Chuyện về kỹ sư Việt góp phần thiết kế Tử Cấm Thành

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Nằm ngay giữa trung tâm thành phố Bắc Kinh, Tử Cấm Thành là quần thể công trình cổ bằng gỗ lớn nhất thế giới, được thiết kế và xây dựng trải qua các triều đại Trung Hoa từ giữa nhà Minh đến cuối nhà Thanh. Tử Cấm Thành là niềm tự hào của người dân Trung Quốc và được tạo nên bởi nhiều kiến trúc sư tài năng, trong đó có Nguyễn An, một người Việt. 
Ông Nguyễn An là kiến trúc sư người Việt góp phần tạo nên Tử Cấm Thành (ảnh minh họa). Ông Nguyễn An là kiến trúc sư người Việt góp phần tạo nên Tử Cấm Thành (ảnh minh họa).

Kiến trúc sư tài năng

Theo sử sách ghi lại, Nguyễn An sinh năm 1381 là người Hà Đông, từ thuở nhỏ ông đã nổi tiếng là người tài hoa và khéo léo. Năm 1397, vua Trần Thuận Tông khi xây dựng, sửa chữa kinh thành Thăng Long đã cho mời một nhóm thợ tài năng để phụ trách. Trong đội ngũ thợ chính đó có chàng thanh niên Nguyễn An khi đó mới chỉ 16 tuổi. 

Năm 1407, khi quân Minh đánh bại nhà Hồ và bắt được hai cha con Hồ Quý Ly, nhà Minh cũng lùng tìm những tài năng đất Việt đưa về phương Bắc như Phạm Hoằng, Vương Cấn... Những danh y thời đấy cũng đều bị đưa sang Trung Quốc. Nguyễn An cũng nằm trong số những tài năng bị đưa sang Trung Quốc làm thái giám với tên gọi là A Lưu (tên tiếng Hán của Nguyễn An).

Khi đó, Hoàng đế Minh Thành Tổ đang gấp rút xây dựng kinh đô mới ở Bắc Kinh. Để xây dựng một kinh thành nguy nga tráng lệ như vậy thì phải đòi hỏi có những nhân tài kiệt xuất về kiến trúc và thiết kế. Quá trình từ khi quyết định, chuẩn bị và xây dựng hoàn thiện Tử Cấm Thành kéo dài 17 năm. Trong đó có 13 năm được dành để thiết kế công trình, chuẩn bị tập kết nguyên vật liệu từ khắp nơi trên đất nước Trung Hoa.

Những người tài được lựa chọn có Nguyễn An, Sái Tín, Trần Khuê, Ngô Trung, Khoái Tường và Lục Tường. Theo các nguồn sử liệu khác nhau như “Quốc Triều Chính Lục” của Tiêu Hoành, “Minh Sử Thiết” của Doãn Thu Hoành... thì Nguyễn An là người công minh chính trực, liêm khiết, lại có tài thiết kế, nên Hoàng đế tin tưởng giao cho ông làm Tổng công trình sư, chịu trách nhiệm thiết kế, đôn đốc xây dựng cung đình; ông là người chịu trách nhiệm quyết định tối cao cho công trình, chỉ sau Minh Thành Tổ.

Chuyện về kỹ sư Việt góp phần thiết kế Tử Cấm Thành ảnh 1
Sơ đồ của Tử Cấm Thành.  

Nguyễn An phải làm việc suốt đêm đó, và cuối cùng lấy ý tưởng từ chiếc lồng nuôi dế của mình để thiết kế ra kiến trúc có mái xếp tầng tầng lớp lớp. Đến nay, kiến trúc đó vẫn được coi như biểu tượng đặc trưng của Tử Cấm Thành.

Về tài năng của Nguyễn An, bộ phim “Tử Cấm Thành - Di chúc của một bạo chúa” được chiếu trên Đài Truyền hình ZDF Dokukanal của Cộng hòa Liên bang Đức vào năm 2008 đã chỉ rõ Tử Cấm Thành được ông thiết kế theo quan niệm vũ trụ trời tròn đất vuông, nơi ở của Vua là ở vị trí trung tâm (như sao Bắc Đẩu trên bầu trời). Bản kiến trúc này được đánh giá vô cùng hào nhoáng và diễm lệ như cảnh thiên giới dưới hạ giới. 

Để thiết kế 4 tháp tại 4 góc thành, Nguyễn An đã phải trình cho Minh Thái Tổ rất nhiều bản vẽ nhưng không được đồng ý. Minh Thành Tổ đã ra lệnh nếu Nguyễn An không thể đưa ra bản thiết kế khiến ông ta ưng ý thì ngày mai đầu sẽ lìa khỏi cổ. 

