Báo động tình trạng “chảy máu” sắc phong

(PLO) - Sắc phong (gọi đầy đủ là đạo sắc phong) xuất hiện từ khoảng thế kỷ 15, dưới triều nhà Lê, được xác nhận bằng ấn triện của nhà vua mang nội dung công nhận có tính nhà nước, đồng thời thể hiện quyền lực của triều đình đối với các làng xã. 
Báo động tình trạng “chảy máu” sắc phong Sắc phong - hồn của làng quê - hàng trăm tuổi cần được bảo quản, giữ gìn

Sắc phong truyền tải lại cho hậu thế các tư liệu quý giá và trung thực về tên tuổi và công lao của một số nhân vật lịch sử, biểu thị sự tôn vinh của vương triều và cộng đồng cư dân với vị thần đó... Điều đáng buồn, hiện nay có không ít sắc phong bị mục nát và bị kẻ gian lấy mất.

“Phần hồn” làng bị đánh cắp

Theo các nhà nghiên cứu, về cơ bản, sắc phong gồm có hai loại. Loại thứ nhất dùng để phong cấp, tưởng thưởng chức tước cho các công thần. Đây được xem là vật gia bảo và thường được cất giữ cẩn thận tại các gia đình hoặc nhà thờ họ. Hiện, những sắc phong này còn khá nhiều ở các dòng họ ở Nghệ Tĩnh, Thừa Thiên - Huế, Vĩnh Phúc, Thái Bình. Loại thứ hai là sắc phong thần cho các thần linh hoặc những bậc hiển thánh (thành hoàng làng), là tài sản chung của cả cộng đồng làng xã cho nên thường được cất giữ tại các đình, đền, miếu mạo. 

Mang trong mình nhiều giá trị về lịch sử nên bảo vệ các đạo sắc phong trở thành điều cấp thiết khi thời gian qua, vấn đề bảo tồn các đạo sắc phong còn nhiều hạn chế. Phương pháp bảo quản phổ biến hiện nay là đựng trong ống tre, hoặc hộp gỗ, bên ngoài bọc giấy những với khí hậu nóng ẩm nên sắc phong rất dễ bị mục nát, bị mối mọt, rách và mất chữ. 

Điều đáng nói hơn cả, sắc phong bị mất nhiều do kẻ gian lấy cắp. Rạng sáng 9/8/2018, kẻ gian đã đột nhập vào trong cung cấm của đình Hoàng Châu (xã Hoàng Châu, huyện Cát Hải, Hải Phòng) lấy đi một kiệu thờ Mẫu có niên đại trên 100 năm, một bức tượng cổ thờ mẫu Liễu Hạnh và sắc phong từ thời nhà Nguyễn.

Di tích văn hóa cấp quốc gia đền Hậu (xã Đông Kết, Khoái Châu, Hưng Yên), cuối tháng 7/2018 bị trộm đột nhập lấy đi 5 đạo sắc phong từ thời Nguyễn và 2 bát hương cổ bằng gỗ. Năm 2017, tại đình Thượng Trung, xã Liên Am (Vĩnh Bảo, Thái Bình) mất một sắc phong, trong đó có 4 đạo sắc.

Đình Trần Xá làng Trần Xá, xã Nguyên Lý, huyện Lý Nhân (tỉnh Hà Nam) có 38 đạo sắc phong nhưng bị kẻ gian lấy đi một lúc 16 sắc phong kiến cả làng bàng hoàng. Tháng 3/2013, tại đền Bồng Châu (Kim Động, Hưng Yên) bị kẻ gian phá két lấy đi 69 đạo sắc phong cổ…

Đối với các làng quê Việt, những tế bào sống trong xã hội truyền thống thì những bản sắc phong chính là thể hiện những giá trị về văn hóa tinh thần. Vì vậy, nhiều nơi, khi bị mất đi sắc phong thì họ cảm thấy như mất đi phần hồn của làng và đời sống tâm linh bị ảnh hưởng.

