Đặc sắc cờ người nơi đất võ

(PLVN) - Mỗi dịp đầu xuân, nhiều địa phương ở tỉnh Bình Định lại rộn ràng với môn thể thao cờ người. Đó là sự kết hợp giữa cờ tướng và võ thuật. Và, những trận cờ người đã tôn thêm những nét văn hóa đặc trưng của vùng “đất võ trời văn” Bình Định. 
Đặc sắc cờ người nơi đất võ Một trận thi đấu cờ người ở Bình Định.

Nét đẹp cờ người

Theo lão kỳ thủ Nguyễn Minh Trưng (ngụ thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định, từng vô địch giải cờ tướng quốc gia), trước đây, hội cờ người phổ biến khắp các làng quê ở tỉnh Bình Định. Tuy nhiên, trải qua bao thăng trầm của lịch sử, hội cờ người dần mai một.

Mãi đến năm 2006, võ sư Lê Xuân Cảnh (ngụ phường Nhơn Hưng, thị xã An Nhơn) mới quyết định khôi phục lại trò chơi dân gian cờ người này tại phường Nhơn Hưng. Sau đó, các địa phương như: An Nhơn, Quy Nhơn, Tuy Phước… vào những ngày đầu xuân luôn tổ chức biểu diễn, thi đấu cờ người, nhằm khôi phục lại trò chơi, nét văn hóa dân gian đặc sắc này.

 Lão kỳ thủ Nguyễn Minh Trưng điều khiển một trận đấu cờ người ở Bình Định.

Xuất phát từ môn thể thao đầy trí tuệ và nghệ thuật là cờ tướng, cờ người có luật chơi như cờ tướng với đầy đủ các tướng, sĩ, tượng, xe, pháo, mã và tốt. Nhưng thay vì đặt bàn cờ trên bàn với những quân cờ bằng gỗ hay ngà, thì bàn cờ người được vẽ vuông vức trên khoảng sân rộng với 32 quân cờ là 32 võ sinh. Các võ sinh cầm trên tay những vũ khí như: gươm, đao, mác, kiếm… và được điều khiển bởi hai kỳ thủ ngồi trên chòi. 

Trước giờ thi đấu, bên ngoài bàn cờ người, cổ động viên “tiếp sức” cho đội mình bằng những hồi trống, tiếng chiêng liên hồi làm cho không khí trở nên sôi động. Quá trình thi đấu, khi kỳ thủ ngồi trên chòi điều khiển quân cờ (điều khiển bằng ba thuật ngữ: “tấn”, “bình”, “thoái”) thì tiếng trống lệnh vang lên, quân cờ phải xuất tiến bằng các thế võ như: đứng tấn, múa đao, giáo, mác, đi một bài quyền... 

Trong khi đó, mỗi nước cờ ăn quân được gắn liền với thế võ tương ứng khác nhau. Chẳng hạn, quân mã muốn sát bất cứ quân cờ nào khác của đối phương thì dùng thế “hầu tiểu kiêm kê” xoay một vòng rồi đánh ngang, quân xe sát quân pháo thì dùng thế “thừa châu bố địa” đánh phủ đầu từ trên xuống, quân pháo sát quân mã thì dùng thế “đục pháo xuân thiên” từ dưới đánh lên trên, quân bồ sát quân mã thì dùng thế “ngưu khai giác” giống như cặp sừng trâu đánh qua đánh lại... 

Khi quân của một trong hai bên bị sát hạ thì hồi trống cũng vang lên theo nhịp trống sát. Quân cờ thua sẽ bị loại khỏi cuộc chơi, phải ngồi về phía sau bàn cờ của đối phương. Còn khi một trong hai kỳ thủ rơi vào thế bí, không chịu xuất quân thì hồi trống thúc giục vang lên liên hồi, nếu kỳ thủ không thể xuất quân sẽ bị xử thua.

