Dấu tích Óc Eo

(PLO) - Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) hình thành và phát triển trên nền cũ của văn hóa cổ Vương quốc Phù Nam từ TK I – TK VII. Ở nhiều nơi trong khu vực đã tìm thấy vết tích của văn hóa Phù Nam như: di chỉ Gò Tháp (Đồng Tháp), di chỉ Gò Thành (Tiền Giang), di chỉ Bình Tả (Long An)… trong đó đặc sắc nhất phải kể đến Óc Eo – Ba Thê thuộc huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang. Nơi này có thể đã từng tồn tại một hải cảng sầm uất của vương quốc Phù Nam.

Chỉ riêng ở An Giang đã có 150 di chỉ, tiêu biểu như di chỉ Đá Nổi (huyện Thoại Sơn) với nhiều mộ hỏa táng, di chỉ Ba Thê với hàng loạt dấu vết kiến trúc, cư trú, tháp cổ An Lợi, di chỉ Cô Tô (huyện Tri Tôn), di chỉ Gò Cây Tung (huyện Tịnh Biên)…

Di chỉ đầu tiên được nhà khảo cổ người Pháp Louis Malleret phát hiện và khai quật tại gò Óc Eo (xã Vọng Thê, huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang) vào năm 1944. Tiếp theo đó, các nhà khảo cổ học đã khai quật và làm làm rõ thêm diện mạo nền văn hóa cổ Óc Eo.

Ở Óc Eo đã phát hiện ra nhiều di chỉ khác nhau như di chỉ cư trú, di chỉ kiến trúc tôn giáo, di chỉ mộ táng... cùng rất nhiều hiện vật quý như tượng thờ, linh vật, phù điêu, con dấu, tiền tệ, di vật bằng vàng, đồ trang sức bằng đá quý, vật dụng bằng đá, đồ gốm, vật dụng bằng gỗ, cốt động vật, cốt thực vật...

Qua phân tích các mẫu vật, đã xác định được niên đại của di chỉ Óc Eo là cuối thế kỷ 2 đến thế kỷ 5. Các hiện vật khảo cổ đã nói lên tầm quan trọng rất lớn trong nền văn hóa Óc Eo ở Đông Nam Á. 

Những hiện vật đa dạng đã chứng minh rằng cư dân Óc Eo đã có chữ viết, tiền tệ, có hệ thống sản xuất với nhiều ngành nghề nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, có thương nghiệp phát triển và đời sống tinh thần phong phú, có sức lan tỏa rộng lớn ở khu vực Đông Nam Á thời cổ đại.

Về di tích kiến trúc, nơi đây phát hiện được nhiều nền móng các công trình cổ. Chùa Linh Sơn là một điển hình. Trong chùa còn lưu giữ tượng thần Vishnu, hai bia đá và nhiều hiện vật có giá trị. Tại gò Út Trạnh đã phát hiện một tổng thể kiến trúc gạch, gồm ba hạng mục chính, được xây thẳng hàng và cách đều nhau, dàn trải theo trục Bắc- Nam, cửa quay hướng Đông...

Khuôn đúc tượng Phật được khai quật ở Ba Thê

Đây là một loại hình kiến trúc tôn giáo hoàn toàn mới tại khu vực Óc Eo - Ba Thê và miền Tây Nam Bộ. Đặc biệt, tại di tích gò Cây Da đã phát hiện dấu vết của kiến trúc nhà sàn với những cọc gỗ tập trung thành nhóm trên cánh đồng, ven chân gò.

Không những thế, nơi đây còn phát hiện di chỉ mộ táng với nhiều hình dạng khác nhau: Mộ vò gốm, mộ hỏa táng, mộ huyệt đất. Mộ vò gốm được phát hiện ở khu vực Linh Sơn Nam, với miệng loe xiên, thành miệng rộng, có nắp đậy, bên trong chứa năm hạt chuỗi bằng vàng, một hạt chuỗi mã não (bị vỡ), niên đại vào khoảng những năm 40 - 70 sau Công nguyên.

Nơi đây còn phát hiện các di chỉ xưởng thủ công. Phát hiện những chuỗi hạt thành phẩm và bán thành phẩm, đá thủy tinh với đủ loại hình, màu sắc, chất liệu và kích thước khác nhau.

Với những phát hiện đã có giúp chúng ta có cái nhìn mới hơn, tiếp cận gần hơn những luận chứng cụ thể về một nền văn minh rực rỡ - văn minh Phù Nam ở khu vực Đông Nam Á thời xa xưa, từ đó giúp chúng ta có những quy hoạch, bảo tồn và tiếp tục nghiên cứu giá trị nền văn hóa này một cách bài bản và đồng bộ.

Từ những giá trị trên, ngày 27/9/2012, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng Di tích khảo cổ và kiến trúc nghệ thuật Óc Eo - Ba Thê là Di tích quốc gia đặc biệt.

Điều đáng nói là mặc dù đã khai quật và tìm được rất nhiều di vật nhưng vẫn chưa được như kỳ vọng. Trên thực tế, cuộc khai quật này chỉ là gợi mở đầu tiên về một trung tâm tôn giáo kéo dài trong lịch sử thuộc văn hóa Óc Eo.

