Cảnh báo nạn xâm hại trẻ em trên mạng xã hội

(PLVN) - 1/4 số trẻ được khảo sát chia sẻ rằng các em từng có trải nghiệm đau buồn khi sử dụng mạng xã hội. 1/3 số trẻ sử dụng mạng là nạn nhân của bắt nạt trên mạng. Chưa bao giờ việc tiếp cận trẻ em và có thể có động thái xâm hại trẻ em lại dễ dàng đến vậy.
Cảnh báo nạn xâm hại trẻ em trên mạng xã hội Những trẻ nhỏ bị mạng xã hội “bủa vây”.

Hơn một phần ba trong số người sử dụng Internet ở Việt Nam là người chưa thành niên và thanh niên (trong độ tuổi 15-24, theo số liệu của UNICEF). Phần lớn trẻ em tự học cách dùng Internet (60%). Hầu hết các trường học chỉ dạy học sinh kỹ năng công nghệ thông tin, không dạy về sử dụng mạng an toàn. 

Mỗi ngày Youtube, Facebook đăng tải hơn 500 giờ clip, video 

Việt Nam hiện là một trong các quốc gia có tỷ lệ sử dụng Internet tăng trưởng nhanh nhất ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Tính tới tháng 1/2019, Việt Nam có 64 triệu người dùng Internet, chiếm hơn 66% dân số. Số người dùng Internet như vậy được xem là ở mức cao trên thế giới. Việt Nam cũng có tới 62 triệu người dùng mạng xã hội. Trong số đó, 96% người sử dụng tài khoản Youtube và 95% có tài khoản Facebook. 

Theo một số đơn vị sản xuất nội dung, trong tất cả các tiêu chí “câu view” hoặc hướng dẫn cách “câu view” trên Youtube, chất lượng nội dung luôn được đặt lên hàng đầu, mang đến lượng view ổn định. Tuy nhiên, các clip trên mạng xã hội như Facebook, Youtube có lượt xem (view) cao thường là về giải trí hoặc những chuyện giật gân, độc, lạ. Đó là lý do mà các kênh youtuber mới nổi thu hút lượt view cao thường tìm những chiêu trò khai thác vào yếu tố độc, lạ, thậm chí có tính giật gân.

Hầu hết các Youtuber khi xác định đây là nghề kiếm tiền đều nhận thức được điều này và lạm dụng các chiêu trò để “câu view”, bất chấp các chuẩn mực đạo đức khiến chính cộng đồng mạng lên tiếng. Các ứng dụng làm video trên điện thoại di động và độ mở của các mạng xã hội đang tạo điều kiện cho nhiều người có thể làm clip, video. Tuy nhiên, với xu hướng “câu view” kiếm tiền, ngày càng nhiều video có nội dung không lành mạnh, thậm chí phản cảm, bạo lực đang tác động đến suy nghĩ, hành vi và định hướng của giới trẻ.

Theo khảo sát của Viện Nghiên cứu phát triển bền vững và Tổ chức cứu trợ trẻ em quốc tế, tại Việt Nam, hơn 66% trẻ em có thể tiếp cận kết nối internet; và 43% trẻ em tiếp cận mạng internet từ 30 phút đến 1 tiếng/ngày. Theo thống kê, hiện mỗi ngày Youtube, Facebook đăng tải hơn 500 giờ clip, video lên mạng xã hội và điều này cho thấy luồng thông tin khổng lồ đang tác động tới trẻ em. “Trẻ em xem video hàng ngày sẽ tác động đến suy nghĩ, phát ngôn và làm theo là điều xem nghe. Những điều phản cảm lặp đi lặp lại sẽ được trẻ em coi là bình thường nên nhiều bạn cùng bắt chước. Do đó, video trên mạng đang tác động đến định hướng của giới trẻ”.

Ông Đặng Hoa Nam, Cục trưởng Cục Trẻ em (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) cho biết, hiện nay, không ít trẻ em bị xâm hại và trẻ em đứng trước nhiều rủi ro, nguy cơ xâm hại trong môi trường mạng (như xâm hại tình dục, nội dung không phù hợp, ứng xử không phù hợp, tiếp xúc không phù hợp, thương mại điện tử, nghiện internet/game trực tuyến…).

Báo cáo của Cục Trẻ em cũng nêu rõ, Luật Trẻ em năm 2016, Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 và Luật An toàn thông tin mạng năm 2018 đã có những quy định liên quan đến bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Việt Nam đã ký cam kết và cùng đưa ra Tuyên bố về Bảo vệ trẻ em khỏi tất cả các hình thức bóc lột và lạm dụng trực tuyến trong ASEAN. Tháng 12/2019, đã khai trương App Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em (Tổng đài 111). Các hoạt động đã triển khai nhằm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, song nhiều đại biểu cho rằng, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin cùng những diễn biến phức tạp của tội phạm công nghệ cao khiến trẻ em ngày càng đứng trước nhiều nguy cơ bị xâm hại. 

