Người kể chuyện quê hương, đất nước bằng điện ảnh

(PLO) - Trong số 9 công dân ưu tú được UBND TP Hà Nội tôn vinh dịp Kỷ niệm Ngày giải phóng Thủ đô năm nay, có duy nhất Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Nhật Minh hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật. 
Người kể chuyện quê hương, đất nước bằng điện ảnh

Gương mặt và nụ cười hiền lành, ngại những “phát ngôn đao to búa lớn”, Đặng Nhật Minh không giống lắm với cái tuổi hổ của mình. Chính ông cũng thừa nhận: “Hổ nhiều khi cũng hiền như mèo”. Thế nhưng, khi bắt tay vào công việc thì vị đạo diễn này lại khác hẳn. Ví như cảnh quay nào diễn viên diễn xuất chưa vừa ý, không cần biết là chính phụ thế nào, kiểu gì cũng “ăn mắng” như chơi, mắng xối xả là đằng khác. Tới nỗi giới làm nghề phải ta thán rằng, Đặng Nhật Minh là “đạo diễn kỹ tính khủng khiếp”.

Không hổ thẹn với vong hồn của cha

Đạo diễn Đặng Nhật Minh sinh trưởng trong một gia đình trí thức yêu nước. Thân phụ ông là giáo sư, thầy thuốc nổi tiếng Đặng Văn Ngữ, còn thân mẫu của ông là một phụ nữ xuất thân trong một gia đình danh gia vọng tộc của Cố đô Huế. Tuổi thơ của Đặng Nhật Minh là những ngày tháng theo cha mẹ trên con đường kháng chiến.

Hòa bình lập lại, ông được cử đi học tiếng Nga để thành phiên dịch, và tình cờ ông được phân công về công tác trong ngành điện ảnh, trở thành một nhà dịch thuật cho những bộ phim Liên Xô tại Công ty Fafilm Việt Nam và sau đó làm phiên dịch tại trường Điện Ảnh Việt Nam. Cũng từ công việc này, điện ảnh từ lúc nào đã tạo một ma lực cuốn hút ông.

Năm 1965, trường điện ảnh có hai khóa tốt nghiệp là biên kịch và quay phim, một nhóm mời Đặng Nhật Minh làm đạo diễn. Với việc vận dụng các kiến thức đã có, bộ phim “Theo chân người địa chất” ra đời được cán bộ trong ngành khen ngợi. Đó là bộ phim đầu tiên của đạo diễn Đặng Nhật Minh và cũng là tác phẩm duy nhất ông dâng tặng cha bởi sau đó không lâu GS. Đặng Văn Ngữ hi sinh nơi chiến trường.

Gia tài cụ để lại cho cậu con trai Đặng Nhật Minh là một chiếc kính hiển vi nho nhỏ bằng một gang tay cụ mang về trong một lần đi Nhật, với hoài bão cậu con trai sau này sẽ đi theo con đường khoa học. Dù không theo nghiệp người cha nhưng đạo diễn Đặng Nhật Minh đã không hổ thẹn với vong hồn của cha mình, như ông nói: “Dẫu sao giữa nghề bác sĩ và nghề đạo diễn có một đặc điểm chung: đó là mối quan tâm đến con người, lòng mong muốn làm giảm nỗi đau của con người”.

Đặng Nhật Minh cho rằng, mỗi bộ phim là một thông điệp mang tính cá nhân của tác giả, đòi hỏi phải làm hết mình để chinh phục được khán giả, bằng xúc cảm và sự chân thành. Vì thế, để thể hiện được trọn vẹn ý tưởng của mình, đạo diễn đã xác định cho mình một hướng đi, chỉ làm những phim do tự tay ông viết kịch bản, nói về những vấn đề mà ông quan tâm cũng như chính ông rung động.

Những bộ phim của đạo diễn Đặng Nhật Minh thường là những câu chuyện rất tình cảm, thể hiện cái nhìn đầy thông cảm trước những thân phận con người đầy nhỏ bé. Đặng Nhật Minh hay tìm đến những góc khuất trong tâm hồn, những vết lắng nội tâm, những dằn vặt, nỗi niềm khắc khoải, trắc ẩn của nhân vật với một đời sống tràn đầy. Như phản chiếu, mỗi người xem luôn tự nghiệm mình qua hình bóng của những nhân vật ấy.

