'Đánh đu' mạng sống kiếm cơm bằng nghề 'xông đất Âm phủ'

(PLO) - Dưới độ sâu hàng chục mét, những người thợ đào giếng hì hục xúc từng xẻng đất đá cho vào sọt kéo lên. Chỉ cần một chút bất cẩn khiến đất đá rơi xuống, người thợ sẽ phải đối mặt với nguy cơ tai nạn, thậm chí tàn phế vĩnh viễn. Nguy hiểm là vậy nhưng hàng ngày, họ vẫn phải “đánh đu” mạng sống trong lòng đất. Tất cả cũng bởi một ước mơ thật đời thường…
Thợ đào giếng phải chấp nhận sinh tử với nghề

Nghề của lòng can đảm

Không biết nghề đào giếng có từ lúc nào, tuy nhiên, từ lâu dân gian đã có câu “nhất thổ, nhì mộc” (thứ nhất là nghề đào giếng, thứ hai là nghề thợ mộc) để nói về sự vất vả, khổ cực của nghề này. Bởi vậy, đòi hỏi những người thợ phải có sức khỏe tốt, dẻo dai và tâm lý vững vàng. 

Ngày xưa, máy móc chưa có nên các công đoạn đào giếng được thực hiện hoàn toàn bằng tay. Ngày nay, những người đào giếng chuyên nghiệp có thêm sự hỗ trợ của một số phương tiện như máy khoan đá, bình ô xi, máy tời… 

Tỉnh Gia Lai đang cao điểm mùa khô, nhiều nông dân phải đào, vét giếng để có nguồn nước sinh hoạt, chống hạn cho cây trồng, nên đây là mùa làm ăn của những người làm nghề đào giếng thuê. Nghề này tuy có thu nhập khá, nhưng rất vất vả và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm.

Khi mặt trời vừa ló dạng, không khí oi nồng chưa kịp bủa vây, chúng tôi theo chân những người đào giếng thuê ở xã Ia Kha (huyện Ia Grai) có mặt tại khu đất trống ở xã để thấy được sự vất vả của công việc được mệnh danh là nghề “xông đất âm phủ”. 

Trước đó 5 ngày, nhóm của anh Đinh Túi (32 tuổi, ngụ xã Ia Kha) đã đào gần 10 nên khi nhìn, chiếc hố sâu hoắm. Chúng tôi không khỏi rùng mình khi nghĩ phải chui xuống dưới để múc từng xô đất lên một cách thủ công.

Sau khi nhai vội gói xôi, người thợ Nguyễn Văn Thành (27 tuổi) nhanh chóng bắt tay vào việc dựng trục tời ngay trên miệng hố để tải đất, đồng thời thắp một ngọn nến và đặt vào chiếc đĩa nhỏ buộc vào sợi dây thừng thả xuống giếng. 

“Làm vậy để biết không khí dưới giếng có thiếu khí hay không, nếu nến cháy bình thường thì người đào mới xuống, còn nến tắt có thể bị thiếu khí, khi đó phải xục khí xuống để không bị ngạt”, anh Thành giải thích.

Sau khi anh Thành làm các công việc kiểm tra và chuẩn bị mọi thứ, một người thợ khác nhanh chóng cởi bỏ trang phục, chỉ còn lại chiếc quần cộc. Theo từng gờ móc đã được đào trước đó, từng bước từng bước anh rút dần xuống phía dưới.

Ít phút sau, bóng dáng của người thợ chỉ còn là một chấm nhỏ rồi mất hút dưới miệng giếng đen ngòm. Những xô đất nặng trĩu và độ sâu của giếng cũng ngày càng tăng lên, hòa lẫn với những giọt mồ hôi mặn đắng, cay nồng của người thợ.

