Mâm cỗ 3 miền trong Tết Đoan Ngọ

Ngoài nếp cái, thịt vịt, bánh ú, nhiều địa phương còn những tục lệ thú vị khác trong ngày 5/5.

Bước sang tuổi 30, Thanh Hoan, ở Thanh Xuân, Hà Nội vẫn háo hức mỗi dịp Tết Đoan Ngọ. Trước đây gia đình cô làm ruộng nên từ 3 hôm trước Tết, mẹ đã hì hụi thổi xôi, giã men, ủ làm rượu nếp cái. Thúng xôi ủ được đặt trên một chiếc chậu phủ lá sen, dưới là chậu hứng lấy nước rượu để khi ăn trộn với cái, tạo vị ngọt, cay rất dễ chịu.

Giờ không tự làm nếp cái nữa, nhưng năm nào cô cũng chuẩn bị một cái Tết Đoan Ngọ tươm tất. Sáng sớm nay, Hoan ra chợ chọn hoa quả tươi ngon, nếp cái, xôi ngũ sắc và tự nấu chè hạt sen, táo đỏ, kỳ tử.

Với chị Nguyễn Hằng, ở Đan Phượng, Hà Nội cứ ngày này là "ký ức tuổi thơ lại ùa về dữ dội". Ngày ấy, mẹ mua mớ lá móng tay. Đêm trước Tết Đoan Ngọ mẹ giã nhỏ lá, gói chặt vào từng móng tay cho mấy chị em gái. Đứa nào cũng hồi hộp, háo hức cả đêm, ngứa cũng không dám cử động. Sáng hôm sau việc đầu tiên mẹ làm là bảo các con mở tay xem đã lên màu cam đẹp chưa. Đây là một tục lệ để trừ tà của người dân địa phương.

Trước hiên nhà đã bày mẹt nếp cẩm, xoài cóc, mận để cả nhà cùng ăn giết sâu bọ trước khi ăn sáng. Khi ăn, ai cũng không được quên câu thần chú "giết sâu sâu chết, giết bọ bọ chết". Giờ đây lập gia đình, ngày này của Hằng chỉ còn đơn giản với ít hoa quả và rượu nếp cái.

Tại quê Thái Bình của Việt Linh, 28 tuổi, đúng chính Ngọ ngày 5/5 có tục "khảo cây". Những cây nào điếc trái, không ra quả thì những đứa trẻ sẽ được phép leo tít lên ngọn. Người bên dưới sẽ cầm dao hoặc thứ gì đó giả vờ rất "nguy hiểm" mà khảo:
- Cây kia, sang năm có ra quả không?
- Có, những đứa trẻ thích thú hô to.
- Mày ra mấy quả?
- Ra mười lăm, hai mươi chục quả - tiếng cười của trẻ càng to dần.
- Mỗi quả to bằng nào?
- Bằng cái thùng ạ..., lũ trẻ tụt xuống, ôm bụng cười ngặt nghẽo.

Tết Đoan Ngọ hằn trong kí ức Linh là những buổi gia đình đoàn viên bên mâm cơm thịt vịt sau mùa gặt thơm thịt, béo chắc. Hiện nay đã lập gia đình, Linh vẫn sửa soạn tươm tất như những gì ngày xưa ông bà dạy, với thịt vịt, hoa tươi, cơm rượu và bánh gio. "Tôi có thể vẫn sửa soạn chỉn chu nhưng một phần trong ký ức tôi vẫn không thể nào bồi đắp", Việt Linh chia sẻ.

Sáng nay Cẩm Nhung, 29 tuổi ở Quảng Ninh đã chuẩn bị cả một mâm cỗ chỉ trong khoảng một tiếng với nếp cái, sữa chua, chè sen vải. Trong đó cô mất thời gian nhất vào tỉa quả dưa hấu, trong khoảng 20 phút.

"Tết Đoan ngọ ngày xưa bà nội thường gọi tôi dậy sớm, đưa cho một mảnh sành để ném vào chum. Sau đó tắm nước dừa và được thưởng thức mâm cỗ bà đã chuẩn bị sẵn. Chính vì vậy khi lớn lên, mỗi năm ngày này tôi đều chuẩn bị đầy đủ như cách bà nội từng làm", Nhung chia sẻ. 

Chị Nguyên Hạnh, 38 tuổi, Thái Thụy, Thái Bình đã chuẩn bị hai mâm cỗ mặn và ngọt. Mâm mặn chị mất tới 2 giờ chuẩn bị, gồm các món: Cá hồi áp chảo, thịt bò xào hoa thiên lý, măng nhồi thịt hấp, gà hấp xì dầu, gà kho gừng, nộm tôm bầu, cá chiên, dưa gang muối chua, vịt om sấu.

"Truyền thống quê tôi ngày 5/5 là đi tết cha mẹ 2 bên, rồi làm mâm cơm mặn và hoa quả cúng", chị cho hay.