Tuy nhiên, lại chưa có các văn bản quy định việc nhận dạng, dẫn đến khó khăn trong quản lý đối tượng trẻ em bị xâm hại trên môi trường mạng. Quy định về trách nhiệm, quyền hạn của các ngành, các cấp trong công tác phòng ngừa, tiếp nhận thông tin, can thiệp sớm, bảo vệ khẩn cấp, phục hồi và tái hòa nhập cộng đồng cho trẻ em bi xâm hại, bóc lột, trẻ em bị mua bán... trên môi trường mạng còn chưa cụ thể, rõ ràng.

 

1/3 trẻ là nạn nhân của bắt nạt trên mạng

Tại Hội thảo “Phòng, chống xâm hại trẻ em trên môi trường mạng và trong cơ sở giáo dục” đã được Đoàn giám sát của Quốc hội tổ chức, một thông tin đáng lo ngại nữa được đưa ra, cứ 1 trong 4 trẻ được khảo sát chia sẻ từng có trải nghiệm đau buồn khi sử dụng mạng xã hội. Cứ 1 trong 3 trẻ sử dụng mạng là nạn nhân của bắt nạt trên mạng. Mỗi ngày có hơn 720.000 hình ảnh về xâm hại trẻ em được đưa lên mạng.

Vấn đề rất đáng lo ngại là Facebook, YouTube... hiện là môi trường hỗn độn mà ở đó người dùng rất khó phân biệt giữa cái tốt, cái thật với cái xấu, cái giả dối. Giữa rừng thông tin “ảo nhiều hơn thật”, liệu có bao nhiêu phần trăm người dùng nói chung và con trẻ nói riêng đã được trang bị một bộ lọc thông tin hữu hiệu?

Cảnh báo chung của các đại biểu đưa ra là “Chưa bao giờ việc tiếp cận trẻ em và có thể có động thái xâm hại trẻ em lại dễ dàng đến vậy”. Theo nghiên cứu trên thế giới, cứ 100 trang web có 12 trang liên quan đến nội dung khiêu dâm, tỷ lệ lớn trẻ vị thành niên ghé thăm các trang web này rất lớn, dần dần dẫn đến việc nghiện xem các trang web này. Nguy hại hơn, các chuyên gia còn đề cập đến một loại rối nhiễu tâm lý gọi là “trầm cảm mạng xã hội, rối loạn tư duy do web độc, hại”.  “Tuổi trung bình ghé thăm các trang web khiêu dâm là 11 tuổi, có em từ 9 tuổi… con trai nhiều hơn con gái”. 

Việc dành quá nhiều thời gian để sử dụng điện thoại và mạng xã hội (Facebook) sẽ dẫn đến tình trạng mất khả năng xử lý của mạng lưới thần kinh nhận thức và cảm xúc, khiến tâm trạng bất an, lo lắng gia tăng. Bệnh nhân thường thiếu kiềm chế, giảm nhận thức, bất mãn với cuộc sống,… lâu dần sẽ sinh ra bệnh. Vì vậy, có không ít các vụ án xâm hại trẻ nhỏ gây ra từ đây.

Do vậy, để tận dụng điểm tốt của công nghệ, khi con trẻ chưa được trang bị bộ lọc cần thiết giữa một môi trường hỗn độn của thông tin, chúng ta – những bậc làm cha, làm mẹ – phải trở thành chiếc cầu nối giữa con và thế giới ảo. Cha mẹ là bộ lọc chủ động lựa chọn những thông tin, ứng dụng bổ ích, phù hợp với lứa tuổi để cung cấp cho con trẻ khi chúng đang chập chững bước vào đời. Cha mẹ nên hướng dẫn con dùng mạng Internet, điện thoại, máy tính vào các hoạt động bổ ích như nghiên cứu tài liệu, học tiếng Anh, học online… Hiện nay, một phương pháp học tập thông minh đang được nhiều cha mẹ và học sinh lựa chọn là học online. Với cách học này, con hoàn toàn có thể chủ động thời gian, không gian ôn bài. Ngoài ra, trẻ có thể học nhóm với bạn bè để tăng sự hứng thú. Hơn nữa, bố mẹ có thể theo dõi tiến độ và kết quả học của con một cách nhanh chóng. 

Bố mẹ hãy trò chuyện với con mình nhiều hơn. Bố mẹ cũng cần kết bạn với con trên mạng xã hội, dành thời gian online với con. Ngoài ra, trẻ cần được sắp xếp thời gian cho việc đọc sách, tìm hiểu cuộc sống xung quanh, chơi các môn thể thao vận động và làm các công việc nhà. Bố mẹ có thể đăng ký lớp học ngoại khóa mà con thích. Tuổi mới lớn là thời điểm con rất muốn tham gia các hoạt động cùng bạn bè. Do đó, cha mẹ cần tìm hiểu xem con thực sự thích hoạt động nào, để giúp con dành thời gian cho nó, vừa giúp con thư giãn, đồng thời có thể gắn kết mối liên hệ giữa con với bạn bè cùng lớp.