Càng về sau, khi các quân cờ càng thưa dần cũng là lúc cuộc cờ thêm căng thẳng. Những quân cờ chủ chốt còn lại, tùy theo từng thế cờ nhất định để di chuyển, thi triển các thế võ khác nhau. Tính hấp dẫn vì thế cũng tăng dần, tạo những cao trào nhiều cung bậc cảm xúc. Nhiều ván cờ còn là sự tái hiện của những trận chiến, những trận đánh oai hùng trong lịch sử với các chiến thuật cực kỳ cao thâm khó lường.

“Sự hấp dẫn của cờ người thường là lúc bước vào tàn cuộc. Lúc này các trận chiến của các quân cờ cũng quyết liệt và dữ dội nhất. Người nhập vai tướng phải là người giỏi võ. Bước vào đường cùng, vị tướng thường trổ hết các tuyệt chiêu của mình để phá vòng vây. Tả xung hữu đột, có khi phải đánh liên tiếp với hai, ba đối thủ nên các trận chiến thường diễn ra rất hấp dẫn”, lão kỳ thủ Nguyễn Minh Trưng cho biết.

 Kỳ thủ ngồi trên chòi điều khiển quân cờ.

Để thực hiện được nước cờ theo từng thế võ, đòi hỏi các võ sinh không chỉ am hiểu võ cổ truyền mà còn có những kiến thức cơ bản về kỳ thuật. Vì vậy, để được chọn vào đội thi đấu cờ người, các võ sinh phải được huấn luyện võ thuật rất nhuần nhuyễn, công phu.

Trong 32 quân cờ, ngoài những chàng trai khỏe mạnh cũng có nhiều bóng hồng xinh đẹp. Các cô gái ẩn mình trong những quân cờ với những thế võ của đất Bình Định danh tiếng, mang đến cho khán giả nhiều khoảnh khắc thú vị và bất ngờ, như thể những bông hoa tô điểm thêm cho mùa xuân của đất trời.

Nét văn hóa đặc trưng

Mỗi trận cờ người đều có người điều khiển và bình luận, thường là một cao thủ cờ tướng. Một trận đấu thường kéo dài hai giờ đồng hồ, nếu sau thời gian này vẫn “bất phân thắng bại” thì người điều khiển sẽ hội ý hai cao thủ với hai phương án, một là bốc thăm để phân chia thắng bại, hai là cả hai nhận kết quả hòa. Vì thi đấu dưới hình thức biểu diễn, giao lưu học hỏi kinh nghiệm nên kết thúc trận đấu, cả hai bên đều được trao giải nhằm động viên tinh thần của các kỳ thủ và võ sinh.

 Những màn đối kháng khi ăn quân luôn làm người xem thích thú.

Đã quá tuổi “thất thập cổ lai hy” nhưng bằng kiến thức uyên thâm, lão kỳ thủ Nguyễn Minh Trưng thường được tín nhiệm giao cho trọng trách điều khiển trận đấu cờ người. Với niềm đam mê môn cờ tướng cùng sự dí dỏm vốn có, lão kỳ thủ này đã làm tăng thêm sự hấp dẫn của trận đấu bằng những lời bình vừa sâu về chuyên môn, vừa pha chút hài hước. Không khí những ngày xuân quanh những trận đấu cờ người vì thế càng trở nên đặc biệt.

Đến với hội cờ người ở Bình Định, người xem được thưởng ngoạn những màn thi đấu võ thuật độc đáo như một cuộc đối kháng thật sự, chứ không chỉ đơn thuần là những màn biểu diễn. Tuy nhiên, dù là một môn thể thao đấu trí và có sự thắng thua, nhưng trong trận đấu cờ người ở Bình Định, cuộc chơi thường đem lại những tiếng cười sảng khoái, những niềm vui hòa lẫn trong không khí háo hức của lễ hội mùa xuân…

“Có dịp xem hội đánh cờ người ở một số địa phương khác, tôi thấy cờ người ở Bình Định có nét độc đáo riêng. Đó là phần “hồn” mang đậm nét dân dã. Điểm hay nữa là ở mỗi trận thi đấu, lực lượng võ sinh đồng đều về hình thể, đánh những động tác võ thuật cổ truyền bám sát đặc điểm chiến đấu riêng của từng quân cờ” – Cựu vô địch cờ tướng quốc gia Nguyễn Minh Trưng nhận xét. 
Đình Phùng
Cùng chuyên mục
Bình Định: Cán bộ địa chính "không biết" việc người dân lấn suối, xây nhà không phép ngay trung tâm thành phố

