Gìn giữ môn thể thao, trò chơi dân tộc: Bên cạnh luật hóa, cần sự nỗ lực của cộng đồng

(PLVN) - Bắt nguồn từ đời sống, với lịch sử phát triển và cả những triết lý dân gian của các dân tộc vùng cao, nhiều trò chơi đã hình thành, phát triển từng bước thành những môn thể thao hấp dẫn, phù hợp với điều kiện từng nơi. Việc bảo tồn, phát triển các môn thể thao truyền thống không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần mà còn phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc.
Gìn giữ môn thể thao, trò chơi dân tộc: Bên cạnh luật hóa, cần sự nỗ lực của cộng đồng Lễ hội đua ngựa Bắc Hà.

Những trò chơi đặc sắc vùng cao

Nam thanh, nữ tú các dân tộc Mông, Dao… đều rất mê bắn nỏ. Trong nhiều cuộc đua tranh ở bản làng hay tại ngày hội thể thao lớn trong vùng đều có đông đảo nam nữ tham gia. Trong cuộc sống, người dân làm cây nỏ để rèn luyện sức khoẻ, bắn chim, săn thú.

Nó cũng trở thành vũ khí lợi hại để bảo vệ bản làng khi có giặc thù. Trong mỗi cuộc chơi của thanh niên bản, môn bắn nỏ có nhiều cách chơi phong phú như bắn trúng đích xa, gần. Người bắn giỏi phải tập luyện thường xuyên, tập cho đôi tay khoẻ, đôi mắt tinh nhanh.

Đua ngựa cũng là môn thể thao không thể thiếu tại vùng cao. Trò đua ngựa ở miền núi thể hiện tinh thần phóng khoáng, dũng cảm, sự tự tin mãnh liệt. Cuộc đua ngựa được cả làng háo hức mong chờ. Khi có người già khởi xướng đua ngựa, nhà nhà hưởng ứng chuẩn bị cuộc đua.

Những chàng trai cũng chọn cho mình một con ngựa tốt, móng đẹp, răng khoẻ, chạy êm để chăm sóc đưa vào cuộc đua. Có nhiều hình thức đua tuỳ theo số người, số ngựa như vừa phi ngựa vừa bắn cung bắn nỏ vào mục tiêu cố định hay di động, hoặc soải mình với lấy một vật dưới đất. Quà tặng cho người thắng cuộc không nhiều, có thể chỉ là vài chén rượu, lời khen, sự kính nể.

Với đồng bào La Chí (một trong những dân tộc đầu tiên ở Hoàng Su Phì- Hà Giang) thì trò chơi dân gian độc đáo đặc trưng là đu quay. Trò chơi này không chỉ đáp ứng như cầu vui chơi giải trí mà chính là cách thức thực hành, biểu hiện các tín ngưỡng dân gian của dân tộc La Chí.

Đu quay là trò chơi mang tính nghi lễ, khi dựng cột đu, thầy cúng phải thực hiện các công đoạn từ dựng cột trụ, lắp thân đu quay, rồi đưa lá cây biểu tượng cho thần rừng chứng kiến, sau đó mọi người mới bắt đầu chơi. Người chơi có thể ngồi trên sóng cầu đu hoặc dùng hai tay bám vào sóng cầu đu, áp phần bụng dựa vào sóng cầu đu.

Chiếc đu quay theo chiều ngược kim đồng hồ, lúc lên cao, lúc lại hạ xuống thấp nhịp nhàng. Nếu như bên nào không chịu được phải xuống coi như chịu thua. Nếu cả hai bên không có ai bị rơi xuống thì đấy là dấu hiệu cho một năm mới bình an, dân bản làm ăn gặp nhiều may mắn…

Có đặc điểm chung là các trò chơi truyền thống không đòi hỏi nhiều về kỹ thuật, dễ tập, dễ chơi, các môn thể thao không nặng về ganh đua, tranh giành quyết liệt mà mang ý nghĩa giải trí, tăng cường tinh thần đoàn kết nhiều hơn.

Tuy nhiên, trong xu thế hội nhập, lo ngại các môn thể thao dân tộc đang có nguy cơ mai một, những năm qua, các tỉnh, thành đã tổ chức ngày hội thể thao, giải đua thu hút nhiều vận động viên người dân tộc tham gia. 

Bảo tồn, phát huy qua các lễ hội, giải đấu

Năm 2020, Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 14 mở rộng do UBND huyện Bắc Hà tổ chức dự kiến diễn ra từ ngày 30 - 31/5/2020. Ngoài các vận động viên ở Lào Cai, các vận động viên huyện Văn Trấn, Trạm Tấu, Mù Cang Chải (Yên Bái); huyện Hàm Yên (Tuyên Quang); các huyện Sín Mần, Bắc Quang (Hà Giang) và huyện Phù Yên (Sơn La) đều đăng ký tham gia tranh tài.

