Mưu trí xử thế Quỷ Cốc Tử: Nghệ thuật 'náu mình chờ thời'

(PLVN) - Trong cuốn “Quỷ Cốc Tử, Điều 4, Thiên bịt khe hở”, mưu sĩ nổi danh thiên hạ này có câu nói: “Thế vô khả đề, tắc thâm ẩn nhi đãi thời. Thế hữu khả đề, tắc vi chi mưu”. Nghĩa là chưa thấy khe hở, hãy ẩn mình chờ thời. Khi xuất hiện khe hở, sẽ thi hành mưu kế 
Mưu trí xử thế Quỷ Cốc Tử: Nghệ thuật 'náu mình chờ thời' Cao Dương hiền hậu thanh nhã, tài giỏi mà làm ra vẻ khiêm nhường, ngu dốt chất phác, rất ít nói, nhờ vậy lập nghiệp Đế vương (Hình: Cao Dương trong một bộ phim dã sử)

Bình luận

Thuật bịt khe hở là một quyền thuật quan trọng trong phép “Tung hoành” cửa Quỷ Cốc Tử, là một thứ đạo thuật tìm ra khe hở của sự vật để lách vào, đột phá từ bên trong, khai hoa kết quả từ nội bộ.

Nhưng khi chưa xuất hiện hoặc chưa phát hiện được khe hở có thể lợi dụng, Quỷ Cốc Tử không chủ trương làm bừa bãi mà khuyên người ta cần náu mình chờ đợi thời cơ, khi xuất hiện khe hở rò rỉ mới hành động.

Mưu lược này thường biểu hiện ở chỗ giấu kín mình đi, chuẩn bị lực lượng. Khi thời cơ chưa chín muồi, hãy che giấu lực lượng của mình, giữ kín ý đồ, lặng lẽ tích trữ lực lượng, tránh bị thiệt hại ngoại lai, bảo tồn mình, chờ đợi thời cơ có lợi.

Việt Vương Câu Tiễn thời Xuân Thu khi thua trận bị Ngô Vương bắt làm từ bình đã dùng mưu náu mình chờ thời, nằm gai nếm mật, đổi lấy tự do nhân thân, quay trở về nước Việt, 10 năm tích trữ lực lượng, cuối cùng đã diệt Ngô rửa nhục.

Thời Tào Nguỵ, binh quyền Tư Mã Ý ngày càng lớn, họ Tào nghi lắm, mâu thuẫn ngày càng sâu sắc. Do thời cơ còn bất lợi, Tư Mã Ý đã giả ốm 10 năm không dự triều chính, tránh được mũi nhọn, đợi khi họ Tào lơ là cảnh giác ra ngoài Kinh đô viếng mộ mới phát động cuộc chính biến cướp lấy chính quyền.

Trong lịch sử Trung Quốc, những chuyện náu mình chờ thời như vậy có nhiều. Khi điều kiện chưa đầy đủ, thời cơ chưa chín muồi, nếu cứ mù quáng tiến bừa bãi thì chắc chắn sẽ bị diệt vong. Vì vậy người xưa nói “Thánh nhân hành động, tưởng chậm mà nhanh, tưởng khoan mà gấp, là để chờ thời”. Chỉ có ẩn mình chờ thời, tích trữ lực lượng, làm đối phương mất cảnh giác, mới thành công được.

Chuyện Cao Dương náu mình lập nghiệp Đế vương

Trong lịch sử Trung Quốc, Lưu Tú thời Đông Hán, Lưu Bị thời Tam quốc đã từng dùng kế sách ẩn mình tích trữ lực lượng chờ thời mà cướp được thiên hạ. Cao Dương, là vua sáng lập Bắc Tề cũng dùng phép này mà lên ngôi Hoàng đế.

 

Hoàng đế Cao Dương khai quốc Bắc Tề vốn là Đại Thừa tướng Đông Nguỵ, con thứ của Tề Vương Cao Hoan. Sau khi Hoan chết, con trưởng là Cao Đăng nối nghiệp làm Đại thừa tướng, nắm các đạo quân, đóng bản doanh ở Tấn Dương. Cao Dương được phong làm Đại đô đốc Kinh kỳ, phò tá triều chính Nghiệp đô.

Cao Đăng là kẻ tàn ác, ngạo mạn, thói xấu lộ rõ khắp nơi, làm rối loạn triều chính, tự cho mình là nhất. 

Cao Dương khác hẳn người anh, hiền hậu thanh nhã, tài giỏi mà làm ra vẻ khiêm nhường, ngu dốt chất phác, rất ít nói, đối với đại sự quốc gia chỉ ngó ngàng đôi chút, qua loa đại khái. Quần thần văn võ đều coi thường ông. Trước mặt anh Cao Đăng, bao giờ Cao Dương cũng tỏ vẻ phục tùng, kính thuận.