Trò chuyện với chúng tôi, anh Túi bảo mình là thợ đào giếng có thâm niên trên 10 năm. Tài sản khởi nghiệp của anh là dây, gàu, xà beng, thuổng, cuốc, cùng với mấy khuông đúc bi. Với sự nghiệp không lấy gì làm to tát ấy, anh vào nghề bằng những hợp đồng nhận đào giếng ở quanh  làng. Bây giờ, anh có mua thêm một số phương tiện mới và không những ở huyện Ia Grai mà nhận đào giếng khắp Tây Nguyên.

“Nghề đào giếng rất cơ cực và nguy hiểm, nhưng bù lại có việc làm, thu nhập cũng khá. Một ngày đào giếng mỗi thợ kiếm được trên 500.000 đồng, gặp giếng dễ đào có khi được cả triệu đồng. Nhưng gặp giếng khó, đào không có nước hoặc gặp đá bàn phải bỏ dở, chủ chỉ trả cho phân nửa. Âu cũng sòng phẳng, người ta mất, mình cũng mất, chẳng trách cứ ai”, anh Túi cho biết.

Thường đào một giếng nước cần 3 - 4 thợ. Người trưởng nhóm là thợ cả kiêm việc cung cấp bi giếng. Giá thành bi giếng tùy thuộc vào giá xi măng, sắt thép, cát, sạn… trên thị trường, lại còn tùy thuộc vào kích cỡ bi giếng. 

Như mới đây, anh Túi nhận khoán đào một giếng nước trên khu đất đồi. Dự kiến đào sâu trên 20m, bi giếng có đường kính 2m, hợp đồng thỏa thuận bao khoán cả bi, cả công 2,2 triệu đồng/m đào. Tính ra đào được cái giếng để có nước sử dụng trên vùng cao này tốn gần 50 triệu đồng. Nhóm của anh Túi đào cật lực đến mét thứ 16 thì bị đá chặn, may sao ở độ sâu này giếng cũng có được trên bi nước, không thì chủ, thợ đều khổ.

Anh Đinh Văn Can (36 tuổi, ngụ xã H’Bông, huyện Chư Sê) bảo, người đào giếng đối diện với mối nguy hiểm là ngồi một mình dưới độ sâu 10 - 15m, lỡ sợi dây bị đứt, bị sút mối, cả khối đất nặng rơi xuống thì tính mạng coi như xong. Đào giếng xuống độ sâu chừng 10m, buộc phải có biện pháp đề phòng, không khéo người ở dưới do thiếu ô xi rất dễ dẫn đến mất mạng. 

Thợ đào hì hục dưới giếng nước sâu hoắm

“Kinh nghiệm của thợ giếng là dùng đèn thắp sáng thả xuống đáy giếng, nếu đèn bị tắt là thiếu ô xi, trong trường hợp này phải bẻ lá cây tươi cột vào dây thả xuống, kéo lên liên tục, mục đích cho lá cây nhả khí. Che miệng giếng, dùng quạt quạt mạnh đẩy không khí xuống giếng. Nơi nào có điện, cột dây đưa quạt máy xuống”, anh Can cho biết.

Trường hợp đào giếng gặp đá phải dùng chất nổ để phá đá. Khi nổ xong, ít nhất 24 giờ sau mới được xuống giếng. Vì khi sử dụng chất nổ, lượng ô xi dưới giếng bị đốt đi, ngược lại khí lưu huỳnh tồn tại trong giếng rất cao, người thợ giếng không có kinh nghiệm nôn nóng xuống ngay rất dễ dẫn đến tử vong.

Sinh tử với nghề

Hơn 20 năm trong nghề đào giếng, anh Nguyễn Tình (42 tuổi, xã Ia O, Chư Prông) đã không ít lần chết hụt. Anh kể, người làm nghề đào giếng sợ nhất sợ nhất là nhận đào, vét những giếng nước cũ. Bởi những giếng này ngâm nước lâu nên thành đất thường nhão, khi thợ chui xuống đào, chấn động là có thể đổ sập, chôn sống thợ bất cứ lúc nào.