Phó GS.TS Trần Thành Nam, chuyên gia tâm lý, Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) nhấn mạnh: “Để ngăn chặn, cần giải pháp tổng thể, bên cạnh hệ thống pháp luật thì nâng cao năng lực công nghệ số để kiểm soát, đồng thời nâng cao năng lực từ chính cha mẹ và chính các em khi tham gia thế giới mạng. Tùy vào độ tuổi và năng lực nhận biết theo độ tuổi mà cha mẹ có những định hướng để mở rộng dần cho các em tham gia không gian mạng”. Đặc biệt, bố mẹ phải là tấm gương trong cuộc sống, những gì bố mẹ làm có tác động rất lớn tới tâm lý con trẻ. 

Bảo Châu
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Nâng cao vai trò của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật để phù hợp với bối cảnh mới

Nâng cao vai trò của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật để phù hợp với bối cảnh mới
(PLVN) -Chiều 19/4, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, Trưởng ban Soạn thảo đã chủ trì cuộc họp Ban soạn thảo, Tổ biên tập xây dựng dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định về thành phần và nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật.
Thủ tướng chỉ đạo bảo đảm đủ nguồn cung vật liệu xây dựng Dự án cao tốc trên tuyến Bắc-Nam phía Đông

Thủ tướng chỉ đạo bảo đảm đủ nguồn cung vật liệu xây dựng Dự án cao tốc trên tuyến Bắc-Nam phía Đông

(PLVN) - Thời gian vừa qua, báo chí có phản ánh về việc thiếu nguồn vật liệu phục vụ Dự án đầu tư xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020. Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Giao thông vận tải phối hợp với các địa phương liên quan đánh giá và có giải pháp phù hợp.  

Đẩy mạnh xuất khẩu vật liệu xây dựng, nội thất sang Úc

Đẩy mạnh xuất khẩu vật liệu xây dựng, nội thất sang Úc
(PLVN) - Thương vụ Việt Nam tại Úc vừa cho hay, hiện nay, thị trường xây dựng và vật liệu xây dựng tại Úc đang bùng nổ. Đây là cơ hội cho các doanh nghiệp Việt tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu vật liệu xây dựng, sản phẩm nội thất, ngoại thất, trang trí sân vườn sang Úc.

Công ty Xe điện DK Việt Nhật: Chuyển đổi để tạo bứt phá

Công ty Xe điện DK Việt Nhật: Chuyển đổi để tạo bứt phá
(PLVN) - Công ty TNHH MTV Xe điện DK Việt Nhật (DKBike) vừa tổ chức thành công Hội nghị khách hàng năm 2021 với chủ đề “Hợp tác để thành công, chuyển đổi tạo bứt phá”. Chương trình đã thu hút hơn 500 khách mời, đại diện các đại lý và nhân viên DKBike trên toàn quốc.

Nguồn cung căn hộ tại Hà Nội giảm mạnh, giá tăng cao

Nguồn cung căn hộ tại Hà Nội giảm mạnh, giá tăng cao
(PLVN) - Nguồn cung căn hộ mới tại Hà Nội trong 3 tháng đầu năm đã giảm tới 29% theo quý và 19% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi, giá bán căn hộ tăng, chủ yếu tập trung ở các sản phẩm trung cấp có giá từ 1.000 - 1.500 USD/m2.

Cách chọn đại lý để mua ôtô “chuẩn chỉnh”

Cách chọn đại lý để mua ôtô “chuẩn chỉnh”
Một trong những điều khiến nhiều người mua xe ôtô băn khoăn hiện nay là nên mua xe từ nguồn nào, cửa hàng hay đại lý như thế nào để tránh những thiệt hại về vật chất cũng như thời gian khi giao dịch? 

Chương trình “Hào khí non sông”

Chương trình “Hào khí non sông”
(PLVN) - Chương trình “Hào khí non sông” nhằm thể hiện không khí tưng bừng của toàn dân đi bầu cử, ca ngợi những đóng góp của Quốc hội vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, vì một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Hải Dương: Những điểm phi lý trong vụ chủ nhà bắt trộm bị khởi tố tội cố ý gây thương tích

Hải Dương: Những điểm phi lý trong vụ chủ nhà bắt trộm bị khởi tố tội cố ý gây thương tích
(PLVN) - Năm 2018, gia đình ông Trần Danh Hùng bắt quả tang đối tượng Đinh Bá Hai xâm phạm vào nhà ở và đang thực hiện hành vi trộm cắp gia cầm. Ngay sau đó gia đình đối tượng có mặt xin lỗi, giải hoa với gia đình ông Hùng có sự chứng kiến của Trưởng Công an xã và nhiều người dân địa phương, nhưng kỳ lạ là ông Hùng lại bị khởi tố về tội cố ý gây thương tích.
Ủng hộ hơn 1,1 tỷ đồng tặng thẻ và sổ BHXH cho người nghèo

Ủng hộ hơn 1,1 tỷ đồng tặng thẻ và sổ BHXH cho người nghèo

(PLVN) - Ngày 19/4, Bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ đã tổ chức lễ vận động quyên góp ủng hộ kinh phí hỗ trợ tặng thẻ BHYT cho người thuộc hộ gia đình cận nghèo; sổ BHXH tự nguyện cho người có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh năm 2021. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376