Ngày Xuân chuốt nỏ thi hội Cổ Loa

(PLO) - Lễ hội Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội), lễ hội truyền thống đầu xuân lớn bậc nhất đất Kinh kỳ với điểm nhấn hội thi bắn nỏ, là biểu tượng văn hóa thể hiện tinh thần thượng võ người Việt xưa. 
Ngày Xuân chuốt nỏ thi hội Cổ Loa Một “nỏ thủ” trong hội thi.

Môn thể thao truyền thống

Theo truyền thuyết, ngày mồng 6 tháng Giêng (âm lịch) là ngày vua An Dương Vương lên ngôi hoàng đế. Hơn 2.000 năm người Cổ Loa đã tổ chức lễ hội ghi nhớ công ơn vị anh hùng dân tộc, người mang nỏ thần huyền thoại sáp nhập Âu Việt - Lạc Việt thành quốc gia Âu Lạc, mở mang bờ cõi xuống đồng bằng miền biển, dựng kinh đô Cổ Loa.

Sáng ngày mùng 6 Tết, làng tổ chức lễ rước văn tế từ nhà vị tiên chỉ ra đền tế thần. Đoàn tế lễ trang trọng với cờ ngũ hành, phường bát âm, giá văn tế đặt trong kiệu có lọng che, nối tiếp là quan viên làng và các vị kỳ mục. Đến đình làng, cuộc tế lễ kéo dài tới quá giờ Ngọ. Quan viên kỳ mục lần lượt làm lễ tế, cầu nguyện cuộc sống yên bình, thịnh vượng.

Lễ hội kéo dài tới rằm tháng Giêng. Tối ở đình làng có đốt pháo hoa, hát ca trù, hát tuồng. Ban ngày các cụ ông chơi bài, đánh cờ; các cụ bà đi lễ đình lễ chùa. Thanh thiếu niên nam nữ có đánh đu, đấu vật, kéo co, leo dây, cờ người, thổi cơm thi, chọi gà, đánh đáo mẹt… Đặc biệt nhất là hội thi bắn nỏ, điểm nhấn lễ hội.

Mô hình nỏ thần An Dương Vương

Nỏ là một loại vũ khí cổ để bắn tên. Loại đơn giản là một cánh cung nằm ngang trên một cái báng có rãnh. Cái báng có thể làm bằng gỗ hay kim loại. Có một cơ chế đơn giản để khi nạp mũi nỏ thì nó sẽ đứng yên tại vị trí ấy mà không cần giữ tay. Nỏ sẽ chỉ được bắn ra chừng nào bóp cò, thường ở gần tay cầm, dưới báng. Từ ngàn xưa, nỏ đã là thứ vũ khí tối ưu bảo vệ dân làng khỏi kẻ thù, ngoại xâm, hay dùng để săn bắn.

Ông Lê Thanh Nghị, Phó Chủ tịch UBND xã Cổ Loa cho hay, hội thi bắn nỏ nhằm tưởng nhớ tới công lao của những vị anh hùng dân tộc. Hội thi bắn nỏ thường diễn ra tại Trung tâm khu Di tích quốc gia đặc biệt Cổ Loa, thu hút nhiều nam thanh nữ tú say mê học bắn nỏ. Việc học bắn nỏ là môn thể thao truyền thống, góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa dân tộc, vừa giáo dục con cháu tự hào về cội nguồn.

Muốn bắn giỏi phải tập luyện thường xuyên, tập đôi tay khỏe, mắt tinh nhanh. Tập từ căng dây nỏ, vót tên, tập các động tác bắn thuần thục. Người bắn nỏ phải có thần kinh ổn định, tâm lý bình tĩnh, mắt sáng, tay chắc để giương cánh cung ngắm bắn chính xác vào mục tiêu. Tập kỹ thuật kéo dây nỏ sao cho đều, kéo từ từ chứ không giật cục. Kéo được rồi lại đến cách ngắm sao cho chính xác, rồi mới gạt nẫy nỏ giải phóng dây, đẩy mũi tên bay tới đích. Có loại nỏ có thể bắn đồng thời nhiều tên, đặt song song trên thân. Nỏ có lực đàn hồi lớn, bắn xa từ 100- 400m và độ chính xác cao hơn cung... 