Tìm lại những sắc phong lưu lạc

Xót xa những giá trị của tư liệu cổ, thời gian gần đây, nhiều nhóm các nhà nghiên cứu, những người sưu tầm cổ vật đã thực hiện việc tìm, sưu tập và dịch lại các bản sắc phong trao trả về cho các làng.

Nhà văn Nguyễn Quang Thiều, một trong 7 thành viên của nhóm Nhân sĩ Hà Đông đã thực hiện ý tưởng tìm sắc phong trả về cho các làng quê Việt. Từ năm 2015 đến nay, nhóm Nhân sĩ Hà Đông đã thu thập được hơn 200 đạo sắc phong. Các nhân sĩ như anh: Trịnh Hữu Sỹ, Đỗ Văn Hiệu, Lê Phương Trung… đặc biệt là những doanh nhân trong nhóm vẫn đang tiếp tục kêu gọi những người đang giữ đạo sắc phong trả lại, thậm chí các nhân sĩ góp tiền từ chục triệu tới hàng trăm triệu mua lại những đạo sắc phong từ những nhà sưu tầm cổ vật để dâng tặng lại cho các địa phương.

Để tìm lại những sắc phong là cả một quá trình gian nan. Nhóm Nhân sĩ Hà Đông phải dò tìm trên internet các diễn đàn rao bán cổ vật, sắc phong, hoặc nhờ các tình nguyện viên tìm hỏi giúp thông qua những người lớn tuổi ở địa phương, qua những người làm ở lĩnh vực dư địa chí và nhiều nguồn thông tin khác.

Theo nội dung địa danh, di tích ghi trong sắc phong, mọi người phải tra cứu vì nhiều tên đất, tên làng, xã đã thay đổi. Trước việc làm tốt đẹp của nhóm Nhân sĩ Hà Đông, có những người tự nguyện cung tiến đạo sắc phong mà họ sưu tầm được hoặc đã bỏ tiền mua từ lâu và đang lưu giữ. Một số họa sĩ, nhà sưu tầm cổ vật, nhà nghiên cứu đã tin tưởng trao cho nhóm Nhân sĩ Hà Đông dịch và trao trả các sắc phong lại cho các địa phương mà không đòi hỏi công sức, tiền bạc. 

Cũng cùng mục đích, nhóm Tâm Phát - 6 bạn trẻ yêu di sản gồm: Trần Hiển Anh, Trần Tuấn Anh, Võ Kim Long, Phạm Xuân Thắng, Huỳnh Nhựt, Hồ Hải Hà chuyên đi tìm những sắc phong cổ bị lưu lạc để đưa về lại các di tích đình, đền. Nhóm Tâm Phát đã giúp “hồi hương” gần 100 bản sắc phong. Cùng sự vất vả khi tìm lại sắc phong, nhóm Tâm Phát còn bị người dân nghi kỵ theo kiểu “Nhóm này là bọn trộm sắc phong nay bị thánh phạt, buộc phải tìm cách trả?”...

Vượt qua nghi kỵ, quyết thực hiện tâm nguyện của mình, nhóm Tâm Phát đã trao lại sắc phong và được các cụ ở nhiều địa phương coi như “người làng”, coi như con cháu trong nhà. Nhóm Tâm Phát nhắn nhủ những người sưu tầm cổ vật và những ai có ý định trộm cắp sắc phong: “Sắc phong không chỉ là bảo vật của một cộng đồng dân cư, mà còn thuộc về những thần linh của đất Việt. Chơi gì thì chơi, không nên chơi sắc phong, mạo phạm đến thánh thần”.

