Giáo dục di sản: Làm sao để không phải “cái khó bó cái khôn”?

(PLVN) - Giáo dục di sản không phải thuật ngữ mới xuất hiện. Hoạt động giáo dục di sản được các cơ quan chức năng, các trường học, chuyên gia nêu cao tầm quan trọng nhưng quan trọng như thế nào thì dường như vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ. Cũng chính bởi mục tiêu mơ hồ của giáo dục di sản là “gợi nhắc truyền thống, lịch sử, văn hoá đất nước” và “khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc” dẫn đến tình trạng mỗi nơi mỗi kiểu, chất lượng không đồng nhất.

“Kẻ thù lớn nhất” là sự hời hợt, thụ động 

Từ năm 2010, văn phòng UNESCO Hà Nội đã phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và Phát huy giá trị di sản văn hóa để thực hiện dự án thí điểm “Liên kết với nhà trường phát triển giáo dục di sản bảo tàng, di tích và các địa điểm văn hóa lịch sử ở Hà Nội”. Tuy nhiên, qua 10 năm triển khai, công tác giáo dục di sản vẫn còn nhiều bất cập.

Trước đây, tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, hoạt động giáo dục di sản chỉ đơn giản là học sinh đến đây để tham quan, nghe thuyết minh, làm lễ dâng hương, khiến các em rất thụ động. Theo chia sẻ của bà Đường Ngọc Hà, đại diện của Trung tâm Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, từ trước đến nay, đơn vị thường phối hợp với các trường học cho học sinh đến đây để tham quan, làm lễ dâng hương.

Tuy nhiên, với nhiều trẻ em, việc tham quan tại các bảo tàng, di tích không thu hút bằng so với đến các khu vui chơi – giải trí, trung tâm thương mại, người Việt Nam cũng rất ít khi đi tới các bảo tàng, di tích để du lịch. Mặt khác, nhiều đoàn học sinh có số lượng quá đông dẫn đến việc khi đến tìm hiểu thông tin, các bạn sẽ chỉ “nghe 10 hiểu 5”, về đến nhà sẽ quên mất.

Trong khi đó, theo ý kiến của TS. Vũ Hồng Nhi, đại diện Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, những chuyến tham quan của học sinh hiện nay thông qua các công ty du lịch và các công ty này đều phải tính toán đến hiệu quả kinh tế. Vì vậy, số lượng và an toàn các em được công ty du lịch quan tâm hơn cả, càng đông học sinh càng tốt. Do vậy, sau những chuyến đi như thế này, kiến thức mà các em đọng lại về di sản di tích gần như không. 

Để đưa học sinh đến bảo tàng, di tích thì không chỉ cần sự nỗ lực của những người làm công tác di sản mà cả của ngành giáo dục và cha mẹ học sinh. Đơn cử như, chương trình giáo dục di sản tại di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám được xây dựng gồm 3 bước: trước, trong và sau tham quan. Trong đó bước trước và sau tham quan được thực hiện trên lớp giữa giáo viên và học sinh. Tuy nhiên, nhiều trường lớp vẫn chưa thực sự chú trọng đến công tác giáo dục di sản. 

Trải nghiệm kĩ năng in tranh

Theo tìm hiểu của phóng viên, có vô vàn lí do được nêu ra để giải thích cho sự “hời hợt” trong công tác giáo dục di sản ở nhà trường hiện nay. Đơn cử, nhiều thầy cô vẫn cho rằng lịch sử là môn học bắt buộc ở trường và chỉ hiệu quả khi “nhồi nhét” hết lý thuyết trong sách giáo khoa vào đầu các em, còn giáo dục di sản được xem như hoạt động ngoại khoá “chơi là chính, hiệu quả chẳng là bao”.

Do vậy, việc phối hợp thực hiện giáo dục di sản còn mang tính “làm cho xong” chứ không được chú trọng thời gian và công sức. 

Thiếu thốn kinh phí, nguồn lực

Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội cũng là địa điểm tạo điểm nhấn trong du lịch giáo dục. Với sự hỗ trợ từ UNESCO và Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, Trung tâm đã phát triển thành công các chương trình giáo dục di sản như “Em làm nhà khảo cổ”, giáo dục di sản tại Hoàng Thành Thăng Long.

