Cảnh báo nạn "kinh doanh quyền con người" trong doanh nghiệp

Ngày ngày qua các phương tiện thông tin đại chúng, có thể bắt gặp rất nhiều thông tin như doanh nghiệp này xả thải ra sông hồ gây hại môi trường, công ty kia đánh đập, hành hạ, công nhân, sa thải lao động nữ trong thời kỳ mang thai, nuôi con nhỏ… Để đạt được lợi ích kinh tế, doanh nghiệp đã chọn “kinh doanh quyền con người” thay vì “kinh doanh và quyền con người”.

Ngày ngày qua các phương tiện thông tin đại chúng, có thể bắt gặp rất nhiều thông tin như doanh nghiệp này xả thải ra sông hồ gây hại môi trường, công ty kia đánh đập, hành hạ, công nhân, sa thải lao động nữ trong thời kỳ mang thai, nuôi con nhỏ… Bên cạnh góc độ vi phạm pháp luật, thì những hành vi đó còn gióng lên hồi chuông về tình trạng xem nhẹ trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Hay nói cách khác để đạt được lợi ích kinh tế, doanh nghiệp đã chọn “kinh doanh quyền con người” thay vì “kinh doanh và quyền con người”.

Giới hạn lần đi vệ sinh là xâm phạm quyền con người

Năm 1930, Công ước số 29 đã đề cập tới vấn đề lao động cưỡng bức, theo đó việc dùng vũ lực, thủ đoạn… nhằm buộc người khác lao động trái ý muốn là không được phép. Tinh thần này cũng được thể hiện trong pháp luật lao động Việt Nam, khi Bộ luật Lao động năm 2012 quy  định cưỡng bức lao động là một trong những hành vi bị nghiêm cấm và người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động khi bị cưỡng bức.

Ở Việt Nam có tình trạng cưỡng bức lao động hay không?. Câu trả lời là không theo báo cáo tổng kết 15 năm thực hiện Bộ luật Lao động năm 1994. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Chí – Khoa Luật Kinh tế, ĐH Luật Hà Nội, vẫn tồn tại một số trường hợp có thể xem xét dưới góc độ này như:

Hiện tượng một số DN quy định về số lần đi vệ sinh và thời gian đi vệ sinh của người lao động, buộc người lao động làm thêm giờ trái ý chí hoặc vượt quá thời giờ theo luật định…

Theo kết quả điều tra của Bộ LĐ-TB&XH, có tới 3,79% người lao động được hỏi trong 1.500 doanh nghiệp của 15 tỉnh, thành phố phải làm thêm trên 300 giờ/năm; 8,11% người lao động làm thêm từ 200-300 giờ/năm; đối tượng làm thêm giờ từ 100-200 giờ chiếm 26,07%; dưới 100 giờ là 28,98%...

Tình trạng phân biệt đối xử cũng không hiếm gặp tại các doanh nghiệp. Mới đây nhất, tháng 5/2013 tại khu công nghiệp Phú Nghĩa huyện Chương Mỹ, HN, công ty Doojung Việt Nam đã đưa ra quyết định kỳ cục khi cho tất cả các nữ công nhân mang thai đến tháng thứ 6 nghỉ việc. Quyết định này chỉ được dỡ bỏ khi toàn bộ công nhân đình công, tổ chức công đoàn phản đối.

“Kinh doanh và quyền con người” hay “kinh doanh quyền con người”?

Tuyệt đối tôn trọng quyền con người - đó là tôn chỉ trong nhiều hoạt động, nhiều lĩnh vực chứ không riêng gì kinh doanh. Đối với doanh nghiệp, quy định này được thể hiện thông qua trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (tên viết tắt tiếng Anh là CSR).

Thực hiện CSR là một trong những biện pháp quan trọng nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế, là một trong những nội dung quan trọng của việc “xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam” trong thời đại mới.

Về cơ bản, hệ thống pháp luật Việt Nam đã hướng đến việc đảm bảo CSR với xã hội, với người lao động. Thế nhưng tại sao vẫn còn tình trạng ở đâu đó những dòng sông bị bức tử bởi nước xả thai ô nhiễm,  người lao động bị giới hạn lần đi vệ sinh, phụ nữ mang thai bị sa thải?