Bình Định: Cán bộ địa chính "không biết" việc người dân lấn suối, xây nhà không phép ngay trung tâm thành phố

(PLVN) - Toạ lạc “chễm chệ” ngay tại trung tâm TP Quy Nhơn (tỉnh Bình Định), một ngôi nhà không phép được xây dựng bề thế, đồng thời chủ ngôi nhà còn ngang nhiên chiếm 2 con suối, rồi đổ bê tông làm móng, khiến dòng chảy bị chặn, nước từ trên núi chảy xuống bị dội ngược lại, xé vào vườn nhà những hộ dân bên cạnh, nhưng chính quyền "không hề hay biết".

Đọc thêm

Con đường gian nan để Haidilao lấy lòng thực khách và leo lên ngôi vị “vua lẩu”

Con đường gian nan để Haidilao lấy lòng thực khách và leo lên ngôi vị “vua lẩu”
(PLVN) - Trong bảng danh sách “Những người giàu nhất thế giới năm 2019” do Hurun Research Institute công bố, Trương Dũng - người sáng lập chuỗi nhà hàng Haidilao - đứng vị trí thứ 192 với tổng tài sản lên tới hơn 56,5 tỉ nhân dân tệ. Thế nhưng, để đạt được thành công như ngày hôm nay, ít ai biết rằng Trương Dũng đã phải trải qua muôn vàn khó khăn mới tạo dựng được sự nghiệp. 

Thị xã Gía Rai (Bạc Liêu) quyết tâm tạo chuyển biến đột phá trong nhiệm kỳ mới

Thị xã Gía Rai (Bạc Liêu) quyết tâm tạo chuyển biến đột phá trong nhiệm kỳ mới
(PLVN) - Sau khi tổ chức thành công Đại hội Đại biểu Đảng bộ thị xã Giá Rai (Bạc Liêu) lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2020 – 2025, Ban Chấp hành Đảng bộ thị xã đề ra Chương trình hành động nhằm tổ chức thực hiện đạt kết quả cao nhất phương hướng, mục tiêu, chỉ tiêu và các nhiệm vụ trọng tâm trên các lĩnh vực… quyết tâm tạo sự chuyển biến mang tính đột phá trong giai đoạn mới.

Quảng Ninh tặng bằng khen cho 20 cá nhân là người có uy tín tiêu biểu

Quảng Ninh tặng bằng khen cho 20 cá nhân là người có uy tín tiêu biểu

(PLVN) - Tại Hội nghị biểu dương người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Ninh lần thứ 14 (2019-2020), UBND tỉnh Quảng Ninh đã trao tặng bằng khen cho 20 cá nhân là người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào dân tộc thiểu số, vì có thành tích góp phần phát triển kinh tế - xã hội tỉnh nhà.

Chuỗi sự kiện xúc tiến thương mại, đầu tư và du lịch 2020 tại Cà Mau: Quảng bá tiềm năng, mở rộng hợp tác

Chuỗi sự kiện xúc tiến thương mại, đầu tư và du lịch 2020 tại Cà Mau: Quảng bá tiềm năng, mở rộng hợp tác
(PLVN) - Chuỗi sự kiện xúc tiến thương mại phía Nam năm 2020 tại Cà Mau sẽ diễn ra trong 03 ngày (từ ngày 03 - 05/12/2020), với nhiều hoạt động, nội dung quan trọng, không những quảng bá những tiềm năng, thế mạnh của Cà Mau, mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng hợp tác, xây dựng thương hiệu, nâng cao sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Cần nâng cao năng lực đội ngũ bí thư chi bộ

Cần nâng cao năng lực đội ngũ bí thư chi bộ
(PLVN) - Là ý kiến chỉ đạo của ông Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương tại Hội nghị tổng kết đợt thi đua làm theo lời Bác, phấn đấu hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu, nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2015-2020 và tuyên dương Bí thư chi bộ tiêu biểu giai đoạn 2017-2020 của Đảng ủy Khối doanh nghiệp Trung ương. Hội nghị tổ chức tại Hà Nội vào sáng qua, 27/11.

