Bãi cọc hơn 900 tuổi có giá trị thế nào với lịch sử Việt Nam?

(PLVN) - Bãi cọc được ông Nguyễn Tuân Triệu (trú thôn 3, làng Mai Động, xã Liên Khê, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng) phát hiện hôm 1/10, trong lúc đào đất trồng cau tại cánh đồng Cao Quỳ. 
Bãi cọc hơn 900 tuổi có giá trị thế nào với lịch sử Việt Nam? Bãi cọc được cho là liên quan chiến dịch Bạch Đằng Giang chống quân xâm lược Nguyên Mông của nhà Trần năm 1288

Ông cùng gia đình đã đào hai chiếc cọc chuyển về lưu giữ tại đình làng Mai Động. Hay tin, Bảo tàng Hải Phòng, Phòng Văn hóa Thông tin huyện và UBND xã đã về đình làng lấy mẫu hai cọc gỗ đưa đi giám định, bảo quản hiện vật. Viện Khảo cổ sau đó đã về khai quật hiện trường.

Bằng chứng chiến dịch Bạch Đằng Giang

Nhiều người dân Liên Khê cho hay, dân làng ở đây biết về bãi cọc này từ nhiều năm trước, nhưng không ai nghĩ có từ thời nhà Trần nên quá trình làm ruộng va phải đều nhổ bỏ.

Theo tài liệu lịch sử, Liên Khê xưa thuộc tổng Trúc Động, huyện Thuỷ Đường, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương. Nơi đây còn lưu truyền huyền tích lịch sử về những trận chiến chống quân xâm lược phương Bắc, trong đó có chiến thắng của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn. Trúc Động được lấy làm căn cứ để tiến ra cửa sông Bạch Đằng, sông Chanh tiêu diệt và bắt sống thủy binh của đế quốc Nguyên Mông.

Sau thời gian khai quật, ngày 18/12, một phần bãi cọc nhọn bằng gỗ lim phát lộ dưới lớp bùn tại 3 hố khai quật trên cánh đồng Cao Quỳ. Cọc được đóng sâu đến 2,5m, đầu cọc có ngoàm dùng để luồn dây kéo hoặc mộng ở giữa thân. Mỗi cọc có đường kính 10-40cm, chôn cách nhau 5-7m, chủ yếu làm bằng gỗ sến và lim. Một số cọc nằm ngang, còn lại dựng đứng hoặc nghiêng về phía tây, nam. Có 27 cọc đã phát lộ. Đoàn khảo cổ đã đánh số và che đậy các hiện vật.

Đồng thời hai mẫu cọc được giám định bằng phương pháp đồng vị phóng xạ Cacbon 14 cho kết quả niên đại từ năm 1270 đến 1430. Từ đây, các nhà khảo cổ học, nghiên cứu lịch sử nhận định cánh đồng Cao Quỳ chính là di tích bãi cọc liên quan trận thủy chiến trên sông Bạch Đằng năm 1288 chống quân xâm lược Mông Nguyên. Vị trí bãi cọc là sông Đá Bạc xưa.

Chiều 20/12, đoàn chuyên gia của Viện Khảo cổ học, Hội Sử học và Viện Địa chất Việt Nam cùng đại diện lãnh đạo Hải Phòng thực địa tại bãi cọc cũng có nhận xét các cọc cùng có chất lượng còn lại tốt hơn nhiều so với cọc tại bãi cọc Quảng Yên (Quảng Ninh). Bãi cọc được Trần Quốc Tuấn đóng dưới lòng sông Đá Bạc, tại ngã ba dẫn vào con lạch thông ra sông Giá, để ra cửa sông Bạch Đằng. Qua gần 1000 năm, phù sa bồi đắp, dòng chảy thay đổi, đặc biệt tác động của con người nên lòng sông bị thu hẹp và bãi cọc xưa giờ thành một phần cánh đồng. Tuy nhiên, còn chưa lý giải được cọc đóng xuống thế nào vì kết quả khai quật cho thấy nhiều chân cọc bằng.

Giáo sư sử học Lê Văn Lan cho rằng bãi cọc được phát lộ cho thấy chiến thắng của quân dân nhà Trần năm 1288 là “Chiến dịch Bạch Đằng Giang” chứ không phải là “Trận Bạch Đằng Giang” như nhận thức lâu nay. 

