Đi tìm bóng dáng cô gái 'Thạch Nhọn' năm xưa

(PLVN) - Đọc bài thơ Gửi em cô thanh niên xung phong của nhà thơ Phạm Tiến Duật nhiều người vẫn thắc mắc, cô gái “Thạch Nhọn” kia là ai, và bây giờ ra sao...
Đi tìm bóng dáng cô gái 'Thạch Nhọn' năm xưa

Cô thanh niên xung phong quê “Thạch Nhọn”         

Bài thơ được đọc trên Đài tiếng nói Việt Nam, đăng tải trên các báo, cuốn hút hàng triệu độc giả. Bài thơ có đoạn: 

                ... “ Em ở Thạch Kim sao lừa anh “ Thạch Nhọn” 

                      Đêm ranh mãnh ngăn cái nhìn đưa đón 

                      Em đóng cọc rào quanh hố bom   

                     Cái miệng em ngoa cho bạn cười giòn  

                     Tiếng Hà Tĩnh nghe buồn cười đáo để 

                     Anh lặng người trôi trong tiếng ru”... 

Nhiều người muốn biết cô gái “Thạch Nhọn” nguyên mẫu trong bài thơ tên là gì?. Chiến tranh đã đi qua 45 năm, không biết cô gái “Thạch Nhọn” năm xưa bây giờ cuộc sống ra sao, đã mất hay còn?...

Một ngày đầu hè 2020, chúng tôi về Thạch Kim gặp cô gái “Thạch Nhọn” năm xưa, nay đã ngoài tuổi 70, nhưng còn mạnh khỏe và minh mẫn lắm. Bà tên thật là Lê Thị Nhị, sinh ra ở một làng quê ven biển, nhà nghèo, bố mất sớm, ba mẹ con sống với nhau trong một túp lều tranh. Thuở đó, cô thanh niên tên Nhị trời cho nước da trắng trẻo, thân hình mảnh mai, cao ráo, xinh xắn, nói năng hay pha trò, tinh nghịch nên ai cũng mến. Đặc biệt, cô được nhiều chàng trai ngỏ lời yêu thương. 

 Cô gái “ Thạch Nhọn” - bà Lê Thị Nhị hôm nay

Năm 1967, quê hương bị máy bay, tàu chiến Mỹ thay nhau bắn phá, Nhị tình nguyện đi thanh niên xung phong (TNXP), vào Đại đội 554, Tổng đội 55 Hà Tĩnh.

Năm 1968, Nhị vào đội cảm tử phá bom từ trường ở Ngã Ba Đồng Lộc, một trọng điểm ác liệt, túi bom, đạn trong thời đánh Mỹ. Một đêm năm 1968 Nhị cùng đồng đội đang làm nhiệm vụ san lấp hố bom cho xe qua, thì có một đoàn xe của Đoàn 559 ở trong Nam ra. Trong lúc đoàn xe dừng lại chờ thông đường, một số anh bộ đội, đội mũ tai bèo nhảy trên xe xuống hỏi Tiểu đội “Các cô quê ở đâu?”. Có người nói người nói Kỳ Anh, người nói Thạch Hà, Can Lộc, Cẩm Xuyên, riêng cô thanh niên Nhị không nói gì.

Hôm đó Nhị mặc chiếc áo màu xanh nhạt hơi trắng. Một anh bộ đội giọng Bắc đến gần hỏi Nhị: “Cô mặc áo trắng kia ơi, cho anh hỏi em quê ở đâu?. Nhị vừa nói vừa cười: “Quê bầy tui qua Thạch Bằng rồi đến Thạch Nhọn anh nờ”. Nghe Nhị nói cả Tiểu đội cười râm ran. Anh bộ đội ngơ ngác hỏi lại “Thạch Nhọn là đâu”. Chị em trong Tiểu đội cười, nói “Thạch Kim là Thạch Nhọn có rứa mà không biết”.

Không ngờ câu nói của Nhị lại làm lay động nhà thơ Phạm Tiến Duật, và một thi phẩm ra đời làm lay động triệu triệu con người, sống mãi với thời gian.

