Một lần lạc bước Vô Vi

(PLVN) - Đến đất Tử Trầm (núi Trầm), huyện Yên Sơn (nay huyện Chương Mỹ, Hà Nội) có hơn mười ngọn núi đá chạy dài gần một dặm, phong cảnh thanh tú. Giữa không gian u tịch, núi non trùng điệp gợi nhớ cho chúng ta về một vùng đất lâu đời, gắn những sự tích trong dân gian còn nhiều bí ẩn, tranh cãi.
Một lần lạc bước Vô Vi

Ngôi già lam cổ tự

Đi qua chùa Trầm 500m là tới chùa Vô Vi. Núi đá Vô Vi nhỏ, tách khỏi dãy Tử Trầm -còn gọi là núi Con Rồng mà chùa Vô Vi được ví như viên ngọc, nằm chênh vênh giữa trời đất. Chùa tuyệt nhiên không một bóng người, mùi hoa đại vương vấn như dẫn người bước vào chốn tiêu dao lạc thú. Không gian tĩnh mịch tựa hư không.

Theo lời kể của bà vãi trông chùa nhiều năm, chùa Vô Vi tương truyền là ngôi chùa cổ được xây dựng từ năm 968. Chùa gắn với câu chuyện về một thủ lĩnh trong 12 sứ quận là Trần Văn Tăng (?), sau chiến trận, thấy cảnh núi hữu tình ông chọn nơi đây để xây chùa. 

Sau khi xây chùa, vị tướng này ở Vô Vi mai danh ẩn tích, tu học, giảng đạo, giúp đỡ bà con dân làng. Thời Tiền Lê, chùa xây dựng ở chân núi Trạo (980-1004) có tên là Phúc Trù tự. Đến thời nhà Trần, chùa được xây ở lưng núi gọi là Trai Tinh tự. Thời Hậu Lê, niên hiệu Hồng Thuận thứ 6 (1514) chùa dời lên gần đỉnh núi như ngày nay, đổi lại tên như thời Đinh là Vô Vi tự.

Hiện ở trên núi còn một bia đá khắc bài thơ của Trần Văn Tăng được viết bằng chữ Nôm như sau:

“Sơn Đông chi bằng Vô Vi phật tự

Thuỳ kỳ huyền sư đạo sĩ

Bên này Thiên Trúc nọ Bồng Lai

Đem cảnh thanh u đặt giữa trời”

Một cái tên ý nghĩa, nói lên triết lý Bát Nhã trong nhà Phật, mà chắc hẳn nếu ai thấu hiểu đều có thể đạt tới sự tỉnh thức và giải thoát. Trong Phật giáo nguyên thủy, thì chỉ có Niết bàn được xếp vào hạng vô vi. Tất cả các pháp còn lại là hữu vi. Trên nóc của ngôi Nghinh Phong, có hình tượng như bát quái, trên bát quái rắc cánh hoa cúc vàng tươi, căng mắt nhìn thì như lạc vào hư thực. Thế mới nói cảnh ấy vừa hư vừa thực, hữu vi mà lại rất vô vi.

Bà vãi kể tôi nghe về ngôi gia lam cổ, dù là di tích nhưng từ bao đời nay nó vẫn khiêm nhường nhỏ bé trên núi Vô Vi nhìn về phía cánh đồng sản xuất của dân Chương Mỹ. Cả chùa nhỏ rộng chừng vài mét vuông, đặt đủ chiếc nhỏ chiếc Tam Bảo.

Cột kèo, tượng Phật cũng phai màu thời gian. Công việc chính của bà là đến mở cửa, quét dọn, thi thoảng tiếp vài vị khách, chùa cũng thưa thớt người. Giữa tiếng khấn lâm râm, tiếng chuông, tiếng gió hút vào mái chuông lầu Nghinh Phong, quả thực như vừa bước vào cõi vô vi.

Hoa đại mùa này cũng nở, khắp đoạn bậc thang đá đều vương mùi hoa đại. Hương trầm, khói tỏa, như mênh mang của chốn Thiền Lâm tại mái chùa Vô Vi vắng người này:

“Mượn nền đá phẳng đề dăm vận

Sẵn quả chuông kêu đấm mấy hồi

Cảnh vị mến người, người lại lại

Đã vô vi khéo cũng lôi thôi...”

Và vị đạo sĩ chữa bệnh cho Vua

Tương truyền, khu vực chùa Vô Vi này vào thời Trần còn là nhà ở của Trần Canh - vị đạo sĩ kiêm thầy thuốc có công chữa bệnh cho vua Trần và dân nơi đây. Đại Việt Sử ký toàn thư chép về kết cục của Trâu Canh vắn tắt như sau: “Dòng dõi của Canh đến triều nay còn có người là Trâu Bảo, được của do Trâu Canh cất giữ trở nên giàu có, nhưng cũng vì thế mà trở nên lụn bại”.

