Gỡ khó cho phụ nữ làm khoa học

(PLVN) - Nói đến phụ nữ Việt Nam có thể tự hào rằng họ không hề là phái yếu trong bất kỳ lĩnh vực nào, đặc biệt là lĩnh vực nghiên cứu khoa học.
Gỡ khó cho phụ nữ làm khoa học  Các nhà khoa học nữ nhận giải cá nhân và tập thể Giải thưởng Kovalevskaia năm 2018.

Lịch sử Việt Nam nói chung và kỷ yếu các ngành khoa học của Việt Nam nói riêng còn mãi nhắc đến tên tuổi của vị vua nữ đầu tiên trên thế giới là Hai Bà Trưng; Tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ người phụ nữ đầu tiên đã giả trai để đi thi tiến sỹ từ cuối thế kỷ XVI; GS.TS Hoàng Xuân Sính, nữ GS.TS đầu tiên của Việt Nam, cũng là phụ nữ nước ngoài đầu tiên bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ tại Paris với bản luận án được viết dưới  ánh đèn dầu leo lắt ở một ngôi nhà tranh vách đất rất đơn sơ; Hiệu trưởng đầu tiên của Đại học Khoa học nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một phụ nữ - Tiến sỹ vật lý Hoàng Thị Nga… 

Từng bước trưởng thành 

Nhìn lại tiến trình phát triển của dân tộc, có thể thấy rõ sự góp mặt của hàng chục triệu phụ nữ trên khắp mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội, trong đó nữ trí thức là một lực lượng lao động trí óc, có trình độ học vấn cao, có năng lực tư duy độc lập, sáng tạo, truyền bá và làm giàu tri thức, tạo ra những sản phẩm tinh thần và vật chất có giá trị đối với xã hội.

Đội ngũ nữ khoa học, trí thức Việt Nam đã từng bước trưởng thành với tỷ lệ nữ thạc sỹ năm 2014 là 43%, nữ tiến sỹ và tiến sỹ khoa học là 21%; tỷ lệ nữ giáo sư, phó giáo sư giai đoạn 2012-2016 là 24,6%. Nhiều phụ nữ có công trình nghiên cứu khoa học xuất sắc làm cơ sở hoạch định chính sách và có tính ứng dụng cao trong thực tiễn, góp phần cải thiện đời sống nhân dân.

Minh chứng rõ nét nhất cho vai trò và sự đóng góp của nữ trí thức trong quá trình phát triển xã hội đó chính là Giải thưởng Kovalevskaia - giải thưởng cấp quốc gia đầu tiên dành cho các nhà khoa học nữ ở Việt Nam, mang tên nhà nữ toán học Nga thế kỷ XIX - Sophia Kovalevskaia.

Trải qua hơn ba chục năm, đến nay Việt Nam đã có 18 tập thể và 47 cá nhân các nhà khoa học nữ được trao giải thưởng, thể hiện sự ghi nhận những đóng góp của phụ nữ Việt Nam trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là khoa học tự nhiên - lĩnh vực có vai trò then chốt trong nền kinh tế tri thức và vẫn thường được coi là thế mạnh của nam giới. 

“Các chị là những minh chứng cho đóng góp của phụ nữ trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là khoa học tự nhiên - lĩnh vực có vai trò then chốt trong nền kinh tế tri thức” - tại lễ trao Giải thưởng Kovalevskaia Việt Nam năm 2018 diễn ra vừa qua PGT.TS Nguyễn Thị Doan, nguyên Ủy viên BCH TƯ Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Giải thưởng Kovalevskaia Việt Nam đã  nhấn mạnh.

Vượt qua thách thức

Nhưng cũng có một thực tế phải thừa nhận rằng bình đẳng giới trong khoa học công nghệ không chỉ là vấn đề của Việt Nam mà còn là của cả thế giới. Bên cạnh việc phải đối mặt với những khó khăn chung như một số cơ chế chính sách còn thiếu nhạy cảm giới, cơ sở hạ tầng cho nghiên cứu khoa học còn chưa hiện đại, đầy đủ, đội ngũ các nhà nghiên cứu khoa học nữ Việt Nam còn đứng trước không ít thách thức khá đặc thù.

Đó là quan niệm mang tính định kiến về trách nhiệm của phụ nữ đối với công việc gia đình. Điều này trở thành rào cản khiến không ít các chị em phải nỗ lực gấp bội nếu muốn dành thời gian tương tự như nam giới cho công việc, cho niềm say mê nghiên cứu. 

Người phụ nữ làm khoa học phải vượt qua nhiều khó khăn (ảnh minh họa)

Như lời chia sẻ của Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hà: “Là một người phụ nữ, một người mẹ, một người vợ, tôi cũng rất chia sẻ với các chị em. Phụ nữ có những đặc thù rất riêng.