Nguyễn An phải làm việc suốt đêm đó và cuối cùng lấy ý tưởng từ chiếc lồng nuôi dế của mình để thiết kế ra kiến trúc có mái xếp tầng tầng lớp lớp. Thiết kế này đã được Minh Thái Tổ hết lời khen ngợi.

Nguyễn An còn được biết đến là người đã sáng tạo ra cách vận chuyển những khối đá nặng lên đến 300 tấn để xây dựng Tử Cấm Thành. Theo đó, khi nhận thấy khu vực khai thác đá ở nơi lạnh lẽo tới âm 20oC, ông đã cho đào một rãnh nước có chiều ngang bằng tảng đá kéo dài đến nơi xây dựng, sau đó dẫn nước sông vào. Nước nhanh chóng bị đông cứng tạo thành một đường băng trơn trượt từ mỏ đá đến kinh thành, khiến việc vận chuyển những tảng đá khổng lồ hàng trăm tấn trở nên dễ dàng. Ý tưởng của Nguyễn An khiến hậu thế tới nay vẫn phải khâm phục.

Chuyện về kỹ sư Việt góp phần thiết kế Tử Cấm Thành ảnh 2
Tử Cấm Thành được Nguyễn An thiết kế.  

Sách “Kinh thành ký thắng” của Dương Sĩ Kỳ viết: “Nguyễn An tự tay vạch kiểu, thành hình là lập được thế, mắt ngắm là nghĩ ra cách làm, tất cả đều đúng với quy chế. Bộ công và các thợ thuyền đành chịu khoanh tay, bái phục, nghe ông chỉ bảo, sai khiến, thật là người đại tài, xuất chúng”.

Nguyễn An còn được biết đến là một người có khả năng quy hoạch, trung thành với việc công, đối với thuộc hạ, nhiệt tình quan tâm, giúp đỡ. Nguyễn An luôn phát lương bổng và cung cấp lương thực đầy đủ. Ông cũng chú ý tới việc tổ chức lao động và nghỉ ngơi một cách hợp lý. Bởi vậy, với chỉ hơn 1 vạn quan binh, Nguyễn An đã tổ chức cho họ xây dựng chín cửa thành lầu. Ðể cho quan binh làm tốt.

Kết quả, tháng 1/1437 khởi công, đến tháng 4/1439, chín cửa thành lầu, bao gồm cả hào thành, cầu cống có liên quan đều hoàn tất một cách tốt đẹp. Công trình quy mô to lớn đáng lẽ phải huy động tới 18 vạn dân phu, mà Nguyễn An chỉ dùng có hơn 1 vạn quan binh là có thể hoàn thành nhiệm vụ đạt yêu cầu. Dân chúng không ai bị quấy nhiễu, vua nhà Minh thì hết sức hài lòng. 

Chuyên gia trị thủy

Nguyễn An không chỉ là nhà kiến trúc đại tài, có công thiết kế, chỉ huy xây dựng cổ thành Bắc Kinh mà còn là chuyên gia trị thủy đại tài, có rất nhiều đóng góp trong các công trình trị thủy sông Hoàng Hà.  

Những trận lụt lớn vào các năm 1444 và 1445, vua Minh đều đặc phái Nguyễn An đến những nơi xung yếu chỉ huy việc trị thủy, để lại tấm gương lao động quên mình trong lòng hàng triệu người dân Trung Quốc.

Khi đê sông Hoàng Hà ở vùng Trương Thụ (Sơn Đông) bị vỡ, vua Minh lại phái Nguyễn An đi, chẳng may ông bị bệnh và mất dọc đường. Trước khi mất, Nguyễn An trăng trối “đem toàn bộ của cải của ông góp vào quỹ công, để phát chẩn cho dân ở những vùng bị lụt và những nơi ông đang đi mà chưa tới”.

Chuyện về kỹ sư Việt góp phần thiết kế Tử Cấm Thành ảnh 3
Sự nguy nga tráng lệ của Tử Cấm Thành  

Nhà sử học Trương Tú Dân từng làm việc tại Thư viện Bắc Kinh, có điều kiện khảo cứu về Nguyễn An và đã cất công đi tìm và sưu tập tài liệu để viết sách về Nguyễn An, nhận xét: “Từ xưa đến nay, người tốt trong hoạn quan trăm ngàn người không được một. Còn An hết lòng vì công việc, thanh bạch, liêm khiết, khắc khổ, khi lâm chung không có nén vàng nào trong túi, là một con người cao thượng, chỉ để lại công đầu ở Bắc Kinh. Nguyễn An là người kiệt xuất trong hoạn quan, công với quốc gia không thể phai mờ. 