Khi điền dã tại vùng đất này, tôi đã hỏi một số người dân, họ đều biết về câu chuyện vị đạo sĩ chữa bệnh cho Vua. Hiện nay, ở đền - chùa Trầm vẫn thờ ông vì xưa từng cứu giúp dân làng. Một cô hàng nước nhanh nhảu chỉ tay lên phía núi Trầm: “Ở trên có tảng đá hình con cóc, nghe đâu ngày xưa ông làm nhà ở ý. Bọn tôi hay gọi là con cóc ngồi mâm xôi. Ông là thầy thuốc nổi tiếng lắm, từng chữa khỏi bệnh cho Vua Trần”.

Theo truyền thuyết dân gian ở Chương Mỹ chép lại: “Khoảng năm Thiệu Phong, người Nguyên vào cướp, Tôn làm thầy thuốc đi theo quân Nguyên, đến khi quân Nguyên thua, thì bị bắt. Tôn ở nước ta, chữa thuốc cho các vương hầu thời đó, phần nhiều thấy công hiệu.

Canh nối nghiệp cha, khi được thầy phong thủy chỉ cho ngôi huyệt tốt ở gần tảng đá có hình con cóc tía (hiện nay vẫn nằm ở trên đỉnh núi Tử Trầm) ông có dặn “Chỗ đất này rất đẹp, nếu Trâu Canh làm nhà ở thì tất sẽ giàu sang. Tuy nhiên, sau này khi đã giàu sang, thành danh và được gần vua chúa rồi, thì phải dời nhà đi chỗ khác ngay. Không nên ở lại nơi đây dù chỉ một ngày, nếu không, sẽ tự chuốc vạ vào mình”.

Trâu Canh làm theo lời thầy phong thủy, dựng một căn nhà tranh ở phía dưới tảng đá hình cóc tía để ở. Sau ba năm, quả nhiên nhờ thành tích chữa bệnh cho Vua Trần Dụ Tông mà ông thăng quan tiến chức rất nhanh.

Trong dân gian còn tương truyền rằng, chỗ nhà ông ở phía trước có mấy mẫu ruộng cao hình giống như chiếc bàn dao cắt thuốc, cho nên chủ nhân ở đó có duyên với nghề bốc thuốc chữa bệnh. Núi Trầm trước kia có nhiều cây thuốc quý, Trâu Canh lại biết y thuật, nên hàng ngày hay lên núi hái thuốc chữa bệnh cứu người. Núi này được các nhà phong thủy chú ý, thế núi ôm nhau tất sinh người tài.

Khi Trâu Canh chữa khỏi bệnh cho vua Trần Dụ Tông, được vua ban cho nhiều đất quanh khu vực núi Tử Trầm. Sau khi thành đạt rồi, Trâu Canh lại quên mất lời dặn của thầy địa lý năm nào, không dời nhà đi chỗ khác. Sau đó xảy ra việc con “thần y” thông dâm với cung nữ. Chính sử chép, chính “thần y” cũng thông dâm với cung nữ.

Việc bị lộ nhưng Thượng hoàng Trần Minh Tông nghĩ “thần y” có công nên tha chết, đuổi về quê, gia tư, điền sản bị tịch thu hết. “Thần y” lại bị đói rét như trước. Xét việc này thì lời của thầy phong thủy quả là ứng nghiệm.

Theo phong thủy, người xưa cho rằng chuyện Trâu Canh “nghèo lại hoàn nghèo”, là do nhà ở cạnh núi, mỗi khi mặt trăng tà chiếu, bóng núi đổ xuống trông như con cóc ở trên nóc nhà, còn người thì như đang ngồi tại cung trăng nên được gần vua chúa, ra vào nơi cung cấm. Tuy nhiên sau khi đã được gần vua chúa, Trâu Canh lại không chịu dời nhà đi chỗ khác.

Nhà ông ở cạnh núi, địa thế bức bách, phía trước lại hướng về kiếp sơn (một hướng xấu theo quan niệm của phong thủy), đi lại vô định, cho nên giàu sang không được lâu. Phần nhiều đúng với câu chuyện giữa Trâu Canh và ông thầy phong thủy trước đó.

Theo dân gian kể lại, cuối đời Trâu Canh phải chịu cảnh bần hàn, nghèo túng và khổ cực khác xa với cảnh xa hoa nơi vương phủ. Các cụ thì vẫn cứ truyền tụng: âu cũng là cái số trời đã định, kẻ hèn, người sang có thời có lúc, đời lúc lên voi khi xuống chó là lẽ thường tình.

Còn một số cho rằng, đó là “nhân quả” cho những chuyện mà Trâu Canh gây ra trước đó mà bây giờ trả nghiệp. Rồi không ai còn biết Trâu Canh đã đi đâu, chết như thế nào, ngôi nhà con cóc cũng chỉ còn trong truyền thuyết.

Các sử gia phong kiến thì vạch ra một loạt tội của ông như là: Thầy thuốc mà không có y đức, là thần tử mà dám thông dâm với cung nữ... Ngày nay, các học giả về sử, văn học và văn hóa cũng ít nhắc đến ông, hoặc có phần e dè hơn. Cả cuộc đời vừa công vừa tội, gây tranh cãi suốt hàng trăm năm, để rồi cái tên Trâu Canh cũng vẫn chỉ cuộc đời đầy những câu chuyện như hư ảo.