Chiến dịch được chia làm ba giai đoạn. Giai đoạn 1 là chặn đánh nhằm tiêu hao sinh lực địch. Giai đoạn 2 là ngăn không cho giặc đi vào đường tắt từ ngã ba sông Đá Bạc, rẽ vào con lạch dẫn ra sông Giá, thông với cửa sông Bạch Đằng. Giai đoạn 3 là trận quyết chiến giành chiến thắng trên sông Bạch Đằng.

Bãi cọc Cao Quỳ nằm trong giai đoạn 2 của chiến dịch Bạch Đằng Giang năm 1288. Để chặn giặc đi vào sông Giá, giữ bí mật trận địa cọc đã được bố phòng trên sông Bạch Đằng, Trần Hưng Đạo đã cho lập bãi cọc Cao Quỳ.  “Để có cái nhìn tổng quan và khách quan hơn về chiến dịch Bạch Đằng Giang, chúng ta phải nghiên cứu giai đoạn 1 và 2”, ông Lan nói.

Cùng quan điểm với GS Lan về tầm quan trọng của bãi cọc Cao Quỳ, GS Vũ Minh Giang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho rằng, việc phát hiện bãi cọc mở ra hướng nghiên cứu mới về chiến dịch Bạch Đằng Giang; khiến các nhà nghiên cứu chưa thể đưa ra kết luận trận chiến trên đất Quảng Yên (Quảng Ninh) hay trên đất Thủy Nguyên (Hải Phòng) mới là quan trọng.

Một cọc bằng gỗ lim được phát hiện ở tư thế nghiêng 

Ý nghĩa quốc tế to lớn

Sáng 21/12, tại Hội nghị báo cáo kết quả khai quật bãi cọc Cao Quỳ,  GS Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định bãi cọc Cao Quỳ và vùng Thủy Nguyên là vùng trung tâm chuẩn bị chiến trường và trung tâm của các trận giao chiến trong chiến dịch Bạch Đằng. Ông Ngọc đề xuất địa phương và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) sớm xây dựng hồ sơ đề xuất Thủ tướng công nhận bãi cọc Cao Quỳ là di tích quốc gia đặc biệt.  

Ông Trần Đình Thành, Cục phó Cục Di sản văn hóa, Bộ VH,TT&DL cho rằng sử sách đã có nhiều công trình nghiên cứu về chiến thắng Bạch Đằng của nhà Trần, nhưng còn ít dấu ấn vật chất được phát hiện qua khảo cổ học. Vì vậy, bãi cọc mở ra hướng nghiên cứu mới một cách tổng thể về chiến thắng này.  

Ủng hộ đề xuất của các nhà nghiên cứu, ông Thành đề nghị Hải Phòng sớm đưa khu vực bãi cọc Cao Quỳ vào danh mục kiểm kê, để xếp hạng di tích cấp thành phố và đề xuất xếp hạng di tích quốc gia. 

“Sau khi có kết quả nghiên cứu tổng thể về di tích chiến thắng Bạch Đằng, Việt Nam có thể đề xuất UNESCO công nhận đây là di sản thế giới”, ông Thành nói và đề nghị Hải Phòng sớm chuyển đổi khu vực đã được khai quật thành đất di sản để có biện pháp bảo tồn. 

GS Vũ Minh Giang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam ủng hộ đề xuất di tích chiến thắng Bạch Đằng là di sản thế giới, bởi “chiến thắng của quân dân nhà Trần trên sông Bạch Đằng năm 1288 có ý nghĩa quốc tế to lớn, buộc nhà Nguyên phải huỷ bỏ kế hoạch xâm lược Nhật Bản và các nước Đông Nam Á, mở ra giai đoạn suy yếu và tan rã của đế chế này”. 

Việc khai quật bãi cọc Cao Quỳ sẽ mở ra hướng nghiên cứu mới, thay đổi nhận thức của các nhà khoa học rằng chiến thắng Bạch Đằng không chỉ là một trận đánh mà là chiến dịch quy mô lớn mà quân và dân nhà Trần phải huy động nhiều lực lượng tham gia, chịu nhiều hy sinh. 

