Người dành 6 thập kỷ “tiếp lửa” cho quan họ bay xa

(PLO) - “Để quan họ không bị mai một, thế hệ đi trước cần ý thức tầm quan trọng của nó đối với nền văn hóa. Từ đó, giáo dục cho lớp trẻ hiểu về bản chất, ý nghĩa của quan họ trong đời sống văn hóa, kết hợp với phát triển kinh tế lấy nguồn thu”. Đó là triết lý để nghệ nhân Nguyễn Thừa Kế được người dân xứ Kinh Bắc biết đến với 6 thập kỷ “tiếp lửa” cho quan họ.
Người dành 6 thập kỷ “tiếp lửa” cho quan họ bay xa Nghệ nhân Nguyễn Thừa Kế
Không đành lòng nhìn lời ca, tiếng hát quê hương bị mai một
Quan họ cổ ở đất Hà Bắc xưa được biết đến như làn điệu ca dao, dân gian dễ thuộc, dễ học. Nếu như vua chúa thời xưa xem ca trù như một thể ca cung đình để thưởng thức riêng thì người nông dân chân chất xem câu ca giao duyên, đối đáp quan họ như một cách để thưởng thức ca nhạc dân dã. 
Hơn 60 năm qua, ông Nguyễn Thừa Kế luôn nhận thức được tầm quan trọng của loại ca nhạc dân dã trong nhân dân, không ngừng xây dựng các câu lạc bộ quan họ trong quần chúng. Vậy nên, dù đã bước sang tuổi “cổ lai hy” nhưng ông vẫn ngày ngày “tiếp lửa” cho thế hệ đi sau bằng cách dạy lớp trẻ hát quan họ, góp phần gìn giữ câu quan họ quê hương. 
Ông Kế là một trong số rất ít các nghệ nhân có tuổi hát bằng tuổi đời cho đến nay vẫn tiếp tục truyền nghề cho thế hệ sau.
Những năm đầu sau khi đất nước giải phóng, ông Nguyễn Thừa Kế đã tích cực đi góp nhặt những làn điệu quan họ đã bị lãng quên, thu thập thành kho sách để gìn giữ cho đời sau. Bước qua cửa tử sau những năm tháng chiến tranh khốc liệt, ông tiếp tục tích cực mở các lớp dạy cho những người trẻ về lối hát giao duyên, quan họ. 
Thời gian đầu, ông sử dụng sân đình, cổng làng làm nơi dạy học, cho các đôi thực hành ca hát. Sau khi phong trào được đông đảo mọi người hưởng ứng, ông tích cực giảng dạy, khuyến khích mọi người cùng thành lập các câu lạc bộ, làng quan họ nhỏ để cùng nhau thực hành, học hỏi lẫn nhau.
Những năm kháng chiến, người dân không có cơ hội để ca hát, sau kháng chiến họ phải lo mưu sinh, cải thiện cuộc sống nên quan họ bị quên bẵng đi, việc phục dựng quan họ trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Nhưng với tâm huyết của người con nơi đất cổ quan họ, ông quyết tâm truyền dạy cho lũ trẻ những bài quan họ đơn giản để các cháu hiểu dần. 
Ông chăm chỉ đi sưu tầm, nghiên cứu để hợp xướng làn điệu quan họ cổ hợp với lớp trẻ hơn nhưng vẫn đảm bảo giữ được hồn quan họ trong từng lời ca, tiếng hát. Hàng đêm, ông cần mẫn ngồi ngẫm nghĩ về cách luyến láy từng câu hát đến chuyện sử dụng âm điệu lên xuống đúng chuẩn mực.
Hiện ở Bắc Ninh có khoảng 49 câu lạc bộ quan họ truyền thống, trong số đó cụ ông Nguyễn Thừa Kế đã và đang góp sức “truyền lửa” cho hơn nửa trong số các câu lạc bộ quan họ quê hương. Không ít nghệ nhân đã phải dứt áo ra đi kiếm kế mưu sinh, mặc dù vẫn còn rất nặng lòng với quan họ. 
Tâm sự với phóng viên, ông Kế nói: “Tôi được tiếp xúc, sống trong môi trường quan họ từ nhỏ nên đã yêu thích, nghiền ngẫm và thẩm thấu từng lời ca, tiếng hát quan họ. Tôi không đành lòng nhìn lời ca, tiếng hát quê hương bị mai một trong lớp trẻ nên đã không ngại ngần, kỳ công vun đắp, sưu tầm, bảo tồn quan họ cổ cho muôn đời sau”.
Gắn quan họ với phát triển du lịch
Nhìn lớp lớp nghệ nhân lũ lượt dứt áo ra đi, ông Nguyễn Thừa Kế không cam lòng nên đã quyết tâm đào tạo các câu lạc bộ quan họ trẻ một cách bài bản. Những giọng hát triển vọng, có năng khiếu sẽ được ông gọt giũa cẩn thận để thành lập một số câu lạc bộ quan họ chuyên nghiệp. 
Hàng năm, ông giúp các câu lạc bộ có triển vọng tham gia biểu diễn ở các buổi lễ quốc gia, biểu diễn tại Hội Lim hay đi lưu diễn ở nhiều nơi trong cả nước. Bên cạnh đó, ông cũng tích cực quảng bá các cá nhân trẻ để du khách có nhu cầu thưởng thức quan họ có thể mời họ về biểu diễn.
Sau những lần đi biểu diễn như vậy, số lượng du khách có nhu cầu thưởng thức quan họ dần tăng lên, nguồn thu của các thành viên cũng vì thế mà được cải thiện đáng kể. 
“Mô hình câu lạc bộ tiêu biểu đang được nhân rộng và nó cho thấy tính thiết thực ngay từ buổi đầu thực hiện. Tôi rất vui vì giờ đây nghệ nhân quan họ có thêm cơ hội để biểu diễn cho du khách nghe lại câu giao duyên. Tôi hạnh phúc vì người tham gia câu lạc bộ quan họ những năm qua tăng lên nhanh chóng” – ông Kế nói.
Mô hình đi lưu diễn được ông Kế phát động không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Hơn thế, nó còn góp phần đưa câu quan họ đến gần người dân hơn, giải quyết được một phần câu chuyện mưu sinh hàng ngày của nghệ nhân.
Tài Tiến
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Kiên quyết loại bỏ những cán bộ, công chức có hành vi gây phiền hà cho người dân