Đứng giữa đỉnh núi Trầm, lắng nghe những âm vang của huyền tích, thần thoại, bên kia Vô Vi bên nay Trầm Tử. Cuộc đời trăm bể ngàn dâu, há chăng Trâu Canh cũng có chút an ủi trong lòng, cách biệt gần 7 thế kỷ, người dân Chúc Sơn vẫn nhớ đến ông. 

Tuệ Minh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Hướng về ngày hội lớn của toàn quân

Hướng về ngày hội lớn của toàn quân
(PLVN) - Hướng về ngày hội lớn của toàn quân - Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI, các đơn vị trong toàn quân không ngừng nỗ lực thi đua, triển khai hiệu quả các hoạt động, góp phần hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao.

TP Hà Tiên thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo

TP Hà Tiên thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo
(PLVN) - Tổ chức tốt công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân là một trong những biện pháp quan trọng góp phần đảm bảo thực hiện quyền làm chủ của Nhân dân, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.

Ứng dụng công nghệ thông tin để đổi mới hình thức thông báo thi hành án

Ứng dụng công nghệ thông tin để đổi mới hình thức thông báo thi hành án

(PLVN) -Thông báo thi hành án là một thủ tục quan trọng trong quá trình tổ chức thi hành án dân sự. Tuy nhiên, các hình thức thông báo hiện nay chưa phát huy được hiệu quả như mong đợi, đòi hỏi cần đổi mới để có các phương thức thông báo phù hợp hơn trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ.

Từ bao gạo gửi xe khách, triệt phá đường dây ma tuý liên tỉnh

Từ bao gạo gửi xe khách, triệt phá đường dây ma tuý liên tỉnh
Nhận bao gạo của một người phụ nữ ven đường gửi từ Điện Biên về Hà Nội, người phụ xe nghi ngờ có hàng cấm nên đã trình báo đến cơ quan Công an. Từ đây, một đường dây vận chuyển ma tuý từ Điện Biên về Hà Nội được Công an quận Nam Từ Liêm triệt phá.

Lệ khác biệt trước thềm 2 cuộc bầu cử

Lệ khác biệt trước thềm 2 cuộc bầu cử
(PLVN) - Luật pháp và tư pháp ở nước Mỹ có những đặc thù mà không nơi nào khác trên thế giới có. Bên ngoài nhìn nhận đấy là nguyên do khiến luật pháp và tư pháp ở nước Mỹ bất cập, lạc hậu và không công bằng. 

Trường mầm non Kim Đồng (Bình Dương): Nơi chắp cánh ước mơ cho bé

Trường mầm non Kim Đồng (Bình Dương): Nơi chắp cánh ước mơ cho bé
(PLVN) - Với cơ sở vật chất hiện đại, các trang thiết bị, giáo cụ đầy đủ, cùng với chất lượng dạy học ngày càng được nâng cao, Trường Mầm non Kim Đồng (xã Tân Vĩnh Hiệp, Thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương) đã không ngừng hoàn thiện để tạo dựng một môi trường học tập tốt nhất dẫn dắt những bước đi đầu đời giúp các bé vững bước trên con đường phía trước, tiến gần hơn với ước mơ của mình. 

“Ác mộng” sổ hồng tại TP HCM: Thủ tướng yêu cầu khẩn trương nghiên cứu, giải quyết dứt điểm

 “Ác mộng” sổ hồng tại TP HCM: Thủ tướng yêu cầu khẩn trương nghiên cứu, giải quyết dứt điểm
(PLVN) - Mới đây, PLVN có loạt bài “Ác mộng” sổ hồng tại TP HCM" phản ánh tình trạng “tắc” trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở. Theo một số liệu thống kê chưa đầy đủ, chỉ tính riêng ở 60 dự án, đã có hơn 30 ngàn căn nhà và căn hộ officetel chưa được cấp sổ.
Chấn động vụ nữ giúp việc thắng kiện tỉ phú Singapore

Chấn động vụ nữ giúp việc thắng kiện tỉ phú Singapore

(PLVN) - Sau 4 năm kiên trì và quyết liệt kháng cáo, những nỗ lực nhằm lấy lại được thanh danh của cô giúp việc người Indonesia Parti Liyani cuối cùng đã được đền đáp khi tòa tuyên cô trắng án trong vụ việc tỉ phú Liew Mun Leong kiện cô lấy trộm đồ.

TP HCM “sáp nhập” 3 tổng đài khẩn cấp

TP HCM “sáp nhập” 3 tổng đài khẩn cấp
(PLVN) - Ba số điện thoại 113 - 114 - 115 được hợp nhất, giúp điều phối lực lượng và đề xuất chặng đường ứng cứu nhanh nhất, phát hiện cảnh báo giả, cuộc gọi quấy rối... Đây là những điểm mới của hệ thống nâng cấp tổng đài khẩn cấp liên thông 113 - 114 -115 tại TP HCM sẽ được khánh thành ngày mai (29/9), sau 4 tháng thử nghiệm vận hành theo mô hình hiện đại của thế giới.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