Bữa cơm gia đình - dù “cách tân” nhưng vẫn luôn ấm áp

(PLO) - Không như người miền Bắc và Trung coi trọng bữa cơm gia đình truyền thống, người dân miền Nam và Nam Trung bộ thường có xu hướng tự do trong ăn uống của các thành viên trong gia đình. Nhưng, giữa đời sống hiện đại bộn bề, nhiều gia đình vẫn sống chung vài thế hệ dưới một mái nhà, duy trì được bữa cơm nhà đều đặn, theo cách thức rất riêng.
Bữa cơm gia đình - dù “cách tân”  nhưng vẫn luôn ấm áp Gia đình cô bé Nguyễn Vũ Anh Thư luôn bên nhau ở mọi nơi, mọi lúc.

Cơm nhà: không chỉ là bữa cơm ở nhà

Với cô bé Nguyễn Vũ Anh Thư, học sinh lớp 12, Trường Lý Tự Trọng, TP Nha Trang, kể từ lúc ra đời và bắt đầu biết nhận thức, khái niệm “gia đình” luôn bao gồm bà nội, cha mẹ và hai chị em cô bé. Gia đình ba thế hệ ấy đã gắn bó với nhau hơn 20 năm nay, kể từ khi ông nội Thư mất, còn lại bà. Trong suốt những năm tháng từ ấu thơ đến lớn lên, cả gia đình ba thế hệ ấy luôn gắn kết với nhau không rời. Luôn luôn, trong mọi ngày, lúc ở nhà, trong mọi chuyến đi xa, luôn là bà nội, cùng với gia đình, không thiếu một thành viên nào.

Ba của Thư, ông Nguyễn Duy Tâm, là Giám đốc chi nhánh của một công ty bảo hiểm ở Nha Trang, thành đạt và bận rộn, nhưng có một nguyên tắc mà ông luôn duy trì cho gia đình mình, ấy là bữa cơm nhà. Cả gia đình luôn có bữa ăn hàng ngày cùng nhau, dù có bận rộn đến thế nào thì hầu như bữa cơm ấy vẫn được duy trì. Điều này đã trở thành một truyền thống của gia đình, từ lúc bà nội còn trẻ,  minh mẫn cho đến giờ đây bà đã lẫn, lúc nhớ, lúc quên.

Bữa cơm gia đình, với cả nhà Thư không phải chỉ là những bữa cơm nấu ở nhà, cùng nhau ăn ở nhà hàng ngày, vì luôn cùng nhau nên bữa cơm gia đình ấy cũng diễn ra ở khắp nơi: những quán ăn cả nhà cùng ăn dịp lễ, sinh nhật các thành viên, hay đơn giản là thèm đổi món; những điểm du lịch trên khắp cả nước mà cả nhà dắt nhau đi, và cùng thưởng lãm những món ăn ngon của địa phương. Thư tự nhận, em là một cô bé hạnh phúc khi luôn có một gia đình ấm áp ở bên mình.

Bà nội bị lẫn, không nhớ nhiều, cứ mỗi buổi sáng Thư đi học, bà luôn tiễn em ra cửa, rơm rớm nước mắt nói: “Nhớ về ăn cơm với bà nghen…” thì em biết, mình dù chơi với bạn bè vui thế nào, bay nhảy cho tuổi trẻ ra sao, vẫn luôn thương yêu và không muốn bỏ lỡ những bữa cơm cùng người thân mình.

Có lẽ, người dân Nam bộ là những người thoáng nhất trong quan niệm về bữa cơm nhà. Người Nam bộ thích ăn vặt, rất biết cách hưởng thụ cuộc sống, và trong ăn uống cũng thế. Bữa cơm, với họ, ngoài ba bữa chính trong ngày còn có vài bữa phụ khác, đặc biệt lúc rảnh rỗi, nông nhàn. Cây trái, mọi nguyên liệu có sẵn trong vườn, chỉ việc xắn tay vào làm là có ăn thôi.  