Truyền thống quê của Nguyễn Thu Hường, 33 tuổi ở thành phố Vinh, Nghệ An là ăn thịt vịt. Sáng nay, bố Hường ra chợ mang về 5 con vịt làm đủ món: tiết canh, luộc, canh măng vịt... Chừng 10h sáng cả nhà với hơn chục người đã có thể quây quần bên mâm cỗ toàn vịt.

"Bố mình  nấu ăn ngon nhưng bị mất tay phải do chiến tranh nên ít khi vào bếp. Vì thế ngày giết sâu bọ với gia đình mình còn gọi vui là Ngày bố vào bếp hay Ngày thịt vịt", Hường nói.

Nguyễn Thùy Trang, Quận 5, TP HCM cũng dậy sớm chuẩn bị mâm cỗ cúng với bánh trôi, xôi nếp ngũ sắc, một cách đổi mới khác truyền thống bánh gio, bánh ú mọi năm.

Trong truyền thống của người Hoa, Tết Đoan ngọ không thể thiếu bó lá thơm. Vợ chồng Tăng Ái Linh, TP HCM đang thay bó lá thơm năm trước bằng bó lá tươi năm nay. Bó lá đặt trước nhà gồm: xương rồng, liễu, khuynh diệp, ngũ trảo, đơn đỏ... để trừ tà ma, đem lại may mắn.

Tại miền Tây Nam Bộ, gia đình Loan Anh, 23 tuổi làm mâm cơm tươm tất với bánh xèo, thịt kho, khổ qua nhồi thịt và canh sườn heo hầm thuốc bắc, với vị ngọt đặc trưng.

"Với người miền Tây, ngày này không thể thiếu bánh xèo, nhiều nhà còn nấu thêm cả bánh canh thịt vịt", Loan Anh chia sẻ. 

Phan Dương. Ảnh: Nhân vật cung cấp / VnExpress
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

SCB tri ân khách hàng nữ nhân dịp 8/3

SCB tri ân khách hàng nữ nhân dịp 8/3
(PLVN) - Với thông điệp “Thay cho lời cảm ơn” để tri ân và gửi những lời chúc tốt đẹp nhất dành cho phái đẹp nhân ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, Ngân hàng Sài Gòn (SCB) triển khai chuỗi các chương trình chăm sóc khách hàng trên toàn hệ thống  và chương trình chi tiêu qua thẻ SCB để trao hàng ngàn ưu đãi và phần quà ý nghĩa.

Trộm xe môtô 'xịn' để 'khoe' với bạn gái.

Trộm xe môtô 'xịn' để 'khoe' với bạn gái.
(PLVN) - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Chợ Mới (tỉnh An Giang) mới ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thực hiện lệnh bắt tạm giam Nguyễn Văn Đại (sinh năm 2001) để tiếp tục điều tra về tội “Trộm cắp tài sản”.

Nhập khẩu găng tay đã qua sử dụng, Công ty Ngọc Diệp bị Hải quan Lạng Sơn khởi tố về tội buôn hàng cấm

Nhập khẩu găng tay đã qua sử dụng, Công ty Ngọc Diệp bị Hải quan Lạng Sơn khởi tố về tội buôn hàng cấm
(PLVN) - Ngày 4/3, Chi cục Hải quan cửa khẩu Hữu Nghị, Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về “Tội buôn bán hàng cấm” đối với lô hàng găng tay đã qua sử dụng của Công ty TNHH Ngọc Diệp. Quyết định khởi tố đã được gửi đến VKSND huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn để xử lý theo quy định của pháp luật.

Chủ tịch Thừa Thiên Huế phát động phong trào 'Mai vàng trước ngõ'

Chủ tịch Thừa Thiên Huế phát động phong trào 'Mai vàng trước ngõ'
(PLVN) - Ông Phan Ngọc Thọ, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế mới có văn bản gửi các cơ quan Trung ương đóng trên địa bàn tỉnh; các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh; UBND các huyện, thị xã, thành phố Huế về việc phát động phong trào "Mai vàng trước ngõ" góp phần cho Huế bốn mùa hoa.

Bệnh nhân 1823 tổn thương phổi tới 95%

Bệnh nhân 1823 tổn thương phổi tới 95%
(PLVN) - Bệnh nhân Covid-19 số 1823 ở Mê Linh, Hà Nội đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Chức năng phổi của bệnh nhân này đã bị tổn thương gần hết.

Trao hơn 200 triệu đồng hỗ trợ xây dựng nhà tình nghĩa

Trao hơn 200 triệu đồng hỗ trợ xây dựng nhà tình nghĩa
(PLVN) - Ngày 4/3, đoàn công tác Công an Quảng Bình do Đại tá Nguyễn Tiến Nam, Giám đốc Công an tỉnh làm trưởng đoàn đã đến thăm hỏi, trao kinh phí hỗ trợ xây dựng nhà tình nghĩa đối với 3 gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn huyện Tuyên Hóa.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