Để hiểu được trung tâm tôn giáo này, cần phải khai quật làm rõ mặt bằng của cái kiến trúc ấy. Như vậy mới dựng lên diện mạo đời sống văn hóa và đời sống tinh thần của cư dân Chăm pa trong lịch sử. 

Trần Hoài
Cùng chuyên mục
Từ đêm nay - 6/3, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa, trời rét

Từ đêm nay - 6/3, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa, trời rét

(PLVN) - Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự báo, đêm 6/3, hiện bộ phận không khí lạnh đã báo tiếp tục di chuyển xuống phía Nam, sẽ ảnh hưởng đến các tỉnh vùng núi Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hà Giang và Đông Bắc. 

Đọc thêm

Đến 2045, sẽ xuất hiện các tập đoàn khổng lồ mang tên Việt Nam

Đến 2045, sẽ xuất hiện các tập đoàn khổng lồ mang tên Việt Nam
(PLVN) - Chúng ta hãy chung tay làm cho Việt Nam thành công hơn nữa, nơi mà trí thức, tài năng nào cũng có cơ hội được cống hiến, phụng sự, có nhiều DN vươn lên trở thành tập đoàn toàn cầu - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh điều này tại “Đối thoại 2045” với đại diện doanh nghiệp, trí thức tổ chức chiều 6/3 tại Hội trường Thống nhất, Thành phố Hồ Chí Minh.

Dùng xe máy ăn trộm được để đi trộm xe ô tô

Dùng xe máy ăn trộm được để đi trộm xe ô tô
(PLVN) - Phát hiện chiếc xe ô tô tải không người trông giữ, Nguyễn Thanh Thái (sinh năm 2000, trú tại xã Bình Sơn, huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang) liền bỏ lại chiếc xe mô tô trộm được trước đó để lấy chiếc ô tô tải. 

Gian hàng 0 đồng cho phụ nữ nghèo ở Huế

Gian hàng 0 đồng cho phụ nữ nghèo ở Huế
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 111 năm Ngày Quốc tế phụ nữ 8/3 và kỷ niệm 28 năm Ngày truyền thống Phụ nữ Quân đội 10/3, sáng 6/3, Hội Phụ nữ Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức gian hàng 0 đồng dành cho phụ nữ nghèo trên địa bàn thành phố Huế.

Ninh Bình đã giải cứu gần 100 tấn nông sản của Hải Dương

Ninh Bình đã giải cứu gần 100 tấn nông sản của Hải Dương
(PLVN) - Theo thống kê sơ bộ, trong khoảng hơn 1 tuần thực hiện giải cứu nông sản (từ ngày 24/2 đến 6/3), toàn tỉnh Ninh Bình tiêu thụ được gần 100 tấn nông sản các loại, gồm rau xanh, củ, quả..., chủ yếu là ổi, cà rốt, cà chua, su hào, cải bắp, trứng vịt...

Khảo sát vị trí chuẩn bị xây dựng ga hàng hóa tại Nghệ An

Khảo sát vị trí chuẩn bị xây dựng ga hàng hóa tại Nghệ An
(PLVN) -Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam vừa có cuộc khảo sát vị trí xây dựng ga hàng hóa tại huyện Diễn Châu (tỉnh Nghệ An) và làm việc với UBND tỉnh này về việc kết nối đường sắt với các phương thức vận tải khác, kết nối các khu vực trọng điểm sản xuất, xuất nhập hàng hóa của tỉnh Nghệ An.
Lừa đảo bằng chiêu ...giả danh nhà sư mua sắt xây chùa

Lừa đảo bằng chiêu ...giả danh nhà sư mua sắt xây chùa

(PLVN) - Ngày 6/3, tin từ Cơ quan CSĐT Công an TP Long Xuyên (An Giang) cho biết, cơ quan này đang khẩn trương truy tìm đối tượng giả danh nhà sư để lừa đảo chiếm đoạt tài sản của doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng tại địa phương.

Bạc Liêu triển khai Tháng Thanh niên với nhiều hoạt động thiết thực

Bạc Liêu triển khai Tháng Thanh niên với nhiều hoạt động thiết thực
(PLVN) - Hôm nay - 6/3, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Bạc Liêu đã tổ chức lễ ra quân “Tháng Thanh niên năm 2021” với chủ đề “Tự hào truyền thống Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh” tại di tích lịch sử Khu căn cứ Cái Chanh (ấp Cây Cui, xã Ninh Thạnh Lợi, huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu). 

Chiều 6/3, thêm 6 ca mắc COVID-19 đều ở Hải Dương

Chiều 6/3, thêm 6 ca mắc COVID-19 đều ở Hải Dương
(PLVN) - Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19 cho biết chiều 6/3 có 6 ca mắc mới COVID-19 đều ghi nhận tại Hải Dương, trong đó 3 ca tại huyện Kim Thành, 3 ca tại Kinh Môn đều là trường hợp F1.

Từ đêm nay - 6/3, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa, trời rét

Từ đêm nay - 6/3, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa, trời rét
(PLVN) - Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự báo, đêm 6/3, hiện bộ phận không khí lạnh đã báo tiếp tục di chuyển xuống phía Nam, sẽ ảnh hưởng đến các tỉnh vùng núi Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hà Giang và Đông Bắc. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