Ông sắm cho vợ một đồ trang sức đẹp, Cao Đăng ưa thích bèn lấy luôn làm của riêng. Cao Dương khuyên vợ chẳng nên phiền muộn làm gì. Tỳ thiếp xinh đẹp của Dương nhiều lần bị Đăng chọc ghẹo, Dương cũng giả câm giả điếc cho qua. Đăng rất khinh thường em trai, có lần nói: “Em trai ta được phú quý thì các sách tướng số dự đoán cát hung, giàu sang, nghèo hèn đều là sai cả”.

Dương mỗi khi tan triều về nhà thường đóng cửa ngồi trầm ngâm, đối với vợ con cũng ít nói. Có lúc ông cởi giày và áo ngoài chạy bộ trong vườn. Không ai ngờ chính Cao Dương khi gặp thời cục biến động đã trở thành một con người khác hẳn khiến ai ai cũng phải ngưỡng mộ.

Cao Đăng bất mãn với Hoàng đế Nguyên Thiện, lẻn đến Nghiệp Đô mật bàn với mấy người tâm phúc mưu việc phế Vu nhưng bị tên gia nô đâm chết. Cao Dương được tin, mặt không biến sắc, dẫn quân tiến đến Nghiệp Đô, giết chết tên gia nô Lan Kinh và bọn hung thủ. Ông loan tin Đại thừa tướng bị mưu hại nhưng chỉ bị thương và tâu với Hoàng đế Nguyên Thiện cho ông đưa Cao Đăng về Tấn Dương dưỡng thương. 

Nguyên Thiện đồng ý ngay mừng thầm trong bụng, cho rằng Đăng đã bị thương, Dương chẳng làm nên trò trống gì, quyền hành sẽ quy về Hoàng tộc. Sau khi về Tấn Dương, Cao Dương lập tức triệu quần thần lo việc triều chính, ban bố phép tắc mới, trừ bỏ tệ xấu. Chưa đến một năm tình hình Tấn Dương đã đâu vào đấy, phát đạt phồn vinh, bách quân ca ngợi hết lời. 

Cao Dương thấy tình hình trong ngoài ổn định rồi mới tuyên bố Cao Đăng đã chết và phát tang. Nguyên Thiện thấy Dương không có dã tâm nên phong ông làm Đại thừa tướng, cai quản các đạo quân và được thế tập phong làm Tề Vương.

 Cao Dương đã vận dụng tài tình mưu lược giấu mình tài năng, không để lộ ý đồ, giữ kín mũi nhọn, đợi thời cơ hành động 

Mấy tháng sau, Dương kéo quân về Nghiệp Đô ép Nguyên Thiện nhường ngôi. Nguyên Thiện được tin rất kinh hoàng, đành phải dâng Ngọc Tỉ, Dương lên ngai vàng quay về hướng Nam, đối quốc hiệu là Tề.

Ẩn mình chờ thời là mưu lược giấu mình tài năng, không để lộ ý đồ, giữ kín mũi nhọn, đợi thời cơ hành động. Cao Dương nhờ vào mưu lược này đã lập được nghiệp Đế vương.

Chờ thời cơ diệt trừ Lữ Hậu

Hiến Huệ Vương thời Tây Hán chết, khi phát tang Lữ Thái Hậu chỉ khóc khô, không có nước mắt. Thừa tướng hỏi duyên cớ làm sao, con trai Trương Lương là Trương Quần Cường giải thích: “Hoàng thượng không có con trai lớn, Thái hậu lo ngại về các vị Đại thần.

Nay nếu Thừa tướng xin Thái hậu phong cho Lữ Chiêu, Lữ Sản, Lữ Phong làm tướng quân thống lĩnh các đạo quân Nam Bắc bảo vệ Kinh đô Trường An, nắm được binh quyền lớn, Thái hậu sẽ yên tâm, các vị Đại thần mới tránh được tai hoạ”. Thừa tướng nghe lời Trương làm theo, quả nhiên thấy Thái hậu lại than khóc nước mắt ròng ròng. 

Sau khi thân thích họ Lữ nắm quyền, có một số còn được phong tước Vương. Việc làm này trái với di chúc của Hán Cao Tổ Lưu Bang “không phải người họ Lưu mà được phong Vương thì Thiên hạ sẽ diệt trừ”.

Hữu Thừa tướng Vương Lăng là người chính trực, đồng hương với Lưu Rang, trung thành tận tuỵ. Khi được Lữ hậu hỏi ý kiến, ông kiên quyết phản đối nói: “Cao đế đã giết ngựa trắng, cùng với các đại thần lập lời thề: Không phải người họ Lưu mà được phong Vương thì Thiên hạ sẽ diệt trừ. Nay phong người họ Lữ làm Vương là trái với lời thề ước”.

