Cần các quy định cụ thể hơn về cai nghiện ma túy

(PLVN) - Chính sách, pháp luật về công tác phòng, chống và cai nghiện ma túy luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm đã đi vào cuộc sống và được đổi mới toàn diện từ nhận thức đến triển khai, đa dạng hóa các mô hình. 
Cần các quy định cụ thể hơn về cai nghiện ma túy Tại một cơ sở cai nghiện

Tuy nhiên, còn có những vấn đề bất cập trong một số văn bản pháp luật và khó khăn trong thực tiễn triển khai như tình hình người sử dụng ma túy vẫn diễn biến phức tạp, gia tăng cả về số lượng, tính chất và mức độ; tội phạm về ma túy ngày càng tinh vi và khó kiểm soát hơn. Ông Nguyễn Xuân Lập, Cục trưởng Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội (Bộ LĐTB&XH) mới đây đã có cuộc trao đổi với báo chí về vấn đề này.

Thưa Cục trưởng, ông có thể cho biết tình hình tệ nạn ma túy tại Việt Nam hiện nay?

- Sử dụng trái phép chất ma túy là hành vi nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự, an toàn xã hội và sự phát triển giống nòi. Vấn đề người sử dụng, lạm dụng và lệ thuộc vào các chất ma túy đang diễn biến theo chiều hướng phức tạp, khó kiểm soát. Tại Việt Nam, những năm gần đây, nhiều vụ bắt giữ lên tới cả tấn ma túy, trong đó, xuất hiện nhiều loại ma túy mới, có những chất mà ngay lần sử dụng đầu tiên đã có thể bị hoang tưởng, ảo giác, loạn thần, mất khả năng kiểm soát hành vi, dẫn tới tự sát, giết người.

Theo Cơ quan Phòng chống tội phạm và ma túy của Liên Hợp quốc (UNODC), vấn đề lạm dụng ma túy diễn biến ngày càng phức tạp, số người sử dụng chất kích thích dạng Amphetamine (ATS), chất hướng thần, gây ảo giác đang gia tăng mạnh, đặc biệt tại khu vực các nước Châu Á. 

Tại Việt Nam, tính đến 15/12/2019, cả nước có 246.500 người nghiện có hồ sơ quản lý, trong đó có 38.244 người đang cai nghiện bắt buộc trong các cơ sở cai nghiện ma túy; gần 80% có sử dụng ATS và chất hướng thần mới. Đặc biệt, tại một số địa phương, tỷ lệ người nghiện sử dụng ATS và chất hướng thần rất cao (Đồng Nai 87%, Đà Nẵng 85%, Trà Vinh 90,7 %). Ngoài ma túy truyền thống, ATS thì các loại ma túy khác như cần sa, “cỏ Mỹ”... xuất hiện ngày càng nhiều.

Ông Nguyễn Xuân Lập, Cục trưởng Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội (Bộ LĐTB&XH) 

Trước thực trạng trên, công tác phòng, chống và cai nghiện ma túy của nước ta đang gặp những khó khăn gì, thưa ông?

- Có thể khẳng định, chính sách, pháp luật về cai nghiện của Chính phủ đã hết sức rõ ràng quyết liệt với nhiều giải pháp đồng bộ, từng bước theo chuẩn quốc tế về điều trị nghiện, trong đó, coi công tác điều trị cai nghiện là một trong những nhiệm vụ quan trọng của cả hệ thống chính trị. Tuy nhiên, lĩnh vực này còn không ít khó khăn, phức tạp. Ở một số nơi, cấp ủy, chính quyền địa phương vẫn có quan điểm phải đưa hết người nghiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc; chưa thống nhất về quan điểm giữa người có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy và người nghiện ma túy.

Hiện các cơ sở cai nghiện bắt buộc được xây dựng đã nhiều năm nhưng chưa được nâng cấp, sửa chữa, cải tạo để phù hợp với yêu cầu trong tình hình mới; công tác cai nghiện ma túy tại gia đình và cộng đồng hiệu quả chưa cao, do người nghiện và gia đình họ không tự giác khai báo và đăng ký cai nghiện, không hợp tác với chính quyền; nhiều địa phương chưa quan tâm bố trí kinh phí cho công tác cai nghiện tại cộng đồng; cán bộ Tổ công tác cai nghiện tại xã, phường, thị trấn chủ yếu là kiêm nhiệm, không có chuyên môn, chưa được tập huấn, đào tạo bài bản.

Bên cạnh đó, chính sách pháp luật liên quan còn nhiều điểm chưa thống nhất. Cụ thể, Luật Xử lý vi phạm hành chính (XLVPHC) quy định, cơ quan xử lý hành chính phải chứng minh vi phạm hành chính, tức là phải xác định tình trạng nghiện. Thực tế rất khó xác định hoặc không xác định được tình trạng nghiện vì người nghiện không hợp tác trong việc khai báo các triệu chứng, đặc biệt là ma túy tổng hợp; Luật hiện hành không quy định việc tạm giữ người để theo dõi, làm xét nghiệm, xác định tình trạng nghiện.

