Trong câu chuyện về nghề, Trưởng THADS tỉnh Đồng Tháp không nói về thành tích cá nhân mà nhắc nhiều hơn đến “anh em chấp hành viên”, đến những áp lực ở THA các khu vực, những vụ việc phức tạp kéo dài và cả những cuộc đối thoại phải thật mềm mỏng để hóa giải mâu thuẫn của người dân. Với ông Hiện, công tác THADS không đơn thuần là thực hiện quyền lực nhà nước mà đòi hỏi sự thấu hiểu con người, khả năng phối hợp và trách nhiệm tháo gỡ từng “điểm nghẽn” nhỏ nhất để cả hệ thống vận hành hiệu quả.
Nhắc đến “bí quyết” nâng cao hiệu quả công tác THADS tại Đồng Tháp, ông Hiện nói ngắn gọn: “Phải bám sát thực tế ở cấp dưới”. Nhiều năm qua, hình ảnh người đứng đầu THADS tỉnh Đồng Tháp thường xuyên xuống địa bàn các huyện (cũ) trực tiếp làm việc với địa phương và từng Chi cục, từng Chấp hành viên đã trở nên quen thuộc với cán bộ trong ngành.
Từ khi sáp nhập và tổ chức lại bộ máy THADS, ông Hiện vẫn giữ “lề lối” cũ, thường xuyên trực tiếp làm việc với Chấp hành viên và Phòng THADS các khu vực. Không chỉ kiểm tra công việc, ông còn dành nhiều thời gian lắng nghe tâm tư, khó khăn của anh em để cùng tháo gỡ. Theo ông Hiện, chỉ một vướng mắc nhỏ cũng có thể ảnh hưởng lớn đến kết quả thi hành án của cả khu vực, thậm chí cả tỉnh. Vì vậy, lãnh đạo không thể ngồi chờ báo cáo mà phải trực tiếp đi xuống khu vực để nắm tình hình thực tế.
Ông Hiện nhớ lại, thời điểm 6 tháng đầu năm 2024, lượng việc và tiền phải thi hành tăng rất cao, nhiều ý kiến lo ngại khó hoàn thành chỉ tiêu cả năm. Trước áp lực đó, lãnh đạo Cục THADS tỉnh Đồng Tháp quyết định thay đổi cách làm: liên tục xuống địa bàn, trực tiếp rà soát từng vụ việc, định hướng tháo gỡ khó khăn và động viên đội ngũ chấp hành viên.
“Không phải cứ ra văn bản là xong. Có vụ việc phải ngồi với anh em hàng giờ để phân tích hướng xử lý. Có vụ phải gặp cả địa phương, các ngành liên quan để tháo gỡ”, Ông Vũ Quang Hiện nói.
Nhờ cách làm sát thực tế ấy, cuối năm 2024, Cục THADS tỉnh Đồng Tháp hoàn thành và vượt nhiều chỉ tiêu được giao. Theo ông Hiện, điều khiến ông trăn trở nhất là áp lực công việc của Chấp hành viên hiện nay rất lớn. Một năm chỉ khoảng 230 ngày làm việc nhưng có Chấp hành viên phải xử lý hơn 450 việc với số tiền thi hành lên đến hàng trăm tỷ đồng.
“THADS là công việc rất áp lực vì liên quan trực tiếp đến quyền lợi, tài sản, tiền bạc của người dân. Chỉ cần sai sót nhỏ là phát sinh khiếu nại, bức xúc ngay. Vì vậy lãnh đạo phải thường xuyên kiểm tra, rà soát hồ sơ để chấn chỉnh kịp thời, tránh để anh em xử lý sai rồi hậu quả kéo dài”, ông Hiện tâm sự.