Các cọc bằng gỗ lim, sến... xuất lộ ở độ sâu 75- 110cm 

Ông Giang đề xuất Hải Phòng tiếp tục mở rộng phạm vi khai quật quanh bãi cọc để tìm kiếm những di vật liên quan đến những trận chiến năm xưa. “Những bãi cọc gỗ được đóng xuống không phải để đâm thủng thuyền mà dồn thuyền quân Nguyên vào trận địa thuận lợi để quân nhà Trần khai hỏa. Vì vậy, tôi dự đoán phía trước bãi cọc sẽ có nhiều thuyền đắm. Nên dùng biện pháp kỹ thuật để xác định phạm vi phân bố các bãi cọc và quy mô tổng thể của di tích Bạch Đằng”, ông Giang nói. 

Ông hy vọng thời gian tới, các nhà khoa học liên ngành khảo cổ học, lịch sử, địa chất sẽ cùng phối hợp để “lập lại bản đồ chiến trường Bạch Đằng năm xưa”.

Đáp lại ý kiến trên, ông Lê Văn Thành, Bí thư Hải Phòng cho biết đã chỉ đạo Sở VH,TT&DL khẩn trương hoàn thiện thủ tục công nhận bãi cọc Cao Quỳ là di tích cấp TP; đề nghị Thủ tướng công nhận là di tích quốc gia đặc biệt. Đồng thời, TP sẽ mời các nhà nghiên cứu tiếp tục khảo sát các bãi cọc khác quanh xã Liên Khê, dọc theo sông Đá Bạc.

Minh Thành (tổng hợp)
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Tin giao thông đến sáng 9/5: Xe ben tông vào nhóm công nhân làm đường, 1 người tử vong; Tài xế dương tính với ma tuý bị phạt 46 triệu đồng

Tin giao thông đến sáng 9/5: Xe ben tông vào nhóm công nhân làm đường, 1 người tử vong; Tài xế dương tính với ma tuý bị phạt 46 triệu đồng

(PLVN) - Va chạm liên hoàn giữa xe máy và ô tô khiến 1 người tử vong; xe ben tông nhóm công nhân làm đường khiến 1 người thiệt mạng; xe tải tông xe con nát đuôi trên đường cao tốc; tài xế dương tính với ma tuý bị phạt 46 triệu đồng là những tin giao thông đáng chú ý ngày 8/5.

Đọc thêm

Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Lâm Đồng: Chung sức nâng cao ý thức bảo vệ rừng

Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Lâm Đồng: Chung sức nâng cao ý thức bảo vệ rừng
(PLVN) - Qua hơn 10 năm hoạt động, Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng tỉnh Lâm Đồng đã thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, tham mưu triển khai thực hiện có hiệu quả chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh. Qua đó góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm bảo vệ rừng của người dân.

Tin giao thông đến sáng 9/5: Xe ben tông vào nhóm công nhân làm đường, 1 người tử vong; Tài xế dương tính với ma tuý bị phạt 46 triệu đồng

Tin giao thông đến sáng 9/5: Xe ben tông vào nhóm công nhân làm đường, 1 người tử vong; Tài xế dương tính với ma tuý bị phạt 46 triệu đồng
(PLVN) - Va chạm liên hoàn giữa xe máy và ô tô khiến 1 người tử vong; xe ben tông nhóm công nhân làm đường khiến 1 người thiệt mạng; xe tải tông xe con nát đuôi trên đường cao tốc; tài xế dương tính với ma tuý bị phạt 46 triệu đồng là những tin giao thông đáng chú ý ngày 8/5.

Ngày 9 tháng 5 năm 1945 qua ảnh

Ngày 9 tháng 5 năm 1945 qua ảnh
(PLVN) - Ngày 9/5/1945 là ngày trọng đại và hạnh phúc nhất của nhân dân Liên Xô. Cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, kéo dài gần 4 năm và ảnh hưởng đến mọi gia đình, đã thắng lợi. Dưới đây là hình ảnh ngày hòa bình đầu tiên của người dân Liên Xô.

