao hơn trước (do 2 bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó, trong khi quy định cũ ít nhất chỉ bằng 70%).

Các trường hợp chấm dứt HĐLĐ quy định tại điều 36 cũng tăng gấp đôi so với luật cũ (10 trường hợp so với luật cũ là 5). Đáng chú ý là điều luật quy định trách nhiệm của NSDLĐ khi chấm dứt HĐLĐ theo điều 36. Luật cũ không quy định trong trường hợp này NSDLĐ phải báo trước, dẫn đến tình trạng NLĐ thắc thỏm, không biết số phận của mình ra sao, không có sự chuẩn bị để tìm việc làm mới khi HĐLĐ hết hạn mà không được tiếp tục làm việc.

Luật sửa đổi quy định ít nhất 15 ngày trước khi HĐLĐ xác định thời hạn hết hạn, NSDLĐ phải thông báo bằng văn bản cho NLĐ biết thời điểm chấm dứt HĐLĐ (điều 47).

NSDLĐ không nên chủ quan

NSDLĐ cần chú ý một số quy định được sửa đổi để tránh vi phạm. Chẳng hạn, về tiền lương làm vào ngày nghỉ lễ, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300%, chưa kể tiền lương ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương đối với NLĐ hưởng lương ngày (điểm c, khoản 1 điều 97).

Về xử lý kỷ luật lao động thì không còn hình thức “chuyển làm công việc khác có mức lương thấp hơn…” mà chỉ quy định 2 hình thức là kéo dài thời hạn nâng lương không quá 6 tháng và cách chức (khoản 2, điều 125). Về hình thức kỷ luật sa thải, điểm mới là bổ sung nhiều hành vi vi phạm có thể bị sa thải: đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma tuý trong phạm vi nơi làm việc… (điều 126).

BLLĐ lần này cũng quy định rõ ràng về trách nhiệm của NSDLĐ đối với người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Đó là thanh toán phần chi phí đồng chi trả và những chi phí không nằm trong danh mục do bảo hiểm y tế chi trả đối với NLĐ tham gia bảo hiểm y tế; thanh toán toàn bộ chi phí y tế từ khi sơ cứu, cấp cứu đến khi điều trị ổn định đối với NLĐ không tham gia bảo hiểm y tế (điều 144).

Đặc biệt, NLĐ là cán bộ Công đoàn không chuyên trách đang trong nhiệm kỳ mà hết hạn HĐLĐ thì được gia hạn cho đến hết nhiệm kỳ.

Theo Người lao động

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Phát biểu từ giã, ông Trump nói sẽ trở lại

Phát biểu từ giã, ông Trump nói sẽ trở lại
(PLVN) - Ngày 20/1, ông Donald Trump đã có bài phát biểu cuối cùng với tư cách Tổng thống thứ 45 của Mỹ tại sân bay quân sự Andrews. Kết thúc bài phát biểu, ông Trump nói: "Tạm biệt. Chúng tôi yêu các bạn. Chúng tôi sẽ trở lại theo một cách nào đó."
Nỗi buồn "không còn nhà sàn" ở vùng đất đỏ Tây Nguyên

Nỗi buồn "không còn nhà sàn" ở vùng đất đỏ Tây Nguyên

(PLVN) - Với lối kiến trúc đặc biệt đã được hình thành và lưu truyền hàng ngàn năm qua, những ngôi nhà sàn không chỉ là nơi chở che cho con người, biểu tượng của tình yêu thương, đùm bọc lẫn nhau mà còn là đặc trưng văn hoá của vùng đất đỏ Tây Nguyên.


Bắt tạm giam đối tượng ngang nhiên bao chiếm đất và hủy hoại tài sản của người khác

Bắt tạm giam đối tượng ngang nhiên bao chiếm đất và hủy hoại tài sản của người khác

(PLVN) - Đối tượng Nguyễn Văn Em (SN 1977), ngụ xã Thạnh Lộc, huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang (hiện tạm trú xã Dương Tơ, TP Phú Quốc) ngang nhiên chiếm đất rồi dựng hàng rào và cất nhiều căn nhà tạm để canh giữ, chặt cây và đập phá tài sản của chủ sở hữu, làm thiệt hại tài sản của người khác và gây bất ổn an ninh, trật tự ở hòn đảo Ngọc. 
Cải cách để tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế!

Cải cách để tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế!

(PLVN) - “Sinh sau, đẻ muộn”, khác với Hiệp định Đối tác Toàn điện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) có những điểm khác biệt, ảnh hưởng đến mức độ tự chủ của nền kinh tế Việt Nam.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