Doanh nghiệp tích cực chống hàng giả

Doanh nghiệp tích cực chống hàng giả
(PLVN) - Dù tốn rất nhiều nguồn lực trong cuộc chiến với hàng giả nhưng vì uy tín, thương hiệu của mình, nhiều doanh nghiệp đã tích cực vào công việc đầy khó khăn này. 

TP HCM công khai gần 600 doanh nghiệp nợ thuế

TP HCM công khai gần 600 doanh nghiệp  nợ thuế
(PLVN) - Cục Thuế TP HCM vừa công bố danh sách doanh nghiệp nợ thuế chây ỳ đợt 2/2020 trên địa bàn. Theo đó, có 586 công ty nợ thuế với tổng số tiền lên đến 4.657 tỷ đồng.
Khẳng định giá trị của tư tưởng Ph.Ăng-ghen

Khẳng định giá trị của tư tưởng Ph.Ăng-ghen

(PLVN) - Nhân kỷ niệm 200 năm ngày sinh Ph.Ăng-ghen (28/11/1820 -28/11/2020), sáng 27/11, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp Ban Tuyên giáo Trung ương, Hội đồng Lý luận Trung ương và Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia: “Di sản tư tưởng Ph.Ăng-ghen: Giá trị và sức sống thời đại”.

Cần quản lý chặt mô hình du lịch nông trại nghỉ dưỡng

Cần quản lý chặt mô hình du lịch nông trại nghỉ dưỡng
(PLVN) - Du lịch “farmstay” kết hợp giữa trải nghiệm nông trại và nghỉ dưỡng được nhiều người kỳ vọng phù hợp với xu hướng du lịch xanh hiện nay. Tuy nhiên, đây vẫn còn là mô hình tự phát, quản lý chưa chặt chẽ, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với chủ đầu tư cũng như du khách. 

TCty Xây dựng số 1 nợ Nhà nước hàng trăm tỷ đồng

TCty Xây dựng số 1 nợ Nhà nước hàng trăm tỷ đồng
(PLVN) - Bộ Tài chính vừa có văn bản đề nghị Bộ Xây dựng đôn đốc TCty Xây dựng số 1-CTCP (CC1) khẩn trương nộp về Quỹ Hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp (Quỹ HT) và nộp vào ngân sách Nhà nước hơn 225 tỷ mà DN này đang còn nợ đọng.

Hà Giang giới thiệu đặc sản, triển lãm ảnh đẹp 8 tỉnh Tây Bắc mở rộng và TP HCM

Hà Giang giới thiệu đặc sản, triển lãm ảnh đẹp 8 tỉnh Tây Bắc mở rộng và TP HCM
(PLVN) -Tối 27/11, tại thành phố Hà Giang (tỉnh Hà Giang), Ủy ban Nhân dân (UBND) tỉnh Hà Giang phối hợp cùng UBND 8 tỉnh Tây Bắc mở rộng và Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức lễ khai mạc “Liên hoan ẩm thực, giới thiệu sản phẩm đặc trưng, triển lãm ảnh đẹp 8 tỉnh Tây Bắc mở rộng và Thành phố Hồ Chí Minh”. 

Sỹ quan Việt Nam chung tay chống Covid-19 ở châu Phi

Sỹ quan Việt Nam chung tay chống Covid-19 ở châu Phi
(PLVN) -Bên cạnh trình độ chuyên môn, các sĩ quan gìn giữ hòa bình (GGHB) Việt Nam còn ghi dấu ấn bằng việc hướng dẫn người dân bản địa tại Cộng hòa Nam Sudan và Cộng hòa Trung Phi phòng chống Covid-19, đảm bảo thực hiện nhiệm vụ cao cả.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