Làm gì để sự kiện tự nhiên không trở thành “thảm họa”?

(PLO) - Những thảm họa xảy ra gần đây đã dấy lên mối quan ngại rất lớn trong người dân. Với tâm trạng lo lắng, TS. Hà Văn Như phụ trách Bộ môn Phòng, chống thảm họa, Trường Đại học Y tế công cộng chia sẻ những thông tin liên quan.
Làm gì để sự kiện tự nhiên không trở thành “thảm họa”?
- Bên cạnh thảm họa tự nhiên, thảm họa do con người gây ra như cháy nổ, sập công trình xây dựng, sập hầm lò… cũng rất thường xuyên xảy ra tại Việt Nam. Đặc biệt là thảm họa cháy nổ, hàng năm có hàng trăm vụ cháy nổ đã xảy ra, gây thiệt hại lớn về người và kinh tế như cháy chợ, cháy khu công nghiệp, cháy khu dân cư. Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt sự phát triển chưa đi kèm những điều kiện bảo đảm quản lý nguy cơ thì khả năng xảy ra các thảm họa do con người gây ra sẽ tăng lên và gây hậu quả vô cùng lớn.
-  Sau một loạt các thảm họa xảy ra, thực tế cho thấy chúng ta vẫn còn rất bị động và lúng túng trong khâu khắc phục. Theo ông, nguyên nhân của tình trạng này là gì? Để lĩnh vực này hoạt động có hiệu quả hơn, chúng ta phải làm gì?
- Tôi cho rằng Việt Nam đã có những thành tựu đáng tự hào, nhiều kinh nghiệm tốt trong chuẩn bị sẵn sàng và ứng phó hiệu quả với những thảm họa thiên nhiên, đặc biệt là bão lụt. Tuy nhiên, sau mỗi sự kiện bão lụt lớn vẫn còn những bài học từ việc thiếu chủ động, chủ quan của một số chính quyền tỉnh, huyện và các ngành cũng như của người dân trong chuẩn bị sẵn sàng và ứng phó với thảm họa. Kết quả là nhiều thiệt hại, đặc biệt là thiệt hại về người, có thể tránh được nhưng vẫn xảy ra.
Nguyên nhân thì nhiều, nhưng có thể tóm tắt một số nguyên nhân chính sau đây: Công tác chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với thảm họa chưa thật sự hiệu quả ở một số nơi, kể cả việc chuẩn bị của chính quyền cũng như của các ngành; chưa kiên quyết trong việc di tản người dân hoặc ngăn không cho người dân đi vào khu vực nguy hiểm; cộng đồng thì hiểu biết chưa đầy đủ hay thiếu hiểu biết về thảm họa và hậu quả của thảm họa dẫn đến chủ quan, thiếu chủ động trong phòng và giảm thiệt hại do thảm họa gây ra…
Để khắc phục thực trạng này, trước hết chúng ta phải quan tâm đặc biệt đến  khâu chuẩn bị để sẵn sàng ứng phó mỗi khi thảm họa xảy ra. Bởi vì hầu hết các sự kiện tự nhiên, ví dụ như bão, lụt, là không thể ngăn cho chúng không xảy ra.
Tuy nhiên, chúng ta có thể phòng không để những sự kiện này trở thành thảm họa nếu chúng ta chuẩn bị tốt và đáp ứng kịp thời, hiệu quả với những sự kiện này. Để thực hiện tốt chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với thảm họa, có rất nhiều việc cần làm và cần có thời gian như:
Tiếp tục thực hiện tốt phương châm “Bốn tại chỗ” tại từng địa phương, ban, ngành và tại cộng đồng; triển khai hiệu quả và duy trì bền vững chiến lược “Quản lý rủi ro thiên tai dựa cộng đồng” của Nhà nước; tăng cường giáo dục truyền thông nhằm nâng cao kiến thức, thực hành của cộng đồng về phòng và giảm nhẹ thiệt hại do thảm họa, đồng thời thực thi hiệu quả các luật, quy định về phòng, chống thảm họa; đặc biệt là đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên ngành quản lý thảm họa…
- Từ góc độ của một chuyên gia, TS bình luận gì về lĩnh vực Y học thảm họa (YHTH) ở Việt Nam hiện nay?
- Thực ra, ngành YHTH chỉ có thể nói là mới đối với Việt Nam, còn trên thế giới ngành này rất phát triển. Tại Việt Nam, cho đến nay ngành học này vẫn chưa phát triển mặc dù việc giảng dạy và nghiên cứu về thảm họa đã được thực hiện từ lâu, đặc biệt là tại Học viện Quân y, nơi GS. TSKH Lê Thế Trung là người đã rất tâm huyết và có nhiều công trình nghiên cứu và đào tạo về chuyên ngành này.
Tạp chí Y học Thảm họa và Bỏng đã được xuất bản nhiều năm nay. Tuy nhiên, công trình nghiên cứu được đăng tải trong tạp chí này rất ít. Điều này cho thấy nghiên cứu về lĩnh vực YHTH chưa được nhiều người quan tâm. Đây cũng là kết quả của công tác đào tạo về YHTH còn chưa phổ biến.
Nhận biết được sự phổ biến của thảm họa và hậu quả y tế công cộng của thảm họa cũng như nhu cầu đào tạo đáp ứng việc phòng và giảm nhẹ thiệt hại, đặc biệt là hậu quả y tế công cộng, Trường Đại học Y tế công cộng đã thành lập bộ môn “Phòng chống thảm họa” từ năm 2011.
Hiện nay, Bộ môn đã xây dựng chương trình và giảng dạy về quản lý thảm họa cho các đối tượng. Bên cạnh đó, một số nghiên cứu về hậu quả của thảm họa và công tác quản lý thảm họa của ngành Y tế đã được thực hiện. Tuy nhiên, Phòng chống thảm họa mới chỉ là một môn học trong toàn bộ chương trình đào tạo của Trường, chứ chưa có chuyên ngành về YHTH.
Thực tế cho thấy, chỉ một bộ môn (hiện nay là duy nhất trong trường đại học ở Việt Nam) là chưa đủ, do đó việc thành lập bộ môn này ở một số trường đại học, cơ sở đào tạo và tạo ra mạng lưới đào tạo và nghiên cứu về lĩnh vực này là cần thiết.
Để làm được việc này cần có chính sách từ Nhà nước, từ các Bộ, ngành và sự quan tâm của các cơ sở đào tạo và nghiên cứu trong cả nước. Duy trì đào tạo thường xuyên nhằm đào tạo những cán bộ chuyên môn trong lĩnh vực quản lý thảm họa góp phần quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả của chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với thảm họa, giảm thiểu thiệt hại do thảm họa gây ra.
- Cám ơn TS về cuộc trao đổi!
Đoan Trang
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Nhà đầu tư cần cẩn trọng khi trái phiếu doanh nghiệp tăng trưởng nóng