“Mỗi lần đặt chân xuống đáy giếng cũ, cảm nhận lớp đất ướt mềm nhũn là thợ chúng tôi lại thấy lạnh sống lưng, trong đầu xuất hiện ý nghĩ sẽ bị lớp đất phía trên đổ ập xuống đầu chết lúc nào không hay”, anh Tình cho biết.

Mùa khô này, nhóm của anh Tình đã nhiều lần phải bỏ cuộc giữa chừng vì gặp phải giếng nước cũ, cứ hễ đào được vài ba phút là có một mảng đất hai bên thành giếng rơi xuống đầu.

“Với những giếng đào sâu khoảng 30m, chỉ cần một hòn đá bằng đầu ngón tay hay cục đất rơi xuống trúng người là đau ê ẩm. Xui rủi, bị những hòn đá to cỡ nắm tay rơi trúng thì coi như toi đời. Mỗi lần chui xuống giếng sâu là như chui vào địa ngục nguy hiểm”, anh Tình tâm sự.

“Ăn cơm trần gian, làm việc âm phủ”. Đó là câu cửa miệng mà dân đào giếng thuê ở Gia Lai nói về công việc của họ. Không ngoa chút nào khi cuộc mưu sinh của họ luôn diễn ra dưới lòng đất với những mối nguy hiểm rình rập. Và không ít trường hợp đã phải bỏ mạng với nghề. 

Anh Tình cho biết, cách đây hơn 4 năm, nhóm của anh có một người quê ở Hà Tĩnh vào đây theo nghề đào giếng. Vì bất cẩn khi đào, người này bị một hòn đá to bằng nắm tay rơi trúng đầu gây chấn thương khá nặng. Khi bình phục thì trí óc cũng không còn được minh mẫn, nên đành bỏ nghề về quê sống nhờ vào gia đình.

Theo lời anh Can, giữa tháng 4/2016, ông Bùi Văn Viên (ngụ phường Thắng Lợi, TP.Pleiku) cùng con trai tên Vũ đi đào giếng thuê ở gần nhà. Anh Vũ ở trên điều khiển máy tời, ông Viên xuống đáy giếng đào đất đá. Tiết trời nóng nực, đáy giếng càng ngột ngạt, thiếu khí. Anh Vũ bất ngờ nghe tiếng cha vọng lên, rồi tắt lịm. Biết có chuyện, anh vội đi tìm bạn đến giúp. Nhưng mọi chuyện đã quá muộn. Thi thể ông Viên được kéo lên từ chính sợi dây cáp kéo đất.

Một cán bộ xã H’Bông cho biết, nghề đào giếng đã cướp đi nhiều sinh mạng. Khoảng 5 năm trước, hai người trong xã dùng mìn phá đá đào giếng, do chủ quan nên khi xuống đào lượng thuốc nổ vẫn còn nên bị ngạt khí đến chết. Sinh nghề tử nghiệp, hợp đồng giữa chủ và phu giếng chỉ bằng miệng, nên người nhà lặng lẽ nhận thi thể về chôn cất mà không được hỗ trợ gì.

Tiếp xúc với chúng tôi, nhiều thợ đào giếng nói đùa, mỗi cái giếng đào mà gặp phải sự cố sẽ hoàn trở thành cái huyệt chôn sống chính họ. Mỗi lần xuống giếng là một lần đánh cược với mạng sống, nhưng họ vẫn ngày ngày đối diện với “tử thần” vì miếng cơm manh áo. 

Nhuận Oanh
Cùng chuyên mục
Chuyện những người cùng… “nổ”

Chuyện những người cùng… “nổ”

(PLVN) - Ở Việt Nam, họ được xem là những hiện tượng khác người! Bởi họ luôn thẳng thắn với niềm tin mãnh liệt của mình, rằng nhất định Việt Nam sẽ sánh ngang thế giới về công nghệ, về bóng đá với mục tiêu nâng cao tinh thần Việt, tầm vóc Việt! Và thời gian, đã khẳng định cho sự “nổ” với những khát vọng cháy bỏng và bền bỉ ấy. Đó là bầu Đức và Quảng “nổ”…