Nhị có năng khiếu chơi bóng chuyền, là cây chủ công của đội bóng chuyền Tổng đội. Năm 1969 Nhị cùng đội đang đi thi đấu tại Quảng Bình. Sau khi đánh trận chung kết giành chức vô địch, bài thơ “Gửi em cô thanh niên xung phong” đăng lên báo thì Nhị gặp rắc rối. Lãnh đạo Tổng đội gọi lên làm việc, nhắc nhở vì “tội... lừa dối bộ đội lái xe Trường Sơn”, bắt làm bản kiểm điểm.

“Nàng thơ” bây giờ ra sao ?

Sau đó, Nhị về làm nhiệm vụ lấp hố bom ở Đèo Ngang, Khe Lang. Chiến tranh kết thúc, chị trở về quê làm nghề dệt thảm ở HTX Hải Đăng. Lúc này, anh Đặng Thế B. người yêu của chị ở xã Xuân Hội, huyện Nghi Xuân cách nhà hơn 30km giục cưới. Chị gái đã lấy chồng ở xa, Nhị không nỡ để mẹ một mình già yếu không có ai nương tựa nên "cắn lòng" chia tay một tình yêu đẹp đã vun đắp, gìn giữ nhiều năm. Nhị bảo anh B. đi lấy vợ, "em vì tình mẫu tử mà có lỗi với anh". 

Sau vài năm thì HTX giải thể, chị Nhị đi chợ Thạch Kim, Thạch Châu, Chợ Huyện bán rau nuôi mẹ. Năm 2002, mẹ qua đời khi ở tuổi 92, cô thanh niên xung phong năm nào giờ đã lớn tuổi sống đơn thân trong căn nhà gần 30m2, được xây dựng từ tiền hỗ trợ của Công ty Việt Tiến Sài Gòn và vay bà con làng xóm.

Nay bước sang tuổi xưa nay hiếm, cô Nhị được dân làng gọi bằng bà. Vết thương hay tái phát không đi được chợ xa nữa, ngày ngày, bà Nhị ra bán hàng ở chợ Gò Cá ngay Cửa Sót gần nhà, kiếm thêm tiền thêm với tiền trợ cấp thương binh hạng 4/4 để trang trải sinh hoạt...

Tuy cuộc sống còn khó khăn nhưng với đồng đội, với người làng, người xóm, bà Nhị sống hết mình. Biết nhà thơ Phạm Tiến Duật ốm nặng, bà từ Hà Tĩnh ra Viện Quân y 108 thăm ông. Ngồi bên giường bệnh, thấy đôi mắt ông nhắm lại, hơi thở yếu ớt, hình ảnh anh bộ đội có khuôn mặt bầu bĩnh, sống mũi thẳng qua ánh đèn pháo sáng của địch năm xưa ùa đến ký ức bà.

Bà ghé sát tai nhà thơ nói nhỏ: “Em là Nhị cô gái “Thạch Nhọn” ngày nào đến thăm anh đây!”. Nhà thơ đưa tay nắm chặt tay bà, đôi mắt dần dần mở, như muốn nói với bà điều gì mà không nói được nữa. Qua đôi mắt, lòng bà chợt vang câu thơ trong tác phẩm Gửi em cô thanh niên xung phong: “Có lẽ nào anh lại mê em/ Từ cái đêm Thạch Nhọn Thạch Kim”...

Hôm nhà thơ Phạm Tiến Duật mất, bà ra Hà Nội thắp hương, tiễn đưa người quá cố, nao lòng hồi tưởng một kỷ niệm đẹp trong những ngày khói lửa, đã đi vào thi ca.

Dù tuổi đã cao nhưng nét đẹp, kiêu sa thời con gái của bà vẫn còn đọng lại, tính tình hiền hậu, nói năng hoạt bát sôi nổi, hóm hỉnh của bà vẫn không mất đi. Bà Nhị vẫn nguyên cốt cách cô gái thanh niên xung phong năm xưa...

Hải Hưng
Cùng chuyên mục
Viết lên hy vọng!

Viết lên hy vọng!

(PLVN) - “Viết lên hy vọng- cuốn nhật ký làm rung chuyển nền giáo dục Mỹ” là cuốn sách quý cần cho mọi người. Những trang nhật ký được viết bởi các học sinh “cá biệt” hồi hộp và xúc động.