Dân gian lưu truyền câu “Chết bỏ con bỏ cháu, sống không bỏ mồng sáu tháng Giêng” để nói lên sự hấp dẫn lễ hội Cổ Loa

Kỳ công tập luyện

Để làm được cây nỏ rất khó, cái khó đầu tiên là tìm đúng nguyên vật liệu. Theo các “cao thủ” chế tác và bắn nỏ, vật liệu làm nỏ phải là cây luồng đá, được chọn cẩn thận từ những cây luồng già, dóng thẳng. Cây phải chặt vào tháng 10 âm lịch mới không cong vênh, độ chính xác khi bắn mới cao, vì thời tiết lúc này hanh khô, không nóng hoặc lạnh quá. 

Thân nỏ làm bằng loại gỗ tốt, cứng như đinh, không mối mọt, ít bị tác động bởi thời tiết, khí hậu. Mũi tên làm bằng cây bương già, dóng dài và thẳng, để thật khô mới vót. Mũi tên cứng bắn mới chính xác. Dây nỏ được se bằng vỏ cây gai đảm bảo độ dai bền... 

Để chiếc nỏ đạt yêu cầu, phải mất hàng tháng chỉnh sửa cho chính xác. Việc vót tên cũng phải thật tỉ mỉ trong từng đường dao. Vóc người nhỏ thì sử dụng nỏ ngắn, người cao lớn thì dùng nỏ dài hơn. Mũi tên cũng vậy, dài ngắn cũng không quan trọng, miễn là vừa tầm với cây nỏ và phải đảm bảo thẳng, đuôi tên không bị lệch. Nếu thay đổi thiết kế nỏ để cầm cho chắc hơn thì lại thành ra thứ đồ lai tạp, không phải nỏ truyền thống. Cuộc thi không chấp nhận chuyện thay đổi thiết kế khác với hình dáng chiếc nỏ truyền trống.

Điểm nhấn Lễ hội Cổ Loa là Hội thi bắn nỏ.

Trong hội thi, các “nỏ thủ” đặc biệt phải có độ “lì” nhất định: Không mất tập trung, không bị ảnh hưởng tâm lý bởi du khách, những người xung quanh. Kinh nghiệm cho thấy, trước khi bắn phải nhấp nước ướt dây nỏ, sức bắn sẽ mạnh hơn. 

Người mới cầm nỏ lần đầu sẽ rất ngượng nghịu, do mải chú ý đến phần tay kéo lẫy mà quên cầm chặt đuôi nỏ. Khi bắn, sợi dây căng cứng bung hết sức sẽ giật rất mạnh, nếu không cầm chặt thì nỏ sẽ bị rơi dẫn tới ảnh hưởng kết quả bắn lần sau. 

Điều quan trọng khác là phải chú ý đến kết cấu thô sơ của nỏ, bởi rất dễ xảy ra tình trạng “cướp cò” nếu người bắn sơ sẩy. Khi dùng nỏ cần tuân thủ các nguyên tắc để bảo đảm an toàn. Kinh nghiệm người xưa khi bắn trên cao phải nhìn thấy ánh sáng mặt trời, bắn dưới thấp phải nhìn thấy đất mới tránh được những tai nạn đáng tiếc.  

Mỗi khi Tết đến Xuân về, cùng với hội thi bắn nỏ độc đáo, du khách trẩy hội Cổ Loa không chỉ chiêm ngưỡng những hình bóng truyền thuyết xưa, mà còn đến với giá trị văn hóa mang vẻ đẹp và sức mạnh trường tồn dân tộc Việt.  

Thùy Dương
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Thời tiết Hà Nội và cả nước từ nay đến hết tuần

Thời tiết Hà Nội và cả nước từ nay đến hết tuần
Theo dự báo của Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, xu thế thời tiết Hà Nội và các tỉnh miền Bắc từ hôm nay, 29/9, đến hết tuần phổ biến hình tháichiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi, ngày nắng...

Diễn biến phiên xử vụ tham ô tại IMEXTRAVINH

Diễn biến phiên xử vụ tham ô tại IMEXTRAVINH
(PLVN) - Hôm qua (28/9), phiên tòa xét xử vụ án thất thoát hàng trăm tỷ đồng xảy ra tại Cty lương thực Trà Vinh (IMEXTRAVINH), trực thuộc TCty lương thực Miền Nam (Vinafood II) bước vào phần nghị án.
Vốn chính sách hỗ trợ nông dân ven đô thoát nghèo

Vốn chính sách hỗ trợ nông dân ven đô thoát nghèo

(PLVN) - Một trong những giải pháp, chính sách được cấp ủy, chính quyền huyện Phúc Thọ (Hà Nội) triển khai có hiệu quả là tập trung huy động nguồn vốn tín dụng chính sách, lồng ghép với các nguồn lực khác và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất để phát triển nông nghiệp, ngành nghề tiểu thủ công nghiệp và thực hiện thắng lợi chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới.

Điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp?

Điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp?
(PLVN) - Bạn đọc có địa chỉ email nguyenthaibang…@gmail.com hỏi: Tôi tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) và đã chốt sổ BHXH. Tuy nhiên, Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) của tôi vẫn chưa thanh toán (3 năm 11 tháng). Vậy, khi nào tôi được thanh toán tiền BHTN? Nếu tôi làm cho 1 công ty, nhưng làm được 1 hoặc 2 tháng thì doanh nghiệp cho nghỉ vì ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 và có tham gia BHXH tiếp. Vậy tôi có được hưởng BHTN không? Tôi xin cám ơn!

Tượng Quan Âm Tống Tử và nỗi niềm cầu tự từ vua chúa tới thường dân

Tượng Quan Âm Tống Tử và nỗi niềm cầu tự từ vua chúa tới thường dân
(PLVN) - Quan Âm Tống Tử được biết đến là một vị Bồ Tát có thể ban phước cho những gia đình hiếm muộn hoặc mong muốn có con trai. Ngài được thờ tự ở nhiều nơi từ nhà dân, miếu, chùa tới cả cung điện nguy nga của vua chúa. Hiện nay, hai pho tượng Quan Âm Tống Tử một bằng bạch ngọc quý hiếm ở chùa Quán Thế Âm, một bằng gỗ tại chùa Mía đều được coi là cổ vật.

Rwanda - Đất nước nắm giữ kỷ lục về số nữ đại biểu quốc hội

Rwanda - Đất nước nắm giữ kỷ lục về số nữ đại biểu quốc hội
(PLVN) - Từ 55% và năm 2008, đến thời điểm hiện tại, số nữ đại biểu quốc hội tại Cộng hòa Rwanda đã tăng lên 61%. So với bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới tỷ lệ nữ đại biểu quốc hội của Rwanda đều cao hơn rất nhiều. Cuộc diệt chủng năm 1994 tại đây được coi là nỗi đau không thể nguôi ngoai nhưng đây cũng được coi là con đường để tiến tới bình đẳng giới tại Rwanda. 

Từ món ăn chơi thành nghề “làm một mùa, ăn cả năm“

Từ món ăn chơi thành nghề “làm một mùa, ăn cả năm“
(PLVN) - Từ những hạt lúa nếp vừa chín tới, qua bàn tay khéo léo, cần mẫn của người dân Hưng Tân đã trở thành thứ quà dân dã nhưng đậm hương vị quê hương có tên gọi là cốm. Món ăn chơi trong những ngày trời vào thu se lạnh một thời nay trở thành mặt hàng kinh doanh, đem lại nguồn thu nhập khá cao cho những người dân nơi đây, nhất là vào dịp Trung thu. 

Thủ tướng đôi thoại với nông dân: Gỡ khó để nông nghiệp, nông thôn khẳng định vị thế trụ đỡ của nền kinh tế

Thủ tướng đôi thoại với nông dân:  Gỡ khó để nông nghiệp, nông thôn khẳng định vị thế trụ đỡ của nền kinh tế
(PLVN) -Đối thoại với hơn 300 nông dân nông dân xuất sắc, tiêu biểu đại diện cho hơn 14 triệu hộ nông dân của cả nước, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vui mừng thông báo trong bối cảnh dịch Covid-19, nông nghiệp, nông thôn đã khẳng định là trụ đỡ của nền kinh tế. Người đứng đầu Chính phủ đã lắng nghe từng ý kiến của nông dân và cam kết tiếp tục tháo gỡ khó khăn để lĩnh vực này tiếp tục khẳng định vị thế quan trọng của mình…
Khởi tố, bắt tạm giam nguyên Giám đốc Ngân hàng BIDV chi nhánh Phú Yên

Khởi tố, bắt tạm giam nguyên Giám đốc Ngân hàng BIDV chi nhánh Phú Yên

(PLVN) - Ngày 28/9, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Yên cho biết, đơn vị này vừa ra quyết định khởi tố và thực hiện lệnh bắt giam đối với 5 bị can phạm tội “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng” theo quy định tại Điều 179 Bộ luật Hình sự năm 1999, xảy ra tại Ngân hàng BIDV chi nhánh Phú Yên.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