Hiểm họa giếng khoan tự phát

(PLVN) - Việc khai thác nước ngầm bừa bãi, gây ô nhiễm, suy thoái, cạn kiệt nguồn nước dưới đất.
Hiểm họa giếng khoan tự phát Ảnh minh họa.

Nước ngầm cũng như các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác là hữu hạn. Việc khoan giếng phục vụ mục đích sinh hoạt cá nhân không bị pháp luật cấm, nhưng khoan giếng, sử dụng nguồn nước ngầm vào mục đích kinh doanh cần phải tuân thủ những nguyên tắc pháp luật đã quy định. 

Báo động tình trạng khoan giếng tự phát

Do tốc độ phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu sử dụng nguồn nước rất lớn. Những năm gần đây nguồn nước mặt ở các ao hồ, sông, suối đang ngày càng cạn kiệt, không đủ phục vụ sản xuất nông, lâm nghiệp nên số lượng giếng khoan, đào để lấy nước ngầm phục vụ việc tưới tiêu càng gia tăng. Không ít người cho rằng, đó là nguồn tài nguyên vô tận, không có ý thức tiết kiệm. 

Theo quy định của Luật Tài nguyên nước năm 2012, các tổ chức, cá nhân khai thác nước ngầm từ 10m3/ngày trở lên phải đăng ký với cơ quan có thẩm quyền để được cấp phép. Tuy nhiên trên thực tế, nhiều người dân không hề biết đến quy định này, một bộ phận khác dù biết nhưng cố tình “lờ” đi bởi hầu hết họ quan niệm “khoan giếng nước trên đất nhà mình chẳng ảnh hưởng đến ai thì không vì lý do gì phải xin phép”.  

Theo tìm hiểu của PV, khi có nhu cầu khoan giếng, khai thác nước ngầm phục vụ sinh hoạt, các hộ gia đình chỉ cần gọi theo số điện thoại dịch vụ khoan giếng hoặc tự mua máy bơm nước để hút nước lên và thuê một vài thợ có tay nghề về khoan giếng.

Theo thông tin trên trang web của một dịch vụ chuyên khoan giếng hơn chục năm ở Hà Nội, giếng khoan có công suất từ 0,6 - 1,2m3 /h, khoan sâu từ 20 – 80m, thì có giá thành dao động từ khoảng 3 – 20 triệu/giếng (tuỳ vào tầng địa chất, tuỳ theo nhu cầu sử dụng của hộ gia đình). Quá trình khoan giếng thường chỉ mất từ 5-6h để thi công, có thể hoàn thành trong ngày.

Ngoài các gia đình đông người, những hộ kinh doanh nhỏ lẻ, cơ quan ít nhân viên, công trường thi công từ 20-30 công nhân… cũng có thể hưởng lợi từ việc khai thác nguồn nước ngầm qua giếng khoan. Nguồn nước ngầm hiện đang bị các tổ chức và cá nhân khai thác một cách vô tội vạ và lãng phí. Trong khi đó, việc quản lý Nhà nước nguồn tài nguyên này còn khá lỏng lẻo. 

Đơn cử, một hình thức kinh doanh nhỏ lẻ phổ biến hiện nay cần rất nhiều nước sạch là kinh doanh rửa xe máy, ô tô. Chỉ trong địa bàn Hà Nội, có thể thấy nhan nhản các bãi rửa xe lớn nhỏ tại các tuyến phố lớn như Cao Bá Quát, Phạm Hùng, Nguyễn Khánh Toàn, Lê Văn Lương, Nguyễn Trãi, Láng, Nguyễn Xiển, Tố Hữu… cho đến các tuyến phố nhỏ như: Tô Hiệu, Nghĩa Tân, Cổ Nhuế… Được biết, có hàng ngàn điểm rửa xe trên địa bàn Hà Nội. Đặc điểm của loại hình kinh doanh này là vốn ít, dễ làm nên chủ yếu tự phát, nhỏ lẻ. 

Các điểm rửa xe máy, ô tô thường sử dụng rất nhiều nước sạch hàng ngày, thậm chí đến mức lãng phí nhưng ít thấy trường hợp nào bị xử lý vì hành vi lãng phí nước sạch. Nước thải từ rửa xe có chứa đất, cát, dầu,… thường được xả thẳng ra môi trường, không thấy một biện pháp xử lý nào.