Phiên toà đặc biệt quá hóa lạ

Phiên toà đặc biệt quá hóa lạ
(PLVN) - Sau nhiều năm tiến hành xét xử, Tòa án Hình sự quốc tế của Liên Hợp quốc vừa đưa ra phán quyết cuối cùng trong vụ xét xử viên chỉ huy Dominic Ongwen của lực lượng Lord’s Resistance Army (LRA) bị cáo buộc gây tội ác chống lại nhân loại.
Trả giá cho hình thức

Trả giá cho hình thức

(PLVN) - Cả Chính phủ Anh lẫn Pháp đều viện dẫn lợi ích quốc gia để biện giải cho việc đưa tàu chiến đến ngư trường chung của hai bên. Ở thời trước khi nước Anh ra khỏi EU (Brexit), hai bên đã nhiều lần xô đẩy nhau vào tình huống như hiện tại. 

Phụ nữ trong Cuộc chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại

Phụ nữ trong Cuộc chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại
(PLVN) - Hôm nay là 76 năm ngày Hồng quân Liên Xô chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại. Trong cuộc chiến tranh anh dũng này, phụ nữ Liên Xô đã chiến đấu trên chiến trường, trong khi những người ở lại hậu phương làm việc trong các nhà máy thay chồng, làm nông trại và nuôi dạy con cái.

Giải pháp cho người viêm mũi dị ứng, viêm xoang hắt hơi liên tục

Giải pháp cho người viêm mũi dị ứng, viêm xoang hắt hơi liên tục
(PLVN) - Chảy nước mũi, nghẹt mũi, hắt hơi liên tục, nhức nặng mặt là các dấu hiệu điển hình của bệnh viêm mũi dị ứng, viêm xoang. Tình trạng bệnh thường nặng hơn khi thời tiết thay đổi, môi trường khói bụi, không khí ô nhiễm , hoặc tiếp xúc với các yếu tố lạ như lông vật nuôi, phấn hoa,…

Vàng kết thúc một tuần tăng giá mạnh nhất kể từ đầu năm

Vàng kết thúc một tuần tăng giá mạnh nhất kể từ đầu năm
(PLVN) - Tuần qua, giá vàng trong nước và thế giới tăng khá mạnh. Giá vàng trong nước biến động chủ yếu theo chiều của thế giới, trong khi đó, giá vàng thế giới chủ yếu bị ảnh hưởng bởi lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ và biến động của đồng USD.

ADB sẽ dừng tài trợ cho các nhà máy nhiệt điện

ADB sẽ dừng tài trợ cho các nhà máy nhiệt điện
(PLVN) - Theo Dự thảo chính sách năng lượng vừa công bố, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho biết, sẽ dừng tài trợ cho các nhà máy nhiệt điện - nguồn cung cấp năng lượng quan trọng ở các nước đang phát triển.
Ngành du lịch lo ngại "mùa vàng" thất thu

Ngành du lịch lo ngại "mùa vàng" thất thu

(PLVN) - Mùa hè - “mùa vàng” du lịch Việt, rất nhiều địa phương rộn ràng “trình làng” các tour độc đáo, thú vị hy vọng thu hút hàng triệu du khách sau đợt “mất mùa” dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu. Các hãng lữ hành, hãng hàng không, khách sạn, resort tung ra những chương trình khuyến mại cùng nhiều quà tặng dành cho du khách suốt mùa hè rực rỡ. Trước khi vào hè, các địa phương, hãng lữ hành hứng khởi khi các du khách đặt kín tour. Nhưng, Covid-19 lại trở lại lần thứ 4 vào cuối tháng 4/2021 khiến ngành “công nghiệp không khói” lại một lần nữa chao đảo, dự báo một mùa hè… thất thu.

Bảo vệ sức khỏe khi mùa hè đến

Bảo vệ sức khỏe khi mùa hè đến
(PLVN) - Những ngày đầu tháng 5 cũng là lúc khoảng thời gian giao mùa giữa mùa xuân và mùa hè kết thúc. Thời tiết đã vào hè, đây cũng là lúc nắng nóng khắc nghiệt, vi khuẩn sinh sản nhiều, các bệnh truyền nhiễm phát sinh,... Vì vậy việc bảo vệ sức khỏe trong mùa hè rất quan trọng. Vậy làm thế nào để có thể bảo vệ sức khỏe khi mùa hè đến?