Bên cạnh đó, các triển lãm, trưng bày định kỳ, chuyên đề tại khu di sản đều dành những nội dung xứng đáng và bố trí không gian trải nghiệm, tương tác cho trẻ em. Các chương trình này đem lại nhiều sự trải nghiệm cho học sinh, giúp các em tìm về cội nguồn xưa và trân trọng những giá trị văn hóa lịch sử cha ông để lại. 

Tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, thông tin về các di sản, di tích liên quan đến các môn học như Sinh học, Hóa học, Văn học, Vật lý, Lịch sử,... được lồng ghép vào thuyết minh cụ thể, tạo được sự hứng thú khám phá cho học sinh. Bên cạnh đó, việc liên tục cập nhật nội dung hoạt động du lịch giáo dục di sản cũng rất được chú trọng.

Để làm được những điều này, vấn đề kinh phí và nguồn lực để thực hiện giáo dục di sản cũng là điều mà những người làm công tác này đã rất nỗ lực để thực hiện. Muốn xây dựng được những chương trình giáo dục di sản có chất lượng dứt khoát phải thực hiện nghiêm túc, khoa học, có sự đầu tư kinh phí và trí tuệ, nguồn lực con người.

Nhiều chương trình giáo dục di sản có sự tham gia tư vấn của các chuyên gia nghiên cứu di sản, chuyên gia tin học viết phần mềm trên nền tảng công nghệ,… Bởi vậy, để hoạt động du lịch giáo dục thật sự hiệu quả, sự đầu tư vào đó cũng phải tương xứng.

Quả thực, phát triển giáo dục di sản chính là hướng đến việc bảo tồn giá trị di sản một cách bền vững. Thông qua hoạt động du lịch đặc biệt này, các em cũng học được cách ứng xử sao cho đúng mực khi đi vào các di tích, tăng cường các kỹ năng như tự thu thập thông tin, làm việc nhóm,…

Bên cạnh đó, để công tác giáo dục di sản thật sự có hiệu quả, phía quản lý di tích và bảo tàng cũng phối hợp hỗ trợ giáo viên trong việc cung cấp tài liệu học và khuyến khích các em có những cách làm sáng tạo phù hợp với sở thích bản thân sau những chuyến tham quan. 

Đỗ Trang – Hà Trang
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tiêu hủy gần 140 nghìn hộp kem tan mỡ Go Slim

Tiêu hủy gần 140 nghìn hộp kem tan mỡ Go Slim
(PLVN) - Ngày 25/9, Thanh tra Sở Y tế Đồng Nai và đại diện PC03, Công an tỉnh đã tiến hành giám sát việc tiêu hủy gần 140 ngàn hộp mỹ phẩm kem tan mỡ Go slim hot body Massange cream collagen do sản phẩm có nhiều sai phạm về nhãn mác, thành phần. 

Lào Cai tổng kết 10 năm thực hiện quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị

Lào Cai tổng kết 10 năm thực hiện quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị
(PLVN) - Sáng nay (25/9), tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Lào Cai, Tỉnh uỷ Lào Cai đã tổ chức Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Quyết định số 290-QĐ/TW ngày 25/02/2010 của Bộ Chính trị (khoá X) về quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị và sơ kết, tổng kết một số văn bản của Tỉnh uỷ về công tác dân vận, giai đoạn 2015 – 2020.

Đại hội cổ đông bất thường MSB: Bầu bổ sung thành viên Hội đồng quản trị

Đại hội cổ đông bất thường MSB: Bầu bổ sung thành viên Hội đồng quản trị
(PLVN) - Sáng ngày 25/9/2020 tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) tổ chức thành công Đại hội cổ đông bất thường, thực hiện bầu bổ sung Thành viên Hội đồng quản trị nhiệm kỳ VI (2018 – 2021), đồng thời xin ý kiến thông qua kế hoạch bán cổ phiếu quỹ theo chương trình ESOP cho CBNV và cổ đông hiệu hữu.