Đọc thêm

Viết lên hy vọng!

Viết lên hy vọng!
(PLVN) - “Viết lên hy vọng- cuốn nhật ký làm rung chuyển nền giáo dục Mỹ” là cuốn sách quý cần cho mọi người. Những trang nhật ký được viết bởi các học sinh “cá biệt” hồi hộp và xúc động.

Nhìn những mùa thu đi

Nhìn những mùa thu đi
(PLVN) - Chúng ta chỉ có thể hạnh phúc nếu tự thân mình mong muốn và đón nhận nó theo một cách tự nhiên nhất...

[Truyện ngắn] Thương một bờ vai

[Truyện ngắn] Thương một bờ vai
(PLVN) - Đêm ngợp mùi khê nồng chát chúa từ cánh đồng hắt lên. Chập tối, hai tía con ra mỏm mương ngồi canh nước, cái gầu còn vứt chỏng chơ ở đó, đất nẻ bong lên từng mảng lớn nhỏ. Phía chân trời xa tít âm thầm kia như đang chọc tức người dưới này, dăm ba ánh chớp lóe lên rồi tắt lịm, nhưng tuyệt không thấy gió lạnh. 
Nghệ thuật quân sự của cha ông - Kỳ 5: Chuyện về “ngũ hổ tướng” của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn

Nghệ thuật quân sự của cha ông - Kỳ 5: Chuyện về “ngũ hổ tướng” của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn

(PLVN) - Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, “ngũ hổ tướng” của nhà Thục gồm Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân, Hoàng Trung và Mã Siêu. Ít người biết, dưới trước quốc công tiết chế Trần Hưng Đạo cũng có năm mãnh tướng là Yết Kiêu, Dã Tượng, Cao Mang, Đại Hành và Nguyễn Địa Lô.

Tây Nguyên – miền đất sử thi

Tây Nguyên – miền đất sử thi
(PLVN) - Tây Nguyên được biết đến như là miền đất huyền thoại, nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa tinh thần vô giá. Dù ngắn hay dài, sử thi Tây Nguyên là một bức tranh toàn cảnh của cả một thời đại, phản ánh một cách trung thực, sinh động đời sống sinh hoạt cộng đồng, cuộc đấu tranh vì những ý tưởng nhân văn cao cả…

90 phút điện đàm căng thẳng của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ - Trung

90 phút điện đàm căng thẳng của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ - Trung
(PLVN) - Bộ Quốc phòng giữa tuần qua cho hay, Bộ trưởng Quốc phòng nước này Mark Esper đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Trung Quốc. Trong cuộc điện đàm, hai bên đã đề cập tới hai điểm nóng có nguy cơ xảy ra đối đầu quân sự nhất hiện nay là Biển Đông và Đài Loan.
Cán bộ chủ chốt lực lượng Công an phải 'lấy cái đẹp dẹp cái xấu'

Cán bộ chủ chốt lực lượng Công an phải 'lấy cái đẹp dẹp cái xấu'

(PLVN) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dặn dò cán bộ, đảng viên lực lượng Công an phải coi trọng các biện pháp nêu gương, nhất là cán bộ chủ chốt theo phương châm “chủ động tự soi, tự sửa, lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực, học tập những tấm gương vì nước quên thân, vì dân phục vụ…”. 

Người đàn ông tử vong bất thường trong nhà nghỉ

Người đàn ông tử vong bất thường trong nhà nghỉ
Chiều 8/8, đại diện Công an huyện Sơn Động (Bắc Giang) cho biết, đơn vị đang phối hợp với các cơ quan chức năng điều tra, làm rõ nguyên nhân người đàn ông tử vong tại một nhà nghỉ trên địa bàn.
Lập Tổ kiểm soát dịch bệnh tại ga Hải Phòng

Lập Tổ kiểm soát dịch bệnh tại ga Hải Phòng

(PLVN) - UBND quận Ngô Quyền đã thành lập Tổ kiểm soát Y tế phòng chống dịch tại Ga Hải Phòng với nhiệm vụ: Kiểm soát y tế, xác định lịch trình, khai báo y tế đối với người đến TP bằng đường sắt qua ga Hải Phòng...

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