Đi qua vùng “đất lửa”

(PLO) - Tôi đã qua những ngôi nhà mà khi hỏi về người đàn ông, họ chỉ lên tường có tấm bằng Tổ quốc ghi công, đôi mắt ngơ ngác của đứa con bị nhiễm chất độc da cam – dioxin, không biết cha mình. Vỡ đất trồng khoai nghe tiếng chát chúa, lưỡi cuốc trúng mảnh bom. Trùng trùng, điệp điệp những mộ phần, nghĩa trang. 
Đi qua vùng “đất lửa”
Quê tôi đó - Quảng Trị - , nơi sở hữu và lưu giữ nhiều di tích, chứng tích lịch sử về chiến tranh cách mạng, với những người dân gan góc, kiên vững vượt thiên tai, gian lao, gây dựng quê hương.
Khúc tráng ca của những dòng sông
“Quê hương các bạn dày đặc các di tích lịch sử, truyền thống về chiến tranh để người ta say mê nghiên cứu và tìm hiểu. Vùng đất này là một bảo tàng phong phú và sinh động nhất về chiến tranh mà mỗi người đều có thể tìm ra trong đó những giá trị lịch sử, văn hóa đích thực…”, một cựu binh Mỹ đã thốt lên như vậy khi đứng trước Khu di tích lịch sử đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải.
Quảng Trị hiện có 498 di tích lịch sử, trên dưới 50 di tích được xếp hạng tầm quốc gia, rất phong phú về số lượng, đa dạng về loại hình, cỡ đại về giá trị nội dung… Đi dọc “đất lửa”, cứ bước chân qua lại thấy lòng dâng lên rực rạo tự hào. Lớp cha ông cứ phất ngang tay chỉ mà sang sảng: “Con biết không? Đất ấy xưa là chiến trận, quân miềng dù ít người, ít súng, ít đạn, ít xe… nhưng không quân địch nào thắng được”.
Từ Bắc vào Nam, sát bên trái Quốc lộ 1 là địa đạo Vĩnh Mốc (huyện “đất thép” Vĩnh Linh) – “kiệt tác” của chiến tranh kháng Mỹ thần thánh, của cuộc sống, sản xuất và chiến đấu dưới lòng đất của quân, dân nơi này. Rồi qua sông Bến Hải – ranh giới trên vĩ tuyến 17 của bản đồ xưa chia cắt đất nước theo Hiệp định Giơ-ne-vơ về việc lập lại hòa bình ở Đông Dương (tháng 7/1954).
Giặc phá hiệp định khiến dòng Bến Hải dùng dằng bên nhớ, bên thương oằn mình chịu bom đạn quân thù. Vợ bên nớ, chồng bên ni vò võ mong chờ, thương nhớ nhau trong cảnh cắt chia hơn 7 ngàn ngày. Nơi ấy bây giờ thành Khu di tích lịch sử đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải. Cầu Hiền Lương cũ vẫn hiên ngang trong dáng của từng song sắt, miếng gỗ thô sơ. Cả một kỳ đài và Quốc kỳ cờ đỏ sao vàng vẫn hiên ngang trước gió.
Ở di tích ấy, từ đứa trẻ ranh đến cụ già móm mém cũng kể được vanh vách với tôi rằng: Để lá cờ luôn “sống” cùng hồn dân tộc trong những năm kháng Mỹ là chiến công oanh liệt của người Hiền Lương. Trong đó, mẹ Ngô Thị Diệm là một huyền thoại giữ và vá cờ trong mưa bom, bão đạn... Chồng là lính cách mạng đã hy sinh, khi hòa bình – mẹ nằm xuống và dặn con rằng: “Mạ (mẹ - PV) muốn các con đưa mạ về lại nơi gần cột cờ. Để ngày ngày, mạ vẫn được nhìn thấy cờ Tổ quốc...”
Qua khỏi chiến địa xưa - TP. Đông Hà không xa là sông Thạch Hãn, nơi Trung đội Mai Quốc Ca có 19 chiến sĩ đã chiến đấu với quân địch đông hơn hàng chục lần suốt mấy ngày đêm, anh hùng đến khi trút xuống hơi thở cuối cùng. Nay bên dòng sông ấy, có một tượng đài gắn lên tượng trưng cho 19 giọt máu hồng bất tử trong lòng dân tộc. Đoạn sông ấy, nhà thơ Lê Bá Dương phải thảng thốt lên:
“Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm…
Có tuổi đôi mươi thành sóng nước,
Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm….”
Vào miền “đất thiêng” thị xã Quảng Trị, là một Thành cổ ban đầu thành được đắp bằng đất. Đến năm 1827, vua Minh Mạng cho xây lại bằng gạch. Nhưng nhắc nhớ tên Thành cổ Quảng Trị một cách dội vang hơn cả là trận chiến 81 ngày đêm giữa lực lượng của QĐND Việt Nam với quân Mỹ - ngụy Việt Nam Cộng hòa có sự yểm trợ tối đa của hỏa lực. 
Ở đó, mỗi tấc đất là một cuộc đời lính có thật. Hiện nay tại bảo tàng Thành cổ Quảng Trị vẫn còn có nhưng di vật, và những bức thư gửi vĩnh biệt gia đình trước khi xông trận của những liệt sĩ từ miền Bắc xếp bút nghiên lên đường chống giặc, nguyện nằm xuống giữ nắm đất thiêng. Quân ta cùng Thành cổ trong 81 ngày đêm rực lửa mùa Hè 1972 đã gánh trên đầu gần 330 nghìn tấn bom đạn Mỹ - ngụy (bằng sức công phá của 7 quả bom nguyên tử mà đê quốc Mỹ ném xuống Nhật Bản năm 1945).