Đọc thêm

Du lịch Việt: Không chỉ giảm giá là có khách

Du lịch Việt: Không chỉ giảm giá là có khách
(PLVN) - Hàng chục cơ sở lưu trú trên địa bàn TP Huế đã “kích hoạt” chế độ miễn phí cho các đoàn đi cứu trợ người dân vùng lũ. Những nghĩa cử cao đẹp này góp phần khiến hình ảnh du lịch Việt Nam trở nên đẹp hơn. Trong khi đó, nhiều khách sạn, điểm đến trên cả nước đã giảm giá đến 50% để thu hút du khách. Tuy nhiên, nhiều du khách khẳng định: Vấn đề không phải cứ giảm giá là có khách. 

Chuyện những người cùng… “nổ”

Chuyện những người cùng… “nổ”
(PLVN) - Ở Việt Nam, họ được xem là những hiện tượng khác người! Bởi họ luôn thẳng thắn với niềm tin mãnh liệt của mình, rằng nhất định Việt Nam sẽ sánh ngang thế giới về công nghệ, về bóng đá với mục tiêu nâng cao tinh thần Việt, tầm vóc Việt! Và thời gian, đã khẳng định cho sự “nổ” với những khát vọng cháy bỏng và bền bỉ ấy. Đó là bầu Đức và Quảng “nổ”…

Có những con đường mang tên tử tế

Có những con đường mang tên tử tế
(PLVN) - Mùa tuyển sinh năm nay, câu chuyện cậu học trò Ngô Văn Hiếu 10 năm cõng bạn là Nguyễn Tất Minh đi học đã trở thành một biểu tượng cao đẹp về tình bạn. 

Vị giọt mồ hôi và những giấc mơ hóa thực

Vị giọt mồ hôi và những giấc mơ hóa thực
(PLVN) - Có lời bài hát rằng: “Yêu sao giọt mồ hôi rơi trên áo em mặn chát cho những đêm ngày dựng xây tương lai”. Không biết tự khi nào, hình ảnh những giọt mồ hôi lại nhiều xúc cảm đến vậy. Mồ hôi thấm ướt đôi vai gầy, mồ hôi loang gò má trên dọc hành trình khởi nghiệp để biến những giấc mơ thành hiện thực…
Ta cùng nhau “đi” hết ánh trăng này...

Ta cùng nhau “đi” hết ánh trăng này...

(PLVN) - Họ là những chàng trai, cô gái bị khuyết tật. Tự ti về khiếm khuyết cơ thể, họ luôn giấu mình trong căn phòng, giấu ước mơ sẽ có một ngày mình có thể mặc áo cưới, tìm được người chia sẻ vui buồn, có một tổ ấm và những đứa con đáng yêu. 

Chỉ là “nắm tay nhau thật chặt”… khác lẽ thường

Chỉ là “nắm tay nhau thật chặt”… khác lẽ thường
(PLVN) - Họ là những người đồng tính dũng cảm. Bởi, không chỉ sống thật với giới tính của mình, họ đã nắm tay người thương, nắm tay bạn đời bước ra ánh sáng. Họ minh chứng cho câu nói: Bất cứ ai cũng được quyền mưu cầu hạnh phúc. Họ truyền lửa và truyền cả sức mạnh cho bao người đồng cảnh ngộ…

Cùng giang tay bảo vệ bé gái

Cùng giang tay bảo vệ bé gái
(PLVN) - Xâm hại tình dục trẻ em là một vấn đề vẫn khá nóng tại Việt Nam mặc dù nhận được sự quan tâm từ chính phủ, các cơ quan, các tổ chức xã hội và người dân tại cộng đồng. Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV đã đưa vấn đề xâm hại tình dục trẻ em vào chương trình nghị sự. 

Mưa lũ lịch sử ở miền Trung: Đánh thức lòng trắc ẩn trong mỗi người!