Luật XLVPHC còn quy định người nghiện ma túy không có nơi cư trú ổn định thì bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Thực tế thì việc xác định nơi cư trú ổn định là vấn đề khó khăn, các địa phương áp dụng khác nhau (như đến nhà xác định 3 lần vắng mặt thì kết luận là không nơi cư trú; sang địa bàn xã, phường khác sử dụng ma túy thì xác định là không có nơi cư trú....), đặc biệt là các tỉnh phía Nam, gần 100% người được đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc là người không có nơi cư trú ổn định.

Luật Phòng, chống ma túy giao cho UBND cấp xã tổ chức cai nghiện ma túy tại gia đình, cai nghiện ma túy tại cộng đồng. Trong khi tại cấp xã, điều kiện cơ sở vật chất, con người còn khó khăn, mà cai nghiện ma túy đòi hỏi chuyên môn cao, do vậy quy định này không phù hợp mang tính hình thức, không hiệu quả, nhiều địa phương không thực hiện.

Quy định về quản lý sau cai tại cơ sở cai nghiện ma túy  theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống ma túy năm 2008 là hình thức, kéo dài thời gian cai nghiện bắt buộc, nhưng lại do Chủ tịch UBND cấp huyện quyết định, điều này chưa phù hợp với Hiến pháp năm 2013.

Hiện, Bộ Công an đang xây dựng Dự án Luật Phòng, chống ma túy. Ông có thể cho biết, quan điểm của Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội liên quan đến sửa đổi pháp luật về ma túy cụ thể như thế nào?

- Qua khảo sát thực tiễn, đánh giá pháp luật và công tác thi hành pháp luật về phòng, chống tệ nạn ma túy và pháp luật liên quan, chúng tôi thấy cần thiết phải sửa đổi căn bản, toàn diện pháp luật hiện hành, từ quan điểm chính sách đến các biện pháp xử lý, quản lý, can thiệp phục hồi đối với người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện ma túy. 

Bám sát những nội dung cơ bản đã được định hướng, chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Chỉ thị số 36-CT/TW ngày 16/8/2019, chúng tôi đề xuất sửa đổi, bổ sung một số vấn đề trong Dự thảo Luật Phòng, chống ma túy, như sau:

Thứ nhất, cần phân biệt khái niệm: “Hành vi sử dụng ma túy” và “tình trạng nghiện ma tuý”. “Hành vi nghiện ma túy” được quy định tại khoản 1, 2 Điều 103 Luật Xử lý vi phạm hành chính; khái niệm “tội phạm ma túy” và “tình trạng nghiện ma túy” quy định tại khoản 8 Điều 2 Luật Phòng, chống ma túy (năm 2008). Trên cơ sở đó, đề ra các biện pháp can thiệp phù hợp đối với từng trường hợp cụ thể.

Theo định nghĩa, nghiện ma tuý là tình trạng “người sử dụng chất ma tuý, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và bị lệ thuộc vào các chất này”. Như vậy, tình trạng nghiện là tình trạng sinh lý của cơ thể, không phải là hành vi vi phạm pháp luật, mà hành vi sử dụng trái phép chất ma túy mới là hành vi vi phạm pháp luật.

Thứ hai, nghiện ma túy là quá trình sử dụng chất ma túy, can thiệp sớm bằng biện pháp giáo dục hành vi giúp người sử dụng trái phép chất ma túy nâng cao nhận thức từ bỏ hành vi sử dụng ma túy và là biện pháp dự phòng nghiện hiệu quả.

Thứ ba, can thiệp dự phòng nghiện ma túy và cai nghiện ma túy có mối quan hệ mật thiết, hoạt động có tính chuyên môn kỹ thuật cao, đòi hỏi đội ngũ cán bộ được chuyên nghiệp hóa và là một dịch vụ công do Nhà nước giữ vai trò chủ đạo.

Về mục điều trị, cai nghiện ma túy cần quy định cụ thể đối tượng là người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi trở lên, với các biện pháp: (a) Cai nghiện tự nguyện; (b) Cai nghiện bắt buộc. Đối tượng, trình tự, thủ tục lập hồ sơ và thẩm quyền quyết định được thực hiện theo pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.

Xin cảm ơn ông!

Đông Hòa
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Xác định rõ lĩnh vực cần ưu tiên để hoàn thiện hệ thống pháp luật

Xác định rõ lĩnh vực cần ưu tiên để hoàn thiện hệ thống pháp luật
(PLVN) - Trong thời gian tới, Vụ trưởng Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật đề nghị xác định rõ lĩnh vực cần ưu tiên hoàn thiện hệ thống pháp luật, tập trung vào thể chế hóa Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII, những nội dung đã được đề ra trong Nghị quyết số 48 và các văn kiện của Đảng nhưng chưa được thể chế hóa và những vấn đề mới nảy sinh do thực tiễn yêu cầu. 