Với gia đình ông Lê Văn Tám, một gia đình 8 người, 4 thế hệ ở Thạnh Lộc, Cai Lậy, Tiền Giang thì bữa cơm gia đình hết sức cởi mở. Một nồi thịt kho nước dừa hay một cá kho tộ, hoặc cả hai, có thể để riu riu trong bếp, hâm dùng lại đến 3 ngày.

Chỉ có rau là thay đổi theo bữa ăn, bữa thì rau má, bữa bông thiên lý, bữa thì trong vườn có rau gì hái rau nấy làm một nồi tập tàng xanh mát. Vì tính chất công việc, cả nhà làm nông, ai rảnh giờ nào ăn giờ đó cho tiện, cơm canh chỉ việc bày sẵn ra bàn, úp lồng bàn, ai ăn tự xới lấy nên cả nhà thi thoảng mới có bữa cơm chung. 

Thế nhưng, bữa vặt thì lại hầu như không thiếu mặt ai. Chỉ cần trong nhà có người bâng quơ một tiếng: “Thèm ăn bánh bò dừa quá”. Ấy thế là, người mua bột, người rửa khuôn, người hái trái, kẻ nạo dừa… xúm nhau làm một mẻ bánh bò ngon, cả nhà vừa ăn vừa xuýt xoa, rồi ai lại làm việc nấy. Bữa cơm gia đình của họ, còn mở rộng “biên độ” ra xóm giềng. Ngôi nhà nằm sát bờ sông, mỗi khi có món ăn ngon, như nấu nồi măng vịt, nồi chè chuối, các cô con gái lại ra bờ sông, “đánh tiếng” với xóm giềng bằng cách mời to. Hàng xóm nào rảnh thì lục tục đến ăn, chuyện trò rôm rả. Mỗi bữa ăn như thế mất cả nửa ngày, đúng cái chất thảnh thơi người Nam bộ.

Cơm nhà, sợi dây kết nối cội nguồn

Sài Gòn, đô thị sầm uất nhất của phương Nam dường như đời sống người dân quá bận rộn để duy trì những bữa cơm gia đình, Thế nhưng, đáng ngạc nhiên là, rất nhiều gia đình trong số ấy lại vẫn xem bữa ăn gia đình như là một “nghi lễ” của cuộc sống chung, không thể thiếu hàng ngày. Có lẽ, Sài Gòn là vùng đất của những người nhập cư, trong quá trình sinh sống, họ mang cả sự pha trộn của truyền thống quê nhà hòa vào với mảnh đất này. 

Cô giáo Phan Thị Kim Oanh, giáo viên dạy sử Trường THPT Bà Điểm, Hóc Môn có đến hai “bữa cơm gia đình” mà chị thường xuyên tham gia. Đó là bữa cơm gia đình của nhà cha mẹ ruột chị, một gia đình gốc Hội An, sinh sống tại chợ Bà Hoa, Tân Bình, và gia đình chồng, những người Sài Gòn gốc của vùng Bà Điểm, Hóc Môn. Chị Oanh chia sẻ, cùng là ở Sài Gòn, nhưng hai gia đình có cách thức duy trì bữa ăn gia đình rất khác nhau.

Nếu như bữa cơm nhà chồng thi thoảng mới có một lần vào dịp cuối tuần, còn hàng ngày, mỗi thành viên tự lo cơm nước cho mình thì bữa cơm nhà cha mẹ ruột chị Oanh lại duy trì hàng ngày. Gia đình cha mẹ ruột chị Oanh gồm 12 thành viên, trong đó, 7-8 người thuộc 3 thế hệ, bao gồm hai ông bà cùng hai gia đình nhỏ và một cậu con trai chưa vợ sống chung một nhà tham gia bữa cơm nhà hàng ngày.