Cụ thể, một chủ tiệm rửa xe chia sẻ, thông thường để rửa sạch một chiếc xe máy thường mất hơn 100 lít nước, nếu rửa ô-tô thì phải tiêu tốn nước gấp mấy lần. Nguồn nước để rửa xe thường là nước mưa, nước máy và nước giếng khoan. Trong đó, nguồn nước giếng khoan thường khó quản lý nhất. 

Tình trạng này không chỉ thấy ở Hà Nội mà hầu hết ở các làng xã trong các tỉnh thành, đều có thể thấy hàng trăm giếng khoan, giếng đào nằm khắp các cánh đồng và trong khu dân cư để bơm nước ngầm tưới cho cây trồng và phục vụ sinh hoạt của các gia đình.

Phần lớn là giếng khoan tự phát, không xin cấp phép từ chính quyền địa phương. Điều này không chỉ cản trở công tác thống kê số lượng công trình giếng khoan trên địa bàn mà còn gây khó khăn cho quá trình quản lý nhà nước, quy hoạch tài nguyên nước ngầm để có định hướng, kế hoạch khai thác hợp lý. 

Vì sao khó quản lý?

Công tác quản lý tài nguyên nước, đặc biệt là tài nguyên nước ngầm đã được Nhà nước quan tâm từ lâu, thông qua nhiều văn bản pháp luật như Luật Tài nguyên nước năm 2012, Nghị định 201 năm 2013 quy định chi tiết một số điều của Luật Tài nguyên nước; Nghị định số 167/2018/NĐ-CP ngày 26/12/2018 của Chính phủ quy định việc hạn chế khai thác nước dưới đất...

Tuy nhiên, để quản lý tốt nguồn tài nguyên nước ngầm, sự nỗ lực của các bộ, ban, ngành là chưa đủ, còn cần sự hỗ trợ và ý thức tự giác của mỗi người dân. Theo đó, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục, nâng cao nhận thức cho người dân đóng vai trò cực kỳ quan trọng. 

Thực tế cũng cho thấy, việc khai thác nguồn nước ngầm ở nhiều địa phương khó quản lý, khó kiểm soát. Các nguyên nhân được đưa ra là do nhiều người đã sử dụng giếng khoan từ lâu năm; nhiều người sử dụng nước chưa nắm được quy định phải đăng ký, xin cấp phép; số khác tìm mọi cách để “phớt lờ” quy định; trong khi đó, khâu quản lý ở cấp huyện, xã còn lỏng lẻo; địa bàn rộng, lực lượng chuyên môn mỏng; chế tài xử phạt đối với các đối tượng vi phạm còn hạn chế…

Mặt khác, do nguồn nước được phân bổ không đồng đều giữa các vùng, các nơi và giữa các mùa nên nhu cầu khai thác nước ngầm từ giếng khoan cũng phụ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài. Ví dụ, nguy cơ thiếu nước vào mùa khô khiến họ phát sinh nhu cầu khoan giếng cao hơn. 

Hiện nguồn nước ngầm ở nhiều nơi 

trên cả nước, đặc biệt tại các đô thị như Hà Nội, Sài Gòn, đang đối mặt nguy cơ ô nhiễm trầm trọng. Đây chính là nguyên nhân thành phố Hà Nội đã đưa ra quy hoạch từ nay cho đến năm 2050, việc khai thác và sử dụng nguồn nước ngầm sẽ giảm dần, thay và đó là nguồn nước khai thác từ các nhà máy nước mặt, giúp 100% người dân được sử dụng nước sạch.

Quan trọng hơn hết, ngành cấp nước thành phố, địa phương phải nâng cao chất lượng nguồn nước, bảo đảm lưu lượng và áp lực nước đến người dân, doanh nghiệp để tạo tâm lý tin tưởng cho người sử dụng. Điều này sẽ khiến họ tích cực tham gia vào các chủ trương của Nhà nước (từ hạn chế tiến tới cấm khai thác nước ngầm), cũng như tự giác từ bỏ thói quen dùng giếng khoan tự phát. 

Thiết nghĩ, nước ngầm cũng như các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác, là hữu hạn. Khi nguồn nước mặt không đảm bảo được chất lượng thì nước ngầm là nguồn tài nguyên quý giá để chúng ta tiếp tục sử dụng phục vụ cuộc sống, hoạt động kinh doanh thường ngày.

Nếu các tổ chức, cá nhân, các đơn vị kinh doanh chưa ý thức được điều này thì trong tương lai, khi nguồn tài nguyên dự trữ này cạn kiệt, chính chúng ta sẽ trở thành nạn nhân của thói quen khai thác nước ngầm bừa bãi, vô tội vạ của hiện tại. 

