Đường về quê “lận đận” của ngôi đình liên quan đến Nguyễn Du

(PLVN) - Xã Bùi La Nhân (Đức Thọ, Hà Tĩnh) vừa có tờ trình gửi chính quyền và các cơ quan chức năng tỉnh Hà Tĩnh để “xin lại” ngôi đình 260 tuổi đã được tỉnh trưng dụng làm nhà trưng bày hiện vật trong Khu di tích Nguyễn Du (Nghi Xuân, Hà Tĩnh) từ 55 năm trước.  
Đường về quê “lận đận” của ngôi đình liên quan đến Nguyễn Du Đình Chợ Trổ khi mới tháo dỡ theo quy hoạch

Sau hơn nửa thế kỷ ngôi đình này rời quê đi làm “nhiệm vụ văn hóa”, người dân Bùi La Nhân muốn xin lại đình để làm nơi thờ tự và duy trì các bản sắc văn hóa tâm linh địa phương. Thế nhưng, nguyện vọng chính đáng này vấp phải nhiều khó khăn, vừa về tiền, vừa về thủ tục.

Muốn lấy lại đình, phải tự bỏ chi phí

Lãnh đạo xã cho biết: Đình Chợ Trổ được xây dựng năm 1760 ở làng Chợ Trổ, xã Đức Nhân (cũ), nay đã sáp nhập vào xã Bùi La Nhân. Đình là nơi thờ thành hoàng làng, sau là nơi hội họp của các cụ cao niên và sinh hoạt cộng đồng địa phương.

Năm 1965, ngành văn hóa có chủ trương xây dựng Khu di tích đại thi hào Nguyễn Du tại xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân nhân kỷ niệm 200 năm năm sinh Nguyễn Du và được UNESCO công nhận là Danh nhân văn hóa thế giới. Các nhà nghiên cứu muốn tìm một công trình có kiến trúc cùng thời với Nguyễn Du để làm nhà trưng bày các hiện vật. 

Thời điểm đó tỉnh còn khó khăn, các công trình kiến trúc từ thời Nguyễn Du còn lại cũng rất hiếm hoi. Cán bộ văn hóa tỉnh đi tìm khắp nơi và phát hiện đình Chợ Trổ có những điều kiện hoàn toàn phù hợp. Theo yêu cầu của các ban ngành cấp tỉnh lúc đó, địa phương đã nhường lại ngôi đình Chợ Trổ chuyển về xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân để làm nơi tưởng niệm, trưng bày một số hình ảnh đại thi hào Nguyễn Du dưới hình thức “cho mượn”.

Nửa thế kỷ đã qua. Khu lưu niệm Nguyễn Du đã được công nhận là Khu di tích cấp quốc gia đặc biệt và được quy hoạch mới. Đình Chợ Trổ không còn vai trò nhà trưng bày, nhưng vẫn không được đưa về “quê cũ”.

Xã Bùi La Nhân cho rằng, vì điều kiện lịch sử trước đây tỉnh còn khó khăn nên mới đồng ý “cho mượn” đình. Nay cơ sở vật chất hạ tầng của Khu di tích đã được Nhà nước đầu tư xây dựng đầy đủ, nên thể theo nguyện vọng của người dân, xã gửi tờ trình đề nghị các sở, ngành xem xét hoàn trả đình Chợ Trổ để địa phương tiếp tục có nơi thờ tự và duy trì các bản sắc văn hóa tâm linh.

Ông Hoàng Xuân Việt, nguyên Chủ tịch UBND xã Đức Nhân (cũ), nay là Chủ tịch HĐND xã Bùi La Nhân, cho biết: “Đây không phải lần đầu tiên xã xin lại ngôi đình này. Khoảng năm 2014, địa phương đã có tờ trình gửi các cấp ngành tỉnh Hà Tĩnh với nội dung tương tự. Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Hà Tĩnh đã họp giữa đại diện xã với nhiều bên liên quan, bày tỏ quan điểm ủng hộ, nhưng khẳng định: Xã phải lo tài chính. Con số ước tính lên đến tiền tỷ khiến xã “giật mình” vì không biết lấy tiền từ đâu ra.