Thái hậu nghe nói rất không vui, lại đi hỏi Tả Thừa tướng Trần Bình, Chu Bột. Chu nói: “Cao Đế bình định Thiên hạ, phong con cháu mình làm Vương, nay Thái hậu đang nhiếp chính thay Hoàng đế, phong cho con cháu họ Lữ làm vương sao lại không được”. Thái hậu vui lắm, bãi triều về cung.

Vương Lãng trách Trần Bình, Chu Bột: “Trước đây đã rỏ máu ăn thề với Cao Đế, chả nhẽ các ông không can dự hay sao? Nay Cao Đế băng hà, Thái hậu phong người họ Lữ làm Vương, các ông đều a dua chiều theo ý Thái hậu, trái với điều thề ước, còn mặt mũi nào gặp Tiên Đế nơi suối vàng”.

Nhưng Trần Bình, Chu Bột nói: “Ông phản đối ngay tại chốn triều đình, đấu lý lẽ, chúng tôi không bằng ông. Nhưng làm thế nào để bảo vệ được Tôn miếu họ Lưu, ổn định thiên hạ họ Lưu, e rằng ông không bằng chúng tôi”.

Lịch sử chứng minh sau này chính Trần Bình, Chu Bột đã diệt trừ được họ Lữ, bảo vệ được Thiên hạ của họ Lưu. Điều đó chứng tỏ, muốn đạt được mục đích, cần biết ẩn mình chờ thời, hành động quyết đoán linh hoạt, khi thời cơ chưa chín muồi mà cứ làm bừa là tất sẽ thất bại. Trong khi điều kiện chưa chín mà Vương Lăng vẫn cứ phản đối ra mặt Lữ Hậu thì không những không đạt được mục đích mà còn bị bãi chức Hữu Thừa tướng. Sau này Vương cáo bệnh về quê nhà.

Ẩn mình chờ thời không phải là chờ thời cơ một cách tiêu cực mà là chủ động, tích cực sáng tạo thời cơ. Thời Mục Công nước Trịnh, Tần phái quân đánh Trịnh. Lái Trâu Huyền Cao một mặt đi thăm dò khắp nơi, mật báo tin tức khiến Trịnh có thời gian chuẩn bị, cuối cùng Đại tướng nước Tần phải huỷ bỏ kế hoạch tiến công. Vì vậy hành động linh hoạt quyết đoán đòi hỏi người lãnh đạo phải khéo nắm thời cơ, giỏi đưa ra quyết sách, nhưng quan trọng hơn là phải biết sáng tạo thời cơ, tránh bị động, giành lấy chủ động. 

Bùi Chánh (biên soạn)
Loading...

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Công viên nước Thanh Hà Mường Thanh tưng bừng khuyến mãi dịp 2/9

Công viên nước Thanh Hà Mường Thanh tưng bừng khuyến mãi dịp 2/9
(PLVN) - Kể từ ngày đi vào hoạt động (10/6/2019), Công viên nước Thanh Hà Mường Thanh đã trở thành một “hiện tượng” trong lĩnh vực giải trí với số lượng kỷ lục khách đến thăm quan và sử dụng dịch vụ. Trong 2 ngày 10 - 11/6 số lượng người lên tới hơn 10 nghìn người/ngày.

Ngày 30/8 sẽ diễn ra tọa đàm “Trung hiếu bên Người”

Ngày 30/8 sẽ diễn ra tọa đàm “Trung hiếu bên Người”
(PLVN) - Hướng tới kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc của Bác và 50 năm công tác giữ gìn lâu dài, bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh, mới đây Báo Quân đội nhân dân phối hợp Ban Thanh niên Quân đội, Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh… tổ chức họp báo thông tin buổi Tọa đàm “Trung hiếu bên Người”.
Loading...
Ngoại trưởng Iran bất ngờ tới hội nghị thượng đỉnh G7

Ngoại trưởng Iran bất ngờ tới hội nghị thượng đỉnh G7

(PLVN) - Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif ngày 25/8 đã có chuyến thăm không báo trước tới thành phố Biarritz ở miền Tây Nam nước Pháp – nơi đang diễn ra hội nghị thượng đỉnh G7. Đây được xem là một nỗ lực bất ngờ nhằm phá bế tắc ngoại giao vì chương trình hạt nhân của Iran hiện nay.

Chọn học “Cam công” hay “Cam tư” khi theo đuổi Chương trình IGCSE, A Level

Chọn học “Cam công” hay “Cam tư” khi theo đuổi Chương trình IGCSE, A Level
(PLVN) - Tới thời điểm cuối tháng 8, việc thi đầu vào và tuyển sinh của các trường THCS, THPT đã “hòm hòm” xong xuôi chuẩn bị cho khai giảng năm học mới 2019-2020. Tuy nhiên, trên các diễn đàn về học tập, câu hỏi về chọn học song bằng hay đơn bằng IGCSE, A Level dành cho học sinh THCS và THPT vẫn đang là câu hỏi “nóng” tiếp tục được các phụ huynh mổ xẻ để chuẩn bị cho các cú “nhảy” mới, có thể ngay trong năm học này hoặc các năm học sau. 