Sau nếp rêu phong làng cổ

Sau nếp rêu phong làng cổ
(PLVN) - Thích cảm giác bình yên ở làng quê, nên những khi cuối tuần tôi lại tìm đến chốn ngoại thành để thả hồn rong chơi cho thỏa. Chợt nhận ra, ẩn phía sau những nếp rêu phong là bóng dáng của đá ong. Thứ “đặc sản” xù xì nhưng lại gắn bó mật thiết với con người. 
Vén màn những bê bối của nam tài tử Park Yoochun (Kỳ cuối)

Vén màn những bê bối của nam tài tử Park Yoochun (Kỳ cuối)

(PLVN) - Nam tài tử được giới hâm mộ coi là "Vị thần phương Đông" từng có một thành tích hoạt động nghệ thuật lừng lẫy, nhưng rồi chính lối sống sa đọa đã khiến Park Yoochun liên tục vướng vào những bê bối đời tư. Hết khốn đốn bởi bê bối cưỡng hiếp, nam nghệ sĩ lại bị công chúng tẩy chay vì scandal sử dụng chất cấm.

Điểm tựa ngư dân nơi đầu sóng Trường Sa

Điểm tựa ngư dân nơi đầu sóng Trường Sa
(PLVN) - Âu tàu và các làng chài tại huyện đảo Trường Sa của Việt Nam do Hải đoàn 129, Quân cảng Sài Gòn quản lý và vận hành đã trở thành chỗ dựa cho các tàu cá và ngư dân trên biển vào trú ngụ, khắc phục sự cố, thay vì phải về đất liền để khắc phục, sửa chữa mất nhiều thời gian.
Đồng chí Võ Thị Ánh Xuân tái đắc cử chức Bí thư Tỉnh ủy An Giang

Đồng chí Võ Thị Ánh Xuân tái đắc cử chức Bí thư Tỉnh ủy An Giang

PLVN) - Sáng ngày 25/9, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh An Giang khoá XI (nhiệm kỳ 2020-2025) tiếp tục ngày làm việc chính thức thứ hai. Đại hội đã công bố kết quả bầu Ban Thường vụ và các chức danh Bí thư, Phó Bí thư, Ủy ban Kiểm tra và Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy nhiệm kỳ 2020-2025.


Cuối tuần này, Hà Nội và nhiều tỉnh khả năng mưa lớn

Cuối tuần này, Hà Nội và nhiều tỉnh khả năng mưa lớn
(PLVN) - Từ chiều 26/9,  do ảnh hưởng của rãnh áp thấp bị nén và đẩy dịch xuống phía Nam bởi áp cao lục địa ở phía Bắc kết hợp với hội tụ gió trên cao, Bắc Bộ có mưa rào và dông, cục bộ có mưa vừa, mưa to. Riêng vùng núi có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và dông...

Kiến trúc sư Pháp đưa chuẩn mực quốc tế vào Mỹ Khê Angkora Park

Kiến trúc sư Pháp đưa chuẩn mực quốc tế vào Mỹ Khê Angkora Park
(PLVN) - Theo quy hoạch Quảng Ngãi đến năm 2030, Mỹ Khê Angkora Park nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Đông thành phố. Tầm nhìn quy hoạch và lối kiến trúc đan xen giữa bản sắc Việt và chuẩn mực phương Tây là một trong những lý do khiến dự án này được giới chuyên môn đánh giá cao. 

Quái vật chân to và những bí ẩn chưa có lời giải (kỳ 1)

Quái vật chân to và những bí ẩn chưa có lời giải (kỳ 1)
(PLVN) - Có hay không sự tồn tại của một loài quái vật chân to, được người dân khu vực Bắc Mỹ gọi là Bigfoot, ý chỉ chúng giống như loài vượn hoặc khỉ lớn nhưng lại hoàn toàn đi bằng hai chân. Sự ghi chép và những báo cáo liên tiếp cho thấy độ tin cậy lớn nhưng những lý giải về sự tồn tại thực sự của Bigfoot cho đến nay vẫn chưa làm thỏa chí tò mò những người muốn biết hoặc ít ra có một lý giải đầy đủ.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