Đó là còn chưa kể các chi phí cho tu bổ, bảo tồn cho ngôi đình cổ; các thủ tục về giấy tờ phải gửi lên các cấp Trung ương... Nếu không có sự ủng hộ mạnh mẽ toàn diện từ cấp trên thì xã “bó tay”. Tâm nguyện của xã vẫn dở dang từ đó đến nay.

Hiện xã Đức Nhân đã sáp nhập với hai xã khác thành xã Bùi La Nhân, chính quyền và nhân dân xã một lần nữa khởi động lại hành trình đòi lại ngôi đình. Tân Chủ tịch xã Bùi La Nhân tuy là người làng khác nhưng cũng khẳng định quyết tâm trên của lãnh đạo và nhân dân địa phương. 

Bảng giới thiệu về đình Chợ Trổ trước khi tháo dỡ tại Khu di tích Nguyễn Du 

Hết vướng chi phí, lại vướng thủ tục

Động thái của chính quyền xã Bùi La Nhân đã nhận được sự ủng hộ lớn của con em xã ở khắp mọi miền đất nước và nhiều người quan tâm đến văn hóa lịch sử. Tuy nhiên, việc “đòi lại” ngôi đình vào thời điểm này đã “phức tạp” hơn.

Khi trước đây, chủ đầu tư dự án bảo tồn, tôn tạo Khu lưu niệm Nguyễn Du là Sở VHTT&DL Hà Tĩnh. Nay việc triển khai dự án đã chuyển đơn vị khác. Hành trình “xin lại” ngôi đình của xã Bùi La Nhân một lần nữa được xem xét lại từ đầu.

Theo một cán bộ Sở từng tham gia trực tiếp quá trình quy hoạch: Năm 2012, Khu lưu niệm được xếp hạng Di tích cấp quốc gia đặc biệt. Năm 2013, được sự đồng ý của Thủ tướng, tỉnh chỉ đạo Sở lập Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo Khu lưu niệm.

Vì là di tích cấp quốc gia đặc biệt nên quy trình lập, thẩm định phê duyệt rất chặt chẽ, kéo dài gần 3 năm. Trong quá trình này, xã Đức Nhân (cũ) đã gửi tờ trình xin lại đình. Có ít nhất hai lần việc này được đưa ra họp bàn. 

Do ngôi đình vốn không phù hợp quy hoạch mới nên cơ quan chuyên môn Hà Tĩnh rất ủng hộ xã. Trong buổi làm việc năm 2014, Sở đã trả lời rất rõ ràng quan điểm và khuyến cáo địa phương cần chuẩn bị lượng tiền nhất định vì ngân sách tỉnh không cho phép bỏ ra để thực hiện việc di dời. Ngôi đình đã rất cổ xưa, sau khi hạ giải cần trùng tu ngay mới bảo tồn được.

Phía xã khẳng định “tiền tỷ thì thôi, xã không có tiền đưa về”. Từ đó, ngành Văn hóa Hà Tĩnh tiếp tục hoàn thiện phương án quy hoạch mới, không tính đến chuyện đưa đình về “quê cũ”.

Theo quy hoạch này, đình Chợ Trổ sẽ được đưa về vị trí đình xã (hay còn gọi đình Tiên) nằm trong Khu lưu niệm Nguyễn Du.  

Hồ sơ dự án muốn khôi phục đình Xã nên đã quy hoạch di dời đình Chợ Trổ về vị trí này và tôn tạo thành đình Xã. Ý tưởng này do đơn vị tư vấn trong quá trình nghiên cứu lập quy hoạch và trên cơ sở ý kiến tư vấn nhiều nhà chuyên môn.

Theo vị cán bộ này, đây là một quy hoạch đặc thù, rất khó về chuyên môn, hội đồng thẩm định toàn các chuyên gia hàng đầu về di sản, họp thẩm định đến 3 lần rồi Bộ VHTT&DL mới trình Thủ tướng phê duyệt vào năm 2015. Trong Quyết định số 2169/QĐ-TTg ngày 3/12/2015, tại mục 2: Phân vùng chức năng điểm a vùng bảo tồn, phát huy giá trị di tích có ghi rõ “di chuyển đình Chợ Trổ về vị trí đình xã và tu bổ, tôn tạo đình”. 