Trước đó, ngày 16 và 17/2/2019, huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Lễ hội văn hóa thể thao các dân tộc phía Bắc tại xã Cư Elang với sự tham gia của gần 300 vận động viên, diễn viên, nghệ nhân thuộc 9 thôn, buôn của xã Cư Elang; Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện và các xã Ea Sar, Ea Sô, Ea Ô, Cư Prông và xã Ea Păl.

Tại Lễ hội, các vận động viên, diễn viên, nghệ nhân đã tham gia giao lưu, thi đấu với nhiều nội dung, hoạt động văn hóa dân gian mang đậm bản sắc truyền thống các dân tộc phía Bắc như: Nhảy bao bố, kéo co nam - nữ; thi ẩm thực, làm bánh, ném còn, đánh cù, lày cỏ,

Cuối tháng 8/2019, tỉnh Bắc Kạn đã đăng cai tổ chức Hội thi Thể thao các dân tộc thiểu số toàn quốc lần thứ XI, khu vực I năm 2019 với sự tham gia của 19 đoàn với gần 700 vận động viên là người dân tộc thiểu số đến từ các tỉnh, thành phố gồm: Hà Nội, Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Hà Giang, Tuyên Quang, Điện Biên, Sơn La, Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái, Hòa Bình, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Bắc Giang, Quảng Ninh, Nghệ An, Quảng Trị.  Các vận động viên tranh 51 bộ huy chương trong các môn thi đấu của Hội thi gồm: Bắn nỏ, đẩy gậy, kéo co, tung còn và tu lu…

Ngày hội văn hóa, thể thao, du lịch đồng bào Chăm toàn quốc lần thứ V-2019 được tổ chức tại tỉnh Phú Yên, với chủ đề "Bảo tồn văn hóa dân tộc Chăm gắn với phát triển du lịch". Ngày hội thu hút gần 2.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công, vận động viên quần chúng… đến từ 9 tỉnh, thành phố khu vực Nam Bộ và Nam Trung Bộ, gồm: Bình Định, Phú Yên, Ninh Thuận, Bình Thuận, Tây Ninh, Bình Phước, An Giang, Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh.

Tại các lễ hội thể thao, giải đua, tinh thần đoàn kết và tình yêu thể thao luôn cháy bỏng trong mỗi vận động viên, cổ động viên. Trên các sàn đấu, các vận động viên đều tập trung say mê thi đấu. Bên ngoài sàn đấu, dân làng, cổ động viên, du khách cuồng nhiệt cổ vũ.

Việc gìn giữ các môn thể thao dân tộc không chỉ là câu chuyện của mỗi cộng đồng mà còn được luật hóa. Điều 17 Luật Thể dục, Thể thao năm 2006 có quy định về các môn thể thao dân tộc, theo đó Nhà nước có chính sách bảo vệ và phát huy các môn thể thao dân tộc theo quy định của Luật Di sản văn hoá và Luật này; khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia khai thác và phát triển các môn thể thao dân tộc, chú trọng các loại hình thể thao của các dân tộc thiểu số. Cơ quan quản lý nhà nước về thể dục thể thao có trách nhiệm tổ chức hướng dẫn tập luyện, biểu diễn và thi đấu các môn thể thao dân tộc; phối hợp với cơ quan, tổ chức có liên quan phổ biến các môn thể thao dân tộc ra nước ngoài.

Trao đổi về vấn đề bảo tồn các môn thể thao dân tộc, ông Nguyễn Văn Chương – Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể dục và Du lịch tỉnh Bắc Kạn cho biết: “Bắc Kạn là tỉnh có nhiều dân tộc cùng sinh sống, mỗi dân tộc đều có nét văn hóa đặc trưng và môn thể thao được yêu thích. Hầu hết các môn thể thao dân tộc đều được chơi theo hình thức tập thể, vì vậy thường được tổ chức giao lưu, thi đấu vào các dịp lễ, hội với sự tham gia cổ vũ của đông đảo các tầng lớp nhân dân.

Qua những hội thi không chỉ mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc, mà còn là nguồn động viên khích lệ người dân rèn luyện sức khỏe để lao động sản xuất và học tập. Đặc biệt, các lễ hội, giải đấu ấy góp phần bảo tồn và phát triển các môn thể thao dân tộc, nét văn hóa quý giá của người dân vùng cao bao đời để lại”.

Thùy Dương
Cùng chuyên mục
Tìm thấy 7 hài cốt liệt sỹ ở lòng hồ đập Trấm

Tìm thấy 7 hài cốt liệt sỹ ở lòng hồ đập Trấm

(PLVN) - Ngày 16/7, Đội quy tập hài cốt liệt sỹ 584 (thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị) cho biết, đơn vị vừa phát hiện và quy tập 7 hài cốt liệt sỹ tại khu vực Động Mít thuộc lòng hồ đập Trấm (thôn Tân Mỹ, xã Hải Lệ, thị xã Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị). 