Trả lời câu hỏi này, tại Hội thảo quốc tế “Kinh doanh và quyền con người” do Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam và Trung tâm Nhân quyền Nauy thuộc trường ĐH Oslo tổ chức tại HN trong 2 ngày 27-28/6,  PGS-TS Nguyễn Hữu Chí cho rằng nguyên nhân chính là ý thức của chủ thể, sự thúc ép của thị trường và nhu cầu cạnh tranh, sự hạn chế của vai trò quản lý nhà nước….

Về phần mình, PGS-TS Bùi Nguyên Khánh, Phó Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật lấy một ví dụ về tình trạng vi phạm quyền lợi của người tiêu dùng ở Việt Nam trong lĩnh vực vệ sinh, an toàn thực phẩm.

Theo PGS-TS Bùi Nguyên Khánh, ở Việt Nam có tới 4 bộ chịu trách nhiệm về chất lượng thực phẩm, nhưng trách nhiệm lại chưa rõ ràng, trong khi đó trong nước có đến 3 triệu hộ kinh doanh gia đình, 5 triệu hộ nông dân có quy mô rất nhỏ, sản phẩm không thương hiệu, không đăng ký chất lượng sản phẩm, nên tình trạng vệ sinh ATTP còn nhiều thiếu sót kéo dài.

Đưa ra khái niệm “kinh doanh và quyền con người” hay “kinh doanh quyền con người”, GS-TS Surya Deva – Trường Luật, ĐH Hong Kong cho rằng hiện nay có không ít “nhà nước không xương”, thay vì đóng vai trò quản lý nhà nước đối với các tập đoàn kinh tế để họ không vi phạm quyền con người, thì lại đã và đang trốn tránh bổn phận ngăn ngừa và tố cáo hành vi vi phạm về quyền con người của các tập đoàn này.

Theo GS-TS Surya Deva, vì những “nhà nước không xương” này mà mục đích nhân văn hóa hoạt động kinh doanh vẫn còn là đích đến xa vời.

Hồng Minh

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Tìm cách triệt tận gốc nạn đua xe

Tìm cách triệt tận gốc nạn đua xe

(PLVN) - Nạn đua xe trái phép được ví như “căn bệnh trầm kha, ám ảnh” của xã hội cứ tái phát âm ỉ. Nhiều ý kiến cho rằng cần “liều thuốc” mạnh và kiên quyết để triệt tận gốc vấn nạn này.

Đọc thêm

Đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống: Phát triển con người toàn diện, xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc

Đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống: Phát triển con người toàn diện, xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc
(PLVN) - Báo cáo chính trị Đại hội XIII đã nhấn mạnh yêu cầu về “Phát triển con người toàn diện và xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. Đây chính là những yếu tố cốt yếu để xây dựng và phát huy những phẩm chất tốt đẹp, hệ giá trị chuẩn mực của con người Việt Nam trong giai đoạn tới. 

Quy định về phân cấp nhiệm vụ quản lý sức khỏe trong quân đội

Quy định về phân cấp nhiệm vụ quản lý sức khỏe trong quân đội
(PLVN) - Bộ Quốc phòng vừa ban hành Thông tư số 37/2021/TT-BQP quy định phân loại, khám sức khỏe, phân cấp nhiệm vụ quản lý sức khỏe đối với quân nhân, công chức quốc phòng, công nhân và viên chức quốc phòng. Đáng chú ý, kết luận khám sức khỏe định kỳ là một trong những cơ sở để cơ quan chức năng xem xét, tham mưu đề xuất trong phân công công tác, đề bạt, bổ nhiệm đối với quân nhân, công nhân và viên chức quốc phòng.
Hè này trẻ chơi gì?

Hè này trẻ chơi gì?