Tuy nhiên, dù rất cố gắng nhưng những sắc phong được tìm lại chỉ là phần nhỏ so với những sắc phong bị mất cắp. Điều mà nhà văn Nguyễn Quang Thiều day dứt: “Quá trình sưu tầm, dịch và trao trả sắc phong niềm vui nhiều hơn, song vẫn có nỗi buồn, day dứt. Đó là, việc sắc phong bị đánh cắp, ngay cả ban quản lý di tích, lãnh đạo địa phương cũng thờ ơ, không bảo vệ đúng mức di sản quý giá này”. 

Điều đáng nói, những sắc phong quý giá giá niên đại hàng trăm năm của cha ông để lại bị biến mất nhưng không một ai đứng ra chịu trách nhiệm và bị xử lý trước pháp luật. Trong khi từ năm 2002, Chỉ thị 05 của Thủ tướng chính phủ về tăng cường quản lý, bảo vệ cổ vật trong di tích đã yêu cầu chính quyền cấp xã, phường không “khoán trắng” trách nhiệm bảo vệ di tích cho nhân dân địa phương hoặc người được giao trông coi di tích.

Khi sự cố xảy ra thì người đứng đầu cấp xã, phường phải chịu trách nhiệm. Trên thực tế, khi mất cổ vật, người trông coi các di tích ấy chỉ giải trình, bị nhắc nhở, còn chính quyền xã, phường thì “coi như không phải việc của mình”. Sau đó là… hòa cả làng. Và như thế là sẽ còn nhiều sắc phong hàng trăm năm tuổi tiếp tục bị “chảy máu”

Thùy Dương
Loading...

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Xây dựng thành phố thông minh: Làm gì để tôn trọng quyền riêng tư và bảo hộ dữ liệu cá nhân?

Xây dựng thành phố thông minh: Làm gì để tôn trọng quyền riêng tư và bảo hộ dữ liệu cá nhân?
(PLVN) - Khi triển khai các dự án về thành phố thông minh, các cảm biến và camera quan sát sẽ được đặt ở hầu khắp các đường phố, trung tâm thương mại, nơi công cộng để dễ dàng quan sát hành vi ứng xử của bất cứ ai nằm trong tầm bao quát của các camera và các cảm biến. Những dữ liệu ấy sẽ được sử dụng cho việc gì và có cách nào để bảo đảm rằng những dữ liệu ấy không bị sử dụng sai mục đích?

Mẹ nghèo 16 năm cạn nước mắt tìm con gái mất tích

Mẹ nghèo 16 năm cạn nước mắt tìm con gái mất tích
(PLVN) - Con gái 15 tuổi bỗng dưng mất liên lạc khiến người mẹ nghèo ngày đêm mong ngóng, dăm lần bảy lượt đi tìm nhưng đều không có tung tích. Cũng vì quá thương nhớ con mà người mẹ này đau tới tận tâm can mà đổ bệnh lúc nào cũng không hay.
Loading...
Nhận ngay 100.000đ với chương trình “tải app giao dịch – nhận quà cực đỉnh” từ VPbank

Nhận ngay 100.000đ với chương trình “tải app giao dịch – nhận quà cực đỉnh” từ VPbank

(PLVN) - Từ 27/11/2019 đến 24/12/2019, VPBank triển khai chương trình “Tải App giao dịch – Nhận quà cực đỉnh”. Theo đó, mỗi ngày VPBank sẽ tặng ngay 100 lượt nạp tiền điện thoại trị giá 100.000VNĐ/lượt cho các khách hàng đầu tiên tải – kích hoạt App VPBank Online và phát sinh 2 giao dịch (tối thiểu 200.000VNĐ).

VPBank giảm mạnh nợ xấu bằng cách nào?