Nhà đầu tư cần cẩn trọng khi trái phiếu doanh nghiệp tăng trưởng nóng
(PLVN) - Hiện nay trên thị trường, các doanh nghiệp đang có xu hướng tăng huy động vốn từ phát hành trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) khiến thị trường TPDN có dấu hiệu tăng trưởng nóng. Bộ Tài chính khuyến cáo các nhà đầu tư cá nhân phải cân nhắc về các rủi ro khi đầu tư TPDN, thận trọng đối với việc chào mời và cam kết lãi suất cao.

Đưa thêm hơn 340 công dân Việt Nam từ Mỹ về nước

Đưa thêm hơn 340 công dân Việt Nam từ Mỹ về nước
(PLVN) - Trong các ngày 19-20/9, các cơ quan chức năng Việt Nam, các cơ quan đại diện Việt Nam tại Mỹ, hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan chức năng Mỹ đưa hơn 340 công dân Việt Nam trở về nước an toàn. 
José Aldo – Võ sĩ hạng lông vĩ đại nhất trong lịch sử võ thuật tổng hợp (Kỳ cuối)

José Aldo – Võ sĩ hạng lông vĩ đại nhất trong lịch sử võ thuật tổng hợp (Kỳ cuối)

(PLVN) - José Aldo cựu vô địch hạng lông UFC ba lần, hai lần là nhà vô địch không thể tranh cãi và một lần là nhà vô địch tạm thời. Tính đến ngày 25 tháng 8 năm 2020, anh đứng thứ 7 trong bảng xếp hạng UFC Bantamweight và đứng thứ 14 trong Bảng xếp hạng hạng lông của UFC. Được mệnh danh là kẻ cứ bước lên võ đài là chiến thắng, tuy vậy thực tế José Aldo cũng có nhiều thất bại đáng quên...