Ngày nay tên Tam Bảo thái giám, đàn bà trẻ con đều tỏ tường, còn tên nhà đại kiến trúc Nguyễn An - A Lưu thì ngay học giả, chuyên gia ít ai hay biết. Thật bất hạnh thay. Tôi nghĩ, với An không chỉ riêng giới công trình đáng ngưỡng mộ mà thị dân Bắc Kinh cũng nên uống nước nhớ nguồn, kỷ niệm chớ quên”.

500 năm sau khi Nguyễn An mất (năm 1953), các nhà sử học Việt Nam như Trần Văn Giáp, Minh Tranh, Đào Duy Anh và Đặng Thai Mai lần lượt sang thăm Trung Quốc, đến Thư viện Bắc Kinh thu thập sử liệu Việt Nam, trong đó có các tài liệu về Nguyễn An.

Vũ Vũ
Cùng chuyên mục
Quảng cảnh đền Bạch Mã.

Đền Bạch Mã – Tứ linh xứ Nghệ

(PLVN) - Bạch Mã là ngôi đền có vị trí đặc biệt trong đời sống văn hóa tinh thần và tâm linh của nhân dân trên mảnh đất Nghệ Tĩnh. Ngôi đền này được xếp thứ 3 trong hàng ngũ "tứ linh": "Nhất Cờn, nhị Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng". 

Đọc thêm

Tục thờ chó đá, tắm lá bưởi “trừ tà” của người Tày - Nùng

Tục thờ chó đá, tắm lá bưởi “trừ tà” của người Tày - Nùng
(PLVN) - Từ xa xưa, những chú chó đã trở thành vật nuôi quen thuộc, trung thành trong mỗi gia đình Việt. Theo quan niệm của nhiều gia đình người dân tộc Tày – Nùng xứ Lạng, chó thường chỉ trông coi được phần dương, muốn trông giữ phần âm, xua đuổi tà ma, mang lại nhiều tài lộc, may mắn cho gia chủ, thì phải “nuôi” chó đá.

Những đóng góp của lính thợ Việt Nam cho thương hiệu gạo Camargue nổi tiếng

Những đóng góp của lính thợ Việt Nam cho thương hiệu gạo Camargue nổi tiếng
(PLVN) - Năm 1941, trước nguy cơ thiếu lương thực, Chính phủ Pháp huy động hàng trăm lính thợ Việt Nam - những người am hiểu bí quyết trồng lúa đến Camargue giúp nông dân cải thiện kỹ thuật canh tác và chất lượng sản phẩm. Những người lính thợ Việt Nam đã giúp cho vùng Camargue trở nên giàu có nhờ chất lượng gạo vượt trội.

Bắc Giang: Những chuyến xe "0 đồng” ấm áp tình người

Đội xe thiện nguyện phục vụ công tác tiếp nhận, vận chuyển hàng hóa, đồ cứu trợ dịch Covid-19 tỉnh Bắc Giang.
(PLVN) - Từ khi dịch Covid-19 bùng phát, tỉnh Bắc Giang buộc phải thực hiện lệnh giãn cách xã hội với một số huyện, thị xã nhất là các địa điểm liên quan tới 2 ổ dịch lớn ở khu công nghiệp huyện Việt Yên. Giao thông vận tải bế tắc, những cụm dịch có nguy cơ biến thành những "ốc đảo đơn độc" thiếu nhu yếu phẩm, vật tư y tế phòng dịch… khi UBND tỉnh phải căng mình điều phối lượng xe có hạn trong tay.

Gặp lại mình ở làng rau Trà Quế

Gặp lại mình ở làng rau Trà Quế
(PLVN) - Hẹn nhau hết dịch chúng mình lại về Hội An du lịch, và nhất định phải ghé làng rau Trà Quế - làng quê xinh đẹp mà chỉ nhắc cái tên đã đủ cảm nhận được sự thơm thảo, an lành... 

Đến Đà Thành chiêm bái chùa Linh Ứng để cầu gì được nấy!

Tượng Phật chùa Linh Ứng trên đỉnh Bà Nà.
(PLVN) - Đà Nẵng - thành phố du lịch tuyệt diệu có tới 3 ngôi chùa mang tên Linh Ứng, Người ta lấy nơi toạ lạc của các ngôi chùa đính kèm tên gọi để phân biệt, chẳng hạn chùa Linh Ứng Bà Nà - Núi Chúa, chùa Linh Ứng Bãi Bụt - bán đảo Sơn Trà, chùa Linh Ứng Non Nước - Ngũ Hành Sơn.