Đạo diễn tâm sự, chính những nhân vật “cùng khổ” mà ông gặp, đã hình thành cho ông một quan điểm nhất quán trong sáng tạo nghệ thuật: “Giữa một bức tường cứng rắn và một quả trứng đang đụng vào nó, tôi mãi mãi đứng về phe trứng”. Với sự bênh vực các số phận đau đớn, khuất lấp giữa dòng đời cam go, nghiệt ngã, ông luôn đề cao những phẩm chất tốt đẹp trong bất cứ hoàn cảnh nào.

Các nhân vật nữ trong phim của Đặng Nhật Minh thường đẹp, một vẻ đẹp đằm thắm và dung dị, các nhân vật nam thì thường hiền lành và ngơ ngác đến thiệt thòi. Họ đại diện cho một lớp người bình thường trong xã hội và dù xuất thân từ nông thôn hay thành thị vẫn luôn mang và gìn giữ trong mình những ký ức về nơi sinh ra nơi lớn lên, đến quê hương đất tổ. Và dường như, mỗi bộ phim của Đặng Nhật Minh là mỗi lần “trở về” của chính ông.

“Thương nhớ đồng quê” là một trong số những bộ phim của đạo diễn Đặng Nhật Minh làm về đề tài nông thôn. Có thể nhận thấy vẻ đẹp của làng quê Việt Nam trong những cảnh quay toàn về cánh đồng lúa vàng ươm đang mùa thu hoạch, cảnh những người nông dân gánh lúa về chất đầy sân hay cảnh đập lúa trong đêm. Những màn trình diễn múa rối nước hay lễ xôi mới cũng được đưa vào phim như sự thể hiện một nét đẹp văn hóa tinh thần truyền thống đã bao đời nay tồn tại dưới bóng tre xanh của các làng quê Việt Nam. Tất cả những chi tiết ấy được đạo diễn xử lý và đưa vào trong phim với tất cả tình yêu thương ông dành cho làng quê Việt Nam.

“Tôi chỉ là người kể chuyện quê hương, đất nước mình”

Đặng Nhật Minh có một “biệt tài” trong việc phát hiện và tìm ra diễn viên cho nhân vật của mình. Ông không chạy theo tiếng tăm của các diễn viên, không tìm kiếm các diễn viên thời thượng, mà tự ngắm nhìn, suy tư để chọn ra được diễn viên phù hợp nhất với vai diễn. Nhờ sự lựa chọn tinh tường ấy, phim của ông trở nên có hồn hơn, ấn tượng hơn.

Cũng nhờ sự lựa chọn chính xác của đạo diễn, không những giúp cho nhân vật bộc lộ rõ tính cách, chuyển tải được trọn vẹn ý đồ nghệ thuật, mà còn như đôi cánh nâng bổng diễn viên lên trong sự nghiệp điện ảnh của họ. Đơn cử như trường hợp anh sinh viên Tạ Ngọc Bảo vào vai Nhâm trong phim “Thương nhớ đồng quê” hay MC Minh Hương trong vai bác sĩ Đặng Thùy Trâm trong “Đừng đốt”.

Giới trong nghề ai cũng biết làm việc với đạo diễn Đặng Nhật Minh thì phải vừa gan vừa lì, vừa phải có tinh thần “thép”. Bùi Bài Bình, người hóa thân trọn vẹn nhân vật ông Hòa hâm trong “Mùa ổi” vốn hiền lành, giản dị cũng phải ta thán: “Ông ấy kỹ tính khủng khiếp!” Sự kỹ tính của người đạo diễn tài hoa đã dâng hiến cho khán giả những tác phẩm nghệ thuật đích thực.

Ngoài sự kỹ tính, Đặng Nhật Minh rất biết tôn trọng và lắng nghe người khác. Những ý kiến đóng góp của cộng sự, dù bất đồng ý kiến, ông không bác bỏ họ mà vẫn đáp ứng yêu cầu. Ông là người của công việc, không trà dư tửu hậu và tránh xa những scandal. Và hơn bao giờ hết, dù có trong tay cả chục bộ phim nổi tiếng đi khắp trong Nam, ngoài Bắc, ra cả thế giới, nhưng ông luôn luôn tự nhận rằng, ông đứng ngoài cái gọi là showbiz, tránh xa những vụ lùm xùm của giới nghệ sĩ để mong kiếm tìm những hư danh trong cái nghề lắm công phu và cũng lắm nhiễu nhương này.