Bộ Tư pháp dâng hương, báo công tại Khu di tích lịch sử của Bộ

Bộ Tư pháp dâng hương, báo công tại Khu di tích lịch sử của Bộ
(PLVN) -Hướng tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, Đại hội thi đua yêu nước ngành Tư pháp lần thứ V và Kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống ngành Tư pháp, Bộ Tư pháp đã tổ chức Lễ dâng hương và báo công tại Khu di tích lịch sử Bộ Tư pháp tại Thôn Mới, xã Minh Thanh, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang. 

SLNA “có giúp” DNH Nam Định trụ hạng?

SLNA “có giúp” DNH Nam Định trụ hạng?
(PLVN) - Lợi thế của DNH.NĐ là hơn 2 điểm so với Quảng Nam FC (17 so với 15). Vì thế, đội bóng thành Nam chỉ cần hòa ở cuộc đối đầu với SLNA và chờ Quảng Nam FC thắng Hải Phòng dưới 4 bàn là họ chắc chắn trụ hạng. Còn nếu thắng SLNA, khi ấy DNH.NĐ không cần quan tâm đến các trận đấu khác. 

Chưa ghi nhận người Việt bị thương vong trong động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp

Chưa ghi nhận người Việt bị thương vong trong động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp
(PLVN) - Ngay sau khi nhận được thông tin về vụ động đất, các Đại sứ quán Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỹ và Hy Lạp đã chủ động liên hệ với các cơ quan chức năng địa phương và cộng đồng người Việt Nam ở sở tại để tìm hiểu thông tin về tình hình người Việt Nam ở khu vực xảy ra vụ việc. Cho đến nay chưa có thông tin người Việt nào bị thương vong.

Chuyện cá nhân, quốc gia và thế giới

Chuyện cá nhân, quốc gia và thế giới
(PLVN) - Những ngày này đối với tổng thống Pháp Emmanuel Macron thật sự chẳng dễ chịu chút nào. Dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona gây ra hoành hành dữ dội ở nước Pháp đến mức ông Macron không có sự lựa chọn nào khác ngoài lại phải phong tỏa nước Pháp, phải thực hiện cách ly xã hội triệt để và phải nhìn nhận việc đối phó dịch bệnh này là một trong những thách thức lớn nhất về đối nội. 

Nhiều mô hình hay, sáng kiến mới trong phong trào thi đua yêu nước

Nhiều mô hình hay, sáng kiến mới trong phong trào thi đua yêu nước
(PLVN) -5 năm qua, nhiều mô hình hay, sáng kiến nổi bật trong các lĩnh vực của đời sống xã hội với nhiều đề tài, sáng kiến, giải pháp hữu ích, làm lợi cho Nhà nước và xã hội xuất hiện. Trong đó có một số sáng kiến, mô hình hay của  ngành Tư pháp. Điều này góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội của đất nước…

Huy động vốn thành công chỉ trong 1 tiếng, doanh nghiệp nói gì về mô hình P2P Lending?

Huy động vốn thành công chỉ trong 1 tiếng, doanh nghiệp nói gì về mô hình P2P Lending?
(PLVN) - “Doanh nghiệp của tôi lên sàn P2P Lending có khi chỉ mất chưa đầy 1 tiếng là huy động được số vốn mong muốn. Và nhiều nhà đầu tư không phải ai xa lạ mà chính là cán bộ nhân viên của mình”, bà Đỗ Thị Minh, Giám đốc công ty Cổ phần Đô thị Việt Úc nói về cách doanh nghiệp giải bài toán về vốn lưu động trong thời Covid.

Những bí thư chi bộ 9X – Nhìn từ thực tiễn Ninh Bình - Kỳ 3: Những cánh chim không mỏi

Những bí thư chi bộ 9X – Nhìn từ thực tiễn Ninh Bình - Kỳ 3: Những cánh chim không mỏi
(PLVN) - Những trái tim mang hình ngọn lửa, nguyện một lòng vì Đảng của các bí thư chi bộ 9X đã chứng minh sự đúng đắn trong quan điểm về việc sẵn sàng giao nhiệm vụ cho thế hệ trẻ nếu có đức, có tài, có đam mê. Họ đã cống hiến, sống và làm việc như những cánh chim không mỏi để khẳng định: Đảng mãi là lẽ sống, là niềm tin.
Những bí ẩn ở khu căn cứ phi quân sự phân chia bán đảo Triều Tiên

Những bí ẩn ở khu căn cứ phi quân sự phân chia bán đảo Triều Tiên

(PLVN) - Vĩ tuyến 38 là ranh giới chia cắt bán đảo Triều Tiên thành hai quốc gia là CHDCND Triều Tiên và Cộng hòa Triều Tiên (Hàn Quốc) từ sau cuộc chiến tranh Triều Tiên 1950-1953. Tại đây đang tồn tại một giới tuyến quân sự và cả một bức tường ngăn cách hai miền vô cùng đồ sộ đầy bí ẩn.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