Một nam giới nhận quyết định và lên đường ra nước ngoài học tập, nghiên cứu khoa học chắc chắn sẽ nhẹ nhàng, thảnh thơi hơn người phụ nữ vì bước chân của chị em sẽ bị níu lại bởi những lo toan cho chồng, cho con, cho gia đình và rất nhiều thứ khác nữa”.

Cũng theo bà Hà, hiện nay nữ sinh của Đại học Khoa học tự nhiên đạt 61%, tỷ lệ nữ sinh học đại học cao hơn nam giới, tỷ lệ nữ học thạc sỹ gần tương đương với nam, nhưng càng học lên cao thì tỷ lệ nữ càng thấp. Con số các nhà khoa học nữ trong lĩnh vực khoa học tự nhiên thấp.

Theo con số nghiên cứu từ năm 2014 của Đại học Quốc gia thì trong ngành Khoa học tự nhiên và ngành An ninh quân đội, phụ nữ chỉ chiếm 3%, trong lĩnh vực kiến trúc, xây dựng, phụ nữ chỉ chiếm khoảng 12% và một số ngành khác thì chỉ khoảng 9-10%. Điều đó cho thấy, tiềm năng của phụ nữ là rất lớn nhưng họ lại gặp rất nhiều rào cản, khó khăn nên chưa phát huy hết năng lực.

Từ thực tiễn này, bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết Hội LHPN Việt Nam luôn ưu tiên đầu tư cho nghiên cứu, tham mưu chính sách đối với phụ nữ nghiên cứu khoa học. Cụ thể,  Hội LHPN Việt Nam trong suốt nhiệm kỳ vừa qua cũng như hiện nay đã và đang tổ chức rất nhiều hoạt động hướng tới đội ngũ nữ trí thức và đội ngũ nữ khoa học. Hội là đơn vị bảo trợ để thành lập Hội Nữ trí thức và Hội Nữ trí thức hiện là tổ chức thành viên của Hội LHPN Việt Nam....

“Tuy nhiên, chúng tôi còn rất trăn trở về công tác nghiên cứu, tham mưu chính sách đối với những đặc thù riêng của phụ nữ trong nghiên cứu khoa học. Trong thời gian tới, Hội sẽ tập trung nhiều hơn cho lĩnh vực nghiên cứu, tham mưu đề xuất chính sách, góp phần nâng cao cả số lượng và chất lượng của đội ngũ nữ khoa học nói chung, nữ khoa học trong lĩnh vực tự nhiên nói riêng”, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam cho biết. 

“Để có thể vượt qua những khó khăn, thách thức đó, ngoài sự nỗ lực tự thân của chính các nhà khoa học nữ, rất cần sự thay đổi trong nhận thức và ghi nhận của xã hội về vị trí, vai trò, đóng góp của các chị em.

Trong thời gian tới, Đảng, Nhà nước sẽ tiếp tục có các chính sách, quan tâm tạo điều kiện để phụ nữ Việt Nam nói chung, phụ nữ làm công tác nghiên cứu khoa học nói riêng tiếp tục phát huy tài năng, trí tuệ, không ngừng cống hiến, đóng góp cho sự bình đẳng, phát triển của phụ nữ” - 

Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Uỷ ban TW Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Trần Thanh Mẫn.

Xuân Hoa
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đến hết tháng 2, vốn đầu tư đã thực hiện các dự án hạ tầng khu công nghiệp đạt 46,2%

Đến hết tháng 2, vốn đầu tư đã thực hiện các dự án hạ tầng khu công nghiệp đạt 46,2%
(PLVN) - Theo số liệu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính lũy kế đến cuối tháng 2/2021, tổng vốn đầu tư đăng ký của các nhà đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng khu công nghiệp (KCN) đạt khoảng 5,30 tỷ USD và 324,9 nghìn tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư đã thực hiện của các dự án hạ tầng 2,34 tỷ USD và 152,4 nghìn tỷ đồng, bằng khoảng 46,2% tổng vốn đầu tư đã đăng ký.

Sơ ý làm vỡ nhiệt kế, bé gái 11 tuổi bị nhiễm độc thủy ngân

Sơ ý làm vỡ nhiệt kế, bé gái 11 tuổi bị nhiễm độc thủy ngân
(PLVN) -  Người thân của cháu N.N.Y (11 tuổi) khi vẩy nhiệt kế do sơ ý chiếc nhiệt kế chọc mạnh vào tay trái của cháu. Chiếc nhiệt kế bị vỡ và tạo ra vết thương ở ngón trỏ tay trái. Do sợ bị nhiễm độc thủy ngân, gia đình đã đưa cháu tới bệnh viện và nhập viện Bệnh viện Bạch Mai ngày 11/02/2021 

Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai - Khẳng định vị thế từ công tác đào tạo

Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai - Khẳng định vị thế từ công tác đào tạo
(PLVN) - Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai đã nỗ lực vượt lên mọi khó khăn, trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, trung tâm nghiên cứu và chuyển giao công nghệ tiên tiến của Đại học Thái Nguyên. Từ đó từng bước khẳng định được vai trò, vị thế của mình trong tình hình mới.

Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark về với vùng dịch – lan toả yêu thương

Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark về với vùng dịch – lan toả yêu thương
(PLVN) - Chung tay hỗ trợ, giúp đỡ Hải Dương vững vàng hơn trong “cuộc chiến” với đại dịch Covid-19 đang diễn ra tại đây, Bệnh viện Đại Học Y Dược Shing Mark với mong muốn lan tỏa yêu thương cộng đồng, đã trao tặng những phần quà “đơn giản” nhưng đầy ý nghĩa để giúp đỡ người dân cũng như các lực lượng tham gia phòng chống dịch Covid-19 ở Hải Dương.

Ký ức đưa hài cốt liệt sĩ nơi phiên dậu về đất mẹ

Ký ức đưa hài cốt liệt sĩ nơi phiên dậu về đất mẹ
(PLVN) - Dấu chân của các giám định viên đã để lại trên khắp các nghĩa trang trong cả nước để có ngày nước mắt buồn đau của những người mẹ, người chị trở thành nước mắt của niềm vui, xóa tan nỗi lo không tìm được hài cốt người thân trước khi nhắm mắt.
Cuộc thảm sát trên núi

Cuộc thảm sát trên núi

(PLVN) - Họ nghĩ rằng họ sẽ được an toàn ở nhà thờ, nhưng sau đó những người lính đến… Một cuộc điều tra của CNN dựa trên các cuộc phỏng vấn với 12 nhân chứng kể lại vụ thảm sát ở Ethiopia cách đây 3 tháng. 

Thận trọng khi đầu tư, mua đất nền ven khu, cụm công nghiệp tại Bắc Giang

Thận trọng khi đầu tư, mua đất nền ven khu, cụm công nghiệp tại Bắc Giang
(PLVN) - Hiện nay, hàng loạt dự án bất động sản tại Bắc Giang đang được triển khai xây dựng hạ tầng đường giao thông, chỉnh trang đô thị, các ven Trung tâm kinh tế ở một số huyện, cụm công nghiệp. Giới đầu cơ “thổi” giá thị trường bất động sản tăng mạnh, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho nhà đầu tư và người dân có nhu cầu thực sự.  

Viên đạn trong chiếc đầu bò vạch trần bộ mặt tên trộm gia súc chuyên nghiệp

Viên đạn trong chiếc đầu bò vạch trần bộ mặt tên trộm gia súc chuyên nghiệp
(PLVN) - Nhận được đơn trình báo của người dân về việc trâu, bò bị mất tích trong rừng, lực lượng công an vào cuộc điều tra truy tìm manh mối nhưng gặp không ít khó khăn, đến khi phát hiện viên đạn trong đầu con bò, “nút thắt” này đã được mở, cơ quan công an đã truy ra kẻ thực hiện hàng loạt vụ trộm gia súc bằng thủ đoạn tinh vi, chuyên nghiệp.

Người Việt muôn phương - (Bài 1): Quá trình hình thành cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Người Việt muôn phương - (Bài 1): Quá trình hình thành cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài
(PLVN) - Trong những trang lịch sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam, từ những năm tháng đấu tranh giành độc lập cho đến khi bước vào thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế sâu rộng, cộng đồng người Việt ở nước ngoài luôn có nhiều đóng góp quan trọng. Quá trình hình thành, sinh sống và phát triển của người Việt ở nước ngoài là một câu chuyện dài. 
Trung Hoa bí sử - (Bài 10): Chiếc túi gấm được bồi táng trong tay Từ Hy thái hậu hé lộ điều bất ngờ

Trung Hoa bí sử - (Bài 10): Chiếc túi gấm được bồi táng trong tay Từ Hy thái hậu hé lộ điều bất ngờ

(PLVN) - 76 năm sau khi Từ Hy thái hậu băng hà, người ta đã tìm thấy trong tay phải của bà một vật chiếc túi nhỏ bằng gấm. Trong đó chứa 1 chiếc răng và 2 chiếc móng tay của bà. Việc những chiếc móng tay được chôn cất theo di hài của Từ Hy thái hậu đã hé lộ câu chuyện bí mật về một vật bất ly thân của các Phi Tần nhà Thanh.  

“Ly rượu mừng” - “xuân khúc kinh điển nhất của nền tân nhạc Việt Nam”

“Ly rượu mừng” - “xuân khúc kinh điển nhất của nền tân nhạc Việt Nam”
(PLVN) - Trong dòng chảy tân nhạc Việt từ thuở được hình thành cho đến nay, những ca khúc viết về mùa xuân, đón Tết có rất nhiều, đa dạng về thể loại, có tâm trạng vui lẫn buồn. Trong hàng trăm ca khúc nổi tiếng về mùa xuân, có một bài được xưng tụng là bài nhạc xuân hay nhất, là “đệ nhất xuân ca” của mọi người đại. Đó là “Ly rượu mừng” của nhạc sĩ Phạm Đình Chương (1929 - 1991).

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