Thông thường, cứ cuối tuần, số thành viên tăng lên từ 12- 15 người, bao gồm cả nhà sống chung và các cặp vợ chồng dâu rể ra riêng, cùng tụ tập. Mỗi một cuối tuần như thế, việc ăn uống lại không trở thành “đại tiệc”, mà lại được tối giản cho dễ nấu nướng, dọn rửa. Các món ăn cuối tuần được chọn nấu thường là món quê hương bản quán, miền Quảng Nam, như mì Quảng, cao lầu, cơm gà… 

Bữa cơm là lúc họ chuyện trò bằng chất giọng “đúng Quảng” của người Quảng, chuyện quê hương, họ hàng, xứ sở, chuyện đời sống hàng ngày. Và đặc biệt, chắc chắn không thể thiếu trong bữa cơm hàng tuần là chuyện phân công “lịch” lao động, đóng góp vào sinh hoạt chung của gia đình. Cũng nhờ có những bữa ăn như thế, nên cho dù cha mẹ chị Oanh đã xa xứ Quảng vài chục năm, con cháu sinh ra ở Sài Gòn, khi ra ngoài giao tiếp như dân Sài Gòn bản địa, khi bước vào nhà vẫn là một người con xứ Quảng còn nguyên gốc rễ. Bữa cơm gia đình của họ như thế cũng là cách thức để kết nối với nguồn cội, quê hương xứ sở của mình.

Những câu chuyện nho nhỏ trong dòng chảy phương Nam đã chứng minh một điều, dù xã hội có hiện đại đến đâu, dù bữa cơm nhà có được “biến tấu” theo các cách khác nhau, phụ thuộc vào vùng miền thì bữa cơm gia đình vẫn là một “nghi lễ” rất thiêng liêng, không thể thiếu trong cuộc sống. Đó là sợi dây gắn kết tình yêu thương, gắn kết con người với gốc rễ, cội nguồn. Bữa cơm nhà là còn sự kết nối, sự sẻ chia và tình yêu thương./.

Ngọc Mai - X.Hoa
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bộ Y tế thành lập 5 Đoàn kiểm tra tại các tỉnh khu vực Tây Nam Bộ

Bộ Y tế thành lập 5 Đoàn kiểm tra tại các tỉnh khu vực Tây Nam Bộ
(PLVN) - Ngày 17/4, GS.TS Nguyễn Thanh Long - Bộ trưởng Bộ Y tế đã ký quyết định thành lập 5 Đoàn đi kiểm tra công tác quản lý nhập cảnh, cách ly, giám sát y tế và triển khai tiêm vắc xin phòng chống dịch Covid-19 tại một số tỉnh, thành phố khu vực Tây Nam Bộ từ 18/4/2021 đến 30/4/2021.
Du lịch MICE quý II/2021: Xu hướng nào sẽ lên ngôi?

Du lịch MICE quý II/2021: Xu hướng nào sẽ lên ngôi?

(PLVN) - Du lịch MICE (du lịch nghỉ dưỡng kết hợp hội nghị) gia tăng mạnh trong những năm gần đây. Quý II/2021 ghi nhận booking của nhiều doanh nghiệp, trong đó hầu hết ưu tiên lựa chọn các quần thể nghỉ dưỡng tích hợp tất cả các dịch vụ trong cùng một không gian sống. 
Thuốc lá điện tử: Xử lý nghiêm các trường hợp kinh doanh

Thuốc lá điện tử: Xử lý nghiêm các trường hợp kinh doanh

(PLVN) - Nhiều người tin rằng thuốc lá điện tử là sản phẩm thay thế an toàn cho thuốc lá truyền thống. Nhưng các báo cáo gần đây tại Hoa Kỳ về việc sử dụng thuốc lá điện tử đang là mối nguy hiểm lớn đối với sức khỏe cộng đồng. FDA cảnh báo, chỉ tính từ 2011 đến 2015 đã tăng 900% học sinh tại Mỹ sử dụng thuốc lá điện tử, đây là con số thực sự đáng báo động.

[Truyện ngắn] Mùa nhan sắc

[Truyện ngắn] Mùa nhan sắc
Lớp em toàn con gái, đứa nào cũng chân dài thích váy ngắn, đàn ông giàu. Bọn con trai trong lớp diễn viên vẫn gọi chúng em là những ả váy ngắn, nguy cơ cao làm tan tành các gia đình hạnh phúc. 