(PLVN) - Kịch, phim hè năm nay dường như đã trở thành “xa xỉ phẩm” của các em nhỏ, khi tình hình dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp. Nhiều phụ huynh lo lắng không biết con trẻ sẽ trải qua một mùa hè thiếu vắng các thú vui giải trí như thế nào?

Tìm cách triệt tận gốc nạn đua xe

Tìm cách triệt tận gốc nạn đua xe
(PLVN) - Nạn đua xe trái phép được ví như “căn bệnh trầm kha, ám ảnh” của xã hội cứ tái phát âm ỉ. Nhiều ý kiến cho rằng cần “liều thuốc” mạnh và kiên quyết để triệt tận gốc vấn nạn này.

Đấu thầu cung cấp dịch vụ giặt là tại một số bệnh viện: Dấu hiệu Cty MEC kê khai năng lực không trung thực

Đấu thầu cung cấp dịch vụ giặt là tại một số bệnh viện: Dấu hiệu Cty MEC kê khai năng lực không trung thực
(PLVN) - Là đơn vị cung cấp dịch vụ thu gom giặt, là, hấp sấy đồ vải, chiếu bệnh nhân… tại nhiều bệnh viện trên các tỉnh, thành, mới đây Cty TNHH Đầu tư & Phát triển MEC (tiền thân là Cty TNHH Đầu tư và Thiết bị y tế miền Bắc) bị phản ánh có dấu hiệu kê khai không đúng về năng lực để tham dự các gói thầu.

Dẹp nạn lừa xuất khẩu lao động bằng cách nào?

Dẹp nạn lừa xuất khẩu lao động bằng cách nào?
(PLVN) - Tình trạng các Cty “ma” không có giấy phép vẫn đưa người đi lao động ở nước ngoài để thu tiền, lừa đảo người dân đã và đang xảy ra nhiều năm qua, và vẫn còn hết sức nhức nhối. Ông Tống Hải Nam, Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) đã có cuộc trao đổi với báo chí về thực trạng và giải pháp cho vấn đề này.

Tiếp bài “Cuộc chiến nuôi ngao tại Tràng Cát”: Đại biểu Quốc hội đề nghị thanh, kiểm tra toàn diện

Tiếp bài “Cuộc chiến nuôi ngao tại Tràng Cát”: Đại biểu Quốc hội đề nghị thanh, kiểm tra toàn diện
(PLVN) - Như PLVN đã phản ánh, khu vực Gò Công vốn là ngư trường của những ngư dân tại phường Tràng Cát, quận Hải An, TP Hải Phòng. Năm 2013, nhận thấy việc thả nuôi ngao giống mang lại hiệu quả kinh tế cao, bà con dọn bãi, đầu tư nuôi ngao tổng diện tích gần 500ha với số tiền đầu tư con giống và trang thiết bị giá trị nhiều tỷ đồng. 

Thu thuế VAT với hoạt động thư tín dụng: Không dễ bóc tách!

Thu thuế VAT với hoạt động thư tín dụng: Không dễ bóc tách!
(PLVN) - Đại diện Tổng cục Thuế khẳng định không có chuyện hồi tố trong thu thuế giá trị gia tăng (VAT) với hoạt động thư tín dụng (L/C) và ngân hàng chỉ phải nộp thuế đối với phần thanh toán. Nhưng để bóc tách được đâu là phần gắn với tín dụng, đâu gắn với thanh toán không đơn giản.

Chủ tịch Quảng Bình chỉ đạo lập đoàn thanh tra xác minh tố cáo về công trình sai phạm

Chủ tịch Quảng Bình chỉ đạo lập đoàn thanh tra xác minh tố cáo về công trình sai phạm
(PLVN) - Như PLVN đã phản ánh, ông Hoàng Duy Lộc (thôn Nội Hải, xã Hải Phú, huyện Bố Trạch, Quảng Bình) bị cho là đã xây dựng nhà kiên cố hai tầng và tường rào bao quanh trên thửa đất số 140 có diện tích 623,5m2. Bên cạnh là thửa đất 147 có diện tích 305m2 là nhà cũ của ông Lộc. Cả hai thửa đất đều chưa đăng ký kê khai cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN) theo quy định.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376