Các anh nằm xuống, máu xương hòa lẫn vào nhau, thấm lên từng nắm đất. Các công trình của Thành cổ từ thời nhà Nguyễn không thể phục dựng lại được. Nơi đây được xây thành một khu di tích tưởng niệm và tri ân. Đài tưởng niệm trung tâm Thành cổ được mô hình hoá thành nấm mộ chung cho các anh…
Chiều muộn, tôi đứng bên bến thả hoa Thành cổ vọng về phía hạ nguồn và tự hỏi: Phải chăng, một phần hài cốt của các anh đã hòa theo dòng phù sa sông Hãn, về tưới tắm cho những ruộng đồng đơm hoa, những làng quê phong nẫm?
Không thể kể hết về đất này, bởi vẫn còn đó sông Hiếu (huyện Cam Lộ) như còn mái chèo rẽ nước vượt sông của o du kích gan dạ chở bộ đội qua bên kia chiến tuyến đánh Mỹ. Khu Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam nay vẫn còn lưu giữ những kỷ vật thiêng liêng của các đồng chí lãnh đạo cách mạng đánh vào miền Nam. Rồi Cao điểm 241 – Tân Lâm nay vẫn còn nguyên vết bom đạn xới cày. Nhà đày Lao Bảo với kiểu giam giữ, tra tấn dã man không những không vơi nguôi được mà còn làm sục sôi thêm ý chí Cách mạng. Sân bay Tà Cơn, di tích làng Vây (huyện Hướng Hóa), Dốc Miếu – Cồn Tiên, hàng rào điện tử MacNamara…
Đâu đâu trên đất này, mỗi thớ đất khô cằn nắng cháy, khắt khét gió Lào ấy đều gói trọn, cất chứa cả một phần sử liệu oai hùng để con cháu đời sau mãi lời nhắc nhớ…
Huyền sử Trường Sơn
Những ngày tháng 7 tri ân lịch sử này, đất và người Quảng Trị miềng như dang rộng lòng ra đón khách tham quan, những đoàn cựu chiến binh từng chiến đấu nơi này, những đoàn thanh niên từ mọi miền về tri ân “đất lửa”. Những ánh hồng rực rỡ của ngàn vạn ngọn nến tri ân hòa trong khói hương thiêng liêng ở khắp các nghĩa trang. Những dòng sông lung linh bởi triệu đóa hoa đăng xuôi dòng dâng lên những linh hồn bất diệt với thời gian...
Quảng Trị tổng có diện tích đất là 4.739,82 km2, với 10 huyện, thị xã và thành phố nhưng lại mang trên mình đến 72 nghĩa trang liệt sĩ lớn nhỏ từ cấp xã đến cấp quốc gia.
Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Đường 9 nằm ở phía Tây TP. Đông Hà. Đây là một trong hai nghĩa trang lớn nhất cả nước, là nơi yên nghỉ của hơn 10 nghìn liệt sĩ hy sinh chủ yếu trên chiến trường Đường 9 – Nam Lào. Tôi đã đứng lặng lặng người trước một phần mộ lớn nằm ở phía Đông nghĩa trang. Đó là phần mộ chung của một tiểu đội giữ Cứ điểm 241 Tân Lâm (huyện Cam Lộ). 
Trong trận chiến cuối cùng ấy, họ đã trụ lại trong hầm công sự để giữ cứ điểm. Một quả bom dội trên nóc hầm, họ nằm xuống bên nhau. Hài cốt của họ hòa lẫn vào nhau, lực lượng cất bốc đã không thể tách rời họ được.
Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn tọa lạc trên vùng một đồi núi đẹp ở xã Vĩnh Trường, huyện Gio Linh (Quảng Trị). Đây là chốn yên nghỉ của 10.263 anh hùng liệt sĩ trong diện tích mộ 23.000m2 và phân thành 10 khu vực chính. Hầu hết trong số họ là những chiến sĩ đã chiến đấu anh dũng và ngã xuống trên tuyến đường huyền thoại Trường Sơn Đông - đường chiến lược huyết mạch để giải phóng miền Nam. Những ngày này, rất đông người từ khắp mọi miền đổ về đây thắp lửa tri ân.  
Tôi đã hòa cùng dòng người lên thắp nén tâm hương trên đài trung tâm nghĩa trang này. Nó rộng lắm, vóc đại lắm, bạt ngàn mộ, bạt ngàn cây, bàn ngàn hương khói tỏa mờ… Tôi đã nghĩ nhiều về lớp cha anh đã nằm yên nghỉ nơi đây để giữ chắc chủ quyền, khát vọng sống hòa yên của dân tộc bao đời. Và tôi nhận ra rằng: Nghĩa trang đâu phải là nơi chết chóc? Mà chính những cái chết hoá thành bất tử đã phục sinh cho cõi sống…
Gửi lời tri ân quê hương, tháng 7/2015
Trần Nguyên Phong
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Ninh Bình tăng cường xử lý xe vi phạm quá khổ, quá tải