“Nếu em không phải là một giấc mơ”

“Nếu em không phải là một giấc mơ”
(PLVN) - Mới đây, NXB Nhã Nam đã có buổi trò chuyện về các tác giả được đọc nhiều nhất tại Pháp đầu thế kỷ 21 và sự đón nhận của các độc giả trẻ Việt Nam.

Những người được trao truyền ngọn lửa

Những người được trao truyền ngọn lửa
(PLVN) - Giữa một cuộc sống bộn bề, đẩy người ta gấp rút tiến về phía trước, vẫn có những người trẻ lội ngược dòng nước, bắt đầu hành trình tìm về nguồn cội ngàn năm.

Người vô tính và không… “chuyện ấy”

Người vô tính và không… “chuyện ấy”
(PLVN) - Với vẻ bề ngoài họ có thể là những chàng trai, cô gái không có gì khác biệt! Nhưng họ không có cảm xúc về tình dục, ngay cả khi đang yêu một ai đó! Họ “không bình thường”,  họ “bệnh” là những nhận xét khi nói về người vô tính. Họ có thể yêu đồng giới, dị tính nhưng chỉ dừng lại ở những âu yếm, quyến luyến mà thôi…
GS.TS Việt kiều Thái Kim Lan:  “Tôi vẫn là một người Việt thuần túy”

GS.TS Việt kiều Thái Kim Lan: “Tôi vẫn là một người Việt thuần túy”

(PLVN) - Học tập, làm việc và lập gia đình ở một đất nước phát triển như Cộng hòa Liên bang Đức nhưng trong sâu thẳm trái tim GS.TS Triết học Thái Kim Lan luôn hiện hữu hình ảnh quê hương, đất nước. Đó là động lực của bà trong suốt nhiều năm qua, với nhiều lần đóng vai trò “cầu nối” trong các hoạt động giao lưu văn hoá, khoa học Việt - Đức. 

Tour đêm về di sản: Tại sao không?

Tour đêm về di sản: Tại sao không?
(PLVN) - Sau sự thành công của tour đêm tại Nhà tù Hoả Lò, Hoàng thành Thăng Long thì mới đây Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ đã công bố tour đêm Đền Hùng tới du khách. Mô hình tour du lịch đêm đến các di tích lịch sử hứa hẹn sẽ là một xu hướng nở rộ trong năm nay. 

Tết Thanh minh trang trọng, đầm ấm

Tết Thanh minh  trang trọng, đầm ấm
(PLVN) - “Thanh minh trong Tiết tháng Ba/Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh” - Tết Thanh minh xuất hiện trong Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du đủ để cho thấy nguồn gốc lâu đời của ngày Tết này. Từ lâu, Thanh minh đã trở thành ngày Tết thiêng liêng và mang nhiều ý nghĩa quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt. 

Chuyện nơi “phố cổ, phố khổ”…

Chuyện nơi “phố cổ, phố khổ”…
(PLVN) - Phố cổ - nơi được biết đến là “tấc đất tấc vàng” của Thủ đô Hà Nội, nơi mà 1m2 có giá cả tỷ đồng. Đắt giá là vậy nhưng phía sau sự xa hoa đó lại là những ngôi nhà cũ kỹ nằm trong ngõ nhỏ sâu hun hút và cuộc sống bi hài của người dân nơi đây.

Dịu dàng tà áo dài gai

Dịu dàng tà áo dài gai
(PLVN) - Tại buổi ra mắt chương trình “Áo dài của chúng ta” nhiều cặp mắt đã nhìn hút vào tà áo dài trắng mà nhà thiết kế Minh Hạnh mặc. Dù khác với lụa nhưng chất liệu vải này cũng mang đến cho người mặc một dáng vẻ mềm mại, thanh thoát, dịu dàng. Rất áo dài, rất Việt Nam!

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376