Thủ tướng đã ra Quyết định như vậy, nên nay nếu muốn “hồi hương” đình Chợ Trổ, sự việc cũng sẽ phải buộc trình lên Thủ tướng quyết định.

Thế nhưng xét về tình, người Bùi La Nhân không đồng ý với quy hoạch do ngành Văn hóa Hà Tĩnh lập ra hồi năm 2015. “Đình xã vốn là đình của một làng xã Tiên Điền. Khi Nhà nước không cần đình Chợ Trổ phục vụ Khu lưu niệm Nguyễn Du nữa thì phải đưa về nơi cũ là Bùi La Nhân, chứ sao lại biến đình Chợ Trổ vốn của nơi này thành đình địa phương khác”, một người dân cho hay.

Dư luận tại địa phương phản ứng ra sao về sự việc này và cơ quan chức năng có hướng xử lý như thế nào? Mời bạn đọc xem tiếp kỳ sau.

Từ lần đầu tiên xã Đức Nhân (cũ) đến nay là xã Bùi La Nhân gửi tờ trình “xin lại” đình Chợ Trổ, nhiều yếu tố đã thay đổi.

Chủ đầu tư thực hiện dự án tu bổ, tôn tạo các di tích gốc và xây dựng cơ sở hạ tầng Khu di tích quốc gia đặc biệt Đại thi hào Nguyễn Du đã chuyển từ Sở VHTT&DL Hà Tĩnh sang BQL ĐTXD công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Hà Tĩnh. Đơn vị trước đây phụ trách việc này ở Sở VHTT&DL Hà Tĩnh đã giải thể, các cán bộ từng theo sát quá trình này đã nghỉ hưu hoặc chuyển công tác khác.

Tuyết Lan
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Xả rác nơi công cộng: Vì sao ít người bị xử phạt?

Xả rác nơi công cộng: Vì sao ít người bị xử phạt?

(PLVN) - Thời gian qua, hành vi xả rác nơi công cộng vẫn diễn ra phổ biến nhưng rất ít người bị xử phạt. Một trong những nguyên nhân là do bất cập trong quy định về việc lập biên bản và thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT).

Đọc thêm

Xả rác nơi công cộng: Vì sao ít người bị xử phạt?

Xả rác nơi công cộng: Vì sao ít người bị xử phạt?
(PLVN) - Thời gian qua, hành vi xả rác nơi công cộng vẫn diễn ra phổ biến nhưng rất ít người bị xử phạt. Một trong những nguyên nhân là do bất cập trong quy định về việc lập biên bản và thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT).

Học sinh tiếp tục nghỉ chống dịch: Tuyển sinh đại học, cao đẳng sẽ thế nào?

Học sinh tiếp tục nghỉ chống dịch: Tuyển sinh đại học, cao đẳng sẽ thế nào?
(PLVN) - Các cơ sở giáo dục đại học chủ động, phát huy tối đa nguồn lực đang có để đảm bảo chất lượng đào tạo, đồng thời góp sức cùng cả nước vượt qua đại dịch. Dù kì thi THPT quốc gia diễn ra muộn hơn, nhưng không ảnh hưởng tới lịch trình tuyển sinh đại học (ĐH), cao đẳng (CĐ) năm nay. Đó là những vấn đề chính đã được Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) Nguyễn Văn Phúc cho biết.
Loading...

Kỳ lạ sức sống loài cây được kỳ vọng cứu Tây Nguyên

Kỳ lạ sức sống loài cây được kỳ vọng cứu Tây Nguyên
(PLVN) - Sáu tháng nay chưa có một giọt mưa, Tây Nguyên loang lổ sắc trắng xen vàng những vùng đồi trọc cỏ tranh chết khô. Nhưng lối vào những xã Ea Nuôl và Krông Ana (huyện Buôn Đôn, Đắk Lắk), trong nhiều khu vườn hai bên đường, vẫn thấy sắc xanh rờn một loài cây rất lạ, lá non mơn mởn chen những chùm quả màu nâu ánh tím.