Điều ông Hiện luôn nhắc cán bộ trong ngành là phải đặt mình vào vị trí của người dân khi tổ chức thi hành án. Bởi phía sau mỗi bản án không chỉ là những con số hay nghĩa vụ pháp lý mà còn là hoàn cảnh, tâm tư, cuộc sống của nhiều con người. “Người được thi hành án thì vui, nhưng người phải thi hành án nhiều khi thiệt hại rất lớn. Nếu Chấp hành viên làm chậm, làm sai do lỗi chủ quan thì người dân chịu ảnh hưởng đầu tiên”, ông Hiện nhấn mạnh.
Với ông Hiện, “từ khóa” quan trọng nhất của công tác THADS là phối hợp. Ông cho rằng, nếu không phối hợp tốt với các ngành, địa phương thì Cơ quan THADS khó có thể hoàn thành nhiệm vụ. Bởi THADS không phải là công việc riêng của ngành mà cần sự chung tay của cả hệ thống chính trị. Từ nhận thức đó, ông luôn yêu cầu cán bộ trong ngành phải chủ động xây dựng mối quan hệ phối hợp với các sở, ngành, địa phương.
Ông kể bằng giọng “nửa đùa nửa thật”: “Lúc còn Chi cục THADS cấp huyện, tôi hay nói với anh em, Chi cục trưởng hay Phó Chi cục trưởng ở huyện mà không có số điện thoại của Giám đốc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thì phối hợp kiểu gì? Chấp hành viên không có số điện thoại Trưởng Phòng nghiệp vụ của THADS tỉnh thì hỏi ai, trao đổi với ai? Bây giờ, Trưởng Phòng THADS các khu vực mà không có số điện thoại, không có mối quan hệ với Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND xã thì phối hợp kiều gì?”.
Theo ông Hiện, phối hợp không thể chỉ nằm trên giấy tờ hay các cuộc họp định kỳ mà phải là sự kết nối thường xuyên, trực tiếp và chủ động.
Không chỉ phối hợp trong nội bộ ngành, ông Hiện còn duy trì việc định kỳ xuống làm việc với lãnh đạo các huyện (trước đây) và nay là các xã, phường để nghe phản ánh về công tác THADS tại địa phương, nắm dư luận xã hội cũng như tranh thủ sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền. “Mình là ngành dọc nhưng nếu không có sự hỗ trợ của địa phương thì không thể làm nổi”, ông Hiện thẳng thắn nhìn nhận.
Trong câu chuyện về nghề, ông Hiện rất tấm đắc với bài học từ cố Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Trương Ngọc Hân – người từng là Trưởng Ban Chỉ đạo THADS tỉnh nhiều năm trước. Nhớ lại những cuộc họp Ban Chỉ đạo cách đây khoảng 15-20 năm, ông Hiện kể, khi các ngành chỉ “chăm chăm” bảo vệ quan điểm pháp luật của đơn vị mình, ông Trương Ngọc Hân đã nói một câu khiến nhiều người suy nghĩ: “Ngồi đây không phải để ai cũng giữ quan điểm ngành mình. Ở đây là bàn những chuyện pháp luật chưa quy định hoặc chưa bao quát hết để tìm cách làm có lợi cho dân mà không sai luật”.
Theo ông Hiện, đó là tư duy rất thực tế và nhân văn trong công tác THADS. Nếu cán bộ chỉ lo “giữ mình”, sợ trách nhiệm mà không dám tháo gỡ thì cuối cùng người thiệt thòi vẫn là người dân. Chính vì vậy, ông luôn nhắc cán bộ trong ngành phải chủ động, linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm đúng quy định pháp luật.
“Nhiều khi không cần dùng quyền lực nhà nước ngay. Chấp hành viên phải mềm mỏng, nhẹ nhàng, giải thích để người dân tự nguyện thi hành án. Chỉ khi chống đối quyết liệt, không còn giải pháp khác mới áp dụng biện pháp cưỡng chế”, ông Hiện tâm sự. Nói đến đây, ông Hiện trầm giọng: “Điều tôi “sợ nhất” là cán bộ muốn thể hiện quyền lực cá nhân khi thi hành công vụ. Biết mình có quyền nhưng phải hiểu đó là trách nhiệm phải làm, không phải để thể hiện”.