Đặng Nhật Minh bảo, ông có thể đã là một bác sĩ, một nhà nghiên cứu y học nối nghiệp người cha đáng kính của mình. Nhưng đôi khi cuộc đời rất lạ, lạ và kỳ diệu nên không ai cố gắng để lý giải con đường đi của số phận, chỉ biết bám lấy nó để mà bước đi tiếp và làm tốt nhất có thể những bổn phận mà mình được giao phó. Thế nhưng, khi nói về thành công của mình, đạo diễn chỉ giản dị: “Tôi không phải là người có những tìm tòi phát hiện mới mẻ về hình thức và ngôn ngữ điện ảnh. Tôi chỉ là người kể chuyện về đất nước mình, kể chuyện một cách chân thành”.

Thục Uyên
Cùng chuyên mục
Chỉ số tia cực tím nhiều nơi ở mức nguy cơ gây hại cao

Chỉ số tia cực tím nhiều nơi ở mức nguy cơ gây hại cao

(PLVN) - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ ngày 2 - 4/10, chỉ số tia cực tím (UV) cực đại trên khu vực Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh) có xu hướng tăng dần từ nguy cơ gây hại trung bình đến nguy cơ gây hại cao; tại các thành phố Hà Nội, Hải Phòng, chỉ số UV cực đại có dao động nhẹ và vẫn ở ngưỡng nguy cơ gây hại cao.

Đọc thêm

Cáo trạng “thần tốc” truy tố nguyên GĐ Sở Y tế Long An: Dấu hiệu sai sót ngay từ căn cứ cáo buộc

Cáo trạng “thần tốc” truy tố nguyên GĐ Sở Y tế Long An: Dấu hiệu sai sót ngay từ căn cứ cáo buộc
(PLVN) - Như PLVN đã phản ánh, ngày 29/9/2020, Công an tỉnh Long An có Kết luận điều tra bổ sung 139/KLĐTBS-CSKT với vụ án mà ông Lê Thanh Liêm (nguyên GĐ Sở Y tế Long An) là bị can. Chỉ một ngày sau (30/9), VKSND tỉnh Long An đã “thần tốc” có Cáo trạng số 56/CT-CKSLA-P1. Theo đó, truy tố ông Liêm theo khoản 2 Điều 165 BLHS 1999 “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”.

Chỉ số tia cực tím nhiều nơi ở mức nguy cơ gây hại cao

Chỉ số tia cực tím nhiều nơi ở mức nguy cơ gây hại cao
(PLVN) - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ ngày 2 - 4/10, chỉ số tia cực tím (UV) cực đại trên khu vực Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh) có xu hướng tăng dần từ nguy cơ gây hại trung bình đến nguy cơ gây hại cao; tại các thành phố Hà Nội, Hải Phòng, chỉ số UV cực đại có dao động nhẹ và vẫn ở ngưỡng nguy cơ gây hại cao.

Nhà dưỡng lão và chữ hiếu thời nay

Nhà dưỡng lão và chữ hiếu thời nay
(PLVN) - Văn hóa Á Đông nói chung và Việt Nam nói riêng luôn có quan điểm bố mẹ sinh con ra, nuôi dưỡng con. Sau này chúng phải có trách nhiệm báo hiếu, chăm sóc cha mẹ khi tuổi già sức yếu. Thế nhưng, xã hội ngày càng hiện đại, thì chữ hiếu có lẽ cũng cần được thay đổi…

Tin “hot” giải trí ngày 2/10: Cận ngày lâm bồn, Hà Hồ "nhá hàng" nhà mới

Tin “hot” giải trí ngày 2/10: Cận ngày lâm bồn, Hà Hồ "nhá hàng" nhà mới
(PLVN) - Cận ngày lâm bồn, Hà Hồ "nhá hàng" một góc tổ ấm mới đang hoàn thiện với Kim Lý, Hoàng Oanh khoe ảnh ông xã cùng con trai trong tiệc đoàn viên đầu tiên ở nước ngoài, Đông Nhi đội mưa chạy 400m để đến quay MV ủng hộ Ngô Kiến Huy, Chia tay rồi Trịnh Thăng Bình - Liz Kim Cương vẫn rủ nhau du lịch Đà Lạt, Justin Bieber kỷ niệm 1 năm tổ chức hôn lễ với Hailey Baldwin.