Ý thức bảo vệ tài nguyên nước ngầm còn rất hạn chế

Năm 2019, TP. Hồ Chí Minh đã cảnh báo việc khai thác nước ngầm là nguyên nhân gây sụt lún đất, làm nền hạ yếu, sử dụng lâu dài sẽ không bảo đảm sức khỏe cho người dân; đồng thời đưa ra kế hoạch giảm khai thác nước dưới đất và trám lấp giếng hư hỏng, không sử dụng, giếng không có giấy phép khai thác đúng kỹ thuật.

Cụ thể, thống kê cho biết trên địa bàn thành phố có  khoảng một trăm nghìn giếng khoan lớn nhỏ, phần lớn là giếng khoan của các hộ gia đình với lượng nước khai thác gần 700.000m3   nước/ngày đêm. Các cơ quan chức năng của thành phố đặt mục tiêu đến năm 2025 sẽ giảm lưu lượng khai thác nước dưới đất còn 100.000m3 /ngày. 

Dù vậy, trong quá trình đơn vị cấp nước thực hiện trám lấp, không ít hộ dân không mấy nhiệt tình ủng hộ và thiếu tự giác với chủ trương lấp giếng của thành phố. Một phần đến từ thói quen sử dụng giếng khoan lâu năm, một phần vì lo lắng chất lượng nguồn nước thành phố chưa ổn định nên muốn có nguồn cấp nước dự phòng.

Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố nhận định, mặc dù giao trách nhiệm cho chính quyền địa phương thực hiện công tác rà soát thống kê, tuyên truyền vận động người dân không sử dụng nước giếng khoan và phối hợp cùng cơ quan chức năng trám lấp giếng nhưng vẫn còn nhiều địa phương thờ ơ với chủ trương này. 

Diệu Bảo
Cùng chuyên mục
Tết tử tế không thịt thú rừng

Tết tử tế không thịt thú rừng

(PLVN) - Mùa lễ Tết cũng là mùa của tiệc tùng, ăn uống và không ít thú rừng đã bị tước đoạt sinh mệnh để trở thành món nhậu, bất chấp pháp luật. Sau hơn 5 tháng kể từ khi Chỉ thị 29/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về một số giải pháp cấp bách quản lý động vật hoang dã ban hành, tình trạng săn bắt, vận chuyển động vật hoang dã vẫn đang diễn ra vô cùng phức tạp.

Đọc thêm

Tết tử tế không thịt thú rừng

Tết tử tế không thịt thú rừng
(PLVN) - Mùa lễ Tết cũng là mùa của tiệc tùng, ăn uống và không ít thú rừng đã bị tước đoạt sinh mệnh để trở thành món nhậu, bất chấp pháp luật. Sau hơn 5 tháng kể từ khi Chỉ thị 29/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về một số giải pháp cấp bách quản lý động vật hoang dã ban hành, tình trạng săn bắt, vận chuyển động vật hoang dã vẫn đang diễn ra vô cùng phức tạp.

“Pháo đài” bảo vệ gia đình trước tội phạm, tệ nạn xã hội

“Pháo đài” bảo vệ gia đình trước tội phạm, tệ nạn xã hội
(PLVN) - Đó là “công trình” được hình thành từ sự phối hợp giữa công an và phụ nữ vì sự bình yên của xã hội. Nội dung phối hợp xuất phát từ góc độ lấy gia đình là thiết chế bền vững bảo vệ các thành viên trước sự tấn công của các loại tội phạm và tệ nạn xã hội.
Khi nào “xử lý” khu xử lý rác thải triệu đô “bỏ hoang”?

Khi nào “xử lý” khu xử lý rác thải triệu đô “bỏ hoang”?

(PLVN) - Hơn 10 năm trước, khu xử lý chất thải rắn (KXLCTR) Lộc Thủy tại thôn Nam Phước, xã Lộc Thủy, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên - Huế được xây dựng trên diện tích rộng gần 27ha. Tuy nhiên, đến năm 2017, do người dân kịch liệt phản ứng vì không khí hôi hám, nguy cơ bệnh tật… nên khu xử lý rác này buộc phải dừng hoạt động đến nay.