Kiên quyết loại bỏ những cán bộ, công chức có hành vi gây phiền hà cho người dân
(PLVN) - Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tăng cường công tác tự kiểm tra, phát hiện tham nhũng trong nội bộ cơ quan, tổ chức, đơn vị. Kiên quyết xử lý nghiêm, loại ra khỏi bộ máy đối với những cán bộ, công chức có hành vi tham nhũng, nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc.

Cựu Thái tử Saudi Arabia muốn giữ mạng sống phải chi ra 15 tỷ USD

Cựu Thái tử Saudi Arabia muốn giữ mạng sống phải chi ra 15 tỷ USD
(PLVN) - Năm 2017, sau một cuộc “đoạt ngôi” chớp nhoáng, Thái tử Saudi Arabia (Ả-rập Xê-út) khi đó là Mohammed bin Nayef đã phải chấp nhận rút lui trong danh dự, nhường quyền kế vị cho người em họ là Thái tử Mohammed bin Salman bây giờ. Vậy nhưng, đến đầu năm 2020, cựu Thái tử cùng 2 hoàng thân khác bị bắt giữ vì liên quan tới tội bất trung và tham nhũng. Tân Thái tử bin Salman đã ra “tối hậu thư”, yêu cầu anh họ mình muốn được toàn mạng phải chi ra số tiền 15 tỷ USD.

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 đồng hành với ngư dân

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 đồng hành với ngư dân
(PLVN) - Ngày 10/7, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 phối hợp với Ban Dân vận Tỉnh ủy Quảng Nam và một số đơn vị tổ chức chương trình “Cảnh sát biển đồng hành cùng ngư dân” năm 2020 tại xã đảo Tân Hiệp (Cù lao Chàm, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam).
Thêm người, thêm chuyện

Thêm người, thêm chuyện

(PLVN) - Cho đến thời điểm hiện tại, khi chỉ còn vài tháng là diễn ra cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, tổng thống đương nhiệm Donald Trump đã gây dựng xong hình ảnh ở nước Mỹ là người không có đủ khả năng hoặc vẫn không có đối sách thích hợp dẫn dắt nước Mỹ ra khỏi cuộc khủng hoảng này...

Hội chợ du lịch quốc tế 2020 trở lại Hà Nội

Hội chợ du lịch quốc tế 2020 trở lại Hà Nội
(PLVN) - Đại dịch Covid-19 đã cho ngành du lịch nước ta một bài học quan trọng: Cần phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ 4.0 để làm thay đổi căn bản trong quản lý, điều hành và tổ chức hoạt động quản lý và kinh doanh du lịch. Đó cũng là chủ đề chính của Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam - VITM Hà Nội 2020 (Hội chợ VITM Hà Nội 2020) - “Du lịch Việt Nam hướng tới tương lai”.

Giấc mộng trời Âu với cầu thủ Việt Nam

Giấc mộng trời Âu với cầu thủ Việt Nam
(PLVN) - Từ Công Phượng cho tới Văn Hậu đã giã từ môi trường bóng đá đắng cấp nhất thế giới vì không thể thích ứng. Qua họ, có thể thấy chất lượng của bóng đá Việt Nam đang ở đâu trên thế giới...

Những băng đảng một thời khét tiếng Hà Thành - Kỳ 8: “Siêu trộm” nửa ngày treo trên cây vẫn vượt tường như chớp

Những băng đảng một thời khét tiếng Hà Thành - Kỳ 8: “Siêu trộm” nửa ngày treo trên cây vẫn vượt tường như chớp
(PLVN) - Trong các “nghề” của dân du đãng, có lẽ hình thành sớm nhất là “nghề” trèo tường khoét vách. Thậm chí, cái việc trộm cắp còn có cả ông tổ, đã được lưu truyền trong dân gian: lão Đạo Chích. Bài viết này muốn nhắc đến một đồ tử đồ tôn vào hạng cao thủ của Đạo Chích. Băng nhóm của gã từng một thời làm loạn Hà thành.
Thầy phù thủy trong thế giới cổ đại phương Tây - Kỳ 1: Tín ngưỡng kỳ dị của người cổ Babylon

Thầy phù thủy trong thế giới cổ đại phương Tây - Kỳ 1: Tín ngưỡng kỳ dị của người cổ Babylon

(PLVN) - Từng tồn tại rất hưng thịnh với nhiều màu sắc bí ẩn, thậm chí có phần man rợ của thầy phù thủy trong thế giới cổ đại phương Tây, nhưng sự phát triển của đạo Cơ đốc giáo, dần dần, phù thủy bị coi là mê tín dị đoan và dần lụi tàn... Tuy vậy, xét về phương diện nào đó, ngay trong thời hiện đại ngày nay, thuật phù thủy vẫn tồn tại trong đời sống tâm linh của người phương Tây...

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