Ninh Bình tăng cường xử lý xe vi phạm quá khổ, quá tải
(PLVN) - Để ngăn chặn tình trạng xe quá khổ, quá tải lưu thông trên các tuyến đường, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT ), Công an tỉnh Ninh Bình đã tăng cường tuần tra, xử lý các trường hợp vi phạm, góp phần đảm bảo trật tự an toàn giao thông và kết cấu hạ tầng.
Xốn xang phượng tím Đà Lạt chào hè

Xốn xang phượng tím Đà Lạt chào hè

(PLVN) - Mỗi độ tháng tư, những con phố của cao nguyên Lâm Viên được khoác lên mình màu tím thẳm của loài hoa đặc biệt - hoa phượng tím. Cũng vì vậy mà những người yêu Đà Lạt gọi tháng tư của xứ sở ngàn hoa là mùa phượng tím về.

Một Ngũ Cung rất khác khi “Yêu”

Một Ngũ Cung rất khác khi “Yêu”
(PLVN) - Ca khúc “Yêu” được nhạc sĩ Nguyễn Đức Cường chắp bút cùng với Trần Thắng – guitarist kiêm sáng tác chính của ban nhạc Ngũ Cung có ca từ ngọt ngào trên nền giai điệu mạnh mẽ, nói về những hoài niệm đã qua. 

Trao Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt cho ngôi chùa có kiến trúc gỗ cổ nhất Việt Nam

Trao Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt cho ngôi chùa có kiến trúc gỗ cổ nhất Việt Nam
(PLVN) - Ngày 17/4, tại xã Lạc Hồng (huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên), Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Trần Đình Thành đã trao Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt chùa Thái Lạc cho đại diện huyện Văn Lâm (Hưng Yên).