[Đối thoại trực tuyến] Bồi thường, giải phóng mặt bằng thu hút dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc

[Đối thoại trực tuyến] Bồi thường, giải phóng mặt bằng thu hút dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
(PLVN) - Những năm qua, Vĩnh Phúc nổi lên là một trong những điểm sáng về thu hút các dự án đầu tư. Theo đó, tỉnh Vĩnh Phúc đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc thực hiện tốt công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch thuận lợi trong việc thu hút đầu tư. Thực hiện chương trình phối hợp, Báo Pháp luật Việt Nam và Sở Tư pháp Vĩnh Phúc tổ chức đối thoại trực tuyến về bồi thường, giải phóng mặt bằng thu hút dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. 

Nữ cán bộ bảo tàng 30 năm truyền cảm hứng học tập làm theo Bác Hồ

Nữ cán bộ bảo tàng 30 năm truyền cảm hứng học tập làm theo Bác Hồ
(PLVN) - Sau gần 30 năm công tác tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, đến khi về hưu, bà Trần Thị Nhị, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ phường Phương Liên, quận Đống Đa, TP Hà Nội vẫn tích cực học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và còn truyền cảm hứng cho mọi người cùng làm theo qua việc sưu tầm, biên soạn, kể lại những câu chuyện xúc động về Người.
Tập đoàn Hanaka tổ chức Hội thảo giải pháp công nghệ trong xử lý ô nhiễm môi trường

Tập đoàn Hanaka tổ chức Hội thảo giải pháp công nghệ trong xử lý ô nhiễm môi trường

(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập thị xã Từ Sơn (Bắc Ninh) và Hội nghị xúc tiến đầu tư quy hoạch thị xã Từ Sơn lên thành phố thông minh – hiện đại, chiều ngày 23/9 Tập đoàn Hanaka tổ chức Hội thảo giải pháp công nghệ trong xử lý ô nhiễm môi trường với sự tham gia của các cơ quan quản lý Nhà nước, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp trong nước và quốc tế cùng đông đảo cán bộ, công nhân của Tập đoàn Hanaka.

Thủ tướng Chính phủ: Bộ, ngành và các địa phương quan tâm, phối hợp, giúp đỡ Bắc Kạn vươn lên mạnh mẽ

Thủ tướng Chính phủ:  Bộ, ngành  và các địa phương quan tâm, phối hợp, giúp đỡ Bắc Kạn vươn lên mạnh mẽ
(PLVN) - Tối 24/8, Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày giải phóng tỉnh Bắc Kạn, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, Lễ kỷ niệm là dịp ôn lại truyền thống lịch sử hào hùng của một địa phương anh hùng đã luôn kề vai, sát cánh cùng đồng bào, chiến sĩ cả nước trong các thời kỳ kháng chiến chống thực dân, đế quốc, đấu tranh giành độc lập dân tộc cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc vô vàn gian khổ nhưng đầy vẻ vang, tự hào của dân tộc.

Vụ truy đuổi gây chết người ở Bình Định: Tòa Cấp cao huỷ án, yêu cầu xử lý tội “Giết người”

Vụ truy đuổi gây chết người ở Bình Định: Tòa Cấp cao huỷ án, yêu cầu xử lý tội “Giết người”
(PLVN) - Xuyên cùng đồng bọn cầm hung khí, dùng xe máy chạy tốc độ cao truy đuổi người khác dẫn đến tai nạn giao thông (TNGT) chết người nhưng chỉ bị toà sơ thẩm tuyên 18 tháng tù về tội “Gây rối trật tự công cộng”. TAND Cấp cao tại Đà Nẵng xử phúc thẩm đã chỉ ra sai sót, vi phạm tố tụng của án sơ thẩm, đồng thời, khẳng định đủ căn cứ để xử lý Xuyên và đồng bọn tội “Giết người” nên huỷ án để điều tra lại.

Không thể “hy sinh nhân dân vì “tư duy nhiệm kỳ”

Không thể “hy sinh nhân dân vì “tư duy nhiệm kỳ”
(PLVN) - Việc thu phí nội đô đã được cả Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh nghiên cứu từ lâu nhưng đến nay chưa thực hiện. Tuy nhiên, nhiều ý kiến nói rằng việc làm này là khó khả thi, khó đảm bảo được các mục tiêu đề ra là làm giảm phương tiện đi vào những chỗ ùn tắc, giảm ô nhiễm.