Mưa lũ lịch sử ở miền Trung: Đánh thức lòng trắc ẩn trong mỗi người!
(PLVN) - Đã gần ba tuần qua, miền Trung chìm trong biển nước, những đêm trắng Huế, Quảng Trị, Quảng Bình, những đau thương, ám ảnh… Và dù ở đâu, tất cả chúng ta đều đau đáu về khúc ruột miền Trung khi bão lũ liên tiếp dồn dập. Cùng với sự hỗ trợ của Chính phủ, các tổ chức xã hội và các cá nhân, mỗi người một chút đều đang hướng về miền Trung yêu thương. Những nồi bánh chưng đỏ lửa ở nhiều tỉnh thành mong bà con vùng lũ chút ấm lòng nơi rốn lũ…

Huyền bí 5 đại giấc mơ của đức Phật trước khi thành đạo

Huyền bí 5 đại giấc mơ của đức Phật trước khi thành đạo
(PLVN) - Trong Tăng Chi Bộ (là bộ thứ tư trong năm bộ kinh tạng Pali) đã có ghi rằng: “Trong đêm trước ngày thành đạo dưới gốc Bồ-đề, Thái tử Tất Đạt đã nằm mộng thấy năm chuyện kỳ lạ”. Sau này những lý giải về 5 giấc mơ đó của đức Phật đã trở thành sự thật một cách thần kỳ. Việc những giấc mơ mang điềm báo từ lâu đã trở thành thách thức đối với khoa học hiện đại. 

Trước ngày em đến

Trước ngày em đến
(PLVN) - Cách đây nhiều năm, giới trẻ toàn thế giới “phát cuồng” với bộ phim ngọt ngào kiểu Mỹ mang tên Me before you. Bộ phim kể về mối tình say đắm và đẹp đẽ giữa Louisa Clark, nàng hầu gái và William Traynor, chàng quý tộc hào hoa, nhưng một tai nạn không may đã cột chặt số phận với chiếc xe lăn. William từng có một cuộc đời sống động, đầy năng lượng, thành đạt và hạnh phúc trước vụ tai nạn. Sau tai nạn, cuộc đời anh chỉ là những mảng màu xám xịt.

Sống tối giản - Tại sao mua nhiều hơn, vẫn không hạnh phúc hơn?

Sống tối giản - Tại sao mua nhiều hơn, vẫn không hạnh phúc hơn?
(PLVN) - Bạn đã bao giờ nhìn quanh ngôi nhà và thấy choáng ngợp trước số lượng đồ đạc mà mình có chưa? Hàng triệu người khác cũng đang làm nô lệ cho các cuộc chạy đua mua sắm, để rồi vẫn cảm thấy bất mãn như trước khi họ “rước” đồ về nhà…

[Truyện ngắn] Nụ cười của lúa

[Truyện ngắn] Nụ cười của lúa
Cánh đồng đang chuẩn bị kỳ ngậm đòng. Màu xanh của lúa trải miên man trong cái lạnh se của rét Nàng Bân muộn. Rét muộn quyện mưa phùn. Loài lúa ta vẫn êm đềm xanh. Xanh kiệt cùng trong dòng đời. Bên bờ mương mấy chú chim nhỏ vừa kiếm mồi vừa đùa giỡn. Những cái mỏ xinh xắn gợi về bao mùa yêu thương. Mấy bác nông dân đang miệt mài phun trừ sâu bệnh. 

Hải Phòng: Mảnh đất “màu mỡ” ươm mầm tài năng trẻ

Hải Phòng: Mảnh đất “màu mỡ” ươm mầm tài năng trẻ
(PLVN) - Với Huy chương vàng Olympic Hóa học quốc tế năm 2020 của học sinh trường THPT chuyên Trần Phú, Hải Phòng đã kéo dài thành tích 24 năm có học sinh đoạt giải quốc tế. Để có được thành tích đáng nể đó, ngoài nỗ lực của thầy cô, học trò phải nói đến chính sách khuyến học, khuyến tài đầy ý nghĩa đã và đang khiến TP Cảng trở thành một mảnh đất “màu mỡ” ươm mầm tài năng trẻ.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