Việt Nam lên tiếng về việc ra khỏi danh sách thao túng tiền tệ

Việt Nam lên tiếng về việc ra khỏi danh sách thao túng tiền tệ
(PLVN) - Ngày 17/4, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã trả lời câu hỏi phóng viên đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam về Báo cáo công bố ngày 16/4 của Bộ Tài chính Hoa Kỳ về “Chính sách kinh tế vĩ mô và ngoại hối của các đối tác thương mại chính của Hoa Kỳ.” 
Lâm Đồng đình chỉ hàng loạt cán bộ quản lý rừng phòng hộ

Lâm Đồng đình chỉ hàng loạt cán bộ quản lý rừng phòng hộ

(PLVN) - Tạm đình chỉ 4 trưởng ban quản lý (BQL) bảo vệ rừng phòng hộ, yêu cầu xử lý kỷ luật đối với hạt trưởng các hạt kiểm lâm cùng các cá nhân liên quan theo qui định… - đó là những chỉ đạo mới nhất, quyết liệt nhất của UBND tỉnh Lâm Đồng liên quan tới vi phạm trong công tác quản lý bảo vệ rừng.

Regal Pavillon – giá trị bền vững của dự án mang tầm quốc tế

Regal Pavillon – giá trị bền vững của dự án mang tầm quốc tế
(PLVN) - Thấu hiểu nhu cầu của nhóm khách hàng có thu nhập cao cũng như cộng đồng cư dân thịnh vượng, Đất Xanh Miền Trung tiên phong áp dụng những tiêu chuẩn thiết kế, công nghệ xây dựng và bảng vật liệu nhập khẩu cho dự án shophouse 5 sao Regal Pavillon, mang đến cho cư dân tương lai những trải nghiệm sống đẳng cấp, trường tồn theo năm tháng.

“Ngôi nhà chung” Hải Hưng khởi sắc sau một năm tái hợp

“Ngôi nhà chung” Hải Hưng khởi sắc sau một năm tái hợp
(PLVN) - Sau một năm kể từ ngày hai xã Hải Xuân và Hải Vĩnh (huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị) về cùng ngôi nhà mang tên xã Hải Hưng, tình cảm của bà con trở nên thân mật, khăng khít, văn hóa, giáo dục và kinh tế phát triển vượt trội. Bộ máy hành chính ổn định và phát huy hiệu quả, tạo sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Tiếp tục ghi nhận 2 trường hợp ngộ độc sau khi sử dụng tinh dầu đuổi muỗi

Tiếp tục ghi nhận 2 trường hợp ngộ độc sau khi sử dụng tinh dầu đuổi muỗi
(PLVN) - TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai - cho biết ngày 12/4, Trung tâm có tiếp nhận 2 bệnh nhân là vợ chồng trong gia đình (33 tuổi và 36 tuổi, ở Hòa Bình), nhập viện với biểu hiện đau đầu, buồn nôn, chóng mặt, giảm khứu giác sau khi sử dụng tinh dầu đuổi muỗi dạng xông hơi trong gia đình.

Thủ tướng Chính phủ gửi công điện chỉ đạo ứng phó mưa lũ

Thủ tướng Chính phủ gửi công điện chỉ đạo ứng phó mưa lũ
(PLVN) - Trước tình hình mưa lớn xảy ra tại khu vực miền núi phía Bắc, gây lũ quét trên địa bàn huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai, làm 03 người chết, hư hại nhiều nhà dân trong khu vực, Thủ tướng Chính phủ đã có công điện về việc khắc phục hậu quả và ứng phó với mưa lũ.

Năm 2020: BIC tăng trưởng lợi nhuận gần 40% so với 2019

Năm 2020: BIC tăng trưởng lợi nhuận gần 40% so với 2019
(PLVN) - Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2021 của Tổng Công ty Bảo hiểm BIDV (BIC) tổ chức cuối tuần qua đã thông  qua Báo cáo kết quả kinh doanh năm 2020 và kế hoạch năm 2021, trong đó lợi nhuận trước thuế hợp nhất năm 2020 của BIC và của Công ty mẹ BIC đều tăng trưởng gần 40% so với năm ngoái…

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376