VPBank giảm mạnh nợ xấu bằng cách nào?
(PLVN) - Nếu lợi nhuận tăng cao trở lại là điểm sáng trong quý III, giúp VPBank giữ vững ngôi vị ngân hàng tư nhân có doanh thu cao nhất hệ thống, thì nợ xấu là điểm tích cực trong cả giai đoạn 9 tháng đầu năm, với tỷ lệ chưa tới một nửa so với cùng kỳ.
VNR500 năm 2019: VPBank đứng đầu trong số các ngân hàng tư nhân

VNR500 năm 2019: VPBank đứng đầu trong số các ngân hàng tư nhân

(PLVN) - Đại diện VPBank cho biết vị trí xếp hạng do VNR500 công bố đã phản ánh khách quan hiệu quả hoạt động của VPBank. Trong những năm gần đây, ngân hàng luôn tăng trưởng ổn định, khai thác hiệu quả các kênh bán hàng, phát huy tối đa lợi thế của hệ sinh thái số để gia tăng tiện ích và trải nghiệm cho khách hàng.

Hé lộ 5 lợi ích vượt trội của máy CDM với khách hàng VPBank

Hé lộ 5 lợi ích vượt trội của máy CDM với khách hàng VPBank
(PLVN) - Hiện đại, tân tiến, tiện dụng… là những điểm tích cực đang giúp máy gửi tiền tự động (CDM) trở thành công cụ giao dịch ngân hàng quen thuộc với các khách hàng của VPBank. Tuy nhiên, còn rất nhiều lợi ích vượt trội khác của chiếc máy này mà không phải ai cũng biết.

Thời hạn xét xử vụ án hành chính

Thời hạn xét xử vụ án hành chính
(PLVN) - Hỏi: Điều 130 của Luật Tố tụng Hành chính chỉ quy định thời hạn chuẩn bị xét xử đối với các quyết định hành chính thuộc trường hợp quy định tại điểm a, b khoản 2 Điều 116 của Luật này mà không quy định thời hạn chuẩn bị xét xử đối với các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 116 của Luật này. Vậy trong trường hợp khiếu kiện quyết định hành chính thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 116 của Luật Tố tụng Hành chính thì Tòa án áp dụng thời hạn xét xử như thế nào?

Hướng dẫn chốt sổ khi công ty nợ bảo hiểm xã hội

Hướng dẫn chốt sổ khi công ty nợ bảo hiểm xã hội
(PLVN) - Bạn đọc có địa chỉ email baotrinh...@gmail.com hỏi: Chồng tôi làm cho Công ty A từ năm 2006, đến năm 2012 chồng tôi chuyển sang làm Công ty B và năm 2017, sang làm Công ty C. Nhưng do Công ty A không chốt sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) cho chồng tôi (do nợ BHXH) nên chồng tôi cũng không được chốt sổ BHXH ở Công ty B. Nay chồng tôi đã làm ở Công ty C và đành phải tham gia BHXH với số sổ mới. Vậy chồng tôi phải làm thế nào để được chốt thời gian đóng BHXH ở Công ty A và B?

Tìm giải pháp xử lý hàng chục nghìn phương tiện giao thông bị tồn đọng

Tìm giải pháp xử lý hàng chục nghìn phương tiện giao thông bị tồn đọng
(PLVN) - Hiện nay, lực lượng có thẩm quyền đã thực hiện nghiêm túc việc tạm giữ phương tiện giao thông vận tải đường bộ theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, việc xử lý phương tiện quá thời hạn tạm giữ ở một số nơi vẫn còn một số hạn chế, bất cập nhất định, cần sớm được tháo gỡ.
“Đại dự án” cao tốc Bắc – Nam: Cần cẩn trọng trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư

“Đại dự án” cao tốc Bắc – Nam: Cần cẩn trọng trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư

(PLVN) - Tuyến cao tốc Bắc – Nam là tuyến giao thông huyết mạch, đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa kinh tế xã hội, chính trị to lớn, giúp cải thiện chất lượng của người dân. Chính vì lẽ đó, việc thực hiện “đại dự án” này là điều rất cần thiết và nên sớm được hoàn thành, đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, việc lựa chọn các nhà thầu, nhà đầu tư thực hiện các gói thầu trong “đại dự án” này cần phải được xem xét, lựa chọn một cách kỹ lưỡng, thận trọng.