Đề xuất nghiên cứu luật hóa xử lý nợ xấu

Đề xuất nghiên cứu luật hóa xử lý nợ xấu
(PLVN) - Diễn đàn Toàn cảnh ngân hàng 2020 diễn ra cuối tháng 9/2020 đã đưa ra một bức trong toàn cảnh về công tác xử lý nợ xấu. Theo đó công tác cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu trong thời gian qua đã đạt được kết quả đáng khích lệ, tuy nhiên cho đến nay việc xử lý nợ xấu vẫn chưa có luật để điều chỉnh… Ngân hàng nhà nước đang xem xét, nghiên cứu việc luật hóa xử lý nợ xấu.

Kỳ vọng ở thành phố Thủ Đức

Kỳ vọng ở thành phố Thủ Đức
(PLVN) - Một lãnh đạo Thành ủy TP. HCM vừa cho cử tri các quận 1, 3 và 4 biết, nếu không gấp rút hoàn tất thủ tục lập TP.Thủ Đức trong năm nay thì thành phố phải chờ ít nhất 5 năm nữa.

Trung tâm phục vụ hành chính công Nghệ An đi vào hoạt động

Trung tâm phục vụ hành chính công Nghệ An đi vào hoạt động
(PLVN) - Từ hôm nay (2/10), Trung tâm phục vụ hành chính công tỉnh Nghệ An (tại số 16, đường Trường Thi, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An) chính thức đi vào hoạt động. Đây được xem là đầu mối tập trung hướng dẫn, tiếp nhận, trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính cho cá nhân, tổ chức của tỉnh.

Đảm bảo an toàn cho hạ du khi xả lũ

Đảm bảo an toàn cho hạ du khi xả lũ
(PLVN) - Ngày 1/10, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai ban hành Công điện số 13/CĐ-TW gửi Giám đốc các Công ty Thủy điện Sơn La, Hòa Bình, Giám đốc Công ty Cổ phần Thủy điện Thác Bà; Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam.
Phát huy trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên

Phát huy trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên

(PLVN) - Ngày 1/10, tại Hà Nội, Ban Chấp hành Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương tổ chức Hội nghị lần thứ 23, cho ý kiến vào các dự thảo Văn kiện và Đề án nhân sự trình Đại hội đại biểu Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2020-2025.

Có bức thư đặt trên đơn ly hôn

Có bức thư đặt trên đơn ly hôn
(PLVN) - “…Giá như anh bớt đi một chút sỹ diện hão thì có thể cuộc hôn nhân của chúng ta dẫu không hạnh phúc thì cũng có thể cứu vãn được. Lấy nhau đã hơn 20 năm, em hiểu rõ hơn ai hết về chồng mình. Anh tốt tính, vui vẻ, hòa đồng, yêu vợ, thương con dù có chút hồ đồ, thích bông phèng và nhược điểm lớn nhất của anh là... sỹ diện hão.

Bộ đội Biên phòng An Giang căng mình ngăn chặn xuất, nhập cảnh trái phép ​

Bộ đội Biên phòng An Giang căng mình ngăn chặn xuất, nhập cảnh trái phép  ​
(PLVN) - Vì nguồn lợi bất chính, một số đối tượng trong nước móc nối với các đối tượng phía Campuchia tổ chức đưa người qua lại biên giới trái phép. Suốt 7 tháng qua lực lượng Biên phòng trên các tổ, chốt phòng, chống dịch Covid-19 của An Giang đã phát hiện, bắt giữ nhiều đối tượng, chuyển các cơ quan năng xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.


Ai đang “nắm” tiến độ của dự án tải điện 500kV mạch 3?

Ai đang “nắm” tiến độ của dự án tải điện 500kV mạch 3?
(PLVN) - Chủ đầu tư luôn hạ quyết tâm, nhà thầu thì sẵn sàng“vượt nắng, thắng mưa” để thi công hoàn thành đường dây 500 kV Vũng Áng - Quảng Trạch - Dốc Sỏi - Pleiku (mạch 3). Nhưng như thế vẫn chưa đủ để công trình có thể “cán đích” như mong muốn. Vì sao?


Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