Độc đáo ngôi chùa Không Tên

Độc đáo ngôi chùa Không Tên
(PLVN) - Tên gọi độc đáo của ngôi chùa đã gợi cho du khách ít nhiều sự tò mò. Những năm gần đây, chùa Không Tên là một địa điểm du lịch tâm linh không thể bỏ lỡ của du lịch khi đến thăm Đà Nẵng – thành phố đáng sống.

Người gìn giữ “báu vật” tranh thờ truyền thống của người Dao

Nghệ nhân Chảo Sành Nhàn vẽ tranh thờ.
(PLVN) - Trong lịch sử hình thành và phát triển của mình, một trong những giá trị văn hóa đặc sắc của người Dao chính là di sản tranh thờ. Đối với người Dao, tranh thờ chiếm một vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần, tâm linh phong phú của họ. Tuy nhiên, việc bảo tồn và gìn giữ tranh thờ truyền thống của người Dao đang gặp nhiều khó khăn bởi không còn nhiều người Dao biết, yêu và theo đuổi đam mê một nghề được coi là cao quý của dân tộc mình.

Đền thiêng ngàn tuổi bên núi Quả, sông Lam

Đền Quả Sơn – một trong tứ đại thắng tích, đệ nhất danh thiêng của Nghệ An.
(PLVN) - Quả Sơn là ngôi đền linh thiêng đứng thứ nhì trong "tứ đại đền thiêng" xứ Nghệ. Đền là nơi thờ Uy Minh Vương Lý Nhật Quang - vị Tri châu có công lao to lớn xây dựng quê hương xứ Nghệ và mở mang, bảo vệ bờ cõi cho quốc gia Đại Việt dưới triều đại nhà Lý. Ngôi đền này đã được công nhận là “Di tích lịch sử văn hóa” cấp quốc gia.

Ký ức cầu Thăng Long (Kỳ 2): Lên Chèm

Lễ thông xe dự án sửa chữa mặt cầu Thăng Long sau gần 5 tháng thi công, sáng 7/1/2021.
(PLVN) -  Cầm tờ quyết định đóng dấu Bộ Giao thông nhét vào túi, tôi ra về. Và trước lúc về tôi không quên hỏi các chú, các anh ở Vụ Tổ chức cán bộ Bộ Giao thông đường lên Chèm đi thế nào? Thú thực từ nhỏ đến lúc ấy tôi chưa lên Chèm bao giờ!

Chuyện đời cơ cực của những lính thợ trên đất Pháp

Họa sĩ Lê Bá Đảng, một người lính thợ Việt Nam sang Pháp năm 1939.
(PLVN) - Khi Chiến tranh Thế giới thứ II sắp bùng nổ thì chính quốc Pháp có lệnh tuyển mộ người Việt sang làm lao công thuộc địa với dạng cưỡng bách, một số nhỏ trong đó là từ nguyện. Những chàng trai trẻ Việt Nam khi đó bị bắt ép làm công nhân trong các nhà máy sản xuất vũ khí, chịu nhiều cơ cực. Tuy nhiên, vì nhiều lý do mà thân phận của họ bị che khuất suốt 70 năm.

Tân Yên - Bắc Giang: Tổ kiểm tra liên ngành tham gia phòng, chống dịch Covid-19 hoạt động hiệu quả

Công an huyện Tân Yên xử lý người dân vi phạm không tuân thủ phòng, chống dịch covid-19
(PLVN) - Ngày 09/05/2021 UBND huyện Tân Yên đã ban hành quyết định số 2037/QĐ-UBND về việc thành lập tổ kiểm tra liên ngành tham gia phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn huyện. Kể từ đó đến nay, mô hình hoạt động của Tổ kiểm tra đã có bước hiệu quả, đáp ứng tốt nhiệm vụ phòng, chống dịch trên địa bàn, kịp thời xử lý, chấn chỉnh các hành vi vi phạm liên quan đến công tác phòng chống dịch trên địa bàn.

Lục Ngạn - Bắc Giang: Tăng cường kiểm tra, quản lý, thực hiện phòng, chống dịch Covid -19

Người dân tuân thủ phòng dịch chờ tiêm Vacxin.
(PLVN) -  Kể từ những ngày đầu dịch bùng phát, BCĐ Phòng chống dịch Covid 19 của huyện Lục Ngạn đã tiến hành chỉ đạo, áp dụng nhiều biện pháp quyết liệt, kịp thời, chính xác góp phần cùng tỉnh Bắc Giang chống lây lan, bùng phát dịch trên địa bàn. Đồng thời vẫn hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế, ổn định xã hội.