Indonesia: Phạt đào mộ nếu không đeo khẩu trang

Indonesia: Phạt đào mộ nếu không đeo khẩu trang
(PLVN) - Nhằm ngăn chặn đại dịch Covid-19 lây lan và bùng phát mạnh mẽ, Indonesia đã cho áp dụng hình phạt bắt đi đào mộ ở nghĩa trang đối với các trường hợp vi phạm quy định đeo khẩu trang. 

Những người bảo vệ trường học

Những người bảo vệ trường học
(PLVN) - Đối với nhiều thế hệ học sinh, hình ảnh bác bảo vệ nơi cổng trường trở thành một phần trong ký ức của những năm tháng trên ghế nhà trường. Họ không chỉ là những người gác cổng mà còn là người bảo vệ sự an toàn cho môi trường học đường, bảo vệ sự an toàn cho chính các em học sinh. 

Phó Thủ tướng Chính phủ chia sẻ và thăm hỏi những người bị ảnh hưởng do bão số 5

Phó Thủ tướng Chính phủ chia sẻ và thăm hỏi những người bị ảnh hưởng do bão số 5
(PLVN) -  Bão số 5 đã đổ bộ trực tiếp vào các tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên Huế gây gió giật mạnh, mưa lớn tại một số tỉnh, thành phố khu vực Trung Bộ. Bão, lũ làm 03 người chết, nhiều người bị thương, nhiều nhà ở của người dân bị tốc mái, hư hại, trong đó thiệt hại nặng nề nhất là tại Thừa Thiên Huế.

Bộ Chính trị cho ý kiến chuẩn bị đại hội 20 Đảng bộ trực thuộc Trung ương

Bộ Chính trị cho ý kiến chuẩn bị đại hội 20 Đảng bộ trực thuộc Trung ương
(PLVN) - Thực hiện Kết luận số 79-KL/TW, ngày 16/6/2020 của Bộ Chính trị, trong tuần đầu, đợt 3, từ ngày 14/9 đến ngày 19/9/2020, Bộ Chính trị đã làm việc tập thể và tiếp tục làm việc theo nhóm với 20 đảng bộ trực thuộc Trung ương để cho ý kiến vào dự thảo các văn kiện và phương án nhân sự cấp ủy trước khi tiến hành đại hội đảng bộ nhiệm kỳ 2020 - 2025 theo tinh thần Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 30/5/2019 của Bộ Chính trị.

Vụ một mảnh đất có 2 “sổ đỏ” tại Bắc Ninh: Cần xem xét trách nhiệm

Vụ một mảnh đất có 2 “sổ đỏ” tại Bắc Ninh: Cần xem xét trách nhiệm
(PLVN) - Tiếp tục thông tin về vụ việc một thửa đất có 2 “sổ đỏ” đứng tên 2 người khác nhau tại Bắc Ninh, nhiều cá nhân, tập thể của UBND huyện Yên Phong, UBND xã Phong Khê đã lộ rõ dấu hiệu vi phạm pháp luật trong việc cấp GCNQSDĐ. Để xảy ra sự việc trên, cũng cần xem xét trách nhiệm của Chủ tịch UBND huyện Yên Phong tại thời điểm đó.
Phú Xuyên (Hà Nội): Chính quyền bất lực trước vi phạm?

Phú Xuyên (Hà Nội): Chính quyền bất lực trước vi phạm?

(PLVN) - Công trình vi phạm trật tự xây dựng của ông Đinh Mạnh Hùng tại thôn Kiều Đoài, xã Đại Xuyên, huyện Phú Xuyên đã xuất hiện từ lâu, chính quyền địa phương đã ban hành quyết định yêu cầu cưỡng chế, thế nhưng, đến nay các công trình này vẫn ngang nhiên tồn tại. Phải chăng việc ban hành quyết định cưỡng chế của chính quyền nơi đây chỉ mang tính hình thức?

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