Kết luận điều tra 'đại dự án' nuôi bò: 'Tay không' vẫn dễ dàng vay 2.600 tỷ

Kết luận điều tra 'đại dự án' nuôi bò: 'Tay không' vẫn dễ dàng vay 2.600 tỷ
(PLVN) - Kết quả điều tra cho thấy, mặc dù Công ty Cổ phần Chăn nuôi Bình Hà không đủ năng lực về tài chính lẫn năng lực thực hiện dự án, không đủ điều kiện để cấp tín dụng đối với các điều kiện ưu đãi nhưng vẫn dễ dàng vay được hàng ngàn tỷ đồng để làm dự án, gây thiệt hại nghiêm trọng cho Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV).   

“Giờ vàng” chống Covid - 19: Không thể chủ quan

“Giờ vàng” chống Covid - 19: Không thể chủ quan
(PLVN) - Dù lạc quan đến mấy, chúng ta đều phải thừa nhận: “Đại dịch” Covid-19 đang làm cả thế giới chao đảo, cướp đi mạng sống của hàng nghìn người mỗi ngày. Số người bị nhiễm nCoV tăng chóng mặt. 

Kỳ vọng thị trường chứng khoán giữ tiếp sắc xanh

Kỳ vọng thị trường chứng khoán giữ tiếp sắc xanh
(PLVN) - Kết thúc phiên giao dịch cuối tuần qua, mặc dù VN-Index chưa lấy lại mốc 700 điểm đã mất từ đầu tuần, song với 3 phiên tăng điểm liên tiếp, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đang nhóm lên hy vọng cho một tuần mới với nhiều thông tin hỗ trợ…

Hậu quả nhãn tiền do ồ ạt xây dựng thủy điện ở Tây Nguyên:

Hậu quả nhãn tiền do ồ ạt xây dựng thủy điện ở Tây Nguyên:
(PLVN) - Hạn hán diễn ra phức tạp tại khu vực Tây Nguyên những năm gần đây không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và sản xuất nông nghiệp của người dân mà còn khiến hệ thống thủy điện bị khủng hoảng. Nhiều thủy điện phải dừng hoạt động, một số khác chỉ hoạt động cầm chừng.
Sông Trà Khúc (Quảng Ngãi) bị “rút ruột” vô tội vạ: Hệ lụy từ quyết định ủy quyền của tỉnh cho cấp huyện

Sông Trà Khúc (Quảng Ngãi) bị “rút ruột” vô tội vạ: Hệ lụy từ quyết định ủy quyền của tỉnh cho cấp huyện

(PLVN) - Giữa năm 2017, UBND tỉnh Quảng Ngãi ra quyết định ủy quyền cho các huyện, TP tổ chức đấu giá, quản lý, cấp phép khai thác các điểm bồi tụ cát, sỏi lòng sông và quản lý cấp phép khai thác cát, sỏi bằng phương pháp thủ công. Đây chính là mấu chốt dẫn đến việc “cát tặc” hoành hành, sông Trà Khúc bị “rút ruột” quy mô hơn.

Ngồi chờ khám bệnh cách xa nhau tối thiểu 2m

Ngồi chờ khám bệnh cách xa nhau tối thiểu 2m
(PLVN) - Ngày 29/3 Bộ Y tế đã có chỉ thị yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (KB, CB), người đứng đầu cơ sở KB, CB chỉ đạo thực hiện nghiêm việc sàng lọc, phân loại, phân luồng, kiểm soát triệt để người tới KB, CB.

Thanh toán điện tử - mảnh đất nhiều tiềm năng

Thanh toán điện tử - mảnh đất nhiều tiềm năng
(PLVN) - Thanh toán điện tử ở Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc khi thanh toán qua các kênh Internet và điện thoại di động đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng cả về số lượng giao dịch và giá trị giao dịch. Đây được coi là mảnh đất màu mỡ và nhiều tiềm năng.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