Đọc thêm

Dell cung cấp thiết bị lưu trữ đột phá phục vụ chuyển đổi số

Dell cung cấp thiết bị lưu trữ đột phá phục vụ chuyển đổi số
(PLVN) - Tập đoàn công nghệ hàng đầu Dell Technologies vừa chính thức ra mắt tủ đĩa Dell EMC PowerStore – một nền tảng cơ sở hạ tầng hiện đại được tạo ra bởi những công nghệ và khả năng ứng dụng siêu việt để giải quyết các thách thức trong kỷ nguyên dữ liệu. 

Lại bùng phát cuộc gọi mạo danh để lừa đảo

Lại bùng phát cuộc gọi mạo danh để lừa đảo
(PLVN) - VNPT lại đưa ra khuyến cáo và hướng dẫn cách phòng tránh trước tình hình phức tạp của các cuộc gọi từ đầu số nước ngoài, cuộc gọi mạo danh công an, tòa án, quân đội, ngân hàng, bưu điện thông báo có quà bưu phẩm từ nước ngoài, thông báo nợ cước viễn thông... cũng như các cuộc gọi nháy máy từ các ứng dụng OTT, nhằm lừa đảo chiếm đoạt tiền.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao nói về nối lại đường bay quốc tế

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao nói về nối lại đường bay quốc tế
(PLVN) - Trước mắt, Việt Nam sẽ ưu tiên các đối tượng đang được phép nhập cảnh hiện nay bao gồm công dân Việt Nam, người nước ngoài là các chuyên gia, nhà đầu tư, nhà quản lý doanh nghiệp, lao động tay nghề cao, người vào với mục đích ngoại giao và công vụ, cùng một số trường hợp đặc biệt khác.
Chủ tịch Quốc hội: ‘Viettel cần trở thành hạt nhân cho Tổ hợp Công nghiệp Quốc phòng công nghệ cao’

Chủ tịch Quốc hội: ‘Viettel cần trở thành hạt nhân cho Tổ hợp Công nghiệp Quốc phòng công nghệ cao’

(PLVN) - Tới thăm và làm việc tại Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) sáng 16/7, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, Viettel cần tiếp tục chú trọng hoạt động nghiên cứu sản xuất và trở thành hạt nhân cho Tổ hợp Công nghiệp Quốc phòng công nghệ cao, đặt nền móng cho việc nước ta có thể làm chủ trang bị, vũ khí công nghệ cao.

33 năm tù giam cho 3 đối tượng mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy

33 năm tù giam cho 3 đối tượng mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy
(PLVN) - Ngày 16/7, Cơ quan tố tụng hình sự huyện Đông Hải (Bạc Liêu) đã đưa ra xét xử vụ án mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy lớn nhất trên địa bàn huyện từ trước đến nay. Vụ án liên quan đến 3 đối tượng, khối lượng ma túy gần 28gram và tổng mức phạt cho 3 đối tượng là 33 năm tù giam.

Vingroup vào top 30 tại Hội nghị Quốc tế về máy học ICML 2020

Vingroup vào top 30 tại Hội nghị Quốc tế về máy học ICML 2020
(PLVN) - Viện Nghiên cứu Trí tuệ nhân tạo VinAI Research (thuộc Tập đoàn Vingroup) vừa có 3 công trình nghiên cứu được công bố tại Hội nghị Quốc tế về máy học (ICML) 2020. Đây là lần đầu tiên một đơn vị từ Việt Nam vào Top 30 doanh nghiệp có nhiều công trình được công bố nhất tại ICML 2020, sánh ngang các trung tâm nghiên cứu hàng đầu của Apple, NEC, NTT.

Giải quyết tình trạng tranh chấp đất đai để bảo đảm phát triển bền vững vùng Tây Nguyên

Giải quyết tình trạng tranh chấp đất đai để bảo đảm phát triển  bền vững vùng Tây Nguyên
(PLVN) -Trong khuôn khổ chương trình “Khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội Tây Nguyên trong liên kết vùng và hội nhập quốc tế”, Đại học Luật Hà Nội đã được giao thực hiện đề tài khoa học cấp nhà nước “Nghiên cứu giải quyết tình trạng tranh chấp đất đai bảo đảm phát triển bền vững vùng Tây Nguyên trong bối cảnh hiện nay” (mã số TN18/X07). 
Đảng bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng tổ chức thành công ĐHĐB lần thứ X nhiệm kỳ 2020-2025

Đảng bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng tổ chức thành công ĐHĐB lần thứ X nhiệm kỳ 2020-2025

(PLVN) - Ngày 15/7 vừa qua, Đảng bộ Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Cao Bằng tổ chức Đại hội lần thứ X, nhiệm kỳ 2020 - 2025. Đại hội được tổ chức trong không khí trang nghiêm, theo đúng quy định của Đảng với tinh thần đoàn kết, dân chủ, trí tuệ, trách nhiệm và quyết tâm xây dựng Đảng bộ trong sạch vững mạnh.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