Sẽ rà soát thanh tra từng dự án thủy điện ở Quảng Nam

Sẽ rà soát thanh tra từng dự án thủy điện ở Quảng Nam
(PLVN) - UBND tỉnh Quảng Nam vừa có cuộc họp với địa phương và các sở, ngành nhằm rà soát các dự án thủy điện trên địa bàn. Theo Sở Công Thương, địa phương quy hoạch 46 dự án thủy điện với tổng công suất 1.816MW. Trong đó, 22 dự án đã vận hành, công suất 1.273MW; 8 dự án đang xây dựng; 12 dự án đang chuẩn bị đầu tư và 4 dự án khảo sát xin chủ trương.

Cà Mau khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và giao dịch Thương mại điện tử

Cà Mau khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và giao dịch Thương mại điện tử
(PLVN) - “Với sự ủng hộ của người dân và cộng đồng doanh nghiêp cũng như những nỗ lực của đội ngũ công chức, viên chức tỉnh nhà trong đó Trung tâm Xúc tiến đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp tỉnh Cà Mau (iPEC) đã góp phần giúp tỉnh nhà hoàn thành mục tiêu “kép”: vừa chống dịch thành công, vừa duy trì phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng được giữ vững”- Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Quân khẳng định.

Nỗi đau của người cha

Nỗi đau của người cha
(PLVN) - Người vợ đầu của anh là cô bạn cùng học phổ thông. Họ cưới nhau khi còn rất trẻ và cuộc sống đầy rẫy khó khăn. Chung lưng đấu cật vượt qua tất cả nhưng đến khi khá giả thì họ ly hôn, đứa con trai khi đó 10 tuổi quyết định ở với mẹ.

Vì sao nhiều địa phương không bầu đại biểu HĐND cấp phường, quận?

Vì sao nhiều địa phương không bầu đại biểu HĐND cấp phường, quận?
(PLVN) - Ngày 14/1/2021, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 02/CT-TTg về tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, nhấn mạnh việc: tại quận, phường của TP HCM, Đà Nẵng và tại phường của TP Hà Nội sẽ không tổ chức bầu đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2021 - 2026.
Vì sao TP HCM kiến nghị cưỡng chế chung cư cũ nguy hiểm?

Vì sao TP HCM kiến nghị cưỡng chế chung cư cũ nguy hiểm?

(PLVN) - Mới đây, UBND TP HCM có văn bản kiến nghị Bộ Xây dựng sửa đổi, bổ sung Nghị định 101/2015/NĐ-CP của Chính phủ về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư. UBND TP HCM kiến nghị trường hợp Nhà nước trực tiếp đầu tư cải tạo, xây dựng mới chung cư hư hỏng nặng, nguy hiểm thì thực hiện việc bồi thường, tái định cư theo hai phương án.

Người dân Hải Phòng kỳ vọng vào một nhiệm kỳ khởi sắc

Người dân Hải Phòng kỳ vọng vào một nhiệm kỳ khởi sắc
(PLVN) - Chỉ còn vài ngày nữa, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII sẽ diễn ra, người dân thành phố Hải Phòng nói chung và người dân quận Hồng Bàng nói riêng đang hướng về Đại hội Đảng với niềm tin, kỳ vọng Đại hội sẽ tiếp tục đề ra được những chủ trương quan trọng để tiếp tục đưa đất nước lên một tầm cao mới.

Người uy tín là “cầu nối” giữa Đảng, chính quyền với nhân dân

Người uy tín là “cầu nối” giữa Đảng, chính quyền với nhân dân
(PLVN) - Tại buổi tiếp Đoàn đại biểu người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai ngày 21/1, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (UBTƯ MTTQ) Việt Nam Phùng Khánh Tài hoan nghênh kết quả đạt được trong phát triển kinh tế của tỉnh Lào Cai.

Kiểm soát quyền lực để phòng, chống tham nhũng: Khó cũng phải làm thật tốt

Kiểm soát quyền lực để phòng, chống tham nhũng: Khó cũng phải làm thật tốt
(PLVN) - Ý kiến trên được đưa ra tại Hội thảo khoa học “Kiểm soát quyền lực để phòng, chống tham nhũng (PCTN) – thực trạng và giải pháp” do Ban Nội chính Trung ương tổ chức ngày 21/1. Hội thảo có sự tham dự của các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, các chuyên gia, nhà khoa học có uy tín.
Tết này nhiều công nhân không về quê

Tết này nhiều công nhân không về quê

(PLVN) - Thống kê ước tính của cơ quan chức năng về số lượng công nhân xa quê không về nhà ăn Tết Nguyên đán Tân Sửu, khiến chúng ta không khỏi trăn trở suy nghĩ nhiều điều.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