Nói về lĩnh vực khá “nhạy cảm” trong ngành là tiếp công dân, ông Hiện cho rằng, cán bộ phải đối diện, lắng nghe và giải thích tận tình thay vì né tránh.
Trước khi đến với ngành THADS, ông Vũ Quang Hiện từng công tác trong lực lượng Công an, Biên phòng. Sau khi học luật, ông chính thức vào ngành THADS từ năm 2005. Hơn 20 năm công tác, ông trải qua nhiều vị trí: Chuyên viên, Chấp hành viên, Phó Chi cục trưởng, Quyền Chi cục trưởng, Chi cục trưởng, Phó Cục trưởng, rồi Cục trưởng và bây giờ là Trưởng THADS.
Với ông Hiện, khi đi qua nhiều vị trí công việc, càng làm lãnh đạo thì càng thấy thương anh em ở cấp dưới, trước đây là Chi cục, nay là Phòng THADS các khu vực và điều tâm huyết nhất của ông là xây dựng môi trường làm việc đoàn kết, minh bạch trong nội bộ ngành ở địa phương. Theo ông, người đứng đầu không thể điều hành hiệu quả nếu thông tin không rõ ràng, công việc thiếu minh bạch. “Trong tập thể lãnh đạo phải chia sẻ thông tin công việc rõ ràng, sòng phẳng, minh bạch. Nội bộ đoàn kết thì chuyện khó cũng xong, còn không đoàn kết thì chuyện dễ cũng thành khó”, ông Hiện nói.
Với suy nghĩ đó, ông cho rằng, lãnh đạo không nên giữ riêng thông tin hay tạo khoảng cách với cấp dưới. Mọi khó khăn, vướng mắc phải được đưa ra cùng bàn bạc để tìm hướng giải quyết. “Bàn là phải làm, khó thì tìm cách tháo gỡ chứ không né tránh”. Nghĩ về ngành THADS, ông Hiện cho rằng cần giữ vững nguyên tắc “có lý phải có tình”. THADS khác với thi hành án hình sự ở chỗ pháp luật cho phép các bên được thỏa thuận trong suốt quá trình thi hành án. Vì vậy, Chấp hành viên phải biết vận dụng hài hòa giữa quy định pháp luật và yếu tố nhân văn. “Phải nghiên cứu kỹ bản án để hiểu hoàn cảnh, mối quan hệ của các bên. Có nhiều trường hợp tòa tuyên xong nhưng đương sự chưa tâm phục khẩu phục, bức xúc lại dồn sang giai đoạn thi hành án”, ông chia sẻ.
Những năm gần đây, Đồng Tháp duy trì việc phối hợp chặt chẽ giữa Tòa án, Viện kiểm sát và Cơ quan THADS để hạn chế các bản án tuyên không rõ, khó thi hành. “Nhiều vụ việc chúng tôi mời cả thẩm phán, kiểm sát viên cùng ngồi lại với đương sự để giải thích. Khi các bên hiểu rõ vấn đề thì việc thi hành thuận lợi hơn rất nhiều”, ông Hiện nói.
Nhìn lại chặng đường 20 năm gắn bó với nghề, ông Hiện cho rằng, điều quan trọng nhất không phải là bản thân “tài giỏi” hơn người khác mà “quan tâm công việc càng nhiều thì làm càng tốt. Mình không có gì đặc biệt, chỉ là dành nhiều tâm sức cho công việc thôi”, ông cười.
Có lẽ cũng bởi sự tận tâm ấy mà với nhiều cán bộ THADS ở Đồng Tháp, ông Vũ Quang Hiện không chỉ là người đứng đầu đơn vị mà còn là người luôn sẵn sàng lắng nghe, chia sẻ và “giữ lửa” cho nghề. Trong một lĩnh vực nhiều áp lực, nhiều va chạm như THADS, điều đó đôi khi còn quý hơn cả những con số thành tích.