Mẹ Việt Nam ơi, cho con xin chia sớt nỗi buồn…

Mẹ Việt Nam ơi, cho con xin chia sớt nỗi buồn…
(PLVN) - Khi nói về đất nước và mẹ, nhà thơ Thanh Thảo có câu thơ nổi tiếng: “Dân tộc tôi khi đứng dậy làm người/Là đứng theo dáng mẹ/Đòn gánh tre chín rạn hai vai…”. Trong khúc khải hoàn ca chiến thắng của Tổ quốc, có máu và nước mắt của gần 140.000 Bà mẹ Việt Nam anh hùng trong cả nước – những người đã hiến dâng chồng, con, cháu của mình cho cách mạng...

Làm mẹ thời 4.0

Làm mẹ thời 4.0
(PLVN) - Có khó không? Câu trả lời là có, rất khó là đằng khác. Vì hiện nay, độ tuổi dậy thì của trẻ đã sớm lên rất nhiều, khiến trẻ sớm có những suy nghĩ già dặn hơn so với lứa tuổi. Bên cạnh đó, việc tiếp xúc sớm với công nghệ như tivi, điện thoại thông minh cũng khiến trẻ có nhiều nhận thức hơn. Thế nên, nếu như người mẹ không “theo kịp” con thì sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc dạy bảo, đồng hành và định hướng cho con.

[Truyện ngắn] Miền sương giăng

[Truyện ngắn] Miền sương giăng
(PLVN) - Tôi mở cửa, vứt cái ba lô to kềnh xuống sàn nhà rồi nằm vật ra giường. Tưởng sẽ ngủ được một giấc nhưng không thể chợp mắt. Lại nhớ cái tin nhắn vừa đến lúc nửa đêm của Nguyên: “Cuộc sống của Thành giờ chỉ tính bằng ngày, mày biết không?” làm tôi sững sờ. 

Nụ hôn của biển “gánh” cả Hà Nội vào hè

Nụ hôn của biển “gánh” cả Hà Nội vào hè
(PLVN) - Cứ đến độ tháng 3, tháng 4 âm lịch hàng năm, ở nhiều góc phố cổ Hà Nội, người ta lại túm năm tụm ba bên những gánh hàng có chậu sứa đỏ au. Với những người mê món ăn này, chẳng sai khi nói rằng miếng sứa thanh mát, mềm dịu như một nụ hôn của biển giữa tiết trời hanh hao cuối đông đầu hạ đã “gánh” cả Hà Nội vào hè. 

“Đường cong hạnh phúc”

“Đường cong hạnh phúc”
(PLVN) - Sách “Đường cong hạnh phúc” chỉ ra ngoài việc chờ đợi cho thời gian qua mau, cũng có những giải pháp hữu hiệu giúp mỗi người có thể bước qua nhanh hơn tinh thần xuống dốc ở tuổi trung niên.

Quyền tự chủ thân thể của phụ nữ - Có mà như không?

Quyền tự chủ thân thể của phụ nữ - Có mà như không?
(PLVN) - Gần một nửa phụ nữ ở 57 nước đang phát triển không được quyền tự chủ thân thể - con số này được đưa ra trong Báo cáo Tình trạng dân số thế giới năm 2021 vừa được Bộ Nội vụ, Trung ương Đoàn và Quỹ Dân số Liên Hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam công bố. Việc không có quyền tự chủ thân thể không chỉ dừng lại ở những tổn hại sâu sắc tới từng cá nhân phụ nữ và trẻ em gái mà còn làm giảm năng suất kinh tế, suy giảm kỹ năng, gia tăng chi phí cho hệ thống y tế và tư pháp.
Sáng 9/5, thêm 15 ca mắc Covid-19 mới

Sáng 9/5, thêm 15 ca mắc Covid-19 mới

(PLVN) - Bộ Y tế cho biết ghi nhận thêm 15 ca mắc Covid-19 trong cộng đồng, riêng BV Bệnh Nhiệt đới TW cơ sở 2, Bắc Giang, Lạng Sơn, Bắc Giang và Hà Nam. Việt Nam hiện có 3.245 bệnh nhân.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376